یادگیری مبتنی بر کیس (CBL) که به آن آموزش مطالعه موردی و یادگیری روش موردی نیز گفته می‌شود، یک روش آموزشی قدیمی است که بسته به رشته و نوع «مورد» به کار گرفته شده به روش‌های مختلفی تعریف می‌شود. در واقع این روش یک محیط یادگیری فعال می‌باشد که از یک مورد بالینی برای تحقیق و کاوش در مفاهیم اصلی بالینی و علمی استفاده می‌کند و در عین حال مهارت‌های استدلال بالینی را به شیوه‌ای ساختاریافته توسعه می‌دهد. و منجر به کشف مفاهیم اصلی مختلفی  که علوم بالینی و بنیادی را ادغام می‌کنند و در عین حال عوامل زمینه‌ای را که بر مراقبت و نتایج بیمار تأثیر می‌گذارند، در نظر می‌گیرند، خواهد شد.
این روش موردی با هدف پیوند علم و عمل بالینی توسط جیمز اسمیت، اولین استاد پاتولوژی تمام وقت در دانشگاه ادینبورگ، در سال 1912 با عنوان  «روش موردی آموزش آسیب شناسی» معرفی شد.
اسمیت از ارتباط دانشجویان با تاریخچه بالینی بیماران، از جمله علائم و نشانه‌های آن‌ها، با یافته‌های پس از مرگ با تحقیق در مورد پرونده‌های بالینی بیماران حمایت کرد.

به گفته برونر، مزایای این روش شامل موارد زیر می‌باشد:
1_ یادگیری فعال را به کار می‌گیرد؛ شامل کشف خود می‌شود که در آن استاد به عنوان تسهیل کننده عمل می کند.
2_ یادگیری زمینه‌ای موثرتر و حفظ طولانی مدت را ترویج می‌کند.
_ این فرصت را برای دانشجویان فراهم می‌کند تا "در اطراف مشکل پرسه بزنند" و با چالش‌های گوناگون روبه‌رو شوند.
4_ ظرفیت تفکر انتقادی را ایجاد می‌کند؛ از مهارت‌های پرسشگری که توسط استاد الگوبرداری شده است استفاده می‌کند.
5_ بحث و مناظره را به کار می‌گیرد.

در کلاس های درس CBL، مربی یک CASE را در قالب یک مسئله، بر اساس سناریوی بالینی واقعی مطرح می‌کند و دانشجویان معمولاً به صورت گروهی کار می کنند تا راه حل هایی را تحت هدایت مربی ابداع کنند. این روش به طور ضمنی از توانایی انسان برای تبیین و تفسیر بهتر از داستان‌ها استفاده می‌کند. یادگیری مفاهیم تکه تکه شده و حفظ آنها به عنوان حافظه بلند مدت برای اجرا در زندگی عملی دشوار است.

با این حال، اگر مفاهیم تکه تکه شده، در یک فرم رویداد واحد ادغام شوند، درک مفهوم و حفظ آن برای اجرا آسان است.. همچنین از همان هفت جهش یا مرحله توصیف شده توسط دانشگاه ماستریخت پیروی می کند، یعنی عبارت‌های ناشناخته را روشن می‌کند، بیان مسئله را شناسایی می‌کند، جلسه طوفان فکری، تعیین اهداف یادگیری، دوره خود مطالعه، به اشتراک گذاشتن و بحث در مورد نتیجه و نهایتا ارزیابی نتیجه.
این مدل از تدریس که در آن یادگیری، دانشجو محور است، یک رویکرد تثبیت شده است که در سراسر رشته‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد که در آن دانشجویان دانش خود را در سناریوهای دنیای واقعی به کار می‌گیرند و سطوح بالاتری از شناخت را ارتقا می‌دهند. البته این مدل مستلزم تلاش‌های مشترک اساتید و دانشجویان می‌باشد.

روش CBL نسبت به دیگر روش ها چه تفاوت هایی دارد؟
دو روش CBL و PBL به عنوان بهترین روش‌ها نسبت به روش‌های دیگر شناخته می‌شوند. این روش‌ها و به خصوص روش مورد بحث یعنی CBL، جذابیت بیشتری برای دانشجویان دارند.

به طوری که دانشجویان در آن همواره با انرژی و روحیه بوده و از اعتماد به نفس خوبی برخورداراند. با این که در دید کلی میان یادگیری مبتنی بر مورد (CBL) و یادگیری مسئله محور (PBL) تفاوت زیادی وجود ندارد، در ادامه به تفاوت‌های این دو روش می‌پردازیم:

1) زمان مورد استفاده‌ی کمتر:
از نقاط قوت CBL در مقایسه با روش های دیگر به خصوص PBL میزان زمان مورد استفاده است. می‌توان در زمان خیلی کمتری به نتیجه مورد نظر دست یافت‌‌. زیرا در روشی مانند PBL گاهی اوقات حل یک مسئله مدت زمانی به اندازه یک ترم درسی نیازمند است‌.

2) مشارکت حداکثری دانشجویان:
در CBL چون هدف مشارکت حداکثری دانشجویان در حل موضوع است و دانشجویان خود باید تصمیم گیرنده اصلی باشند، پس فرصت تفکر و تحلیل بیشتر و بهتری، در قیاس با روش های سنتی و مدرس محور دارند. زیرا در این روش ها دانشجو بیشتر بر حفظ کردن مطالب تمرکز دارد.

3) کسب مهارت کار گروهی و همفکری:
پس این خود دانشجویان هستند که با کار گروهی و همفکری و به اشتراک گذاشتن مطالب، راه حل و روش مناسب را پیدا کنند.

4) انعطاف پذیری بالای روش CBL:
روش CBL دارای انعطاف پذیری بالاتری در بیان مسئله و پیدا کردن روش مناسب حل آن است. شما میتوانید از یک مسئله واقعی با یک روش مشخص که جواب داده است استفاده کنید یا می‌توانید تمام مسئله و موضوع را به صورت تخیلی و توسط مربی طراحی کنید.

5) قابل دسترس تر بودن ابزار اجرا:
روش CBL به ابزار اجرا و محیط راحت‌تر و قابل دسترس‌تری در مقایسه با روش PBL نیاز دارد.

6) یادگیری عمیق‌تر:
روش CBL در مقایسه با دیگر روش ها منجر به یادگیری عمیق تری و طولانی مدت تری می‌شود.

منابع:

Thistlethwaite JE, Davies D, Ekeocha S, Kidd JM, MacDougall C, Matthews P, Purkis J, Clay D. The effectiveness of case-based learning in health professional education. A BEME systematic review: BEME Guide No. 23. Medical teacher. 2012 Jun 1;34(6):e421-44.

https://ctl.tedu.edu.tr/sites/default/files/docs/case-based-learning_0.pdf

Das S, Das A, Rai P, Kumar N. Case-based learning: Modern teaching tool meant for present curriculum: A behavioral analysis from faculties’ perspective. Journal of Education and Health Promotion. 2021 Jan 1;10(1):372.

نعیمی لیلا، علی زاده مریم، شریعتی محمد. یادگیری مبتنی بر مورد: مفهوم, مدل ها, اثربخشی و چالش ها. مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد[Internet]. 1395؛11(3 ):201-209. Available from: https://sid.ir/paper/208302/fa