آشنایی با پژوهشهای تاریخ علم
ابزارهای نجومی در عهد صفوی: مطلع الانوار ملامحمدباقر یزدی
برات بشارتیمنش
دکتر حنیف قلندری
در صفحه اینستاگرام انجمن ترویج علم ایران
Instagram.com/iranpopscience
ابزارهای نجومی در عهد صفوی: مطلع الانوار ملامحمدباقر یزدی
برات بشارتیمنش
دکتر حنیف قلندری
در صفحه اینستاگرام انجمن ترویج علم ایران
Instagram.com/iranpopscience
Gamini-2021-Journal_of_the_History_of_Biology.pdf
1.9 MB
#انتشار مقالهای از دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم، در مجلهٔ
Journal of the History of Biology
Gamini-2021-Journal_of_the_History_of_Biology.pdf
Journal of the History of Biology
Gamini-2021-Journal_of_the_History_of_Biology.pdf
سخنرانی دکتر محمد باقری با عنوان
ʿUlugh Bey's Scientific School in Samarqand
در
The Sixteenth Marcel Grossmann Meeting on Recent Developments in Theoretical and Experimental General Relativity, Astrophysics and Relativistic Field Theories
July 5, 2021
https://youtu.be/QFe1lsSid-o?t=19812
ʿUlugh Bey's Scientific School in Samarqand
در
The Sixteenth Marcel Grossmann Meeting on Recent Developments in Theoretical and Experimental General Relativity, Astrophysics and Relativistic Field Theories
July 5, 2021
https://youtu.be/QFe1lsSid-o?t=19812
YouTube
Monday session
Forwarded from البساتین | محمدرضا معینی
📚
🔴شیخ محمدرضا اصفهانی و نقد نظریه داروین
🔸یکی از نخستین مواجهههای جدی عالمان شیعه با نظریه تکامل داروین، کتاب مرحوم آیت الله شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی به زبان عربی و با عنوان «نقد فلسفة دارون» بود که در دوره خود شهرتی بسیار پیدا کرد و عالمانی همچون شیخ محمدباقر کمرهای و امام خمینی آن کتاب را نزد مؤلفش درس گرفتند.
🔸مرحوم علامه اصفهانی در کتاب خود هم با رویکردی فلسفی-الهیاتی و هم با رویکردی علمی به نقد نظریه داروین پرداخته است. پیش از این مقالات و آثار متعددی درباره این کتاب و خصوصا با تمرکز بر نگاه فلسفی-الهیاتی آن نگاشته شده، از جمله مقاله دکتر حامد ناجی اصفهانی در مجله آینه پژوهش.
🔸دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیات علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، توجه ویژهای به تاریخ مواجهه عالمان مسلمان و بهویژه شیعه با نظریه تکامل داروین دارد و پیش از این ترجمه و تکمیل کتاب عادل زیادات «مواجهه با داروین» را نیز در کارنامه خود ثبت کرده است. او پیش از این درباره علامه اصفهانی و کتابش یادداشتها و مقالاتی نوشته بود (برای نمونه +).
🔸اخیرا مقالهای جدید به قلم دکتر گمینی درباره کتاب علامه اصفهانی در ژورنال تاریخ زیستشناسی انتشارات اشپرینگر منتشر شده است. گمینی در این مقاله بر جنبه علمی کتاب علامه اصفهانی تمرکز کرده است و انتقادات علمی او بر نظریه داروین را بررسی کرده است.
🔸همانگونه که گمینی و دیگران در این مقاله و مقالات و آثار دیگر اشاره کردهاند، تاریخ مواجهه عالمان شیعه با نتایج و نظریات دانش تجربی مدرن شایان مطالعه و توجه بیشتری است و تصویر غالب و رایج از مواجهه عالمان مسلمان با دستاوردهای علوم تجربه، عمدتا بر اساس مواجهه عالمان اهل سنت عرب ساخته و پرداخته شده است.
