Айдаўшылық гүўалығы паспорт орнын баса алады
Министрлер Кабинетиниң «Ишки ислер органлары системасында мәмлекетлик хызметлерди көрсетиў сапасын еле де жетилистириў ҳәм тәртиплерди әпиўайыластырыў ис-илажлары ҳаққында»ғы қарары 6-бәнтине муўапық, пуқаралар паспорт пенен бир қатарда идентификация ID-карталары яки миллий айдаўшылық гүўалықларын көрсетип, банк хызметлеринен пайдаланыўы мүмкин.
Жаңа үлгидеги миллий айдаўшылық гүўалығы шахсты тастыйықлайтуғын рәсмий мәмлекетлик ҳүжжет атына ийе болғанлығы себепли, ол банк хызметлерин көрсетиў процессинде паспорттың орнын баса алады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Министрлер Кабинетиниң «Ишки ислер органлары системасында мәмлекетлик хызметлерди көрсетиў сапасын еле де жетилистириў ҳәм тәртиплерди әпиўайыластырыў ис-илажлары ҳаққында»ғы қарары 6-бәнтине муўапық, пуқаралар паспорт пенен бир қатарда идентификация ID-карталары яки миллий айдаўшылық гүўалықларын көрсетип, банк хызметлеринен пайдаланыўы мүмкин.
Жаңа үлгидеги миллий айдаўшылық гүўалығы шахсты тастыйықлайтуғын рәсмий мәмлекетлик ҳүжжет атына ийе болғанлығы себепли, ол банк хызметлерин көрсетиў процессинде паспорттың орнын баса алады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
ChatGPT Өзбекстанда ең көп кирилетуғын төртинши сайтқа айланды
ChatGPT 2024-жылдың декабрь айында Өзбекстандағы көп адам пайдаланатуғын сайтлар ишинде төртинши орынды ийеледи.
SEMrush мағлыўматларына бола, платформаға кириўлер саны жыл даўамында 6 млн 261 мың 948,5% ке өсип, 42,73 млнға жетти, деп жазады Daryo.uz.
Жасалма интеллекттиң ғалабалығы ҳүкиметтиң ҳәрекетлери себепли де өсип атыр. Ҳүкимет мәмлекетте жасалма интеллектти енгизиў стратегиясын белсенди раўажландырмақта, билимлендириў бойынша басламаларды әмелге асырып, технологияларды мәмлекетлик хызметлерге интеграция қылып атыр.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
ChatGPT 2024-жылдың декабрь айында Өзбекстандағы көп адам пайдаланатуғын сайтлар ишинде төртинши орынды ийеледи.
SEMrush мағлыўматларына бола, платформаға кириўлер саны жыл даўамында 6 млн 261 мың 948,5% ке өсип, 42,73 млнға жетти, деп жазады Daryo.uz.
Жасалма интеллекттиң ғалабалығы ҳүкиметтиң ҳәрекетлери себепли де өсип атыр. Ҳүкимет мәмлекетте жасалма интеллектти енгизиў стратегиясын белсенди раўажландырмақта, билимлендириў бойынша басламаларды әмелге асырып, технологияларды мәмлекетлик хызметлерге интеграция қылып атыр.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
АҚШта TikTok хызмети тоқтатылды
АҚШта 19-январьдан TikTok'ты қадаған етиў көзде тутылған нызам күшке кирди, деп хабар береди Qalampir.uz.
18-январь күни АҚШ Жоқары суды TikTok'ты сатыўды яки қосымшаны мәмлекетте пүткиллей қадаған етиўди талап ететуғын нызамды мақуллады. Бундай қарар миллий қәўипсизлик ҳәм TikTok'тың Қытай ҳүкимети менен шамаланған байланысларына тийисли қәўетерлер себепли қабыл етилди.
TikTok екшембиге өтетуғын түнде ислемей қалған, оның қосымшасы App Store'дан да жоғалды. Америкалық пайдаланыўшылар TikTok сервисына ийелик ететуғын Қытайдың ByteDance компаниясы менен байланыслы Capcut, Lemon8, Gauth ҳәм Hypic қосымшалары да ислемей қалғанлығын айтып атыр.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
АҚШта 19-январьдан TikTok'ты қадаған етиў көзде тутылған нызам күшке кирди, деп хабар береди Qalampir.uz.
18-январь күни АҚШ Жоқары суды TikTok'ты сатыўды яки қосымшаны мәмлекетте пүткиллей қадаған етиўди талап ететуғын нызамды мақуллады. Бундай қарар миллий қәўипсизлик ҳәм TikTok'тың Қытай ҳүкимети менен шамаланған байланысларына тийисли қәўетерлер себепли қабыл етилди.
