ترويج علم

به این ترتیب، انجمن ترویج علم ایران یکی از 61 انجمن علمی است که در سه سال پیاپی رتبۀ A را از کمیسیون انجمن‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کسب کرده است.
بدیهی است این دستاورد بزرگ مرهون تلاش فراوان هيئت موسس، هیئت مدیرۀ دوره‌هاي پیشین و بیش از همه اعضا و یاران انجمن بوده است که بدون چشمداشت سعی خود را معطوف به ترویج علم و توسعۀ اندیشه علمی در کشور کرده‌اند.

3. هیئت مدیرۀ انجمن ترویج علم، بنا بر سرشت انجمن‌های علمی و با پیروی از هیئت مؤسسان و اعضای محترم انجمن، از هرگونه انتقاد صریح نسبت به فعالیت-های خود استقبال می‌کند، مشروط به اینکه به‌موقع و به شیوه ای درست و متعارف در جریان انتقادها قرار گیرد. با کمال تأسف و بر خلاف ادعای «تذکرهای مکرر به هیئت مدیره دربارۀ خروج از مسیر درست ترویج علم»، انتقادهای مطرح در بیانیه هرگز و به هیچ ترتیبی به صورتی روشن و رسمی با هیئت مدیرۀ انجمن ترویج علم ایران در میان گذاشته نشده است. نهایت آنچه در بحث‌های بعدی به آن توسل جسته شده «طرح بعضی موضوع¬ها»، در «بعضی گفت¬وگوها» با «بعضی از اعضای هیئت مدیره» بوده است. این در حالی است که عموم اعضای هیئت مدیره از طرح «بعضی موضوع‌ها در بعضی گفت¬وگوها با بعضی از اعضای هیئت مدیره» کاملاً بی‌اطلاع¬اند.
البته بدیهی است که هر فرد حقیقی و حقوقی در هر زمان و به هر ترتیب می-تواند بیانیه‌ای را بنا بر سلیقه و میل خود منتشر کند، اما تفاوتی جدی میان بیانیه‌ای علمی و بیانیه‌های سلیقه¬ای، شخصی، ناگهانی و غیرمستند وجود دارد.

4. از زمان انتشار بیانیه، اعضای هیئت مدیره به صورت غیررسمی خواستار ارائۀ مستندات ادعاهای مطرح شده بوده‌اند، که تا به حال حاصلی نداشته است. متأسفیم اعلام کنیم که از جمله دلایل تأخیر در پاسخ به بیانیۀ مذکور نیز امید بی‌حاصل به ارائۀ مستندات بحث بوده است. اکنون هیئت مدیرۀ انجمن ترویج علم ایران رسماً از انتشاردهندگان بیانیه می‌خواهد مستندات خود را دربارۀ آنچه از نظر آنان روندها و رویه‌های نادرست تلقی شده است منتشر کنند. دلیل این تأکید، رویکردی است که همۀ مروجان علم در هر سطحی خود را بدان پایبند می‌دانند و آن طرح دیدگاه براساس مستندات و شواهد است.

5. در میان اتهام‌ها و ادعاهای مطرح¬شده، هیئت مدیره وظیفۀ خود می‌داند که به یک مورد به طور خاص بپردازد و آن جایزۀ ترویج علم است. لازم است به این نکته توجه شود که جایزۀ ترویج علم قدمتی بیش از انجمن ترویج علم دارد و خوشبختانه سازوکارهای اهدای آن نیز مشخص و مستند است. هرساله کارگروهی از سوی هیئت مدیره مأمور بررسی پروندۀ نامزدهای جایزۀ ترویج علم آن سال می‌شود و بر پایۀ همین بررسی¬ها فهرست برگزیدگان برای اعلام در اختیار هیئت مدیرۀ انجمن قرار می‌گیرد. از نگاه آگاهان بدیهی است که هیئت مدیرۀ یک انجمن علمی اساساً امکان رصد همۀ فعالان و فعالیت‌های ترویجی در مقیاس کشور را ندارد و لاجرم باید انتخاب خود را محدود به بررسی فعالیت¬های افرادی کند که یا خود راساً نامزد دریافت جایزه می‌شوند یا کسانی آنها را نامزد دریافت جایزه می‌کنند. هیئت مدیره با توجه به امکانات و محدودیت‌های موجود قاطعانه از کلیت انتخاب کارگروه‌های جایزۀ ترویج علم در سالیان گذشته دفاع می‌کند و صد البته احتمال بروز معدود خطاهای احتمالی را - که رخ دادن آنها کاملاً طبیعی است – رد نمی¬کند. شاهد مثال آشکار نیز اهدای جایزۀ ترویج علم امسال به یکی از نویسندگان محترم بیانیۀ مورد بحث است. به¬راستی چگونه می‌توان مدعی «اصرار» هیئت مدیره «بر تکرار ایرادهای شکلی، ساختاری و محتوایی» در موضوع جایزۀ ترویج علم شد و خود از کاندیداهای مکرر و برگزيدگان و دریافت¬کنندگان این جایزه در دوران مدیریت همین هیئت مدیره بود؟
در عین حال، فهرست اسامی برندگان جایزه ترویج علم - از نخستین سال اهدای جایزه تاکنون - در وب¬سایت انجمن قابل دسترسي است. شرط انصاف و اخلاق ایجاب می‌کند که به جای طرح عبارت‌های کلی به موردهای مشخص اهدای «نابه‌حق» جوایز پرداخت. طرح این ادعای کلی که ایرادهای شکلی، ساختاری و محتوایی بر جایزۀ ترویج علم وارد است، لوث کردن غیرمسوولانۀ تلاش کسانی است که سال‌ها رنج ترویج علم را عاشقانه به جان خریده‌اند و به‌حق شایستۀ دریافت جایزۀ ترویج علم شده‌اند.

125 views15:43