🔸مواجهه بسیاری از علمای شیعه، از جمله علامه اصفهانی با دانش تجربی مدرن، مواجههای کاملا مثبت، با ذهنی باز و آماده پذیرش بوده است. اگرچه اصفهانی در نهایت شمول تکامل بر گونه «انسان» را نپذیرفته است، اما این عدم پذیرش برآمده از نقد او به کلیت دانش مدرن نیست، بلکه او ضمن پذیرش اعتبار و ارزش دانش مدرن تلاش کرده است میان دستاوردهای دانش مدرن و فهم از متون مقدس وفاق ایجاد کند.
🔶بعد التحریر:
جناب آقای دکتر گمینی لطف کردند و این نکته را تذکر دادند که «بنده جایی نگفته ام که علمای اهل سنت با علوم جدید مخالفت کردهاند. آنها هم مثل محمد عبده نه تنها با علم جدید بلکه با نظریه تکامل همدل بودهاند.
مسأله این است که بسیاری گمان میکنند علمای دین همه مخالف علم جدید بودند، در حالی که نه تنها مخالف نبودند بلکه خیلی زود متوجه شدند میتوانند از آن برای تبلیغ دینشان چه سنی و چه شیعه و چه حتی مسیحی استفاده کنند. البته مسیحیان در برابر تکامل مقاومت بیشتری به خرج دادند.»
#معرفی_مقاله
#اسلام_و_تکامل
#البساتین
@AlBasatin
🔴شیخ محمدرضا اصفهانی و نقد نظریه داروین
🔸یکی از نخستین مواجهههای جدی عالمان شیعه با نظریه تکامل داروین، کتاب مرحوم آیت الله شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی به زبان عربی و با عنوان «نقد فلسفة دارون» بود که در دوره خود شهرتی بسیار پیدا کرد و عالمانی همچون شیخ محمدباقر کمرهای و امام خمینی آن کتاب را نزد مؤلفش درس گرفتند.
🔸مرحوم علامه اصفهانی در کتاب خود هم با رویکردی فلسفی-الهیاتی و هم با رویکردی علمی به نقد نظریه داروین پرداخته است. پیش از این مقالات و آثار متعددی درباره این کتاب و خصوصا با تمرکز بر نگاه فلسفی-الهیاتی آن نگاشته شده، از جمله مقاله دکتر حامد ناجی اصفهانی در مجله آینه پژوهش.
🔸دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیات علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، توجه ویژهای به تاریخ مواجهه عالمان مسلمان و بهویژه شیعه با نظریه تکامل داروین دارد و پیش از این ترجمه و تکمیل کتاب عادل زیادات «مواجهه با داروین» را نیز در کارنامه خود ثبت کرده است. او پیش از این درباره علامه اصفهانی و کتابش یادداشتها و مقالاتی نوشته بود (برای نمونه +).
🔸اخیرا مقالهای جدید به قلم دکتر گمینی درباره کتاب علامه اصفهانی در ژورنال تاریخ زیستشناسی انتشارات اشپرینگر منتشر شده است. گمینی در این مقاله بر جنبه علمی کتاب علامه اصفهانی تمرکز کرده است و انتقادات علمی او بر نظریه داروین را بررسی کرده است.
🔸همانگونه که گمینی و دیگران در این مقاله و مقالات و آثار دیگر اشاره کردهاند، تاریخ مواجهه عالمان شیعه با نتایج و نظریات دانش تجربی مدرن شایان مطالعه و توجه بیشتری است و تصویر غالب و رایج از مواجهه عالمان مسلمان با دستاوردهای علوم تجربه، عمدتا بر اساس مواجهه عالمان اهل سنت عرب ساخته و پرداخته شده است.
🔸مواجهه بسیاری از علمای شیعه، از جمله علامه اصفهانی با دانش تجربی مدرن، مواجههای کاملا مثبت، با ذهنی باز و آماده پذیرش بوده است. اگرچه اصفهانی در نهایت شمول تکامل بر گونه «انسان» را نپذیرفته است، اما این عدم پذیرش برآمده از نقد او به کلیت دانش مدرن نیست، بلکه او ضمن پذیرش اعتبار و ارزش دانش مدرن تلاش کرده است میان دستاوردهای دانش مدرن و فهم از متون مقدس وفاق ایجاد کند.
