قسمت اول

داشتم یه مقاله میخوندم عنوانش جالب بود XYZ% of Code is Now Written by AI... Who Care. میگه فکر کن XYZ درصد کُدها رو دیگه هوش مصنوعی می‌نویسه... خب که چی؟

ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، گفته که «تا ۳۰ درصد کدهای شرکت رو الان دیگه هوش مصنوعی می‌نویسه» (این رو تو آوریل ۲۰۲۵ گفته).

مدیرعامل شرکت Anthropic هم پیش‌بینی کرده که «تا ۱۲ ماه دیگه، ممکنه تو دنیایی باشیم که تقریباً همه کدها رو هوش مصنوعی بنویسه» (اینم مال مارس ۲۰۲۵ هست).

اینجور تیترها یه حسی میده که انگار این عددِ XYZ یه جوری به «نرخ جایگزینی مهندس‌های نرم‌افزار» اشاره داره. یعنی کدی که هوش مصنوعی نوشته، کدیه که آدما ننوشتن، پس دیگه نیازی به اون ۳۰ درصد آدمی که بشینن پای کیبورد نداریم. با این همه سروصدایی که رسانه‌ها برای جلب توجه مخاطب راه میندازن و دنبال هیجان‌انگیز کردن ماجرا هستن، بعید نمی‌دونم که بخوان قضیه رو دراماتیک‌تر هم بکنن...

راستش اینجور گمانه‌زنی‌ها جالبه (مثلاً اینکه این مدیرعامل‌ها چطوری این آمار رو درمیارن)، ولی خیلی معنی خاصی نداره، جز اینکه بخوایم ببینیم ابزارهای کدنویسی با هوش مصنوعی چقدر سریع دارن جا میفتن و استفاده میشن...

خب، حالا یه جور دیگه به قضیه نگاه کنیم: ۱۰۰٪ کدها رو هوش مصنوعی می‌نویسه، ولی ۷۰٪ همین کدها بعد از بازبینی پاک میشه!

نویسنده ی مقاله مثال جالبی میزنه میگه میخواسته با MCP و پایتون یه پروژه ی Code Interpreter بسازه و ایده اصلی این بود که یه مفسر پایتون سفارشی، ایزوله و داخلی رو که کتابخونه smolagents از HuggingFace ارائه میده، برداره و توی یه سرور MCP مستقرش کنه.

بعد از اینکه ریپو smolagents رو کلون کرده کدهاش رو یه نگاهی انداخته و یه مثال کوچیک از استفاده جداگونه از مفسرش ساخته، به ایجنتِ Cursor دستور داده که یه پروژه MCP Server جدید براش بسازه. اون مثال رو بهش نشون داده، کد خود مفسر رو هم داده بهش و یه لینک از مستندات MCP Server که شرکت Anthropic نوشته بود هم بهش داده. ایجنت هم یه کدبیس کامل و تر و تمیز، بدون هیچ اخطار لینتری بهش تحویلم داده.

ولی خب، تو چند ساعت بعدی، روی کدی که تولید کرده بود کلی کار کرده و تغییرش داده. بیشتر فایل‌ها و خطوط کد رو حذف کرده. البته تو این مسیر هم خیلی فعال از هوش مصنوعی کمک گرفته، هم از قابلیت تکمیل خودکار کدش و هم از چت کردن باهاش. یعنی خودش خیلی کم پایتون تایپ کرده.

حالا سوال اینجاست: می‌تونیم بگم ۱۰۰٪ کدها رو هوش مصنوعی تولید کرده؟ احتمالاً آره. ولی آیا این به این معنیه که:

اصلاً تو فرآیند ساخت نرم‌افزار نیروی انسانی لازم نبود؟

یا اینکه بهره‌وری ۳۰۰ برابر شده، چون یه آدم معمولی می‌تونه مثلاً ۳۰ کلمه در دقیقه تایپ کنه ولی مدل‌های خفن هوش مصنوعی حدود ۳۰۰۰ کلمه در دقیقه کد تولید می‌کنن؟

اینم آمار پروژه:

نسخه اولیه که Claude 3.7/Cursor Agent داد: ۹ تا فایل، ۱۰۶۲ خط کد، ۴۵ تا کامنت (توضیحات)، ۱۵۸ خط خالی.

نسخه نهایی با تغییرات: ۴ تا فایل، ۳۱۸ خط کد، ۹ تا کامنت، ۷۹ خط خالی.

واقعیت اینه که وقتی داشته روی کدبیس کار می‌کرده، کلی از توان ذهنی‌ صرف این شد که بفهمه هوش مصنوعی چی تولید کرده، و در عین حال درک بهتری هم پیدا کنه از چیزی که واقعاً باید ساخته می‌شد – و این کار هم زحمت داره و هم زمان می‌بره. بعضی وقتا نوشتن کد از خوندنش راحت‌تره! علاوه بر این، خودِ نوشتن کد یه کارکرد خیلی مهم داره و اونم اینه که به شما کمک می‌کنه کدبیس رو یاد بگیرید و بهتون زمان میده تا پروژه و منطقش قشنگ براتون جا بیفته.

خلاصه که حدود ۷۰٪ کدی که هوش مصنوعی تولید کرده بود رو دور ریخته شد. آیا این چیز خاصی رو نشون میده؟ یعنی کد هوش مصنوعی به درد نخوره چون مجبور شدیم این همه ازش رو پاک کنیم؟ یعنی تو چند دقیقه کد تولید می‌کنه ولی بازبینی و دیباگ کردنش ساعت‌ها طول می‌کشه؟ نه لزوما ولی به همون اندازه که درصد کد تولید شده توسط هوش مصنوعی به تنهایی معیار گویایی نیست، درصد کدی هم که بازبینی و اصلاح میشه، به تنهایی چیز زیادی رو نشون نمیده.

شاید یکی بگه که این مثال خیلی خاصه. اینکه یه پروژه کوچیک رو از صفر شروع کنی، تو دنیای واقعی خیلی پیش نمیاد ولی نکته مهمی رو مطرح می‌کنه و یه سری عدد و رقم هم بهمون میده. همین تمایل به حذف یا بازبینی حجم زیادی از کد تولید شده، موقع نگهداری یه کدبیس بزرگ هم وجود داره. هرچی محدوده کار بزرگتر باشه، جریان کار بیشتر دست ایجنت باشه، و خطوط و فایل‌های بیشتری درگیر بشن، شما هم مجبورید چیزای بیشتری رو اصلاح کنید. انگار بهترین ابزارهای هوش مصنوعی هم هنوز نمی‌تونن «حال و هوای» یه پروژه رو درست و حسابی درک کنن – یعنی تو ایجاد تغییرات یکپارچه‌ای که با «روح» کلی اون کدبیس همخونی داشته باشه، مشکل دارن.

—-

⬅️ ادامه در قسمت بعدی

💡 تا قسمت بعدی مثل همیشه کنجکاو بمونید :)

🆔 @MdDaily