این چند روز همه گفتنی ها اینجا و آنجا مشروح گفته شد. اما آن چیز که ندیدم گفته شود، رونمایی از هیپوکراسی و نمایش احساسی چند تن از مجریان تلویزیون و سلبریتی های حزب باد بود که تلاش داشتند خود را از دروغ و فرومایگی حکومت مبری کنند و با اعتراض یا استعفاهای نمایشی ناگهان طرف حق بایستند.
اینهایی که تا امروز حقوق شان را از صدا و سیمای میلی میگرفتند و هر روز اخبار دروغ تحویل مردم میدادند، حالا میخواهند یک شبه کنار مردم باشند. آن زمان که خبر به دست شان میدادند که کشته شدگان اعتراضات سراسری را "اغتشاشگر" و "فتنه گر" بنامند، شرمنده مخاطب نمیشدند. آنجا که کشته شدن یک جنایتکار را شهادت خواندند، شرمنده مخاطب نبودند. تمام آن زمانهایی که آب در چرخ پروپاگاندای جمهوری اسلامی ریختند و برنامه های هدفدار برای مردم اجرا کردند شرمنده مخاطب نبودند، اما حالا که با فشار دولتهای خارجی، مجبور به اعتراف به افتضاح ارباب شان شدند، حالا یکهو شرمنده مخاطب هستند؟

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

گراز دریایی (walrus) یک پستاندار دریایی ست که در قطب شمال زندگی میکند. او حیوانی نسبتا اجتماعی است و باید زندگیش را روی یخها بگذراند. کوههای یخ به او این امکان را میدهند که هنگام گرسنگی در آب شیرجه رفته و ماهی شکار کند و سپس روی یخهای شناور استراحت کند.

اما در طول ۳۰ سال گذشته یخ موجود در قطب شمال به طور چشمگیری کاهش پیدا کرده است و دیگر یخ کافی برای زیستگاه این جانور وجود ندارد. او حالا مجبور است از صخره های سنگی بالا رفته و برای خود استراحتگاه پیدا کند و یا روی مقدار کمی خشکی زیر دست و پای بقیه گرازها له شود. اما جای دردناکش اینجاست که او بینایی بسیار کمی خارج از آب دارد و نمیداند چطور از صخره های بالا رفته به پایین برگردد. وقتی دوباره نوبت شکار میشود، به امید فرود در آب خودش را از بالا به پایین پرت میکند و با برخورد با سنگها دچار خونریزی داخلی میشود.

این واقعیت زمین ماست! تغییرات اقلیمی فقط آب و هوا و سطح دریاها را تحت تاثیر قرار نمیدهد، بلکه اکوسیستم ها را نابود میکند و گونه های زیستی وابسته به آن را دچار خطر میکند.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

این ویدیو عمق فاجعه تغییرات اقلیمی را نشان میدهد!

صدها هزار گراز دریایی که در اثر آب شدن یخهای قطب شمال به سواحل شمال روسیه پناه برده و برای ذره ای خشکی برای استراحت با یکدیگر رقابت میکنند.

اگر به خودمان نیاییم ما انسانها هم به زودی به همین روز میفتیم!

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

دانشمندان گوگل بزرگترین نقشه از اتصالات نورونی مغز یک مگس میوه را منتشر کردند.

محققان گوگل به همراه یک موسسه تحقیقاتی در ویرجینیا بزرگترین مدل سه بعدی با وضوح بالا از اتصالات نورونی مغز یک مگس میوه را شبیه سازی کردند. در این نقشه حدود ۲۰ میلیون سیناپس بین ۲۵ هزار نورون موجود در مغز این حشره به تصویر کشیده شده است.

برای ساخت این مدل که به آن کانکتوم (connectome) میگویند، مغز مگس میوه را به برشهایی با ضخامت ۲۰ میکرون (یک سوم عرض موی انسان) تقسیم کرده و هر برش را زیر میکروسکوپ بمباران الکترونی کردند. سپس داده های به دست آمده توسط الگوریتمهای پیشرفته پردازش شده و مسیرهای موجود بین سلولهای عصبی مشخص شدند.