TikTok екшембиге өтетуғын түнде ислемей қалған, оның қосымшасы App Store'дан да жоғалды. Америкалық пайдаланыўшылар TikTok сервисына ийелик ететуғын Қытайдың ByteDance компаниясы менен байланыслы Capcut, Lemon8, Gauth ҳәм Hypic қосымшалары да ислемей қалғанлығын айтып атыр.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Karinform.uz'да ҳәпте дайжести
Ҳәпте даўамында жүз берген әҳмийетли ўақыяларға тоқталып өтемиз:
➖ Мопед ҳәм скутерлерди айдаўшылық гүўалығысыз басқарғанлар жәриймаға тартылады;
➖ Өзбекстанда аэротакси хызмети енгизиледи;
➖ Мәҳәлле басшыларының ўәкиллик мүддети узайтырылып атыр;
➖ Мектеп асханаларында нелерди сатыўға болмайды?;
➖Lex AI ҳуқықый чат-боты жаратылды;
➖ Айдаўшылық гүўалығы паспорт орнын баса алады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Ҳәпте даўамында жүз берген әҳмийетли ўақыяларға тоқталып өтемиз:
➖ Мопед ҳәм скутерлерди айдаўшылық гүўалығысыз басқарғанлар жәриймаға тартылады;
➖ Өзбекстанда аэротакси хызмети енгизиледи;
➖ Мәҳәлле басшыларының ўәкиллик мүддети узайтырылып атыр;
➖ Мектеп асханаларында нелерди сатыўға болмайды?;
➖Lex AI ҳуқықый чат-боты жаратылды;
➖ Айдаўшылық гүўалығы паспорт орнын баса алады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
2024-жылда ҳәким жәрдемшилери 309 коррупциялық жинаятты әмелге асырған
Өткен жылы Өзбекстанда 5 мың 716 коррупциялық жинаят әмелге асырылған болып, оларда 7 мың адам қатнасқан. Кәмбағаллықты қысқартырыў ҳәм бәнтлик министрлиги системасында 309 коррупцияға байланыслы жинаятлар ҳәким жәрдемшилериниң хызмети менен байланыслы.
20-январь күни МҒКАда болып өткен брифингде Қоррупцияға қарсы гүресиў агентлиги мәлимлеме хызмети Өзбекстандағы коррупциялық жинаятлар туўралы мағлыўмат берди.
Мәлим етилиўинше, 2024-жылы жәми 6 мың 898 шахс тәрепинен 5 мың 716 жинаят исленген. 2023-жылға салыстырғанда коррупцияға байланыслы жинаятлар «Аймақлықгазтәмийнат» АЖ, Суў хожалығы, жергиликли ҳәкимликлер ҳәм банк тараўында кемейген.
Жоқары билимлендириў, транспорт ҳәм аўыл хожалығы тараўларында болса артқан. Мектепке шекемги ҳәм мектеп билимлендириўи, денсаўлықты сақлаў, кәмбағаллықты қысқартырыў ҳәм бәнтлик тараўларында коррупциялық жинаятлардың салмағы жоқарылығынша сақланып қалып атыр.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Өткен жылы Өзбекстанда 5 мың 716 коррупциялық жинаят әмелге асырылған болып, оларда 7 мың адам қатнасқан. Кәмбағаллықты қысқартырыў ҳәм бәнтлик министрлиги системасында 309 коррупцияға байланыслы жинаятлар ҳәким жәрдемшилериниң хызмети менен байланыслы.
20-январь күни МҒКАда болып өткен брифингде Қоррупцияға қарсы гүресиў агентлиги мәлимлеме хызмети Өзбекстандағы коррупциялық жинаятлар туўралы мағлыўмат берди.
Мәлим етилиўинше, 2024-жылы жәми 6 мың 898 шахс тәрепинен 5 мың 716 жинаят исленген. 2023-жылға салыстырғанда коррупцияға байланыслы жинаятлар «Аймақлықгазтәмийнат» АЖ, Суў хожалығы, жергиликли ҳәкимликлер ҳәм банк тараўында кемейген.
Жоқары билимлендириў, транспорт ҳәм аўыл хожалығы тараўларында болса артқан. Мектепке шекемги ҳәм мектеп билимлендириўи, денсаўлықты сақлаў, кәмбағаллықты қысқартырыў ҳәм бәнтлик тараўларында коррупциялық жинаятлардың салмағы жоқарылығынша сақланып қалып атыр.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Кәмбағал шаңарақлардың ағзаларын кәсип-өнерге оқытыў қәрежетлери ваучер системасы тийкарында қаплап бериледи
Бул бойынша Президент қарары қабыл етилди.
