"The Ultimate Language"
———————————————

متأسفانه امروز با خبر شدم که یکی از دانشمندای بزرگ حوزه‌ی فرمال یعنی آقای Jean-Raymond Abrial که خالق زبان Z notation و Method-B بودند در سن ۸۶ سالگی درگذشتند. یادمه تو دوران ارشد یه درسی داشتیم با دکتر میریان با عنوان Formal Specification and Verification of Programs. توی این درس با این دو زبان فرمال آشنا شدیم و تجربه‌ی دو ترم TA ای درس هم باعث شد که دید خوبی نسبت به توصیف set theoretic سافتور پیدا کنم. طوری که هنوزم تو خلوت خودم وقتی میخوام به یک مسئله فکر کنم، سعی میکنم یک چرکنویسی از توصیف مبتنی بر Z براش بنویسم. واقعا به نظرم یکی از درسای خوبی بود که تو زندگیم داشتم و بهم تفکر توصیف کردن یاد داد.

در کنار contribution موثر و مهمی که تو حوزه‌ی فرمال داشتند، دو تا کتاب معروف هم برای B-Method و Event-B نوشتند. علاوه بر حوزه‌ی فرمال، یکی از معروف ترین مقالات ایشون اولین مقاله‌ای هست که پابلیش کردن. این مقاله به صورت سولو نوشته شده و تنها کارشون تو حوزه‌ی دیتابیس بود. عنوان مقاله هست Data Semantics.

به قول آقای Bertrand Meyer که گفتند A major loss for computer science

🚀 لینوکس کند بوت میشه؟
اگه حس می‌کنی سیستم لینوکست کند بوت میشه، بیا با هم بررسی کنیم
👣 خلاصه راهکارها:
🧠 بررسی بوت تایم با:

systemd-analyze
systemd-analyze time

📊 دیدن سرویس‌های کند با:

systemd-analyze blame
systemd-analyze blame | head -n 10
systemd-analyze critical-chain
systemd-analyze plot > boot.svg

🚫 غیرفعال کردن سرویس‌های غیرضروری با:

systemctl disable servicename
مثلا
sudo systemctl disable NetworkManager-wait-online.service
sudo systemctl disable bluetooth.service
cups.service اگر پرینتر ندارید
snapd.service اگر از snapd استفاده نمیکنید

🧽 پاکسازی journal logs:

journalctl --vacuum-time=2weeks

ابزار عالی دیگه

sudo apt install bootchart
sudo systemctl enable bootchart
/var/log/bootchart/   فایل بوت اینجاست

موارد پیشنهادی دیگه:
🔄 بهینه‌سازی fstab و بررسی تاخیر در mountها
🐌 حل مشکل DNS یا delayهای شبکه در بوت
⚡️ استفاده از bootchart برای پروفایل گرفتن از روند بوت
@MehrdadLinuxchannel

شاید از کسایی که طرفدار emacs هستن اسم magit رو شنیده باشید. یه رابط کاربری خیلی خوب توی emacs برای کار با گیت هستش.
در خوب بودن اون که شکی نیست ولی اگه مثل من از emacs استفاده نمی‌کنید شاید gitu رو دوست داشته باشید. یه رابط کاربری تحت ترمینال برای کار با گیته که به نظرم ظاهر جذابی داشت و امکانات خوبی که داشت رو راحت در اختیار کاربر قرار می‌داد.
https://github.com/altsem/gitu


همچنین اگه به استفاده از گیت در یک برنامه ترمینالی علاقه دارید lazygit و gitui و tig هم شاید براتون جالب باشه.

لذت بردم از خوندن این مقاله
امروز مقاله‌ای خوندم به اسم «My AI Skeptic Friends Are All Nuts» نوشته‌ی Thomas Ptacek که خودش خیلی برنامه نویس با سابق ای هست، سعی کرده نگاهی صریح و جسورانه داشته باشه به این‌که چرا نادیده گرفتن ابزارهای AI در توسعه نرم‌افزار اشتباهه.

نکته‌ش چیه؟ AI قرار نیست خلاقیت رو حذف کنه، ولی واقعاً داره نحوه کدنویسی ما رو متحول می‌کنه. از درک ساختار کد تا اجرای تست‌ها — مدل‌های زبانی بزرگ فراتر از یک دستیار عادی هستن، بلکه شیوه کار کردن و کدنویسی رو متحول میکنن.

این مقاله نمی‌گه که هوش مصنوعی قراره برنامه‌نویس‌ها رو جایگزین کنه. بلکه پیام اصلیش خیلی ‌واقع‌بینانه‌تره:

برنامه‌نویس‌ها باید هوش مصنوعی رو بپذیرن — نه از ترسِ حذف شدن، بلکه چون می‌تونه اون‌ها رو چند برابر مؤثرتر کنه.