با وجود قدرت الگوریتمی گوگل، این شرکت می گوید دو سال طول کشیده تا دانشمندان این نقشه را به دست آورده و توسط واقعیت مجازی تایید کنند. این درحالیست که نقشه ی حاصل تنها بخشی از مغز مگس میوه را به تصویر میکشد. مغز یک مگس میوه در مجموع دارای صدهزار نورون است، در حالی که مغز انسان تقریبا ۸۶ میلیارد نورون دارد.
واضح است که چقدر تا به دست آوردن کانکتوم مغز خود فاصله داریم.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

‌‌جنین ۲۰ روزه ی یک سگ را در نظر بگیرید.
این جنین از لحاظ ظاهری کاملا شبیه جنین ۲۰ روزه ی انسان و یا هر پستاندار دیگری است.
جنین تمام مهره داران در روزهای اولیه رشد شبیه هم هستند، اما چه میشود که به تدریج اندامها طبق الگوی خاصی شکل گرفته و ظاهر حیوان را تعیین میکنند؟

برای جواب به این سوال باید در مورد ژنهای هاکس (Hox gene) بدانیم. این ژن ها کارشان این است که از اولین ساعات تکثیر سلول بنیادی جنین، چینش سلول ها را کنترل می کنند. همه مهره داران از خزندگان گرفته تا پستانداران، همگی از ژن هاکس برخوردار هستند. به همین دلیل است که در همه حیوانات، شکل بدن یک چهارچوب کلی دارد: یک تنه که از یک سو به سر و دهان ختم میشود و در سوی دیگر به مقعد و این وسط هم تعدادی دست و پا و دم.

اگرچه ژن هاکس بین حیوانات کمی گوناگونی دارد اما در مجموع جز ژنهای به شدت حفاظت شده در طول فرگشت است. کافی ست که یک بخش کوچک در این ژن دستکاری شود تا روی دست حیوان چشم بروید یا اینکه چهار عدد پا از شکمش بیرون بزند. به همین دلیل است که در روزهای ابتدایی توسعه جنین، شکل ظاهری آن بین تمام مهره داران همسان است و به تدریج تفاوتهای جزیی همچون شکل سر، پوشش پوست، طول دم و تعداد انگشتان به وجود می آید.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

در سال ۲۰۱۵ ، تیمی از دانشمندان امریکایی و چینی برای جمع آوری نمونه هایی از قدیمی ترین یخ های یخبندان کره زمین به تبت سفر کردند.

در اوایل امسال، آنها مقاله ای منتشر کردند که در آن ۲۸ گروه ویروس جدید که در یخ ۱۵۰۰۰ ساله پیدا شده بود را معرفی کرده و نسبت به آزاد شدن این ویروسهای باستانی در اثر تغییرات آب و هوایی هشدار دادند.

آنها نوشتند: "نه تنها ذوب شدن تدریجی یخها منجر به از بین رفتن بایگانی های میکروبی و ویروسی میشود که میتوانند به ما اطلاعات مهمی از گذشته زمین بدهند، بلکه در بدترین حالت، می تواند عوامل بیماری زا را به محیط آزاد کند."

https://bit.ly/37u7z9M


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

اگر نتفلیکس دارید، حتما مستند Terra را تماشا کنید!

کلمه Terra در لاتین به معنای خاک و زمین است و در کتابهای علمی تخیلی به معنای کره زمین هم به کار میرود.
این فیلم ۱.۵ ساعته با تصاویر خارق العاده اش، ابتدا تاریخ ۴ بیلیون ساله ی حیات و پیدایش ما انسان ها بر زمین را مرور میکند و سپس در نیمه دوم فیلم به طور متمرکز به رابطه ی ۱۰،۰۰۰ سال اخیر انسان مدرن با طبیعت و سایر گونه های زیستی میپردازد.

این مستند با روایت داستانی جذاب ولی تلخش سعی دارد به ما نشان بدهد که چگونه با پیشرفت تمدن و افزایش جمعیت، نگرش ما انسانها نسبت به طبیعت و جهان اطرافمان طی هزاران سال تغییر کرده و از یک رابطه ی معنوی و شمن باورانه به یک رابطه ی کاملا اقتصادی بر اساس محور "منفعت" تبدیل شده است.

