noaatech | نوآتک
1.48K subscribers
6.98K photos
918 videos
4 files
6.55K links
🔻 ما پیشرفت‌های ایران و اخبار علمی و فناوری و نوآوری جهان را رصد می‌کنیم.

تبلیغات @noaatech_admin
بله: ble.ir/noaatech
وی‌کی : vk.com/noaatech
ایکس: x.com/noaatech
اینستاگرام: instagram.com/noaatechmedia/
یوتیوب: youtube.com/@noaatech
Download Telegram
رفسنجان در میان نقاط بحرانی فرونشست زمین در جهان

🔻 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که استخراج بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی باعث فرونشست گسترده زمین شده است. بیش از 31 هزار کیلومتر مربع از کشور، معادل اندازه ایالت مریلند آمریکا، سالانه بیش از 10 میلی‌متر فرونشست دارد و در مناطقی مانند رفسنجان میزان فرونشست به 34 سانتی‌متر در سال می‌رسد. این وضعیت حدود 650 هزار نفر را در معرض خطر کم‌آبی، ناامنی غذایی و خسارت به سازه‌ها قرار داده است. نزدیک به 60 درصد منابع آب ایران از آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شود و کشاورزی پرمصرف، به‌ویژه در مناطق خشک مانند رفسنجان، عامل اصلی این بحران است.

🔷 رفسنجان اکنون در کنار شهرهایی مانند مکزیکوسیتی و دره مرکزی کالیفرنیای آمریکا به عنوان یکی از شدیدترین نقاط فرونشست زمین در جهان شناخته می‌شود و کاهش ظرفیت ذخیره آب زیرزمینی، مشکلات کم‌آبی و آسیب‌پذیری نسبت به تغییرات اقلیمی را تشدید می‌کند.

🌐منبع
@noaatech
👍1
کلیه جهانی ساخته شد؛ گامی بزرگ در دسترسی به پیوند اعضا

🔻 دانشمندان برای نخستین بار یک کلیه با گروه خونی A را به گروه خونی O تبدیل کرده و آن را در یک فرد مرگ مغزی پیوند زدند. این کلیه «جهانی» به مدت دو روز بدون رد پیوند عمل کرد و تنها پس از سه روز نشانه‌هایی از پاسخ ایمنی نشان داد. این روش می‌تواند زمان انتظار بیماران برای دریافت عضو پیوندی را به‌ویژه برای گروه خونی O که بیش از نیمی از فهرست انتظار را تشکیل می‌دهند، کاهش دهد.

🔷 با استفاده از پروتکل ECO و آنزیم‌های ویژه، آنتی‌ژن‌های مشکل‌ساز کلیه حذف شد تا قابلیت استفاده در هر گروه خونی فراهم شود. پژوهشگران امیدوارند با ترکیب این روش با مراقبت‌های استاندارد پس از پیوند، کلیه‌های جهانی در آینده طول عمر بیشتری داشته و دسترسی بیماران به اندام‌های پیوندی به‌طور چشمگیری افزایش یابد.

🌐 منبع
@noaatech
کشف نواحی گسترش‌یافته نخاع در ماهی گورخری

🔻 محققان کشف کردند که ماهی‌های گورخری دارای نواحی گسترش‌یافته در نخاع خود هستند، مشابه آنچه پیش‌تر فقط در مهره‌داران چهاراندام دیده می‌شد. این گسترش‌ها با باله‌های جفتی و غیرجفت این ماهی‌ها مرتبط بوده و نشان می‌دهد که نخاع ماهی‌ها پیچیدگی‌های پیش‌بینی‌نشده‌ای دارد.

🔷 این یافته‌ها بینش جدیدی درباره تکامل مهره‌داران ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که هنگام مهاجرت تتراپودها به خشکی، تنها باله‌های جفتی به اندام تبدیل شدند و باله‌های غیرجفت حذف شدند. این کشف می‌تواند نظریه‌های تکاملی درباره اندام‌ها و سیستم عصبی را بازنگری کند.