🔶بعد التحریر:
جناب آقای دکتر گمینی لطف کردند و این نکته را تذکر دادند که «بنده جایی نگفته ام که علمای اهل سنت با علوم جدید مخالفت کردهاند. آنها هم مثل محمد عبده نه تنها با علم جدید بلکه با نظریه تکامل همدل بودهاند.
مسأله این است که بسیاری گمان میکنند علمای دین همه مخالف علم جدید بودند، در حالی که نه تنها مخالف نبودند بلکه خیلی زود متوجه شدند میتوانند از آن برای تبلیغ دینشان چه سنی و چه شیعه و چه حتی مسیحی استفاده کنند. البته مسیحیان در برابر تکامل مقاومت بیشتری به خرج دادند.»
#معرفی_مقاله
#اسلام_و_تکامل
#البساتین
@AlBasatin
بزرگترین همایش بینالمللی تاریخ علم از یکشنبه ۲۵ جولای مصادف با ۳ مرداد ماه ۱۴۰۰ آغاز میشود.
برای شرکت در سخنرانیها کافی است نرم افزار zoom را نصب کنید و در وبسایت همایش به رایگان ثبت نام کنید.
https://www.ichst2021.org/
در «سمپوزیوم تاریخ علوم در جوامع اسلامی»
Symposium Knowledge and practice across borders: science in Islamic societies
روز جمعه ساعت ۱۸ به وقت مرکزی اروپا (۲۱:۳۰ به وقت ایران) منتظر مخاطبان و علاقمندان تاریخ علوم هستیم.
برای شرکت در سخنرانیها کافی است نرم افزار zoom را نصب کنید و در وبسایت همایش به رایگان ثبت نام کنید.
https://www.ichst2021.org/
در «سمپوزیوم تاریخ علوم در جوامع اسلامی»
Symposium Knowledge and practice across borders: science in Islamic societies
روز جمعه ساعت ۱۸ به وقت مرکزی اروپا (۲۱:۳۰ به وقت ایران) منتظر مخاطبان و علاقمندان تاریخ علوم هستیم.
لینک جلسۀ سخنرانی بعد از ظهر با سخنرانی دکتر حمید بهلول و خانم راضیهسادات موسوی درباره تاریخ نجوم و ریاضیات در جهان اسلام.
ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران.
https://guarant-cz.zoom.us/j/83858137467?pwd=d1BzV0FwVkVtOEZNRWM3MEtvL2VQUT09
بعد از نصب نرم افزار زوم، با این لینک وارد شوید. (در صورت لزوم فیلتر شکن را روشن کنید و بعد از ورود به جلسه خاموش کنید.)
ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران.
https://guarant-cz.zoom.us/j/83858137467?pwd=d1BzV0FwVkVtOEZNRWM3MEtvL2VQUT09
بعد از نصب نرم افزار زوم، با این لینک وارد شوید. (در صورت لزوم فیلتر شکن را روشن کنید و بعد از ورود به جلسه خاموش کنید.)