سعی میکنم در روزهای آینده قسمتهای کوتاهی از این مستند را شیر کنم.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

ویروس‌ها همیشه در حال تغییر و جهش هستند و با اینکار میتوانند برای خود میزبان جدید پیدا کنند.
ویروس کرونا یک ویروس جدید نیست بلکه متعلق به خانواده Coronaviruses است که اولین مورد آن در سال ۱۹۶۵ کشف شد و اغلب در بین حیوانات وحشی گزارش شده است. ولی حالا نسل جدید این ویروس (2019-nCoV) در بین انسانها همه گیر شده است.

محققان معتقدند که شیوع ویروسهای ازین دست ناشی از فعالیت های انسانی ست. با اختلال در اکوسیستمهای طبیعی و کاهش شمار حیوانات، ویروسها میزبانهای طبیعی خود را از دست داده و به دنبال بدن میزبان جدید (یعنی انسان) جهش می یابند.

کرونا در لاتین به معنی تاج است و این ویروس به علت شکل ظاهری اش که یادآور دندانه های تاج سلطنتی است اینگونه نام گرفته است.

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

تکنولوژی یعنی ساخت ابزار و استفاده از آن برای دستیابی به هدف. تا چند دهه ی پیش، استفاده از ابزار توانایی ای بود که تنها به انسانها نسبت داده میشد.
اما در دهه ۶۰ میلادی، جین گودال برای اولین بار استفاده از ابزار برای یافت غذا را در شامپانزه ها مشاهده و گزارش کرد. بعد از آن توسعه و کاربرد ابزار در گونه های مختلف حیوانات از پرندگان گرفته تا پستانداران مشاهده و ثبت شد.

میمون کپوچین نیز یکی از این حیوانات است. او در برزیل زندگی میکند و برای رسیدن به مغز نارگیل و دانه های محبوبش از سنگهای بزرگ برای شکستن آنها استفاده میکند.

از مستند Terra

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

برای قرنها صحبت از پریود زنان تابو بود.
پریود دوره ای از فیزیولوژی زنان است که مردها نمی خواستند در موردش بدانند و یا با آن در بستر روبرو شوند. آن هم در جوامع مسلمان که زن پریود آنقدر کثیف و ذلیل است که حتی خدا هم حاضر به دیدار او نیست و او را از عبادت و حضور در مکانهای مقدس منع کرده است.

حالا چند دهه است که گفتمان پیرامون پریود زنان تغییر کرده است. با ظاهر شدن زنان در عرصه های مختلف اجتماعی و بازتر شدن فضای مدیا، حالا در مورد سیکل قاعدگی زنان، روشهای حفظ بهداشت آن و علایم جسمی-روانی پیش قاعدگی (معروف به سندرم PMS) صحبت میشود. به زنها گفته میشود که نسبت به تغییرات هورمونی و کج خلقی پیش از قاعدگی آگاه باشند، و به مردها توصیه میشود که این تغییرات را به رسمیت بشناسند و نسبت به پارتنرشان ملایمتر رفتار کنند.

اما همچنان هستند مردانی که از فراز قله های سربلند و بی عیب مردانگی شان به این اطلاعات جدید نگاه میکنند و سعی دارند ازین گفتمان برای سرکوب زنان استفاده کنند.

دوستی در یک جمع ایرانی خاطره ای تعریف میکرد از همکاری که با ۷ زن کار میکرده و از روی خلق و خوی ایشان تاریخ پریود هر ۷ زن را از حفظ بوده است. به ایشان گوشزد کردم که این یک نگاه جنسیت زده است. زنان هم میتوانند در محیط کار حرفه ای برخورد کنند و اجازه ندهند مسائل شخصی بر تواناییها و پرفورمنس آنها تاثیر بگذارد. اگر زنی قاطعانه نظر مخالفش را ابراز میکند و یا از رفتار و عملکرد همکار مردش ناراضی است، به این معنا نیست که حتما پریود است و پاچه میگیرد. اینکه مردان فکر کنند PMS مثل آبله مرغان غیرقابل کنترل است و به اشتباه هر موقعیت چالش برانگیز را به فیزیولوژی زنان نسبت بدهند، باعث میشود زنان در محیط کار جدی گرفته نشوند و تصمیمات آنها بر اساس هورمون و احساسات قلمداد شود تا دانش و تجربه ی حرفه ای آنان.

