بسم الله الرحمن الرحیم

امامیّه در تاریخ تمدّن اسلامی اقلّیّتی کوچک بوده؛ ولی به‌دلیل مراجعه به اهل‌بیت و پذیرش مدیریّت و راهنمایی ایشان، همواره استقلال خود را در زمینه‌های مختلف فقهی، اصولی، کلامی، حدیثی، تفسیری و... حفظ نموده است و در عرضه‌های مختلف علمی، حضوری فعّال داشته و در کنشی فعّالانه با مکاتب فکری دیگر رشد کرده است.

تبیین اندیشه‌های کلامی امامیّه و بررسی سیر تطوّر اندیشه‌های متکلمان امامی و ارتباط ایشان با دیگر فِرق، امری دیرپا و ریشه‌دار است که از همان قرون نخستین توسّط علمای امامی و غیرامامی پیگیری شده است.

در دهه‌های اخیر، سیر پژوهش‌های آکادمیک و دانشگاهی در میان دانشگاهیان مسلمان و غیرمسلمان، روندی رو به رشد یافته است و تاریخ، مبانی و چارچوب کلام امامیّه، بیش از پیش مورد توجّه پژوهشگران آکادمیک قرار گرفته است. در میان اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی مسلمان نیز توجّه به کلام امامیّه به‌عنوان یک موضوع پژوهشی مستقل، در چند سال اخیر رنگ و روی تازه ای گرفته است.

این کانال، برای به اشتراک گذاری دروس اساتید کلام و آخرین پژوهش های کلامی تأسیس شده است.

ekalam.ir
https://t.iss.one/ekalam

صوت کامل جلسات دومین مدرسه تابستانی #کلام امامیه با موضوع تبیین ابعاد نظریه #امامت منتشر شد.
https://goo.gl/7Z3vpu
@ekalam

#نشست_علمی با موضوع رسالت‌های متکلمان در عصر کنونی، با سخنرانی دکتر محمدتقی #سبحانی + صوت
https://goo.gl/YqP3e4
@ekalam

#نشت_علمی با موضوع اجتهاد و تقلید در عقاید
سخنران: دکتر سیدعلی #طالقانی + صوت
https://goo.gl/MuYhsC
@ekalam

#نشست_علمی با موضوع تعامل عقل و وحی
سخنران: دکتر رضا #برنجکار + صوت
https://goo.gl/6dMzH3
@ekalam

#نشست_علمی با موضوع ضرورت تأسیس دانش فقه العقائد
سخنران: دکتر سیدعلی #طالقانی + صوت
https://goo.gl/t9ITvB
@ekalam

#دوره_آموزشی #امامت و ولایت در قرآن و حدیث
استاد: دکتر محمدحسین #منتظری - 13 جلسه
دریافت صوت:
https://goo.gl/6IgE6J
@ekalam

📚 #معرفی_کتاب: روش‌شناسی استنباط در علم کلام
🔻 نویسنده: مهدی #نصرتیان اهور
📌 https://t.iss.one/ekalam/12
@ekalam

‍ 📚 #معرفی_کتاب: #روش‌شناسی استنباط در علم کلام

🔻 نویسنده: مهدی #نصرتیان اهور

🔻 ناشر: مؤسسه علمی فرهنگی #دارالحدیث

📌 نوشتار حاضر در سه فصل تدوین شده است:

▫️ در فصل اوّل، برخی از مبانی مهمّ استنباط در پنج گفتار تبیین شده است.
▫️ در فصل دوم، به روش عقلی در استنباط کلامی که شامل سه گفتار است پرداخته شده است.
▫️ در فصل سوم از کتاب، ضمن ارائه هشت گفتار، به روش نقلی در استنباط کلامی پرداخته می شود.

📌 کتاب «روش‌شناسی استنباط در علم کلام» تألیف آقای دکتر مهدی نصرتیان به زبان فارسی و در ۴۳۶ صفحه به نگارش درآمده است و در سال ۱۳۹۵با همکاری انتشارات دارالحدیث منتشر شده است.

📎 فهرست این کتاب در پیوست این پست قابل مطالعه است.

