پدیده‌ای که دیدید یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های تاریخ فیزیک را رقم زد و باعث شد جهان علم مجبور شود خودش را از نو تعریف کند!

⁉️ اما دقیقا چه اتفاقی در تابش جسم سیاه می‌افتد؟

وقتی جسمی گرم شود، انرژی منتشر می‌کند
(به شکل نور و امواج الکترومغناطیسی)

حالا اگر این جسم «کاملاً سیاه» باشد، تمام انرژی را جذب می‌کند و تنها راه خروجش تابش است.

♨️ به همین خاطر به این پدیده می‌گویند:
"تابش جسم سیاه"
‌
طبق پیش‌بینی‌های فیزیکدانان کلاسیک:

هرچه طول‌موج کوتاه‌تر می‌شد، انرژی باید بیشتر شود
و در آخر به بی‌نهایت برسد!
(یعنی یک جسم داغ باید انرژی بی‌نهایت تولید کند)
‌
این پیش‌بینی غیرواقعی بعدها «فاجعه‌ی فرابنفش» نام گرفت،
چون آزمایش‌ها نشان می‌دادند انرژی محدود است، نه بی‌نهایت.

🔥 اینجا بود که ماکس پلانک وارد شد و تاریخ را عوض کرد:

او گفت انرژی به‌طور پیوسته تابش نمی‌شود؛
بلکه در بسته‌های کوچک و گسسته به نام کوانتا آزاد می‌شود.

در نتیجه انرژی تابش‌شده از جسم سیاه محدود است، چون به صورت کوانتومی منتشر می‌شود.
و شدت نور در طول‌موج‌های کوتاه نه تنها بی‌نهایت نمی‌شود، بلکه طبق قانون پلانک به یک مقدار مشخص می‌رسد.


📌در اینستاگرام ببینید


https://t.iss.one/parto_science

‌
«پرتو» حالا رسما یک نشریه ثبت‌ شده‌ است.

بعد از مدتی آموزش، تلاش و طی‌کردن دوره سردبیری و مراحل قانونی، مجوز نشریه صادر شد.
از این پس، پرتو در چارچوب اصول حرفه‌ای نشریات و با مسئولیت‌پذیری کامل منتشر خواهد شد.

و ممنون از شما که همراه این مسیر هستید✨
‌

‌
این تصویر یک نمایش کلاسیک است، نه تصویر واقعی کوانتومی اتم!

تا اوایل قرن بیستم، تصور رایج از اتم بر اساس مدل رادرفورد بود: الکترون‌هایی که به دور هسته می‌چرخند، شبیه سیاره‌هایی که به دور خورشید می‌گردند.🪐

اما طبق الکترومغناطیس کلاسیک، هر ذره‌ی بارداری که شتاب داشته باشد، باید انرژی تابش کند.
پس الکترونی که در مدار به دور هسته می‌چرخد و در حال شتاب است، (در این مدل) باید انرژی از دست بدهد، مدارش کوچک‌تر شود و در نهایت به داخل هسته سقوط کند💥

یعنی بر اساس فیزیک کلاسیک، اتم ناپایدار است و نمی‌تواند برای مدت طولانی وجود داشته باشد....

این پیش‌بینی مانند بحران‌های دیگر فیزیک کلاسیک (مثل تابش جسم سیاه)، با نتایج آزمایش‌ها سازگار نبود.
آزمایش‌ها نشان می‌دادند که اتم‌ها پایدارند.

همین تناقض‌ها نشان داد که قوانین کلاسیک برای توصیف دنیای اتمی کافی نیستند و باعث کنار گذاشته شدن تصویر کاملا کلاسیک از اتم و شکل‌گیری مدل‌های کوانتومی شدند🔥


📌در اینستاگرام ببینید.


https://t.iss.one/parto_science

#فیزیک_با_چاشنی_فلسفه‌🍃

طبق فیزیک کوانتوم، در توصیف جهان به‌جای پیش‌بینی‌های کاملا قطعی، با احتمالات سروکار داریم.

حالا در جهانی که قوانینش احتمالاتی بیان میشه، پس دیگه چیزی به نام «غیرممکن» نباید وجود داشته باشه؟

اگر نه، مرز بین ممکن و ناممکن کجاست؟
و اگر همه‌چیز ممکن هست، پس اتفاقاتی که هیچ‌وقت رخ نمیدن، چطور توجیه میشن؟
‌

‌‌
نشریه علمی‌فرهنگی پرتو، از دست دادن هم‌وطنان شریف و عزیزمان را تسلیت می‌گوید.
در این روزهای تلخ، فقدان این عزیزان را محترم می‌شماریم.🕯🥀

به احترام جان‌های از دست‌رفته و ابراز هم‌دردی، شماره دوم مجله علی‌رغم آماده بودن، با تاخیر منتشر خواهد شد.

نام و یاد یکایک آنان گرامی🕊
‌

خیلی از اوقات به این فکر میکنم که بعد از مرگ قراره چی از ما در این دنیا به جا بمونه؟
یادگاری ما برای این دنیا و نسل‌های بعد چیه؟
با چه چیزی قراره یادمون زنده بشه؟ خوش‌نامی یا بدنامی...

چون فکر میکنم اون‌چه که بعد از مرگ درباره‌ی یک انسان گفته میشه، نزدیک‌ترین روایت به حقیقتِ او هست.
و احتمالا زندگی فقط در این رفت و آمد‌ها خلاصه نمیشه و مهمه که چطور سپری شده باشه.

شرف و چگونه زیستن، نقش مهمی در زنده موندن نام و یاد‌ها ایفا میکنه...
.

📸 یادگار‌ی‌هایی که بزرگان علم و فیزیک از خودشون به جای گذاشتن


📌 در اینستاگرام ببینید


https://t.iss.one/parto_science

بعد از یک وقفه‌ی طولانی، خوشحالیم که دوباره اینجاییم.

امیدواریم این مدت، هرجا که بودید، حالتون خوب و در سلامت کامل بوده باشید🌱
بعد از این سکوت طولانی، قراره دوباره فعالیت‌ها و ادامه مسیری که شروع کردیم رو از سر بگیریم🤝

ممنون از شما که همراه «پرتو» هستید✨

‌
2048 با قوانین کوانتومی🔥


اکثرا تجربه بازی 2048 رو داریم و تلاش می‌کردیم به عدد طلایی این بازی برسیم♨️

مدرسه کوانتوم سایکت نسخه‌ای جدید از این بازی طراحی کرده که اعداد از قطعیت خارج و بر پایه «برهم‌نهی کوانتومی» بنا شده.

در این نسخه جدید با کاشی‌هایی مواجه هستیم که به‌طور همزمان در چند وضعیت قرار دارن.
مثلا یک کاشی ممکن هست هم‌زمان مقدار 2 و 4 رو داشته باشه.
و این یعنی برای هر حرکت، چندین سناریوی احتمالی پیش رو داریم!

💢 نسخه‌ کوانتومی 2048 رو در سایت سایکت بازی کنید:
https://psiket.com/qgame/654a182f52e530019707fd3b

‌
سه مردی که واقعیت را عوض کردند!
هر جا کوانتوم را ببینید، رد پای این سه نفر آنجاست...

▪️بورن تفسیر احتمالی مکانیک کوانتومی را مطرح کرد و نشان داد که در جهان کوانتومی، آنچه پیش‌بینی می‌کنیم نتیجه نیست، بلکه احتمال وقوع نتیجه است.

▪️شرودینگر معادله‌ای را ارائه کرد که به قلب مکانیک کوانتومی تبدیل شد و به دانشمندان کمک کرد رفتار ذرات در دنیای کوانتومی را توصیف کنند.

▪️ هایزنبرگ نشان داد که نمی‌توان مکان و حرکت یک ذره را به‌طور همزمان با دقت کامل دانست؛ محدودیتی که از خود طبیعت سرچشمه می‌گیرد، نه از ابزارهای ما.

‌
💢 بخش بزرگی از فناوری‌های امروزی، از نیمه‌رساناها و لیزرها گرفته تا ارتباطات مدرن، بر پایه ایده‌هایی بنا شده‌ که این دانشمندان در شکل‌گیری آن‌ها نقش داشتند.


📌 در اینستاگرام ببینید.

https://t.iss.one/parto_science

یک معمای کیهانی🪐

دو عضو هیئت‌علمی دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه شریف (دکتر سهراب راهوار و دکتر شاهین روحانی) در مطالعه‌ای به یکی از بنیادی‌ترین سوالات کیهان‌شناسی پرداختد:

چرا با وجود میلیاردها سیاره در جهان، هنوز نشانه‌ای از حیات هوشمند مشاهده نکرده‌ایم؟

♨️ این مقالهٔ علمی، در نشریهٔ معتبر Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters منتشر شد؛ پژوهشی که با ارائهٔ تحلیلی نو درباره «پارادوکس فرمی»، بازتاب گسترده‌ای در روزنامه‌هایی مانند «فیزیکس اوگ» داشته و همچنین گزارشی از این مقاله در نشریه معتبر بین‌المللی «نیویورک پست» به چاپ رسیده‌است.

♨️ در این مقاله با اشاره به فاصله متوسط حدود یک سال نوری میان ستارگان و سابقه بیش از یک قرن رصد امواج رادیویی، تأکید شده که انتظار می‌رفت دست‌کم نشانه‌هایی از تمدن‌های نزدیک دریافت شود؛ با این حال، «سکوت کیهانی» همچنان پابرجاست. همچنین با توجه به عمر حدود ۱۰ میلیارد ساله کهکشان، در صورت وجود تمدن‌های پیشرفته در گذشته، باید آثار قابل مشاهده‌ای از آن‌ها برجای مانده باشد.

♨️ نویسندگان مقاله با توجه به داده‌های اخیر در تعداد سیارات زیست‌پذیر کهکشان «طول عمر تمدن‌های فناوری‌محور» را به‌عنوان یک پارامتر کلیدی معرفی کرده و برآورد می‌کنند که حداکثر عمر این تمدن‌ها حدود ۵۰۰۰ سال است. عددی که می‌تواند توضیح‌دهندهٔ تداوم سکوت کیهانی باشد.



📌 دسترسی به مقاله


https://t.iss.one/parto_science

Coming soon...✨

انتشار شماره دوم پرتو| فردا؛ جمعه 22 خرداد ساعت 19

منتظر باشید...
«فردای کوانتومی»



https://t.iss.one/parto_science

‌
✨ هر نوری از جایی آغاز می‌شود!


🔖 شماره‌ دوم: فردای کوانتومی
در این شماره می‌خوانید:

◽️ از نخستین ایده‌های محاسبه و ماشین تورینگ تا تولد کامپیوترهای مدرن

◽️ دلیل ناتوانی کامپیوترهای کلاسیک برای توصیف جهان کوانتومی

◽️ آشنایی با مفاهیم بنیادین کامپیوترهای کوانتومی؛ از کیوبیت تا درهم‌تنیدگی

◽️ نگاهی به فناوری‌های کوانتومی و شرکت‌هایی که امروز در حال ساخت آینده‌اند

◽️ گفت‌وگویی اختصاصی درباره چالش‌ها، توسعه و آینده کامپیوترهای کوانتومی

🎙 پادکست کامل این گفت‌وگو در رسانه‌‌های پرتو قابل دسترسی است.


🖇 نسخه کامل شماره دوم تنها از طریق کانال تلگرام منتشر می‌شود.
📌 نظرات، نقد و همراهی، روشن‌ترین پرتو در این مسیر خواهند بود.


#شماره_دوم
#فردای_کوانتومی
#نشریه_علمی_فرهنگی_پرتو


https://t.iss.one/parto_science

🖇فردای کوانتومی (عصر کامپیوتر‌های نو)| شماره دوم نشریه‌ی علمی‌فرهنگی پرتو

🔖 نسخه موبایل (تک صفحه‌ای)

#شماره_دوم
#فردای_کوانتومی
#نشریه_علمی‌فرهنگی_پرتو


https://t.iss.one/parto_science

🖇فردای کوانتومی (عصر کامپیوتر‌های نو)| شماره دوم نشریه‌ی علمی‌فرهنگی پرتو

🔖 نسخه دسکتاپ (دو صفحه‌ای)

#شماره_دوم
#فردای_کوانتومی
#نشریه_علمی‌فرهنگی_پرتو


https://t.iss.one/parto_science

‌
🎙 از صفحات «فردای کوانتومی» تا روایت از آینده‌ای که در حال ساخته شدن است.

آنچه در اولین اپیزود پادکست پرتو می‌شنوید:

◽️شکل‌گیری کامپیوترهای کوانتومی و روند توسعه آن

◽️ اثر هال کوانتومی و نقش آن در پژوهش‌های کوانتومی

◽️ کامپیوتر کوانتومی دقیقاً چیست و چه تفاوتی با کامپیوترهای کلاسیک دارد؟

◽️ شرکت‌هایی مانند IBM چگونه در حال توسعه این فناوری هستند؟

◽️ مهم‌ترین چالش‌های ساخت کامپیوترهای کوانتومی چیست؟

◽️ آینده کامپیوترهای کوانتومی و تحقق وعده‌های بزرگ محاسبات


👤مهمان: دکتر مهدی هاتفی پور
♨️پژوهشگر در حوزه محاسبات کوانتومی


🔗 نسخه کامل پادکست را می‌توانید از طریق لینک‌های زیر بشنوید:

📌یوتیوب

📌آپارات


#پادکست
#فردای_کوانتومی
#نشریه_علمی‌فرهنگی_پرتو

تا چند دهه پیش، کامپیوترهای کلاسیک بزرگ‌ترین دستاورد بشر در محاسبات بودند. اما وقتی دانشمندان خواستند رفتار دنیای کوانتومی را شبیه‌سازی کنند، با یک مشکل بزرگ روبه‌رو شدند:

💢 برای توصیف تنها ۳۰ ذره‌ی کوانتومی، باید بیش از یک میلیارد حالت مختلف را در نظر گرفت. با افزایش تعداد ذرات، این عدد به‌قدری سریع رشد می‌کند که حتی قدرتمندترین ابرکامپیوترهای کلاسیک هم از پس آن برنمی‌آیند.

💢 ریچارد فاینمن پیشنهاد داد که برای شبیه‌سازی طبیعت، باید از کامپیوتری استفاده کنیم که خودش بر اساس قوانین کوانتوم کار کند. نتیجه، تولد «کامپیوتر کوانتومی» بود.

‌
♨️ کامپیوترهای کلاسیک اطلاعات را با بیت‌های ۰ و ۱ پردازش می‌کنند؛ اما کامپیوترهای کوانتومی از کیوبیت استفاده می‌کنند. همین تفاوت باعث می‌شود بتوانند مسائل را به شکلی حل کنند که برای کامپیوترهای کلاسیک عملاً غیرممکن یا بسیار زمان‌بر است.
برخی مسائل که شاید برای یک کامپیوتر کلاسیک هزاران سال زمان نیاز داشته باشد، می‌تواند توسط یک کامپیوتر کوانتومی در زمانی بسیار کوتاه‌تر بررسی شود.

🔥 به همین دلیل است که شرکت‌هایی مانند IBM، Google Microsoft، Intel و ده‌ها آزمایشگاه در سراسر جهان میلیاردها دلار روی این فناوری سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ چون رقابت فقط بر سر ساخت یک کامپیوتر سریع‌تر نیست، بلکه بر سر ساخت نسل بعدی محاسبات بشر است.


📌در فردای کوانتومی، داستان کامپیوترهای کوانتومی را کامل تر بخوانید.
📌در اینستاگرام ببینید.


https://t.iss.one/parto_science

اگر بخش «پرتوبرگ» مجله رو خونده باشید، احتمالاً کتاب معرفی‌شده‌ی این شماره رو به خاطر دارید:

📚کتاب «استاد عشق»
👤 نگاهی به زندگی پدر علم فیزیک ایران؛ دکتر محمود حسابی
✍ نوشته‌‌ی ایرج حسابی


این بار، به‌جای خوندن، می‌تونید کتاب رو بشنوید.
نسخه‌ی صوتی کتاب در کامنت‌های همین پست قرار داده شده🎧

‌
آیا کامپیوترهای کوانتومی می‌توانند الگوریتم‌های رمزنگاری بیت‌کوین را بشکنند؟

♨️ پاسخ کوتاه این است:
بله، اما نه به این زودی‌ها!

برای رسیدن به چنین نقطه‌ای، به حدود ۱۲۰۰ تا ۲۳۰۰ کیوبیت منطقی باکیفیت و بدون خطا نیاز است؛ در حالی که در حال حاضر فقط حدود ۹۶ کیوبیت منطقی در دسترس است.

برآوردها نشان می‌دهد احتمال رسیدن به این نقطه تا سال ۲۰۲۹ حدود ۵ درصد است، اما در بازه ۲۰۳۳ تا ۲۰۳۸ این احتمال می‌تواند بسیار جدی‌تر شود

نکته مهم این است که این تهدید فقط مربوط به بیت‌کوین و کریپتوکارنسی نیست؛ دولت‌ها، بانک‌ها و شرکت‌ها هم با همین چالش روبه‌رو هستند. به همین دلیل، مؤسسه ملی استانداردها و فناوری آمریکا، NIST، تا امروز چند استاندارد برای الگوریتم‌های پساکوانتومی تأیید کرده و جامعه کریپتو هم در این مسیر بیکار ننشسته است.

‌

🎙دکتر علی میزانی
📍پاریس/ نمایشگاه ویواتک 2026 / غرفه IBM


https://t.iss.one/parto_science