البته ایشان به راحتی حرف مرا نپذیرفتند و در جواب سوال من که پس نوسانات مودی مردان به چه ربط دارد؟ اظهار داشتند که حتما به پریود و اخلاق همسرشان. آخر سر هم به شوخی به من گفتند نکنه خودت هم PMS هستی؟! آفتاب آمد دلیل آفتاب...

این البته موضوعی جدید و مختص مردان خاورمیانه نیست. زنان در جوامع غربی نیز، شاید به مقدار کمتر، ولی همچنان سالهاست که دارند با نگاههای جنسیت زده ازین دست میجنگند. در جریان انتخابات ۲۰۰۸ امریکا و نامزدی هیلاری کلینتون، مجری فاکس نیوز از مارک رودوف، نویسنده کتابهای انگیزشی برای مردان و مدیران، پرسید: به نظر شما حضور یک زن در کاخ سفید چه جنبه منفی دارد؟ و رودوف با خنده ی تحقیر آمیز پاسخ داد: "منظور شما عواقبی علاوه بر PMS و نوسانات خلقی است؟"
همچنین این موضوع به خوبی در یکی از قسمتهای مجموعه ی طنز The Office (اداره) به تصویر کشیده شده است، وقتی زنان کارمند به مدیر مرد اعتراض میکنند ازینکه هر گاه عصبانی هستند، او از آنها میپرسد آیا پریود هستی؟ و مدیر در جواب اعتراض آنها میگوید: خوب باید بدانم جدی تان بگیرم یا نه!
اینها را بگذاریم کنار تبلیغات یک شرکت شیر امریکایی که با به تصویر کشیدن مردان بیچاره ای که با قیافه های مستاصل قبول کردند هر کار بکنند غلط است و همیشه تقصیر با آنهاست، محصولاتش را به عنوان درمانی برای رفتارهای غیر قابل کنترل و بی منطق زنان در طول PMS معرفی کرد. واکنشها به این تبلیغات سکسیستی به حدی بود که کمپین آن متوقف شد.

همه این نتیجه گیریهای مردانه در حالیست که تنها درصد کمی از زنان (کمتر از ۵ درصد) علائم بارز پیش از قاعدگی دارند و حتی در بین آنها نیز نشانه ‌های روانی و جسمی PMS از زنی به زن دیگر متفاوت است.

گلوریا استاینم (Gloria Steinem) ژورنالیست و یکی از رهبران جنبش فمینیسم در دهه ۶۰ آمریکا مینویسد:
"اگر در ابتدای چرخه قاعدگی، وقتی که هورمون زنانه استروژن و پروژسترون در کمترین سطح خود قرار دارند، زنان قرار باشد کمتر عقلانی و بیشتر عاطفی رفتار کنند، پس چرا نگوییم که در آن چند روز رفتار زنان شبیه ترین حالت به رفتار مردان در کل ماه را دارد؟"


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

‌‌اثر آلبیدو چیست و چرا اگر زمین از حدی بیشتر گرم شود دیگر امکان بازگشت نیست؟

اصطلاح آلبيدو به طور کلی در مورد اجرام آسمانی تعریف میشود و به مقدار بازتاب الکترومغناطیسی سطح یک جرم نسبت به مقدار جذب شده توسط آن میگویند. یک سطح کاملا بازتابنده دارای آلبیدوی ۱ و یک سطح کاملا جذب کننده دارای آلبیدوی صفر است.

اثر آلبیدو در مورد زمین به مقدار بازتابش نور خورشید از آن گفته میشود که به مساحت سطح یخی آن بستگی دارد (آلبیدو در لاتین به معنی سپیدی است). هر چه سطح یخی بر روی زمین بیشتر باشد مقدار بیشتری از نور خورشید بدون گرم کردن محیط به فضا بازتابیده میشود و هر چه مقدار برف کمتر شود، تشعشعات بیشتری توسط زمین جذب میشود.

با آب شدن تدریجی یخهای قطبی، زمین سطوح بازتابشی خود را از دست داده و سطح تیره اقیانوسها بیش از پیش گرمای نور خورشید را جذب میکنند. بدین ترتیب زمین وارد یک لوپ منفی شده که در اثر گرما یخ از دست داده و در اثر از دست دادن یخ بیشتر گرم میشود.