کرسی علمی ــ ترویجی
دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی/پژوهشکدۀ تاریخ علم/ دانشگاه تهران
تاریخ ریاضیات در نسخههای خطی فارسی: مجموعۀ خطی شمارۀ 772 کتابخانۀ ملی پاریس
ارائه دهنده: دکتر حسن امینی [email protected]
ناقدان: دکتر حنیف قلندری، دکتر امیرمحمد گمینی
مدیر جلسه: دکتر مسعود صادقی
زمان: چهارشنبه 6 مرداد 1400
ساعت 17 تا 18
لینک جلسه: https://join.skype.com/KEY5TfOd5cdt
دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی/پژوهشکدۀ تاریخ علم/ دانشگاه تهران
تاریخ ریاضیات در نسخههای خطی فارسی: مجموعۀ خطی شمارۀ 772 کتابخانۀ ملی پاریس
ارائه دهنده: دکتر حسن امینی [email protected]
ناقدان: دکتر حنیف قلندری، دکتر امیرمحمد گمینی
مدیر جلسه: دکتر مسعود صادقی
زمان: چهارشنبه 6 مرداد 1400
ساعت 17 تا 18
لینک جلسه: https://join.skype.com/KEY5TfOd5cdt
مجوز_رشته_تاریخ_علم_در_دوره_اسلامی_دکتری.pdf
201.6 KB
تصوير نامه مورخ 05/05/۱۴۰۰ معاون محترم آموزشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در خصوص موافقت قطعي با اجراي دوره دكتري رشته تاريخ علم در دوره اسلامي (مصوب جلسه شماره 932 شوراي گسترش و برنامه ريزي آموزش عالي).👇
Forwarded from طومار اندیشه
#کارگاه جستجو و طبقه بندی منابع مجازی: چگونه در الهیات و فلسفه خودآموز باشیم؟
👨🎓مدرس دوره: آقای محسن فیض بخش (دکترای فلسفه دین دانشگاه تهران)
در مواجهه با منابع مجازی، دو مهارت اهمیت ویژه دارد. اولاً، باید بدانیم منابع مناسب کارمان را از کجا میتوانیم شناسایی کنیم و به آن دسترسی پیدا کنیم. ثانیاً، به جهت افزایش چشمگیر منابع در هر رشته، ما باید بتوانیم منابع مان را ارزیابی/طبقه بندی کنیم و در انبوه منابعی که در موضوع مورد نظرمان مییابیم، سرگشته نشویم.
در این کارگاه، تلاش خواهد شد با نیمنگاهی به منابع مربوط به رشته های الهیات و فلسفه، این دو مرحله، یعنی مقدماتی از «یافتن منابع» و «ارزیابی آنها» را تمرین کنیم.
💢💢💢 آقای دکتر فیض بخش از معدود افرادی هستند که در این حوزه اطلاعات ذیقیمتی دارند و با نشریات مهم و معتبر بین المللی همکاری هایی نیز داشته اند؛ برای آشنایی با بخشی از فعالیتهای ایشان به این کانال تلگرامی مراجعه کنید.
✅ برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام کارگاه به این لینک مراجعه کنید.
پایگاه خبری طومار اندیشه: @toomareandisheh
👨🎓مدرس دوره: آقای محسن فیض بخش (دکترای فلسفه دین دانشگاه تهران)
در مواجهه با منابع مجازی، دو مهارت اهمیت ویژه دارد. اولاً، باید بدانیم منابع مناسب کارمان را از کجا میتوانیم شناسایی کنیم و به آن دسترسی پیدا کنیم. ثانیاً، به جهت افزایش چشمگیر منابع در هر رشته، ما باید بتوانیم منابع مان را ارزیابی/طبقه بندی کنیم و در انبوه منابعی که در موضوع مورد نظرمان مییابیم، سرگشته نشویم.
در این کارگاه، تلاش خواهد شد با نیمنگاهی به منابع مربوط به رشته های الهیات و فلسفه، این دو مرحله، یعنی مقدماتی از «یافتن منابع» و «ارزیابی آنها» را تمرین کنیم.
💢💢💢 آقای دکتر فیض بخش از معدود افرادی هستند که در این حوزه اطلاعات ذیقیمتی دارند و با نشریات مهم و معتبر بین المللی همکاری هایی نیز داشته اند؛ برای آشنایی با بخشی از فعالیتهای ایشان به این کانال تلگرامی مراجعه کنید.
✅ برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام کارگاه به این لینک مراجعه کنید.
پایگاه خبری طومار اندیشه: @toomareandisheh
Forwarded from تاریخنگری و تاریخنگاری (یونس کرامتی)
اهمیت تاریخنگری در تاریخ علم-001: ابوریحان بیرونی و ابن سینا-1
پژوهشگر تاریخ علم پس از جستوجوی بسیار در متون تاریخ علم، به شرط آن که اهل یافتن ارتباطها و مقایسۀ میان یافتهها باشد، به این نکتۀ شایان توجه پی خواهد برد که میزان توجه دانشوران دورۀ اسلامی به آثار ابوریحان در مقایسه با توجه آنان به آثار ابن سینا ناچیز است. این تفاوت حتی با کنار گذاشتن آثار فلسفی ابن سینا باز هم شگفتانگیز است.
توجه به این نکات میتواند این تفاوت را شگفتانگیزتر کند
1. این دو همروزگار بودهاند.
2. هر دو کمابیش از یک منطقه از جهان اسلام برخاستهاند.
3. حتی بخش مهمی از سالهای فعالیت علمی خود را در یک دربار (دربار خوارزمشاهان آل مأمون) گذراندهاند.
پژوهشگر تاریخ علم در بستر تاریخ علمی ممکن است به این پاسخها برسد:
1. ارزش ذاتی آثار ابن سینا بیشتر بوده است.
نظر شخصی من (بر اساس پژوهشهایی که انجام دادهام) البته عکس این است و البته بیگمان بسیاری با این نظر مخالفاند. اما گمان دارم همان مخالفان نیز بعید است معتقد باشند که مثلا ارزش ذاتی آثار ابن سینا صدها برابر ارزش ذاتی آثار ابوریحان باشد. پس به نظر میرسد که این مسأله اگر هم در این ماجرا دخیل باشد تأثیرش نمیتواند به این شدّت باشد.
2. تنوع بیشتر آثار: در این مورد اتفاقاً ابوریحان بر ابن سینا برتری چشمگیر دارد و مقایسۀ موضوعات طرح شده در آثار این دو کار دشواری نیست. مثلا اگر چه ابن سینا در پزشکی اثری سترگ از خود به جای گذاشته است که اهمیت ذاتی آن در پزشکی قطعاً از الصیدنۀ ابوریحان بیشتر است اما در نقطۀ مقابل آثار نجومی ابوریحان به مراتب مهمتر از آثار ابن سینا در نجوم است. همچنین ابوریحان آثار بسیاری در حوزۀ تاریخ و مردمشناسی دارد و ابن سینا نه.
#تاریخنگری
#تاریخ_علم
#ابوریحان #بیرونی
#ابنسینا
پژوهشگر تاریخ علم پس از جستوجوی بسیار در متون تاریخ علم، به شرط آن که اهل یافتن ارتباطها و مقایسۀ میان یافتهها باشد، به این نکتۀ شایان توجه پی خواهد برد که میزان توجه دانشوران دورۀ اسلامی به آثار ابوریحان در مقایسه با توجه آنان به آثار ابن سینا ناچیز است. این تفاوت حتی با کنار گذاشتن آثار فلسفی ابن سینا باز هم شگفتانگیز است.
توجه به این نکات میتواند این تفاوت را شگفتانگیزتر کند
1. این دو همروزگار بودهاند.
2. هر دو کمابیش از یک منطقه از جهان اسلام برخاستهاند.
3. حتی بخش مهمی از سالهای فعالیت علمی خود را در یک دربار (دربار خوارزمشاهان آل مأمون) گذراندهاند.
پژوهشگر تاریخ علم در بستر تاریخ علمی ممکن است به این پاسخها برسد:
1. ارزش ذاتی آثار ابن سینا بیشتر بوده است.
نظر شخصی من (بر اساس پژوهشهایی که انجام دادهام) البته عکس این است و البته بیگمان بسیاری با این نظر مخالفاند. اما گمان دارم همان مخالفان نیز بعید است معتقد باشند که مثلا ارزش ذاتی آثار ابن سینا صدها برابر ارزش ذاتی آثار ابوریحان باشد. پس به نظر میرسد که این مسأله اگر هم در این ماجرا دخیل باشد تأثیرش نمیتواند به این شدّت باشد.
2. تنوع بیشتر آثار: در این مورد اتفاقاً ابوریحان بر ابن سینا برتری چشمگیر دارد و مقایسۀ موضوعات طرح شده در آثار این دو کار دشواری نیست. مثلا اگر چه ابن سینا در پزشکی اثری سترگ از خود به جای گذاشته است که اهمیت ذاتی آن در پزشکی قطعاً از الصیدنۀ ابوریحان بیشتر است اما در نقطۀ مقابل آثار نجومی ابوریحان به مراتب مهمتر از آثار ابن سینا در نجوم است. همچنین ابوریحان آثار بسیاری در حوزۀ تاریخ و مردمشناسی دارد و ابن سینا نه.
#تاریخنگری
#تاریخ_علم
#ابوریحان #بیرونی
#ابنسینا
Forwarded from مرکز فرهنگی شهرکتاب
منطق ریاضیات، و فلسفههای آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر
محمدصالح زارعپور/دانشگاه بیرمنگام
Mathematics, Logic and their Philosophies: Essays in Honour of Mohammad Ardeshir
Edited by Mojtaba Mojtahedi, Shahid Rahman, and Mohammad Saleh Zarepour
Springer, 2021.
منطق ریاضیات، و فلسفههای آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر
از من خواسته شده است که دربارهی کتاب ریاضیات، منطق، و فلسفههای آنها بنویسم. با اینکه خودم از پدیدآورندگان این کتاب بودهام، نوشتنْ برای معرفی و تبلیغ آن را دور از تواضع نمیدانم. شاید به این دلیل که این کار را در جهت هدف اصلی کتاب میبینم. چنانکه از عنوان فرعی کتاب (یعنی: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر) برمیآید، این کتاب دربردارندهی مجموعهای از مقالات است که به افتخار محمد اردشیر و برای گرامیداشت میراث علمی او نوشته شدهاند. دکتر محمد اردشیر استاد دانشکدهی علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف است و بهواسطهی آثار علمی مهم و متعددْ شهرت و اعتبار جهانی دارد.
ادامه مطلب رادرسایت بخوانید:
https://www.bookcity.org/detail/25310/root/books
محمدصالح زارعپور/دانشگاه بیرمنگام
Mathematics, Logic and their Philosophies: Essays in Honour of Mohammad Ardeshir
Edited by Mojtaba Mojtahedi, Shahid Rahman, and Mohammad Saleh Zarepour
Springer, 2021.
منطق ریاضیات، و فلسفههای آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر
از من خواسته شده است که دربارهی کتاب ریاضیات، منطق، و فلسفههای آنها بنویسم. با اینکه خودم از پدیدآورندگان این کتاب بودهام، نوشتنْ برای معرفی و تبلیغ آن را دور از تواضع نمیدانم. شاید به این دلیل که این کار را در جهت هدف اصلی کتاب میبینم. چنانکه از عنوان فرعی کتاب (یعنی: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر) برمیآید، این کتاب دربردارندهی مجموعهای از مقالات است که به افتخار محمد اردشیر و برای گرامیداشت میراث علمی او نوشته شدهاند. دکتر محمد اردشیر استاد دانشکدهی علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف است و بهواسطهی آثار علمی مهم و متعددْ شهرت و اعتبار جهانی دارد.
ادامه مطلب رادرسایت بخوانید:
https://www.bookcity.org/detail/25310/root/books
Forwarded from مرکز فرهنگی شهرکتاب
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید
بیستوپنجمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی دربارهی بوعلی سینا در روز چهارشنبه دهم شهریور با عنوان «ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید» با سخنرانی دکتر امیرمحمد گمینی درمرکزفرهنگی شهرکتاب برگزارشدکه فیلم این درس گفتاردراختیارشماست.
@Bookcitycc
بیستوپنجمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی دربارهی بوعلی سینا در روز چهارشنبه دهم شهریور با عنوان «ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید» با سخنرانی دکتر امیرمحمد گمینی درمرکزفرهنگی شهرکتاب برگزارشدکه فیلم این درس گفتاردراختیارشماست.
@Bookcitycc