هوش مصنوعی و بازار: وقتی رقابت قدیمی شکل جدید می‌گیره

برای اینکه بفهمیم هوش مصنوعی چطور رقابت تو بازار رو تغییر می‌ده، بد نیست یه نگاه به چارچوب پنج نیروی رقابتی مایکل پورتر بندازیم. این چارچوب که سال ۱۹۷۹ معرفی شد، کمک می‌کنه بفهمیم رقابت تو یک صنعت چقدر شدیده و تمرکز روی پنج نیروست: تهدید ورود رقبای جدید، قدرت چانه‌زنی تأمین‌کنندگان، قدرت چانه‌زنی مشتریان، تهدید محصولات یا خدمات جایگزین و رقابت بین رقبا. هر چقدر این نیروها قوی‌تر باشن، دوام آوردن تو بازار سخت‌تر می‌شه. وقتی بفهمیم هوش مصنوعی هر کدوم از این نیروها رو چطور تغییر می‌ده، تصویر واضح‌تری از بازار و ریسک‌ها و فرصت‌هاش داریم.

در مورد تهدید ورود رقبای جدید، هوش مصنوعی مثل یه شمشیر دولبه‌ست. از یه طرف، دسترسی گسترده به سرویس‌های هوش مصنوعی مثل GPT-4 و نسخه‌های متن‌باز، ورود به بازار رو راحت‌تر کرده و حتی استارتاپ‌ها می‌تونن تو چند هفته محصول پیشرفته بسازن و با شرکت‌های بزرگ رقابت کنن. اما موفقیت واقعی فقط به ابزار نیست؛ ارزش اصلی از داده‌های باکیفیت و تیم‌های متخصص میاد که بتونن این داده‌ها رو به بینش و محصول قابل فروش تبدیل کنن. این موضوع مخصوصاً تو صنایع B2B مثل بهداشت، مالی و تولید پیشرفته مهمه. تازه‌واردها برای به‌دست آوردن داده و استعداد لازم باید تلاش زیادی کنن، چون شرکت‌های تثبیت‌شده معمولاً جلوترن و منابع بیشتری دارن. پس با اینکه بعضی موانع ورود کمتر شده، بعضی دیگه هم شدیدتر شده.

وقتی بحث محصولات یا خدمات جایگزین می‌شه، هوش مصنوعی دوباره بازی رو عوض کرده. تو صنایع خلاقانه، محتوای تولیدشده توسط AI مثل مقاله، فیلمنامه، تصویر و ویدیو داره با کار انسان رقابت می‌کنه. تو بخش خدمات هم چت‌بات‌ها و دستیارهای هوش مصنوعی جایگزین بخشی از کارهای انسانی شدن، اغلب با هزینه کمتر. این روند واسطه‌ها رو تو صنایع مختلف تهدید می‌کنه؛ چه کارگزاران سفر باشن، بیمه، مشاور املاک یا مدل‌های کسب‌وکار آژانسی که خریدار و فروشنده رو به هم وصل می‌کنن، همه تحت تأثیر AI قرار گرفتن.

قدرت چانه‌زنی تأمین‌کنندگان هم با هوش مصنوعی تغییر کرده. وقتی یه شرکت سرویس حیاتی AI ارائه بده و داده‌ها و استعدادهای اختصاصی داشته باشه، می‌تونه بازیکن اصلی بازار بشه و قیمت‌ها رو کنترل کنه. مثال خوبش Celonis تو آلمانه که با خدمات Process Mining مجهز به AI رشد سریع و ارزش زیادی کسب کرده. پس مدیریت تأمین‌کنندگان AI یه موضوع استراتژیک جدیه.

از طرف دیگه، قدرت چانه‌زنی خریداران هم تغییر کرده. ابزارهای هوش مصنوعی می‌تونن به کسب‌وکارها کمک کنن بهترین تأمین‌کننده با مناسب‌ترین قیمت رو پیدا کنن و فرایندهای طولانی و دستی قبلی رو سریع و خودکار انجام بدن. این یعنی خریدارها می‌تونن مقایسه‌های دقیق‌تر داشته باشن و خرید بهینه انجام بدن، و تأمین‌کننده‌ها باید بیشتر روی تمایز و کیفیت تمرکز کنن.

تأثیر AI روی رقابت بین رقبا شاید عمیق‌ترین اثر رو داره. هوش مصنوعی شکل رقابت رو تغییر داده و شرکت‌ها رو مجبور کرده سریع‌تر، هوشمندتر و مبتکرتر عمل کنن. ولی مزایای AI معمولاً به شرکت‌هایی می‌رسه که بهترین داده و استعداد رو دارن، و این باعث می‌شه شکاف بین پیشروها و عقب‌مانده‌ها بزرگ‌تر بشه. از طرف دیگه، پیچیدگی و هزینه بالای AI شرکت‌ها رو به شراکت و همکاری حتی با رقبا سوق داده، مثل همکاری‌های خودرو روی رانندگی خودران یا تو بهداشت و درمان روی بهبود نتایج بیماران. در نهایت، بازار امروز یه فضای پیچیده و پویاست که شرکت‌ها باید تعادل بین رقابت و همکاری مبتنی بر AI رو پیدا کنن و هم قابلیت‌های داخلی رو بسازن هم روابط خارجی رو مدیریت کنن.

🔤🔤🔤🔤🔤🔤🔤

🥇 اهورا اولین اپراتور هوش مصنوعی راهبردی ایران در حوزه ارائه خدمات و سرویس‌های زیرساخت هوش مصنوعی

🌐 لینک ارتباط با اهورا

@reza_jafari_ai