🌐 منبع
@noaatech
انرژی خورشیدی ارزان‌ترین منبع برق جهان شد

🔻 تحقیقات نشان می‌دهد تولید برق از انرژی خورشیدی در کشورهای پرآفتاب اکنون تنها ۰.۰۲ پوند برای هر واحد هزینه دارد و از زغال‌سنگ، گاز و باد ارزان‌تر است. ظرفیت نصب‌شده جهانی خورشیدی تا سال ۲۰۲۴ میلادی به ۱.۵ تراوات رسید که معادل برق صدها میلیون خانه است و انرژی خورشیدی را به یک ستون اصلی گذار به انرژی پاک تبدیل کرده است. کاهش ۸۹ درصدی قیمت باتری‌های لیتیوم-یونی باعث شده سیستم‌های خورشیدی با ذخیره‌سازی، به اندازه نیروگاه‌های گازی اقتصادی شوند و برق را در زمان نیاز تأمین کنند.

🌐 منبع
@noaatech
الهام از مکانیسم برش حشرات برای جراحی دقیق!

🔻 محققان مکانیسم برش سوسک‌های مگس‌اره‌ای ماده را کشف کرده‌اند که طی آن با اندام تخم‌گذاری خود، تنها بافت‌های نرم گیاه را برش می‌دهد و ساختارهای حیاتی را دست‌نخورده باقی می‌گذارد. این سیستم کاملاً مکانیکی و بدون نیاز به حسگر یا کنترل کامپیوتری عمل می‌کند و با طراحی دقیق دندانه‌ها، مواد مختلف را تشخیص داده و انتخابی برش می‌دهد.

🔷 سپس تیم تحقیقاتی با بزرگ‌نمایی ۴۰۰ برابری این مکانیسم و آزمایش آن روی مواد شبیه‌ساز بافت انسانی، دریافتند که می‌توان ابزارهای جراحی الهام‌گرفته از این سیستم ساخت که برش‌های دقیق و ایمن ایجاد کنند، بدون اینکه بافت‌های حیاتی آسیب ببینند. این کشف می‌تواند تحولی در جراحی‌های حساس مثل مغز ایجاد کند و مسیر توسعه ابزارهای پزشکی پیشرفته را هموار سازد.

🌐 منبع
@noaatech
نسل Z پیشتاز دوری از مصرف الکل

🔻 بررسی داده‌های بیش از ۲۳ هزار نفر طی دو دهه نشان داده است نسل Z در استرالیا با سرعتی بی‌سابقه از مصرف الکل فاصله می‌گیرد و پرهیز از الکل و کاهش مصرف هفتگی در میان نسل‌های جوان، به‌ویژه نسل Z، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است که این تغییر می‌تواند چشم‌انداز سلامت عمومی را متحول کند.

🔷 طبق نتایج بدست آمده نسل Z حدود ۲۰ برابر بیشتر از نسل بیبی‌بومرها احتمال دارد اصلاً الکل ننوشد. پژوهشگران این تغییر را ناشی از آگاهی بیشتر نسبت به سلامت، هزینه‌های بالای زندگی و گسترش معاشرت‌های دیجیتال می‌دانند و تأکید می‌کنند که ادامه این روند می‌تواند به سیاست‌های مؤثرتر برای کاهش آسیب‌های مرتبط با الکل منجر شود.

🌐 منبع
@noaatech
ورزش در دهه سی، سرمایه‌گذاری برای پیری تندرست

🔻 پژوهشگران دریافته‌اند که ورزش در دهه سی‌سالگی همانند پس‌انداز برای دوران سالمندی است. بدن در حدود ۲۵ تا ۳۰ سالگی در اوج توانایی قرار دارد، اما پس از پنجاه‌سالگی هر دهه حدود ۱۰ درصد از قدرت بدنی کاهش می‌یابد. فعالیت بدنی منظم می‌تواند این روند را کند کند و خطر بیماری‌ها را کاهش دهد. روزانه ۲۲ دقیقه فعالیت با شدت متوسط مانند پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری یا تمرین‌های قدرتی، برای حفظ سلامت کافی است و نیازی به ورزش سنگین یا باشگاه نیست.

🌐منبع
@noaatech
استفاده مغز از خستگی برای حفاظت بدن و ورزش سبک راه‌حل!

🔻 تحقیقات جدید نشان می‌دهد خستگی بیشتر ناشی از فعالیت مغز است تا بدن و در واقع سیگنالی حفاظتی برای جلوگیری از آسیب بدن است. مغز وقتی پیش‌بینی می‌کند ادامه فعالیت ممکن است تعادل بدن را برهم زند، با ارسال سیگنال خستگی فرد را به استراحت تشویق می‌کند. این دیدگاه خستگی را نشانه ضعف نمی‌داند، بلکه ابزاری برای حفظ سلامت معرفی می‌کند.

🔷 محققان تأکید دارند فعالیت‌های بدنی سبک و منظم مانند پیاده‌روی، کشش یا دوچرخه‌سواری آرام می‌تواند مغز را بازآموزی کند و احساس خستگی را کاهش دهد. این روش برای همه افراد، از ورزشکاران حرفه‌ای تا بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، موثر است و مرحله بعدی تحقیقات، طراحی برنامه‌های ورزشی شخصی برای مدیریت بهتر خستگی خواهد بود.

🌐 منبع
@noaatech
شاخص نژادپرستانه توده بدنی دیگر معیار مطمئنی برای سلامت نیست

🔻 محققان هشدار می‌دهند شاخص توده بدنی یا BMI تصویری ناقص از سلامت افراد ارائه می‌دهد. این معیار نمی‌تواند بین عضله و چربی تفاوت بگذارد، محل توزیع چربی را در نظر نگیرد و عواملی مانند سن، جنسیت و نژاد را نادیده می‌گیرد. دو نفر با شاخص توده بدنی مشابه ممکن است وضعیت سلامتی کاملاً متفاوتی داشته باشند و استفاده از آن می‌تواند باعث انگ‌زدایی و محدودیت دسترسی به خدمات پزشکی شود.

🔷 شاخص توده بدنی که در قرن نوزدهم میلادی برای شناسایی «مرد متعادل» ایجاد شد، هرگز برای سنجش سلامت طراحی نشده بود و برای توجیه ایدئولوژی‌های نژادپرستانه و ضدچاقی به‌کار گرفته شد. محققان پیشنهاد می‌کنند یا از معیارهای دقیق‌تر و سلامت واقعی استفاده شود یا شاخص توده بدنی به‌طور کامل کنار گذاشته شود.

🌐 منبع
@noaatech
📍*برنده جایزه مصطفی، نوبل شیمی هم گرفت* | نوبل شیمی ۲۰۲۵ به پیشگامان «چارچوب‌های آلی‌ـ‌فلزی» رسید؛ دستاوردی در مرز #نانو و طراحی مولکولی

در مراسم امسال جایزه نوبل شیمی، سه دانشمند از ژاپن، استرالیا و آمریکا به دلیل توسعه «چارچوب‌های آلی‌ـ‌فلزی» (MOFs) به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین دستاوردهای نانوشیمی و علم مواد، برنده این جایزه شدند

⬅️ لازم به ذکر است عمر مونس یاغی یکی از برندگان نوبل شیمی امسال، در سال ۲۰۱۵ برنده جایزه مصطفی بوده است.
@noaatech
👍1
آنتی‌بادی جدید قدرتمند جدید امید تازه در مبارزه با ویروس اچ‌آی‌وی

🔻 محققان موفق به کشف آنتی‌بادی 04_A06 شده‌اند که قادر است بیش از ۹۸ درصد از سویه‌های مختلف ویروس اچ‌آی‌وی را در آزمایشگاه خنثی کند و بر مقاومت معمول ویروس غلبه نماید. این آنتی‌بادی در آزمایش روی موش‌های دارای سیستم ایمنی انسانی، بار ویروسی را به‌طور دائمی به سطح غیرقابل شناسایی کاهش داده و ساختار خاص آن امکان هدف‌گیری مناطق ویروس را که معمولاً دسترسی به آن‌ها دشوار است، فراهم می‌کند. با توجه به این ویژگی‌ها، این آنتی‌بادی نویدبخش درمان افراد مبتلا به HIV و پیشگیری از عفونت در افراد پرخطر است و اکنون مراحل آزمایش‌های بالینی و ارزیابی ایمنی و اثربخشی آن در حال انجام است.

🌐 منبع
@noaatech
مجسمه‌های موآی در جزیره ایستر واقعاً راه رفته‌اند!

🔻 مطالعه‌ای تازه نشان می‌دهد مجسمه‌های عظیم موآی در جزیره ایستر با روش «راه رفتن» جابه‌جا شده‌اند، نه با سورتمه یا غلتک چوبی. مجسمه‌ها دارای پایه‌های پهن و شیب رو به جلو بودند که امکان حرکت کنترل‌شده به جلو را فراهم می‌کرد. آزمایش‌های عملی با نسخه‌های بازسازی‌شده ثابت کرد که این روش حتی برای مجسمه‌های غول‌آسا نیز کارآمد است و نظریه قدیمی مبنی بر نابودی محیط‌زیست جزیره برای جابه‌جایی آن‌ها را رد می‌کند.

🔷 تحلیل مسیرها و الگوی شکست مجسمه‌ها نشان می‌دهد بیشترین شکست‌ها نزدیک معادن رخ داده و این با مدل‌های مهندسی حرکت مطابقت دارد. این تحقیق تصویری تازه از مردم راپانویی ارائه می‌دهد: فرهنگی با درک فیزیک، مهارت‌های مهندسی و توانایی همکاری که با منابع محدود خود توانستند تاریخ و هنر مهندسی خود را به جهان بازگردانند.

🌐 منبع
@noaatech
شناسایی سازندگان احتمالی نخستین ابزارهای انسان‌نماها!

🔻 تحقیقات جدید نشان می‌دهد پارانتروپوس، یکی از جانوران انسان‌نمای قوی و کوچک‌مغز که ۱.۵ میلیون سال پیش در آفریقا می‌زیستند، احتمالاً نخستین ابزارهای سنگی را ساخته‌اند. این گونه‌ها با فک‌های قدرتمند، دندان‌های بزرگ و جمجمه‌های خاص خود برای جویدن گیاهان سخت سازگار بودند و در کنار گونه‌های مختلف هومینین زندگی می‌کردند.

🔷 فسیل‌های یافت‌شده از سه گونه اصلی پارانتروپوس در آفریقای جنوبی و شرق آفریقا، نشان می‌دهند که این هومینین‌ها در نزدیکی ابزارهای سنگی و استخوانی زندگی می‌کردند. این شواهد به بازنگری در تاریخچه تکامل این جانوران کمک می‌کند و نشان می‌دهد که مهارت‌های فناوری و استفاده از ابزار، تنها مختص گونه هومو نبوده است.

🌐 منبع
@noaatech
1
دوپامین راز فراموشی انسان!

🔻 محققان کشف کردند که فراموشی یک نقص مغزی نیست بلکه فرآیندی فعال است که توسط دوپامین کنترل می‌شود. آنها با استفاده از کرم‌های کوچک Caenorhabditis elegans که 80 درصد شباهت ژنتیکی با انسان دارند دریافتند که کرم‌هایی که قادر به تولید دوپامین نبودند، حافظه خود را طولانی‌تر حفظ کردند و دو گیرنده خاص دوپامین یعنی DOP-2 و DOP-3 نقش کلیدی در این فرایند دارند.

🔷 این یافته‌ها می‌تواند بینش جدیدی درباره حافظه انسان ارائه دهد و در درک بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون موثر باشد. محققان امیدوارند با فهم بهتر عملکرد دوپامین در فراموشی، روزی راهکارهایی برای حمایت از افراد مبتلا به اختلالات حافظه یا کاهش حافظه در سالمندان ارائه کنند.

🌐 منبع
@noaatech
1
وضعیت نامعلوم فضاپیمای جونو به علت تعطیلی ناسا!