@ekalam

#نشست_علمی با موضوع متکلمان و ارزش‌های اخلاقی، با سخنرانی دکتر محمدتقی #سبحانی + صوت
https://goo.gl/Hfiwri
@ekalam

#نشست_علمی با موضوع کلام کاربردی؛ ضرورت و قلمرو، با سخنرانی دکتر محمدتقی #سبحانی + صوت

https://goo.gl/sYM2gD

@ekalam

#نشست_علمی با موضوع توسعه و تکامل #فلسفه (1)؛ افق‌ها و راهکارها، با سخنرانی دکتر محمدتقی #سبحانی + متن و صوت
https://goo.gl/TWJVaD
@ekalam

💥 دکتر محمدتقی #سبحانی در نشست توسعه و تکامل #فلسفه؛ افق‌ها و راهکارها / 1

📌 تقریباً می شود گفت هر دولت شیعی که در تاریخ ظهور پیدا کرده به دنبال آن نوعی #تمدن آفریده و مهمترین عنصر تمدنی، تغییر و تحول و تکامل دانش بود.

📌 در دولت جمهوری اسلامی ایران که در تاریخ تشیع بی سابقه است، و دولتی به تمام معنا شیعی که سیاست، قدرت، فرهنگ، و فکر همه بر بنیاد دانش و فرهنگ و ارزشهای شیعی است، بی تردید این نظام هم مولد یک تمدن، و این تمدن، مولد عصر جدیدی از دانش های شیعی خواهد بود.

📌 اگر قرار است در عصر جمهوری اسلامی تحولی در دانش و تمدن رخ بدهد، یکی از این زیرساخت های تحول، #تحول در دانش فلسفه است و اگر فلسفه ما - با تفسیری که خواهم گفت - دگرگون نشود، نباید انتظار داشته باشیم که ما در حوزه #فقه و #اصول و دانش های انسانی (جامعه شناسی، روان شناسی و اقتصاد) بتوانیم کاری اساسی انجام دهیم

👈🏻 دریافت متن و صوت نشست

@ekalam

💥 دکتر محمدتقی #سبحانی در نشست توسعه و تکامل #فلسفه؛ افق‌ها و راهکارها / 2

📌 فلسفه، یک دانش بشری است مثل همه دانش های دیگر. به این معنا که بشر با #عقل خداداد بر روی میراث های فرهنگی معنوی اندیشه می کند، دانش سازی می کند، به آن معارف ساختار می دهد و این را به عنوان یک دانش عرضه می کند.

📌 اگر تعبد و تسلیم در مقابل دانش و دانشمندان بود که ما این همه دانش های گسترده نداشتیم. اگر قرار بود #فیلسوفان ما در مقابل اندیشه های گذشته ایستادگی نکنند، بلکه ایستایی کنند ما امروز نه دانش #مشاء داشتیم و نه فلسفه #اشراق و نه #حکمت_متعالیه . همه‌ی این‌ها مرهون این است که اندیشمندان ما یک اصل داشتند و آن: «خردمندانه عمل کردن» و «اندیشه ورزانه وارد میدان شدن» است که یک اصل اساسی و یک #حجت الهی است.

📌 به همان مقدار که فلسفه ستیزی گناه است و خطاست، فلسفه پرستی هم خطاست. نباید کسانی فکر کنند که مثلاً دانش های ما مثل فلسفه، معبدی است که باید به بارگاهش رفت، تقدسش کرد، تعظیم کرد. اندیشمندان و فیلسوفان را باید گرامی داشت، به این معنا که آن‌ها بزرگان فرهنگ ما هستند.

📌 این منطق فیلسوفان تاریخ بوده و هیچ فیلسوفی در مقابل رأی استاد خودش، چون استاد و بزرگ بوده است، توقف نکرده، بلکه اندیشه ها را بررسی کرده و اگر دیده مطابق با عقل است، مطابق با موازین است پذیرفته و اگر احساس کرده با مبانی عقلی ناسازگار است، آن اندیشه را تکامل و توسعه و تغییر داده است.

👈🏻 دریافت متن و صوت نشست

@ekalam

💥 دکتر محمدتقی #سبحانی در نشست توسعه و تکامل #فلسفه؛ افق‌ها و راهکارها / 3

📌 متأسفانه تاریخ چند سده‌ی گذشته ما در حوزه فکر شیعی دچار یک بن بست معرفتی و دانشی شده است؛ یعنی گویا تصور کردهایم که میراث گذشتگان و دانش گذشتگان، آخرین مرحله اندیشه ورزی و دانش اندوزی است. سقف دانش ها همین است و خلاصه، ره چنان رو که بزرگان رفتند.

📌 بدتر از آن، #دوگانه هایی است که در تاریخ معاصر ما تبدیل به یک تابو شده است؛ مثلاً دوگانه‌ی #اخباری و #اصولی، دوگانه‌ی #فیلسوف و مثلاً #متکلم. این دوگانه هایی که اگر کسی بخواهد نسبت به یک طرف این ماجرا سخن بگوید، نقدی کند، بحثی نماید منسوب می شود به آن سمت دیگر. این دوگانه هایی که ما درست کردیم به گمانم باید رخت بربندد تا ذهن و ضمیر متفکران و دانشمندان ما حرکت کند.

📌 چه کسی گفته که باید میان اخباری و اصولی یکی را انتخاب کرد؟ چه کسی گفته میان فیلسوف و متکلم یکی را باید انتخاب کرد؟ چه کسی گفته عرفان موجود ما با عرفان تاریخی ما آخرین تقریر از معنویت گرایی اسلامی است؟ چه کسی گفته میان این‌ها نمی شود مکتب های تازه و حرف‌های نو زد؟

📌 #حکمت_متعالیه راهی گشود تا دیگران هم بیایند این راه را ادامه بدهند. حکمت متعالیه بن بست هایی را برداشت، دیگران هم بیایند بن بستهای دیگر را بردارند. مگر فلسفه چیزی جز
اندیشه ورزی، جز سامان دهی به ساختارهای فکر و معرفت است؟

📌 اگر امروز ما از توسعه فلسفه یا تکامل فلسفه سخن می گوییم امر غریبی نیست. کسانی استیحاش نکنند که ما داریم خرق اجماع می کنیم و می‌خواهیم سنت‌ها و فرهنگ و تمدن دینی را مورد هجمه قرار دهیم. خیر، این کار، سنت گذشته تاریخ ماست. همه اندیشمندان بزرگ ما اگر کاری کرده‌اند این بوده است که در میراث گذشتگان خودشان نمانده اند و سعی کرده اند این میراث را امتداد بدهند، نقد کنند و گاهی اوقات پایگاه‌های جدید درست کنند و فکر و فرهنگ را پیش ببرند.


👈🏻 دریافت متن و صوت نشست

@ekalam

💥 دکتر محمدتقی #سبحانی در نشست توسعه و تکامل #فلسفه؛ افق‌ها و راهکارها / 4

📌 دو معنا از فلسفه میتوان مد نظر قرار داد. ما یک معنایی از فلسفه داریم که #ارسطو در کتاب متافیزیک این را به عنوان علم اولی نام میبرد. ارسطو از دو دانش فلسفی سخن میگوید: یکی علم اولی، یکی هم مابعدالطبیعه.

📌 علم اولی از دیدگاه ارسطو دانشی است که به عام ترین مفاهیم و قواعد و ساختارهای معرفت انسانی میپردازد. آنجایی که از اموری سخن گفته می شود که مربوط به حوزه خاص معرفت و دانش نیست و تقسیمات در آنجا راه ندارد. مفاهیم علم اولی حاکم است بر کلیه دانش های بشری، قواعدی که آنجا بیان می شود مربوط به حوزه ای خاص نیست. این علم اولی است.

📌 دانش دومی که ارسطو از آن سخن می گفت و در واقع، زیربخش علم اولی تلقی می شود، مابعدالطبیعه است. ارسطو بعد از اینکه از طبیعیات بحث می کند و احکام و قوانین طبیعی - یا همان چیزی که بعدها بعنوان سماع طبیعی در فرهنگ ما شناخته شد - را بیان می کند، به یک دانش دیگری می پردازد که در قید و بند طبیعت نیست، بلکه از اموری است فراطبیعی. در اینجا از مجردات سخن می گوید. تعابیر مختلفی خود ارسطو در اینجا برای این امور به کار می بندد مثل اینکه: اموری است فراتر از طبیعت، مجرد هستند، اینها مقولاتی هستند که در چهارچوب جسم و طبیعت قرار نمیگیرند. این هم یک دانش دیگر است که مابعدالطبیعه نام دارد.