آنالیز خطی داده ها از سال ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۹ نشان میدهد که زمین در هر ۱۰ سال به طور متوسط ۳.۶ درصد کاهش سطح یخی داشته است. قطب شمال به تنهایی ۱.۹ میلیون کیلومتر مربع از یخ خود را در این ۴۰ سال از دست داده است. این مساحت برابر با مجموع سایز آلاسکا و کالیفرنیا با هم است.

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

‌فرزندخواندگی یا ربودن فرزند دیگران رفتارهای مختص به انسانها نیست. این رفتار تقریبا در بین همه ی جانداران دیده شده است، هر چند که پذیرفتن فرزند یک جانور دیگر، چه متعلق به گونه ی خود یا گونه ای دیگر، هزینه ی فرگشتى بالایی در بردارد و با اصل تولید مثل برای انتقال ژن همخوانی ندارد.

مثلا پنگوئنهای ماده سالی تنها یک تخم میگذارند و هر دوی پدر و مادر باید در گرم نگه داشتن تخم و سیر کردن جوجه همکاری کنند. با توجه به شرایط سخت آب و هوایی و احتمال شکار شدن توسط شکارچیانی همچون عقاب، احتمال از دست دادن جوجه بسیار بالاست. مادرانی که جوجه ی خود را از دست میدهند، به دنبال فرزند جدید، جوجه ی ماده های دیگر را سرقت میکنند. گاه یک پنگوئن مادر باید با لشگری از ماده های داغدیده در بیفتد تا جوجه ی خود را از ربوده شدن توسط آنها نجات بدهد.

دلایل مختلفی برای این رفتار میتوان ارائه کرد:
یک فرضیه آن است که پرستاری از فرزند به ماده ها کمک میکند که به طور منظم تخمک گذاری کرده و دوباره برای تولید مثل آماده شوند.
دلیل احتمالی دیگر این است که مادران بلافاصله پس از تولد فرزند، از نظر فیزیولوژیکی آماده مراقبت از جوجه و یا توله خود هستند. در غیاب نوزاد اصلی، این تغییرات هورمونی و انگیزه مراقبت به نوزاد دیگران معطوف میشود و منجر به تصرف آن نوزاد میگردد.
دلیل آخر اینست که در برخی گونه ها، فرزندخوانده ها برای اسارت و بردگی ربوده میشوند. نمونه ی معروف آن مورچه های گروگان گیر (Kidnapper Ants) هستند که پیله های مورچه های دیگر را دزدیده و از فرزندان جدید برای خود کارگر میسازند.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

گِل خورک، ماهی که بر خشکی راه میرود!

یکی از باورناپذیرترین قسمتهای داستان فرگشت برای آنان که ایمان دارند آدم و حوا از گِل آفریده شده و از آسمان بر زمین فرود آمدند، آنجایش است که ماهی ها از آب خارج شده و سرآغاز گسترش جانداران بر روی خشکی شدند. از نظر این اندیشمندان اولی از دومی محتمل تر است.

گِل ‌خورک (mudskipper) نوعی ماهی دوزیست است که هم در آب زندگی میکند و هم خارج از آب. او نه تنها مجهز به آبشش برای تنفس در آب است بلکه خارج از آب نیز از طریق پوست و مخاطهای دهانش اکسیژن موجود در هوا را جذب میکند، هرچند که باید سطح بدنش را در محیط مرطوب نگه دارد و در نتیجه در لجنزارهای اطراف دریاها زندگی و تخم گذاری میکند.
غذای او حشرات و خرچنگهای کوچک است و گاه برای پیدا کردن شکار مسافتهای طولانی خارج از آب راه میرود.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

این انیمیشن ۴ دقیقه ای در سال ۱۹۸۰ توسط هنرمندان فرانسوی و بریتانیایی برای آموزش فرگشت به کودکان طراحی شده است و با فاصله یکی از بهترینهایی ست که تا به حال دیده ام.

واقعا جای حیرت دارد که هنوز بعد از ۴۰ سال از آفرینش چنین شاهکارهایی، بیش از نیمی از جمعیت دنیا به خرافات دینی اعتقاد دارند و از پذیرش فرگشت سرباز میزنند.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

🦎تایم لپس خارق العاده از رشد ۴ هفته ای یک سمندر از سلول جنین

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر

راه‌ های ترشح هورمون‌ های شادی ‌آور بدون استفاده از قرص


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر