پیچیدگی اقتصاد کشور
عنوان نگاه نخست #روزنامه_جهان صنعت به قلم دکتر #بهروز_شاهمرادی، مدیر امور برنامه‌ریزی پژوهشی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور (بخش پایانی)

⚜ ایجاد شبکه‌های درهم‌‌تنیده

🖌 با این اوصاف ایجاد اقتصادهای پیچیده نیازمند حضور پررنگ و فعال دولت‌هاست. بنابراین به مدیران و سیاستگذاران حوزه اقتصاد کلان پیشنهاد می‌شود با ایجاد بسترهایی جهت افزایش توزیع دانش و مهارت متنوع در جامعه در تحقق اقتصادی با پیچیدگی بالا مشارکت کنند‌.

✏️ یکی از هنرهای اصلی ایجاد شبکه‌های درهم‌تنیده در پیچیدگی اقتصادی، توانایی دولت‌ها برای تجمیع و مدیریت دانش و مهارت‌های پراکنده در جامعه است‌‌. لذا چنانچه مدیران و سیاستگذاران ما بتوانند سیاست‌هایی را اتخاذ کنند که دانش و مهارت‌های موجود در جامعه را در قالب شبکه‌های درهم‌تنیده تجمیع کنند، آنگاه می‌توان شاهد تولید محصولات با درجه پیچیدگی بالاتری بود‌‌.

🖌 شناسایی صنایع با پیچیدگی بالا می‌تواند منجر به شکوفایی و رونق اقتصادی گردد به همین دلیل هدایت نظام‌های تصمیم‌گیری و قانونگذاری در راستای تسهیل و ایجاد صنایع با پیچیدگی اقتصادی بالا می‌تواند در زمره تلاش‌های سیاستگذاران اقتصادی این حوزه قرار گیرد‌‌.

✏️ از آنجا که استفاده از رویکرد پیچیدگی اقتصادی می‌تواند به تصمیم‌گیری معقولانه‌تر و مفیدتری در اقتصاد دانش‌بنیان منجر شود، بنابراین به مدیران و سیاستگذاران حوزه اقتصاد کلان پیشنهاد می‌شود از چنین نقشه‌هایی در کنار روش‌های دیگر استفاده کنند تا ضمن درک بهتر از وقایع موجود در اقتصاد به تصمیمات درست و کارآمدتری در این زمینه نائل شوند‌.


🌐 @economic_complexity

〽️ کاربردهای شاخص پیچیدگی اقتصادی

🖊عاطفه آدینه


💠 شاخص پیچیدگی اقتصادی بر پایه تعداد و پیچیدگی کالاهایی که یک کشور بر اساس مزیت نسبی خود صادر میکند ، طراحی شده است. تجربه نشان داده است، کشورهایی که با توجه به شاخص پیچیدگی اقتصادی در موقعیت خوبی قرار دارند، در سطح درآمدشان تمایل به سطح بالاتری از رشد اقتصادی دارند و توانایی صادرات محصولات جدید، بازتاب این حقیقت است که کشور دانش تولیدی جدید را به دست آورده است. همچنین به این معناست که فرصت های جدید برای پیشرفت هم ایجاد خواهد شد.

💠 کشورها می توانند از طریق افزایش تعداد فعالیت های مختلف با محور حرکت به سمت فعالیت های پیچیده تر مقدار این شاخص را بهبود بخشند. شاخص پیچیدگی اقتصادی برای هر کشور میتواند نقشه و وضعیت فرصت ها و بسترهای مناسب موجود برای سرمایه گذاری را نشان دهد . بنابراین این شاخص می تواند توسط بنگاه هایی مورد استفاده قرار گیرد که به دنبال شناسایی موقعیت مناسب به منظور تولید یک محصول متنوع یا شناسایی ظرفیت های تولیدی در یک کشور خاص هستند .


⏮ کانال پیچیدگی اقتصادی را از طریق آدرس زیر دنبال کنید ↙️

🌐 @economic_complexity

〽️ انباشت قابلیتها و مشکل مرغ و تخم مرغ


❗️ انباشت قابلیت­ها مشکل است؛ چراکه انجام دادن آن متضمن حل مشکلی به اسم مشکل مرغ و تخم ­مرغ است. چون از یک سو کشورها نمی­توانند محصولاتی را تولید کنند که نیازمند قابلیت­هایی است که در اختیار ندارند؛ از سوی دیگر آن­ها انگیزه کمی برای انباشت این قابلیت­ها در جاهایی دارند که صنایع مورد نیازشان در آنجا وجود ندارند.

🔅 این قضیه بیشتر زمانی صدق می­کند که بخش عمده­ ای از قابلیت­های مورد نیاز برای ایجاد یک صنعت را نداشته باشیم. در این حالت با فرض در اختیار نداشتن قابلیت‌های دیگر، تنها ایجاد و عرضۀ قابلیتی که نداریم، نمی­تواند به ایجاد یک صنعت در آن منطقه منجر شود.

🔅 در جهانی که قابلیت­ها مکمل همدیگرند، قابلیت­های جدید فقط به خاطر اینکه قابلیت­های دیگر وجود ندارند مورد تقاضا قرار نخواهند گرفت.

🔅 این مثال را در نظر بگیرید که کشوری که صادرکننده محصولات تازه نیست احتمالاً یا فاقد زنجیرۀ تدارکات سردخانه­ ای است و یا امور گمرکات سریع اتفاق نمی ­افتد و یا شاید فاقد یک نظام گواهی سلامت غذایی باشد. تمام موارد عنوان ­شده برای صادرات محصول به ­صورت بالفعل لازم  هستند. سرمایه­ گذاری که به منجمد کردن و حمل محصول تازه تمایل دارد، به­ یقین برای انجام این امر هیچ انگیزه ­ای پیدا نخواهد کرد؛ چراکه در این حالت لازم است تا گواهی مورد نظر برای تأیید این محصولات را بدست آورد و هم نیازمند امور گمرکی ­نسبتا سریع است. اما همچنان چنین نظام­هایی که بتوانند این خدمات را فراهم کنند در آن منطقه وجود ندارند.

🔅 بنابراین اگر قابلیت­های جدید بتوانند با قابلیت­هایی که در حال حاضر در یک کشور وجود دارند ترکیب شوند، راحت­ تر قابل تحصیل خواهند بود. این کار نیاز به هماهنگی انباشت چندین قابلیت جدید بصورت هم­زمان را کاهش می­دهد. بنابراین، در مثال ما اگر تنها فقدان امور گمرکی وجود داشته باشد ساده ­تر می­توان صنعت صادرات محصول تازه را توسعه داد. به همین دلیل احتمال آن وجود دارد که کشورها راحت ­تر بتوانند به سمت تولید محصولاتی پیش بروند که قابلیت­های مورد نیاز برای آن­ها در حال حاضر در کشور وجود داشته باشد.

🔅 یکی از پیامدهای این قضیه می­تواند این باشد که یک کشور می­تواند با حرکت کردن از سمت محصولاتی که در حال حاضر تولید می­کند به سمت محصولاتی که دانش تجمیع­ شدۀ مشابهی را نیاز دارند تنوع تولیدی پیدا کند. بنابراین، برای مثال، حرکت از سمت تولید پیراهن به سمت تولید بلوز برای یک کشور بسیار ساده‌تر از حرکت از تولید پیراهن به سمت تولید موتور است؛ به این دلیل که از منظر دانش تجمیع­ یافته، پیراهن بیشتر شبیه به بلوز است تا شبیه به موتور.

🔆 بنابراین، کشورها به سمت تولیدات محصولاتی حرکت خواهند کرد که از بعد قابلیت­هایی که در اختیار دارند به محصولاتی که اکنون آن­ها را تولید می­کنند مشابه باشند. این همان مسیر توسعه ای است که نقشه فضای محصول میتواند به ما نشان دهد.



✳️ کانال #پیچیدگی_اقتصادی را از طریق آدرس زیر دنبال کنید ↙️

🌐 @economic_complexity

#معرفی_کتاب
📕 عنوان کتاب: چرا اطلاعات رشد می یابد؟ تکامل نظم، از اتم ها تا اقتصادها

ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

@economic_complexity

اطلاعات 👇👇

📚 چرا اطلاعات رشد می یابد؟
تکامل نظم، از اتم ها تا اقتصادها

کتاب "چرا اطلاعات رشد می‌یابد" به فلسفه شکل گیری رویکرد جدیدی با عنوان پیچیدگی اقتصادی می پردازد که در سال ۲۰۱۶ توسط روزنامه گاردین بعنوان بهترین روش تخمین رشد و توسعه کشورها شناخته شد.

رویکرد پیچیدگی اقتصادی برای اولین بار توسط تیمی ترکیبی در دانشگاه هاروارد و ماساچوست در سال ۲۰۰۷ به جهان معرفی شد. این کتاب نیز در همین راستا توسط سزار هیدالگو تالیف شده که به بیش از ده زبان ترجمه شده است.

💥 پدیدآورنده:
Hidalgo, César A
💥مترجم: بهروز شاهمرادی
💥 ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
💥تعداد صفحات: ۲۳۶ صفحه
قیمت: ۲۷۰۰۰ تومان

📞 علاقه مندان برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص نحوه دریافت این کتاب می‌توانند با مرکز نشر چاپار شماره تلفن ۸۸۸۹۹۶۸۰ تماس حاصل نمایند.

🌐 @economic_complexity

📣 دعوت به همکاری

🔴 به یک نفر دستیار پژوهشی به صورت تمام وقت (سه روز در هفته) جهت همکاری در مطالعات مربوط به پیچیدگی اقتصادی با شرایط زیر در مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور نیازمندیم:

▪️ترجیحا دانشجوی دکتری در دانشگاه های معتبر
▪️آشنا و علاقمند به پیچیدگی اقتصادی
▪️آشنا با زبان انگلیسی و نرم افزارهای اقتصادسنجی
▪️دارابودن رزومه پژوهشی مناسب


🔸 متقاضیان می توانند رزومه خود را به شماره تلگرام زیر ارسال نمایند تا در صورت صلاحدید با آنها تماس حاصل گردد.


☎️ ۰۹۱۸۳۷۹۱۵۷۲ ؛ شاهمرادی


🌐 @economic_complexity

📣 اطلاعیه...

⚜"میز مطالعات پیچیدگی اقتصادی" به زودی در مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار می شود⚜


🌐 @economic_complexity

💢 پیچیدگی اقتصادی چیست و چرا اهمیت دارد؟


🔘 پیچیدگی یک محصول را می‌توان تابعی از فناوری مورد نیاز برای تولید آن در نظر گرفت. به دیگر سخن، محصولات تولید شده ردپای فناوری را به ما نشان می دهند.

🔘 پیچیدگی یک کشور توسط تنوع ظرفیت‌های فناورانه موجود محلی آن تعیین می‌شود. هرچند که نمی‌توان این ظرفیت‌ها را از پیش تعیین کرد، اما می‌توان گفت که کشورهایی که مزیت نسبی در محصولات مشابهی را داشته‌اند، در داشتن ظرفیت‌های تولید این محصولات نیز سهیم هستند.

✅ رویکرد پیچیدگی اقتصادی، کمک شایانی به شناخت شرایط ظرفیت‌های فناورانه و مسیر توسعه می کند؛ به منظور هرگونه برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری توسعه‌ای کشور و تعیین مسیر آتی ابتدا نیازمند رسیدن به چنین شناختی هستیم.

✅ با توجه به سند چشم انداز ۲۰ ساله که جمهوری اسلامی ایران برای توسعه اقتصادی خود تا سال ۱۴۰۴ ترسیم کرده است و در آن بر رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی تاکید شده است، شناسایی جایگاه واقعی اقتصادی ایران در بین کشورهای جنوب شرق آسیا از اهمیت شایانی برخوردار است.

✅ شناسایی توان رقابت‌پذیری فناورانه کشورهای منطقه و مقایسه آن با ایران می تواند ضمن ترسیم مسیر توسعه یافتگی کشور و جایگاه آن در منطقه، قابلیت ها و ظرفیت های موجود در آن را ارائه نماید و نگاهی جامع از فرصت‌های پیش رو ترسیم کند.


🌐 @economic_complexity

‍ 〽️ پیچیدگی یک اقتصاد به کثرت میزان دانش مفیدی که در آن کشور انباشت شده، بستگی دارد.
برای وجود یک جامعۀ پیچیده و نیز ادامه بقای آن، مردمی که دربارۀ طراحی، بازاریابی، مالی، فناوری، مدیریت منابع انسانی، فعالیتها و قوانین تجاری دانش دارند، باید قادر به به کارگیری و آمیختن آن دانش در راستای تولید محصولات باشند. این محصولات مشابه نمی توانند در کشورهایی تولید شوند که بخش هایی از این مجموعه قابلیتها را ندارند.

بنابراین، پیچیدگی اقتصادی بر حسب ترکیب محصولات تولیدی یک کشور بیان می شود و بازتاب ساختارهایی است که برای نگهداشت و ترکیب دانش، ظهور پیدا کرده است.

🔘 @economic_complexity

❓ساختار فضای محصول در رویکرد پیچیدگی چگونه شکل می گیرد؟


🔺 اگر تولید پیراهن به دانشی مشابه با آنچه که برای تولید بلوز لازم است اما متفاوت از دانش تولید موتور باشد، آنگاه احتمال اینکه کشوری که صادر کننده پیراهن است، صادر کننده بلوز هم باشد محتمل تر از آن است که صادرکننده موتور نیز باشد.

🔻 بنابراین احتمال اینکه یک جفت محصول، همزمان صادر شوند اطلاعاتی در مورد مشابهت این دو محصول را به ما خواهند داد.

🔺 رویکرد پیچیدگی اقتصادی از این ایده برای محاسبه مجاورت بین دو جفت محصول استفاده میکند. مجموعه تمام مجاورت ها یک شبکه مرتبط از جفت محصولات را شکل می دهد که از این شبکه تحت عنوان فضای محصول یاد می شود.


🌐 @economic_complexity

‍ 💡 رویکرد پیچیدگی اقتصادی، میزان دانش مولدی که هر کشور در اختیار دارد را محاسبه می کند.

💡روش محاسبه دانش مولد می­تواند بازگوکننده­ علت تفاوت درآمدی بین کشورهای مختلف جهان باشد.

💡این رویکرد توانایی پیشگویی نرخ رشد کشورها را هم دارد.

💡مطالعات نشان داده است که استفاده از شاخص پیچیدگی اقتصادی نسبت به شاخص­ های دیگر، از قبیل شاخص توسعه انسانی، شاخص رقابت­پذیری جهانی و شاخص­های حکمرانی جهانی، قدرت تبیین بهتری در تخمین رشد اقتصادی یک کشور دارد.


🌐 @economic_complexity

‍ ▪️بيشتر محصولات به دانشی بيش از آنچه که هر فرد مي تواند به دست آورد، نياز دارند. از اين رو، چنین محصولاتی نيازمند تعامل افراد با قابليتهای مختلف هستند.

فرض بگیرید هر شخصی ظرفيتی برابر یک نفربایت از یک میزان مشخص دانش ضمنی داشته باشد. شما چگونه ميتوانيد يک محصول جديد ايجاد کنيد که به صد نفربایت مختلف نياز داشته باشد؟ به طور آشکار اين موضوع نمي تواند توسط کارآفرينی که تنها متکی به خود است ایجاد شود. این محصول یا بايد به وسيله يک سازمان با دست کم صد کارمند (نفربایت های متفاوت) تولید شود و يا به وسيلۀ يک شبکه از سازمان هایی که مي توانند اين صد نفربایت از دانش را تجميع کنند، ايجاد شود.

يک جامعه چگونه مي تواند يک کیلو، مگا یا گیگا نفربایت را نگهداری کند؟ این امر فقط از طريق يک سری تقسیمات دقیق نيروی کار امکان پذیر است؛ به نحوی که در آن افراد به کارشناسانی در بخش های مختلف از دانش موجود تبدیل می شوند و سپس از طريق سازمانها و بازارها، تجميع آن نفربایت ها در قالب مردم بایتها امکان پذير می شود.

🔘 @economic_complexity

🔑جوامع مدرن قابلیت انباشت حجم زیادی از دانش مولد را دارند زیرا ذرات و اجزای آنرا بین اعضای خود تقسیم می کنند.
🔑اما جهت استفاده نمودن از این نوع دانش، باید آنرا در قالب سازمانها و بازارها جمع آوری کنند. لذا تخصص افراد تبدیل به تنوع در سطح ملی و بین المللی خواهد شد.

📌امروزه جوامع خیلی مدرن ما داناترند نه به این دلیل که شهروندان آنها بصورت انفرادی باهوش ترند بلکه بدین دلیل که چنین جوامعی از تنوع مهارتی برخوردارند و قابلیت ترکیب مجدد آنها را در راستای تولید محصولات بهتر و زیرکانه تری دارند

📢فراخوان جذب هیات علمی📢


📣 مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در نظر دارد تا در فراخوان جذب هیات علمی بهمن ماه ۱۳۹۶ اقدام به جذب یکنفر عضو هیات علمی اقتصاد (دارای مطالعات مرتبط با فناوری و نوآوری) برای گروه اقتصاد علم نماید.

📣 از متقاضیان دعوت میشود که در صورت تمایل با مراجعه به سامانه جذب هیات علمی وزارت علوم برای این پست اقدام نمایند.


🔴 به کانال پیچیدگی اقتصادی بپیوندید.
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

🔘 @economic_complexity

‍ این دنیا چیزی جز یک نقاشی از تصورات ما نیست.
تفاوت کشورهای توسعه یافته و توسعه نیافته در این است که آنها توانایی متبلور کردن تصورات خود را دارند. و این امر بدلیل حضور داشتن در جوامعی است که دارای نفربایت های متنوعی از دانش و مهارت هستند.

🌐 @economic_complexity

‍ ❓چگونه می توان از آنچه که یک کشور "می سازد"، به آنچه که آن کشور "می داند" پی برد؟

1️⃣ نخست، افراد و سازمانهای کشورهایی که تنوع دانش بیشتری دارند از توانایی تولید محصولات متنوع بیشتری نیز برخوردار خواهند بود. به بیان دیگر، مقدار دانش تجمیع شده ای که یک کشور دارد، در تنوع تولیدی آن و یا تعداد محصولات متمایزی که تولید می کند، متبلور می شود.

2️⃣ دوم، محصولاتی که نیازمند حجم زیادی از دانش هستند در جاهای بسیار معدودی که تمام ملزومات دانش در دسترس باشد، قرار دارند. محصولات پیچیده همان محصولاتی هستند که دانش بشری بیشتری را شامل می شوند.

⏪ پس مقدار "دانش"ی که یک کشور در اختیار دارد، در گوناگونی و فراگیری محصولی که "می سازد"، تعریف می شود.


🔘 @economic_complexity

✅ دو چیز توانایی جمعی برای انباشت دانش و مهارت را در قالب شبکه های پیچیده تعاملات محدود می کند ؛ یکی ظرفیت محدود افراد در انباشت دانش و مهارت است که موجب پراکنده شدن دانش و مهارت افراد مختلف می شود و دیگری مشکل ایجاد ارتباط بین این افراد درون یک شبکه برای دوباره کنار هم قرار گرفتن این دانش و مهارت پراکنده شده است.

🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻
به کانال پیچیدگی اقتصادی بپیوندید:

🌐 @economic_complexity

🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻🔺🔻

❇️ در نشست حلقه گفتمان انجام شد:

⚜بررسی شاخص رقابت پذیری کشورمان با معیار پیچیدگی علمی⚜


🔘 جلسه 68 حلقه گفتمان «هم اندیشی کارشناسان دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی» در محل دبیرخانه این شورا برگزار شد.

🔘 به گزارش مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در این جلسه که به بحث و بررسی پیرامون موضوع «سنجش رقابت پذیری ایران در منطقه با استفاده از شاخص پیچیدگی علمی» اختصاص داشت، دکتر بهروز شاهمرادی و دکتر المیرا جنوی – اعضای هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور- نتایج طرح تحقیقاتی خود در این زمینه را ارائه کردند.

🔘 در ابتدای این جلسه، ابتدا دکتر #بهروز_شاهمرادی در مورد رویکرد پیچیدگی علمی گفت: رویکرد پیچیدگی علمی مشتقی از پیچیدگی اقتصادی است و از آنجایی که اقتصاد هر روز پیچیده­تر می­شود ما نمی­توانیم به شاخص‌­های خیلی ساده و تک بعدی تکیه کنیم که بتوانیم بر اساس آن رشد و توسعه را پیش­بینی کرد.

🔘 وی افزود: شاخص پیچیدگی اقتصادی با کشوری به دست می‌­آید که بیشترین مقدار قابلیت تولید را داشته باشد و بتواند بیشترین محصول را تولید کند و بنابراین با توجه به قابلیت‌­های تولید یک محصول شاخص­‌های پیچیدگی اقتصادی آن کشور بالا یا پایین خواهد رفت.

🔘 این استاد دانشگاه ادامه داد: بر اساس همین رویکرد معلوم می­شود که در آینده چه صنایعی ارتقاء یافته و یا از بین خواهند رفت و یا اینکه کدام علوم در آینده فراگیر خواهد شد و کدام­یک پیچیده شده و فقط در کشوری خاص جای خواهد داشت.

🔘 در ادامه این جلسه، دکتر #المیرا_جنوی نیز گفت: در مورد پیچیدگی علمی تصور ما بر این بود که این شاخص همانطور که در حوزه اقتصاد به عنوان بهترین روش در تخمین رشد اقتصادی عمل کرده، می­تواند در حوزه علم نیز به همین ترتیب مثمر ثمر واقع شود.

🔘 وی افزود: سوالی که در این رابطه پیش می­آید این است که دانشگاه­‌های ما باید به سمت تنوع علمی پیش بروند تا تخصص علمی و یا هر دو؟ با توجه به تعاریف و مثال­‌هایی که از پیچیدگی اقتصادی به میان آمد، شاخص پیچیدگی علمی نیز به قابلیت‌­های تولید علم گفته می­شود.

🔘 این استاد دانشگاه ادامه داد: از میان دو کشوری که از نظر کمیت، تولید علمی مساوی داشته باشند، کشوری دارای شاخص پیچیدگی علمی بالایی است که از نظر تنوع علمی رتبه بیشتری داشته باشد و لذا تنوع علمی در تعیین شاخص پیچیدگی علمی از اهمیت به­ سزایی برخوردار است.

🔸منبع: سایت شورای عالی انقلاب فرهنگی

✔️ https://www.sccr.ir/Pages/?current=news&gid=1&Sel=1453627



🌐 @economic_complexity

⚜افتتاحیه میز مطالعات پیچیدگی اقتصادی⚜

باحضور:
#حسین_راغفر
#بهروز_شاهمرادی
#علی_دینی_ترکمانی

چهارشنبه ۹ اسفندماه ۱۳۹۶

🌐 @economic_complexity

🔻رشد اقتصادی در سایه پیچیدگی اقتصادی🔺

🎙 #بهروز_شاهمرادی

🗓 دوشنبه ۱۴ اسفندماه ۱۳۹۶
🕰 ساعت ۱۳ الی ۱۵

🏢 دانشگاه شهیدبهشتی

🌐 @economic_complexity