نویسنده مقاله منتقد کسانیه که بدون شناخت درست، ابزارهای AI رو دست‌کم می‌گیرن.
هوش مصنوعی قرار نیست تفکر خلاق، طراحی معماری، یا حل مسئله‌های عمیق رو جایگزین کنه. و نکته مهم اینه که این موارد همچنان قلب مهندسی نرم‌افزارن.
نکته مهم دیگه اینه که AI می‌تونه کارهای تکراری، روتین و وقت‌گیر رو مثل جست‌وجوی داکیومنت‌ها، درک کدهای بزرگ، یا نوشتن تست‌های ساده رو انجام بده.
برنامه‌نویسی که از AI به درستی استفاده کنه، ابزار قدرتمندی در دستشه. کسی که نادیده‌ش بگیره، ممکنه عقب بیفته — نه به این دلیل که حذف می‌شه، بلکه چون از بقیه عقب می‌مونه.


نکته آخر اینکه بحث «AI برای جایگزین برنامه‌نویس» نیست. بحث «برنامه‌نویسی به کمک AI در برابر برنامه‌نویسی بدون AI» هست.

قرار نیست AI جای برنامه نویس رو بگیره. اما برنامه‌نویسی که از AI استفاده می‌کنه، شاید جای کسی که از AI به درستی استفاده نمیکنه رو بگیره.


این لینک مقاله اصلی
https://fly.io/blog/youre-all-nuts



@gocasts

Ai for Software
@aicasts_ir

استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی با Llama2 و ChatGPT
سیاست‌های استفاده این مدل‌ها رو ترجمه فارسیشو در گیت هاب قرار دادم که چه خط قرمز هایی وجود داره و اینکه استفاده نادرست چه اسیبی میتونه وارد کنه و ما چه مسئولیت هایی داریم
جزئیات در:
https://github.com/SamanBarahoie/llm-policy

@DevTwitter | <saman barahoie/>

تا حالا به حجم ایمیج داکرت زل زدی و با خودت گفتی "این توش چیه دیگه؟!" ایمیج‌های داکر گاهی بی‌دلیل حجیم می‌شن و پیدا کردن اینکه چی اضافیه کار حضرت فیله. dive بهت اجازه می‌ده لایه‌به‌لایه ایمیج رو بکاوی و ببینی دقیقاً چی فضا گرفته. دیگه از حدس و گمان خبری نیست! اینطوری فضای هدر رفته رو پیدا می‌کنی و ایمیج‌هات رو سبک می‌کنی. برای هرکسی که ایمیج داکر می‌سازه و دنبال بهینه‌سازیه، فوق‌العاده کاربردیه.


github.com/wagoodman/dive

@Linuxor

امروز با Neuron AI آشنا شدم که خیلی جالب بود!

چی کار می‌کنه؟
یک AI Agent که میتونید ازش توی اپ‌های PHP استفاده کنید.
تو این مقاله اومده باهاش ویدئو‌های یوتیوب رو خلاصه کرده که میتونه خیلی بدرد‌بخور باشه.
این ابزار:
- متن ویدیو رو از YouTube API می‌گیره
- با Claude AI تحلیل می‌کنه
- خلاصه‌ای مفصل و نکات کلیدی ارائه می‌ده

چرا جالبه؟
- راحت توی پروژه‌های Laravel/Symfony ادغام میشه
- کاملاً ماژولاره
- مانیتورینگ داخلی برای production داره

به چه دردی می‌خوره؟
- آموزشی: بررسی سریع محتوای آموزشی
- خبری: تحلیل ترندهای ویدیویی
- محتوایی: تولید خلاصه برای پست‌ها

لینک مقاله کامل:
https://inspector.dev/php-ai-agent-summarizing-youtube-videos/

مستندات Neuron AI:
https://www.neuron-ai.dev/

@DevTwitter | <Milad Niroee/>

توی این ویدئو با هم فورجیو (Forgejo) رو روی یک سرور لینوکسی نصب کردیم. همه‌ی مراحل رو قدم‌به‌قدم جلو رفتیم.

ویدئو رو می‌تونید از لینک‌های زیر ببینید:

یوتیوب:
https://youtu.be/l5h2jK5m5Ho

پیرتوب:
https://tubedu.org/w/tqFEkzHfiTktGQohS6pHoA

برای مشاهده‌ی لیست کامل دستورات استفاده‌شده در ویدئو:
https://framagit.org/-/snippets/7501

وب‌سایت رسمی فورجیو:
https://forgejo.org


مقاله من درمورد خودمیزبانی:
https://blogfa.sohrabbehdani.ir/whyselfhosting/



@SohrabContents