Оған бола:
➖ 2025-жыл 1-февральдан кәсипке оқытыў мақсетинде ажыратылатуғын стипендиялар нәгиранлығы болған шахсларға, сондай-ақ, мүддети 3 айдан көп даўам ететуғын оқыў курсларына қабыл етилетуғын Кәмбағал шаңаралақлар рейестриндеги шаңарақлардың жумыссыз ағзаларына төленеди.
➖ 2025-жыл 1-майға шекем жумыссыз халықты, сол қатарда, кәмбағал шаңарақлардың ағзаларын кәсип-өнерге оқытыў қәрежетлерин қаплап бериў бойынша ваучер системасы енгизиледи.
Бул система 2025-жыл 1-февральдан Самарқанд ўәлаяты ҳәм Ташкент қаласында сынақтан өткериледи.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Бул бойынша Президент қарары қабыл етилди.
Оған бола:
➖ 2025-жыл 1-февральдан кәсипке оқытыў мақсетинде ажыратылатуғын стипендиялар нәгиранлығы болған шахсларға, сондай-ақ, мүддети 3 айдан көп даўам ететуғын оқыў курсларына қабыл етилетуғын Кәмбағал шаңаралақлар рейестриндеги шаңарақлардың жумыссыз ағзаларына төленеди.
➖ 2025-жыл 1-майға шекем жумыссыз халықты, сол қатарда, кәмбағал шаңарақлардың ағзаларын кәсип-өнерге оқытыў қәрежетлерин қаплап бериў бойынша ваучер системасы енгизиледи.
Бул система 2025-жыл 1-февральдан Самарқанд ўәлаяты ҳәм Ташкент қаласында сынақтан өткериледи.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
⚡️Нөкисте техника университети ашылады
Президент Шавкат Мирзиёев 22-январь күни жоқары билимлендириў ҳәм илим-пән тараўындағы әҳмийетли ўазыйпаларға байланыслы презентация менен танысты. Бул ҳаққында Президент баспасөз хызмети хабар берди.
Жыйналыста Нөкис, Бухара, Ферғана ҳәм Наманган техника университетлерин шөлкемлестириў жойбарлары презентация етилди. Оған бола, жаңа бағдарлар ашылып, шет ел методлары енгизиледи, студентлердиң илимий-инновациялық прецесслерде қатнасы кеңейтириледи ҳәм ЖООларға санаат шериклери бириктириледи.
Бул бағдардағы 35 шөлкемди үлкейтиў есесине, 22 техника университети шөлкемлестириледи. Усы жылдың ақырына шекем болса 17 инженерлик мектеби ашылыўы көзде тутылған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Президент Шавкат Мирзиёев 22-январь күни жоқары билимлендириў ҳәм илим-пән тараўындағы әҳмийетли ўазыйпаларға байланыслы презентация менен танысты. Бул ҳаққында Президент баспасөз хызмети хабар берди.
Жыйналыста Нөкис, Бухара, Ферғана ҳәм Наманган техника университетлерин шөлкемлестириў жойбарлары презентация етилди. Оған бола, жаңа бағдарлар ашылып, шет ел методлары енгизиледи, студентлердиң илимий-инновациялық прецесслерде қатнасы кеңейтириледи ҳәм ЖООларға санаат шериклери бириктириледи.
Бул бағдардағы 35 шөлкемди үлкейтиў есесине, 22 техника университети шөлкемлестириледи. Усы жылдың ақырына шекем болса 17 инженерлик мектеби ашылыўы көзде тутылған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Мәденият министрине орынбасар тайынланды
Хожаназаров Ильяс Мухаммедович ― Қарақалпақстан Республикасы Мәденият министриниң орынбасары лаўазымына тайынланды.
И.Хожаназаров усы күнге шекем экономика тармақларында бир қатар жуўапкершиликли лаўазымларда жумыс алып барған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Хожаназаров Ильяс Мухаммедович ― Қарақалпақстан Республикасы Мәденият министриниң орынбасары лаўазымына тайынланды.
И.Хожаназаров усы күнге шекем экономика тармақларында бир қатар жуўапкершиликли лаўазымларда жумыс алып барған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
2024-жылда төленген контракт төлеминиң 12%ин қайтарып алыў мүмкин
Студентлер төлеген контракт суммасының 12%ин қайтарып алыў ҳуқықына ийе. Жоқарыдағы видеода үйден шықпай контракт төлеминиң 12% ин қайтарып алыў мүмкин екенлиги ҳаққында мағлыўмат берилген.
Алдын перзентиниң контрактын төлегенде 26 жасқа шекемги болған шеклеў бар еди. Ҳәзир перзенти ушын төлемде жас шегарасы алып тасланған. Өмирлик жолдасы ушын контракт төлегенде болса бул шеклеў сақлап қалынған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Студентлер төлеген контракт суммасының 12%ин қайтарып алыў ҳуқықына ийе. Жоқарыдағы видеода үйден шықпай контракт төлеминиң 12% ин қайтарып алыў мүмкин екенлиги ҳаққында мағлыўмат берилген.