🔻 فضاپیمای جونو ناسا که از سال ۲۰۱۶ میلادی در مدار مشتری فعالیت می‌کند و داده‌های بی‌سابقه‌ای از سیاره، قمرها و حلقه‌های آن جمع‌آوری کرده، پس از پایان آخرین تمدید مأموریت در سپتامبر ۲۰۲۵، احتمالاً خاموش شده است اما مشخص نبودن اوضاع بودجه دولت آمریکا باعث تعطیلی ناسا شده تا نتوانند وضعیت دقیق این فضاپیما را تأیید کند!

🌐 منبع
@noaatech
1
تصفیه‌خانه‌های فاضلاب آمریکا دو برابر تخمین‌ها گاز گلخانه‌ای منتشر می‌کنند

🔻 تحقیقات نشان می‌دهد که تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در آمریکا حدود دو برابر بیش از برآوردهای قبلی گازهای گلخانه‌ای مانند متان و نیتروز اکسید تولید می‌کنند. این یافته‌ها بر اساس اندازه‌گیری مستقیم ۹۶ تصفیه‌خانه در آمریکا با استفاده از یک آزمایشگاه سیار انجام شده و نشان می‌دهد که سهم این مراکز از انتشار گازهای گلخانه‌ای آمریکا قابل توجه است.

🌐 منبع
@noaatech
1
سرانجام یوان از دلار سبقت گرفت

🔻 برای اولین‌بار، در معاملات فرامرزی چین ‌و پرداخت‌ها و دریافت‌های بین‌المللی، استفاده از یوان چین از دلار آمریکا پیشی گرفته و به ارز اصلی تبدیل شده است. هم‌اکنون سهم یوان از تقریباً صفر در سال ۲۰۱۰ میلادی به حدود ۵۳ درصد در تبادلات جهانی رسیده است.

🌐 منبع
@noaatech
👍3
پچ گیاه استویا رشد مو را ۱۸ برابر سریع‌تر می‌کند!

🔻 محققان با ساخت پچ میکرونیدل حاوی استویوزید، شیرین‌کننده طبیعی گیاه استویا، توانستند جذب داروی مینوکسیدیل برای درمان ریزش موی مردانه را ۱۸ برابر افزایش دهند. آزمایش‌ها روی موش‌های مدل ریزش مو نشان داد پس از ۳۵ روز، مناطق طاس تا ۶۷.۵ درصد دوباره مو رشد کرد، که سرعتی بسیار بالاتر از روش‌های سنتی است.

🔷 این پچ‌ها پس از استفاده حل می‌شوند و تحریک پوستی کمتری ایجاد می‌کنند و دارو را به‌صورت کنترل‌شده و طولانی‌مدت به پوست می‌رسانند. ترکیب مزایای میکرونیدلینگ با خواص درمانی مینوکسیدیل و استویا، پتانسیل بهبود قابل توجه نتایج بالینی درمان ریزش موی مردانه را فراهم می‌کند.

🌐 منبع
@noaatech
سنتز پروتئین ضد‌یخ ماهی از یخ زدگی غذا و دارو جلوگیری می‌کند

🔻 محققان نسخه‌ای سنتزی از پروتئین ضد یخ ماهیان قطبی تولید کرده‌اند که می‌تواند تشکیل بلورهای یخ را در مواد غذایی و داروهای حساس زیستی متوقف کند، بدون آنکه سمیت ضد یخ‌های شیمیایی را داشته باشد. این پروتئین سنتزی توانست بستنی را تا منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد و داروی تراستوزوماب را تا دماهای بسیار پایین حفظ کند.

🔷 مولکول‌های تولید شده غیرسمی هستند، توسط آنزیم‌های گوارشی هضم می‌شوند و در دماهای بالا نیز پایدار می‌مانند، که امکان استفاده آن‌ها در صنایع غذایی و دارویی را فراهم می‌کند. این فناوری نوآورانه در حال ثبت اختراع است و محققان از طریق شرکت نوپای Lontra Bio قصد دارند آن را به بازار عرضه کنند.

🌐 منبع
@noaatech