📌 وقتی فلسفه در سنت اسلامی ترجمه و وارد شد، فیلسوفان ما بین این دو دانش در واقع ترکیب کردند و یک دانش واحد فراهم آوردند. آنها گفتند مابعدالطبیعه عبارت است از دانشی که به احکام موجود بما هو موجود بپردازد، و یک رشته دیگر، آن دانشی است که از احکام امور فراطبیعی صحبت می کند. اولی را گفتند الهیات بالمعنی الاعم و دومی شد الهیات بالمعنی الاخص.

📌 متأسفانه در سنت اسلامی و آثار فلسفی ما تا به امروز، به دلیل عدم تفکیک میان این دو معنا، به دشواریهایی دچار شده ایم. اساساً این تقسیم بندی که ما امروز می کنیم میراث ارسطوست. حکمت نظری، حکمت عملی و تقسیماتش اول بار توسط ارسطو پایه گذاری شد. خود او بدرستی میان دو دانش از دانش های عقلی تفکیک می کرد و می گفت: یکی، علم اولی است یا فلسفه اولی (بعدها گفتند فلسفه اولی)، و دیگری، متافیزیک یا مابعدالطبیعه است.

📌 بعدها وقتی خواستند موضوع علم فلسفه یا متافیزیک را مشخص کنند فیلسوفان ما به این مشکل دچار شدند که اگر موضوع فلسفه موجود بما هو موجود است، پس الهیات بالمعنی الاخص دیگر چه جایگاهی دارد؟ الهیات بالمعنی الاخص موضوعش موجود بما هو موجود نیست، بلکه یکی از اقسام موجود است.

📌 تا به امروز محل بحث است و رأی درست که هم گذشتگان گفته اند و هم اساتید بزرگوار ما در دوره معاصر این است که اساساً این دو شاخه، دو دانش است.



👈🏻 دریافت متن و صوت نشست

@ekalam

💥 دکتر محمدتقی #سبحانی در نشست توسعه و تکامل #فلسفه؛ افق‌ها و راهکارها / 5

📌 علم اولی دانشی است که مسلط است بر همه دانش های دیگر، تغذیه می کند سایر دانش ها را و
تحول در آن دانش، موجب تحول در سایر دانش ها می شود، سکون و بن بست های این دانش نیز به سایر دانش ها سرایت می کند.

📌 این علم اولی چیست؟ مجموعه ایی از قواعد و مفاهیم و مناسبات عقلی و ذهنی است که عام ترین تفسیر را از نظام هستی ارائه می دهد. این علم اولی با این ویژگی، زیرساخت همه دانش هاست؛ یعنی اساساً تفکر بشر به صورت سیستماتیک و به صورت دانشی ممکن نیست الا اینکه در پسزمینه خودش این نظام از مفاهیم و قواعد را داشته باشد.

📌 هر کسی در تاریخ به صورت سامانمند در یک حوزه موضوعی سخن گفته او حتماً از یک متافیزیک به معنای علم اولی برخوردار بوده؛ چه اقرار کرده باشد و چه اقرار نکرده باشد. فیزیک بدون چنین متافیزیکی ممکن نیست؛ جامعه شناسی بدون چنین متافیزیکی ممکن نیست. این دیگر امروز در فلسفه علم به اثبات رسیده است. علام اصول ما مشحون از مبادی و مفاهیمی است که ریشه در علم اولی دارد. فقه ما متأثر از این دستگاه است؛ کلام ما همیشه بهرهمند از زیرساختهایی بوده که در علم اولی مطرح می شود. پس توجه به این علم اولی مهم است و مهمتر از همه اینکه تغییر و تحول و ساخت دانش الهیات بالمعنی الاخص زیربنایش همین علم اولی یا متافیزیک عام است (فلسفه عام).

👈🏻 دریافت متن و صوت نشست

@ekalam