Алдын перзентиниң контрактын төлегенде 26 жасқа шекемги болған шеклеў бар еди. Ҳәзир перзенти ушын төлемде жас шегарасы алып тасланған. Өмирлик жолдасы ушын контракт төлегенде болса бул шеклеў сақлап қалынған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасы арттырылады
«KfW» банки (Германия Федератив Республикасы) қатнасыўындағы ««Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасын арттырыў» жойбарын әмелге асырыў илажлары ҳаққында»ғы Президент қарары (ПҚ-18-сан, 22.01.2025) қабыл етилди, деп жазады Yuz.uz.
Қарарға муўапық, «Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасын арттырыў» жойбары бойынша төмендегилер тастыйықланды:
➖ Жойбардың тийкарғы техникалық-экономикалық көрсеткишлери;
➖ Жойбарды әмелге асырыў шеңберинде «KfW» банкиниң қарызларын қайтарыў, қосымша ҳақ ҳәм процент төлеўдиң прогноз кестеси;
➖ Қарақалпақстан Республикасы ҳәм Хорезм ўәлаяты медициналық шөлкемлери ушын сатып алынған медицианлық әсбаплардың бөлистирилиўи;
➖ Сатып алынған арнаўлы автотранспорт қуралларының аймақлар бойынша бөлистирилиўи.
Денсаўлықты сақлаў министрлиги жойбарды өз ўақтында әмелге асырыў, грантлардан мақсетли ҳәм нәтийжели пайдаланыў бойынша жуўапкер әмелге асырыўшы орган есапланады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
«KfW» банки (Германия Федератив Республикасы) қатнасыўындағы ««Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасын арттырыў» жойбарын әмелге асырыў илажлары ҳаққында»ғы Президент қарары (ПҚ-18-сан, 22.01.2025) қабыл етилди, деп жазады Yuz.uz.
Қарарға муўапық, «Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасын арттырыў» жойбары бойынша төмендегилер тастыйықланды:
➖ Жойбардың тийкарғы техникалық-экономикалық көрсеткишлери;
➖ Жойбарды әмелге асырыў шеңберинде «KfW» банкиниң қарызларын қайтарыў, қосымша ҳақ ҳәм процент төлеўдиң прогноз кестеси;
➖ Қарақалпақстан Республикасы ҳәм Хорезм ўәлаяты медициналық шөлкемлери ушын сатып алынған медицианлық әсбаплардың бөлистирилиўи;
➖ Сатып алынған арнаўлы автотранспорт қуралларының аймақлар бойынша бөлистирилиўи.
Денсаўлықты сақлаў министрлиги жойбарды өз ўақтында әмелге асырыў, грантлардан мақсетли ҳәм нәтийжели пайдаланыў бойынша жуўапкер әмелге асырыўшы орган есапланады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Күнине 9 сааттан көп уйқылаў инсультқа себеп болыўы мүмкин
Nordic Health Research жойбары 32 мың адамның қатнасыўында изертлеў өткерди. Алымлар алты жыл даўамында изертлеў қатнасыўшыларын бақлап, олардың уйқы тәртиби ҳәм кеселлик тарийхы ҳаққында мағлыўмат топлайды. Нәтийжелер күнине тоғыз сааттан артық уйқлайтуғын (қатнасыўшыларының 24%и) яки күндиз 90 минуттан көбирек дем алатуғын (қатнасыўшылардың 8%и) адамларда инсульт қәўипи жети-сегиз саат уйқлайтуғын адамларға қарағанда 85% жоқары екенлигин көрсетти.
Алымлардың айтыўынша, ҳәдден тыс көп уйқылаў қан-тамыр кеселликлериниң раўажланыў қәўипин арттырады. Түнги уйқы даўамлылығы усыныс етилген нормадан өткен қатнасыўшыларда инсульт қәўпи 23%ке артқан. Узақ мүддетли күндизги уйқы да қәўипли болып шықты: Изертлеўде бир ярым сааттан көп дем алыў қан-тамыр кеселликлери итималылығын 25%ке көбейткен.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Nordic Health Research жойбары 32 мың адамның қатнасыўында изертлеў өткерди. Алымлар алты жыл даўамында изертлеў қатнасыўшыларын бақлап, олардың уйқы тәртиби ҳәм кеселлик тарийхы ҳаққында мағлыўмат топлайды. Нәтийжелер күнине тоғыз сааттан артық уйқлайтуғын (қатнасыўшыларының 24%и) яки күндиз 90 минуттан көбирек дем алатуғын (қатнасыўшылардың 8%и) адамларда инсульт қәўипи жети-сегиз саат уйқлайтуғын адамларға қарағанда 85% жоқары екенлигин көрсетти.
Алымлардың айтыўынша, ҳәдден тыс көп уйқылаў қан-тамыр кеселликлериниң раўажланыў қәўипин арттырады. Түнги уйқы даўамлылығы усыныс етилген нормадан өткен қатнасыўшыларда инсульт қәўпи 23%ке артқан. Узақ мүддетли күндизги уйқы да қәўипли болып шықты: Изертлеўде бир ярым сааттан көп дем алыў қан-тамыр кеселликлери итималылығын 25%ке көбейткен.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Кеўил билдириў
Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген көркем өнер ғайраткери, драматург, сценарист Полат Айтмуратов дүньядан өтти. Марҳумның шаңарағына, туўған-туўысқанларына ҳәм кәсиплеслерине терең қайғырыў менен кеўил билдиремиз.
П.Айтмуратовтың қәлемине тийисли қарақалпақ киноиндустриясындағы дәслепки «Бир достың болсын» атлы көп сериялы филми халқымыз тәрепинен жақсы күтип алынған еди. Оның көплеген пьессалары мәмлекетлик театрларымызда ҳәм өзбек тилине аўдарылып сахналастырылды. 2014-жылы «Талаплыға нур жаўар», 2020-жылы «Бир достың болсын», 2021-жылы «Алпыс асқар» атлы китаплары баспадан шықты.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген көркем өнер ғайраткери, драматург, сценарист Полат Айтмуратов дүньядан өтти. Марҳумның шаңарағына, туўған-туўысқанларына ҳәм кәсиплеслерине терең қайғырыў менен кеўил билдиремиз.
П.Айтмуратовтың қәлемине тийисли қарақалпақ киноиндустриясындағы дәслепки «Бир достың болсын» атлы көп сериялы филми халқымыз тәрепинен жақсы күтип алынған еди. Оның көплеген пьессалары мәмлекетлик театрларымызда ҳәм өзбек тилине аўдарылып сахналастырылды. 2014-жылы «Талаплыға нур жаўар», 2020-жылы «Бир достың болсын», 2021-жылы «Алпыс асқар» атлы китаплары баспадан шықты.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Rankings TOP-1000_2025.pdf
1.3 MB
Дипломлары туўрыдан-туўры тән алынатуғын TOP-1000лыққа кирген ЖООлардың дизими жәрияланды
Жоқары билимлендириў, пән ҳәм инновациялар министрлиги тәрепинен 2025-жыл ушын тастыйықланған халықаралық шөлкемлердиң (Quacquarelli Symonds World University Rankings, Times Higher Education, Academic Ranking of World Universities) рейтингинде жоқары оқыў орынлары арасында биринши 1000 орынды ийелеген сырт ел ЖООларының дизими тастыйықланды.
Мағлыўмат ушын, TOP-1000 ЖООларын тамамлаған студентлерлиң допломлары Өзбекстанда тест сынақларсыз тән алынады.
Бул дизим ҳәр жылы жаңалап турылады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Жоқары билимлендириў, пән ҳәм инновациялар министрлиги тәрепинен 2025-жыл ушын тастыйықланған халықаралық шөлкемлердиң (Quacquarelli Symonds World University Rankings, Times Higher Education, Academic Ranking of World Universities) рейтингинде жоқары оқыў орынлары арасында биринши 1000 орынды ийелеген сырт ел ЖООларының дизими тастыйықланды.
Мағлыўмат ушын, TOP-1000 ЖООларын тамамлаған студентлерлиң допломлары Өзбекстанда тест сынақларсыз тән алынады.
Бул дизим ҳәр жылы жаңалап турылады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Өзбекстанда орташа айлық ис ҳақы артты
2024-жылы Өзбекстанда орташа номинал (салық ҳәм басқа төлемлерди өз ишине алған) айлық ис ҳақы 5 млн 357 мың сомды қурады (2023-жылда 4 млн 562 мың болған). Есап-китапларда киши исбилерменлик субъектлериниң ис ҳақылары инабатқа алынбаған.
Өткен жыл январь – декабрь айларында аймақлар бойынша орташа айлық ис ҳақының ең жоқары көрсеткиши Ташкент қаласында бақланған – 9,1 млн сом. Кейинги орынларда Наўайы (6,7 млн сом), Ташкент ўәлаяты (5,1 млн сом), Әндижан ўәлаяты (4,6 млн сом) турыпты. Ең кем орташа ис ҳақы Қашқадәрья (3,8 млн сом), Сурхандәрья (3,8 млн сом) ҳәм Наманган (3,9 млн сом) ўәлаятларында бақланған.
Қарақалпақстан Республикасында болса орташа айлық ис ҳақы 4,7 млн сомды қурайды.
Жыл даўамында билимлендириўде 3,6 млн сом, денсаўлықты сақлаў ҳәм социаллық хызметлерди көрсетиўде 3,4 млн сомлық орташа ис ҳақы төленген. Бул муғдарлар басқа тараўлардикине салыстырғанда сезилерли дәрежеде төмен.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
2024-жылы Өзбекстанда орташа номинал (салық ҳәм басқа төлемлерди өз ишине алған) айлық ис ҳақы 5 млн 357 мың сомды қурады (2023-жылда 4 млн 562 мың болған). Есап-китапларда киши исбилерменлик субъектлериниң ис ҳақылары инабатқа алынбаған.
Өткен жыл январь – декабрь айларында аймақлар бойынша орташа айлық ис ҳақының ең жоқары көрсеткиши Ташкент қаласында бақланған – 9,1 млн сом. Кейинги орынларда Наўайы (6,7 млн сом), Ташкент ўәлаяты (5,1 млн сом), Әндижан ўәлаяты (4,6 млн сом) турыпты. Ең кем орташа ис ҳақы Қашқадәрья (3,8 млн сом), Сурхандәрья (3,8 млн сом) ҳәм Наманган (3,9 млн сом) ўәлаятларында бақланған.
Қарақалпақстан Республикасында болса орташа айлық ис ҳақы 4,7 млн сомды қурайды.
Жыл даўамында билимлендириўде 3,6 млн сом, денсаўлықты сақлаў ҳәм социаллық хызметлерди көрсетиўде 3,4 млн сомлық орташа ис ҳақы төленген. Бул муғдарлар басқа тараўлардикине салыстырғанда сезилерли дәрежеде төмен.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Дүньядағы ең жуқа қағаз ислеп шығарылды
Японияның киши Хидака аўылында ислеп шығарыўшылар дүньядағы ең жуқа қағазды жаратты, деп хабар береди Ict.xabar.uz.
Оның қалыңлығы 0,02 мм, бул адам шашының ярымына тең. Қағаз туттың талшығынан он хызметкер тәрепинен ислеп шығарылған.
Қағаздың тийкарғы буйыртпашылары ески китаплар, сүўретлер ҳәм абыройлы музейлер ушын ҳүжжетлерди тиклейтуғын реставраторлар есапланады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Японияның киши Хидака аўылында ислеп шығарыўшылар дүньядағы ең жуқа қағазды жаратты, деп хабар береди Ict.xabar.uz.
Оның қалыңлығы 0,02 мм, бул адам шашының ярымына тең. Қағаз туттың талшығынан он хызметкер тәрепинен ислеп шығарылған.
Қағаздың тийкарғы буйыртпашылары ески китаплар, сүўретлер ҳәм абыройлы музейлер ушын ҳүжжетлерди тиклейтуғын реставраторлар есапланады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Ҳаяллар еркеклерге қарағанда көбирек уйқылаўы керек
Ҳаялларға еркеклерге қарағанда орташа 20 минут көбирек уйқы керек. Бул ҳаққында Лафборо университети алымлары изертлеў өткерген.
Университет профессоры Жим Хонның сөзлерине бола, «ҳаял мийи» ер адамның мийинен бираз басқаша дүзилген. Ҳаяллар бир ўақыттың өзинде бир неше жумысларды ислеўге әдетленген, соның ушын олардың мийи еркеклердикине қарағанда тезирек ислейди.
Изертлеў шеңберинде қәнигелер Уллы Британияның 200 ден артық халқының минез-қулқын үйренип шығады. Нәтийжеде еркеклер күнине орташа алты саат уйқылаўы керек, деген жуўмаққа келинген. Ҳаялларға болса 20 минут көбирек уйқы керек. Буннан тысқары, уйқы жетиспеўшилиги ҳаялларға күшлирек тәсир етеди: Олар ашыўшақ болып қалады, тез-тез стресс яки түскинликке түсиўи мүмкин.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Ҳаялларға еркеклерге қарағанда орташа 20 минут көбирек уйқы керек. Бул ҳаққында Лафборо университети алымлары изертлеў өткерген.
Университет профессоры Жим Хонның сөзлерине бола, «ҳаял мийи» ер адамның мийинен бираз басқаша дүзилген. Ҳаяллар бир ўақыттың өзинде бир неше жумысларды ислеўге әдетленген, соның ушын олардың мийи еркеклердикине қарағанда тезирек ислейди.
