روزنوشت

درس‌هایم تمام شده است. منتظر نمراتم هستیم و گرفتن مدرک و تمام. خیلی از بچه‌های باخداحافظی و بی‌خداحافظی گذاشته‌اند رفته‌اند. دیروز نزدیک‌ترین رفیقم بین بچه‌ها (کاشف) هم رفت هندوستان. کاشف خیلی احساساتی بود. وقتی داشتیم از هم جدا می‌شدیم اشک ریخت. جلال که تنها هم‌زبان من بود هم بلافاصله بعد از آخرین کلاس، چند هفته پیش برگشت به افغانستان. در مورد خیلی از بچه‌های قصه‌های زیادی دارم. هر شب به یار می‌گویم باید این دو سال را بنویسم. روایت‌هایی که می‌توانم بگویم بیش از این حرف‌هاست. اما آخر شب که می‌شود می‌بینم باز هم از لیست کارهایی که باید انجام بدهم هنوز ۷۰درصد کارها را انجام نداده‌ام. اکثریت بچه‌ها برگشته‌اند به کشورهای خودشان. انگار تحصیل در مدرسه‌ی لی کوآن یو یک استراحت طولانی‌مدت و سوخت‌گیری مجدد برای ادامه‌ی راه‌شان باشد. همچه‌ چیزی. برای من پایان تحصیلات چنین معنایی ندارد. بزرگ‌ترین ترسی که این روزها دارم این است که چند صباح دیگر امکان استفاده از اینترنت برایم غیرممکن می‌شود. تمام صبح تا غروبم را توی اینترنت می‌گذرانم. به طرز غریبی یللی تللی هم نمی‌کنم. برایم برگشت به ایران یک جورهایی حکم مرگ و نیستی را دارد. دارم سعی می‌کنم تا جای ممکن آخرین لحظه‌های زنده مان (اتصال به اینترنت) را نفس بکشم. به بچه‌ها هم گفته‌ام که بعد از برگشتم به ایران ارتباطم باهاشان قطع می‌شود. چون طبق هیچ کدام از معیارها من جزء طبقه‌ی برتر جامعه‌ی ایران که حق دسترسی به اینترنت را دارد به شمار نخواهم رفت. دعوت‌شان هم می‌کنم که یک روز ایران بیایند. همه‌شان هم اظهار امیدواری می‌کنند که ان‌شاءالله بعد از پایان جنگ و برگشتن ایران به جامعه‌ی جهانی. اما همه‌مان می‌دانیم که امید چندانی نمی‌توان داشت. فقط خداحافظی می‌کنیم. یک جور خداحافظی مرگ.
ماندن‌مان در سنگاپور را یک ماه تمدید کرده‌ایم. حقوق ماهانه‌ای که دانشگاه می‌داد هم با پایان ترم تمام شد. برای تامین هزینه‌های این یک ماه سراغ چند تا از استادها رفتم که ببینم می‌توانند کمکم کنند یا نه. استادهایی که اروپایی بودند شرایطم را انگار بهتر درک می‌کردند. چند تای‌شان برایم پروژه تعریف کردند. اما آخرسر دانشگاه فقط یکی از پروژه‌ها را تایید کرد.
پروژه‌ی جالبی هم هست. یکی از موسسات آلمانی با همکاری چند تا از دانشگاه‌های از سال ۲۰۰۷ تا همین سال ۲۰۲۶ برداشته هر دو سه سال یک بار توی روستاهای دورافتاده‌ی ۶ استان تایلند و ویتنام یک سرشماری خیلی دقیق برگزار کرده. چند ده سوال دقیق از شرایط اقتصادی خانواده‌ها توی روستاهای دورافتاده‌ی تایلند و ویتنام. هر کشور ۳ استان و چند شهر و چندین روستا. یک پنل دیتای فوق‌العاده تمیز. هر دوره همان خانواده‌ها و افراد مورد سوال واقع شده‌اند و تغییرات در جواب‌ها در طول زمان ثبت شده. داده‌ها زیادند و دقیق. قشنگ‌ترش این است که آن دانشگاه‌های آلمانی برداشته‌اند داده‌ها را در راه رضای خدا به صورت مجانی توی اینترنت بارگزاری کرده‌اند. تا به الان کلی پایان‌نامه و مقاله هم بر اساس این داده‌ها در مورد فقر و زندگی در تایلند و ویتنام کار شده است و خواهد شد. استادمان یک مقاله دارد می‌نویسد در مورد تاب‌آوری خانواده‌ها در تایلند و ویتنام بعد از بحران‌ها. کارش هم اقتصادسنجی است. کار من هم شده است ور رفتن به داده‌ها و ور رفتن به‌شان برای این‌که رام شوند و بشود از تو‌ی‌شان یکی سری روابط علت و معلولی درآورد. مثلا این‌که چه می‌شود که خانواده‌های تایلندی بعد از بحران‌ها احساس فلاکت کمتری دارند نسبت به ویتنامی‌ها؟ مثلا این‌که چه می‌شود که بعضی خانواده‌ها بعد از بحران‌ها راه‌حل کاهش هزینه‌ها را در پیش نمی‌گیرند؟ مثلا این‌که مهاجرت‌ها چه اثری بر تاب‌آوری خانواده‌ها می‌گذارد و ازین سوال‌ها. قرار است نتایج کمک کنند به ایده‌پردازی در مورد مفهوم تاب‌آوری.
فاز اول را شاد و خوشحال با استیتا انجام دادم. اما امروز توی فاز بررسی شوک‌ها و رفتارهای خانواده‌ها دیدم که داده‌ها دارند وحشی بازی درمی‌آورند و رام‌ کردن‌شان دشوار شده است. از کلاد کمک زیاد می‌گیرم. اما کلاد هم گاه دچار مشکل می‌شود و گیج می‌زند. چالش است دیگر. یکهو می‌بینم روزم شب شده است و چیزی هم نفهمیده‌ام و آن کار نوشتن تجربه‌ی این دو سال تیک نخورده رها می‌شود.

745 views11:49