Изертлеў шеңберинде қәнигелер Уллы Британияның 200 ден артық халқының минез-қулқын үйренип шығады. Нәтийжеде еркеклер күнине орташа алты саат уйқылаўы керек, деген жуўмаққа келинген. Ҳаялларға болса 20 минут көбирек уйқы керек. Буннан тысқары, уйқы жетиспеўшилиги ҳаялларға күшлирек тәсир етеди: Олар ашыўшақ болып қалады, тез-тез стресс яки түскинликке түсиўи мүмкин.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Өзбекстанда 1-апрельден электр энергиясы ушын тарифлер көтериледи
Хожалық тутыныўшылар ушын социаллық норма шеңберинде 450 сомлық тариф 600 сом болады.
Өзбекстанда 2025-жыл 1-апрельден газ ҳәм электр энергиясы тарифлери арттырылады – бул ҳүкиметтиң 2024-жыл апрельдеги қарары менен бегиленип қойылған еди. 23-январь күни МҒКАда болып өткен баспасөз конференциясында «Аймақлық электр тармақлары» компаниясы басшылары апрельде болатуғын электр тарифлериниң артыўы бойынша түсиник берди, деп хабар береди Gazeta.uz.
«2024-жыл апрельдеги Министрлер Кабинетиниң 204-санлы қарары шықты. Онда 2024-2025-жыллар ушын бир ўақыттың өзинде тарифлерге тийисли өзгерислер киргизиў көрсетилген. Өзбекстан социаллық республика болғанлыгы, социаллық (қорғаўға мүтәж) қатламға көбирек итибар берленлиги ушын тарифлер бираз ўақыт арттырылмады» – делинеди хабарда.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Хожалық тутыныўшылар ушын социаллық норма шеңберинде 450 сомлық тариф 600 сом болады.
Өзбекстанда 2025-жыл 1-апрельден газ ҳәм электр энергиясы тарифлери арттырылады – бул ҳүкиметтиң 2024-жыл апрельдеги қарары менен бегиленип қойылған еди. 23-январь күни МҒКАда болып өткен баспасөз конференциясында «Аймақлық электр тармақлары» компаниясы басшылары апрельде болатуғын электр тарифлериниң артыўы бойынша түсиник берди, деп хабар береди Gazeta.uz.
«2024-жыл апрельдеги Министрлер Кабинетиниң 204-санлы қарары шықты. Онда 2024-2025-жыллар ушын бир ўақыттың өзинде тарифлерге тийисли өзгерислер киргизиў көрсетилген. Өзбекстан социаллық республика болғанлыгы, социаллық (қорғаўға мүтәж) қатламға көбирек итибар берленлиги ушын тарифлер бираз ўақыт арттырылмады» – делинеди хабарда.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Енди ержетпегенлер менен ИИБ емес, Миллий гвардия шуғылланады
Ишки ислер органларының ержетпегенлер ортасында нызамбузыўшылықлар профилактикасына тийисли ўәкилликлери Миллий гвардияға өткерилди.
2024-жыл 5-февральдағы Өзбекстан Республикасы Президентиниң тийисли қарары менен Ишки ислер органларының ержетпегенлер мәселеси бойынша инспектор-психологлары (үлкен инспектор-психологлары) лаўазымлары Миллий гвардияға өткерилди.
Қарарға муўапық, Өзбекстан Республикасы Миллий гвардиясында Балалар менен ислесиў басқармасы ҳәм оның аймақлық бөлимлери шөлкемлестириледи. Сондай-ақ, ержетпегенлердиң мәселелери бойынша үлкен инспектор-психологлар ҳәм инспектор-психологлар лаўазымлары енгизилди.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Ишки ислер органларының ержетпегенлер ортасында нызамбузыўшылықлар профилактикасына тийисли ўәкилликлери Миллий гвардияға өткерилди.
2024-жыл 5-февральдағы Өзбекстан Республикасы Президентиниң тийисли қарары менен Ишки ислер органларының ержетпегенлер мәселеси бойынша инспектор-психологлары (үлкен инспектор-психологлары) лаўазымлары Миллий гвардияға өткерилди.
Қарарға муўапық, Өзбекстан Республикасы Миллий гвардиясында Балалар менен ислесиў басқармасы ҳәм оның аймақлық бөлимлери шөлкемлестириледи. Сондай-ақ, ержетпегенлердиң мәселелери бойынша үлкен инспектор-психологлар ҳәм инспектор-психологлар лаўазымлары енгизилди.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Karinform.uz'да ҳәпте дайжести
Ҳәпте даўамында жүз берген әҳмийетли ўақыяларға тоқталып өтемиз:
➖ Кәмбағал шаңарақлардың ағзаларын кәсип-өнерге оқытыў қәрежетлери ваучер системасы тийкарында қаплап бериледи;
➖ Нөкисте техника университети ашылады;
➖ Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасы арттыралады;
➖ Күнине 9 сааттан көп уйқылаў инсультқа себеп болыўы мүмкин;
➖ Дипломлары туўрыдан-туўры тән алынатуғын TOP-1000лыққа кирген ЖООлардың дизими жәрияланды;
➖ Өзбекстанда орташа айлық ис ҳақы артты;
➖Өзбекстанда 1-апрельден электр энергиясы ушын тарифлер көтериледи.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Ҳәпте даўамында жүз берген әҳмийетли ўақыяларға тоқталып өтемиз:
➖ Кәмбағал шаңарақлардың ағзаларын кәсип-өнерге оқытыў қәрежетлери ваучер системасы тийкарында қаплап бериледи;
➖ Нөкисте техника университети ашылады;
➖ Аралбойы аймағында медициналық хызмет сапасы арттыралады;
➖ Күнине 9 сааттан көп уйқылаў инсультқа себеп болыўы мүмкин;
➖ Дипломлары туўрыдан-туўры тән алынатуғын TOP-1000лыққа кирген ЖООлардың дизими жәрияланды;
➖ Өзбекстанда орташа айлық ис ҳақы артты;
➖Өзбекстанда 1-апрельден электр энергиясы ушын тарифлер көтериледи.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Айырым шаңарақлар гиреўсиз ҳәм процентсиз қарыз алыўы мүмкин
2025-жыл февраль айынан баслап Ҳәким жәрдемшилери ҳәм мәҳәлле банкири тәрепинен гиреўсиз ҳәм процентсиз қарыз алатуғын кәмбағал шаңарақлардың дизими қәлиплестириледи.
Кәмбағал шаңарақ ағзаларына шаңарақлық исбилерменлик бағдарламасы шеңберинде ноутбук ҳәм тийкарғы қуралларды сатып алыў ушын гиреўсиз ҳәм процентсиз кредит ажыратылады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
2025-жыл февраль айынан баслап Ҳәким жәрдемшилери ҳәм мәҳәлле банкири тәрепинен гиреўсиз ҳәм процентсиз қарыз алатуғын кәмбағал шаңарақлардың дизими қәлиплестириледи.
Кәмбағал шаңарақ ағзаларына шаңарақлық исбилерменлик бағдарламасы шеңберинде ноутбук ҳәм тийкарғы қуралларды сатып алыў ушын гиреўсиз ҳәм процентсиз кредит ажыратылады.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Демократия денсаўлық ушын пайдалы: Коррупцияласқан мәмлекетлерде халықтың саламатлығы жаманырақ екенлиги мәлим болды
Мәмлекетлик хызметлер күшлирек болған бай мәмлекетлерде халық әдетте узақрақ өмир сүреди, денсаўлықты сақлаў системасы да күшлирек болады. 134 мәмлекетте өткерилген изертлеўге бола, тек кәмбағаллық емес, ал демократия ҳәм коррупция да бул мәселеде шешиўши себеплерден есапланады. Изертлеў нәтийжелери PLOS Global Public Health журналында жәрияланған.
Жаңа изертлеўде келтирилиўинше, мәлекетлер өзиниң экономикасының көлемине қарағанда денсаўлықты сақлаў ушын қанша қаржы жумсалғанына қарамастан, демократия, коррупция ҳәм медицина хызметкерлери ортасындағы байланыс өзгериссиз қалған.
Изертлеў нәтийжелерине бола, үлкейгеннен соң қай жерде жасаўына қарамастан, өмириниң дәслепки 20 жылын демократия шәраятында өткерген адамлар, авторитар система шәраятында үлкейген адамларға қарағанда 2,8 жыл көбирк өмир сүрген. Балалар өлими 3,28%ке төмен болған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube
Мәмлекетлик хызметлер күшлирек болған бай мәмлекетлерде халық әдетте узақрақ өмир сүреди, денсаўлықты сақлаў системасы да күшлирек болады. 134 мәмлекетте өткерилген изертлеўге бола, тек кәмбағаллық емес, ал демократия ҳәм коррупция да бул мәселеде шешиўши себеплерден есапланады. Изертлеў нәтийжелери PLOS Global Public Health журналында жәрияланған.
Жаңа изертлеўде келтирилиўинше, мәлекетлер өзиниң экономикасының көлемине қарағанда денсаўлықты сақлаў ушын қанша қаржы жумсалғанына қарамастан, демократия, коррупция ҳәм медицина хызметкерлери ортасындағы байланыс өзгериссиз қалған.
Изертлеў нәтийжелерине бола, үлкейгеннен соң қай жерде жасаўына қарамастан, өмириниң дәслепки 20 жылын демократия шәраятында өткерген адамлар, авторитар система шәраятында үлкейген адамларға қарағанда 2,8 жыл көбирк өмир сүрген. Балалар өлими 3,28%ке төмен болған.
Telegram|Instagram|Facebook|Youtube