🎥 کامران وفا :
رؤیای علمی من، مثل همیشه، کنجکاوی هست ، در واقع اسمشو کنجکاوی کودکانه میشه گذاشت.

سوالات ما تمام شدنی نیست، قدم های ما به نهایت نمیرسه و فقط یه قدم کوچکی در سیر تاریخ فهم علم است.

@cosmos_physics

Polish-French physicist Marie Skłodowska Curie, who was the first woman to win a Nobel Prize, the first person and the only woman to win the Nobel Prize twice, and the only person to win the Nobel Prize in two scientific fields (Physics, 1903 & Chemistry 1911) was born on OnThisDay .

ماری کوری فیزیکدان لهستانی فرانسوی، اولین زنی که جایزه نوبل را برد، اولین شخص و تنها زنی که دو بار جایزه نوبل را برد، و تنها کسی که جایزه نوبل را در دو رشته علمی (فیزیک ۱۹۰۳ و شیمی ۱۹۱۱ ) برد در چنین روزی متولد شد.


@cosmos_physics

🎥 توضیحات دکتر وفا درباره دریافت جایزه "مصطفی "

جایزه های علمی، از جمله جایزه مصطفی نشان‌دهنده اهمیت جامعه هست به علم.
این جایزه دو جنبه داره ،مادی و معنوی.

جنبه معنویش رو من اهدا می کنم به همسرم، آفرین، برای اینکه یک عمر، همراه و پشتیبانم بوده و احساس می کنم این جایزه در واقع متعلق به همسرم هست.

در مورد بخش مادی هم تصمیم گرفتم این رو به عنوان یک سرمایه اولیه، اهدا کنم به بنیاد حمایت از علوم بنیادی، که در ایران در حال تاسیس هست.


@cosmos_physics

‍ تعبیر جهان های متعدد در مکانیک کوانتوم


ذرات پیش از مشاهده احتمال حضور در چندین مکان را دارند. و به تعبیر کپنهاگی، با مشاهده ذرات حالت های دیگر نابود شده و فقط یک حالت باقی می‌ماند.

اما تکلیف حالت های دیگر چیست؟ اگر فقط از تمام حالت های موجود ذره یک حالت را انتخاب می‌کند بقیه حالت ها چه میشود؟

ریچارد فاینمن از فرضیه واقعیت های موازی استفاده کرد. وی از ایده ای موسوم به «جمع مسیر ها» یا «جمع تاریخچه ها» استفاده کرد. فاینمن اعتقاد داشت که ذره تا قبل از اینکه مشاهده شود و در حالت برهمنهی قرار دارد می‌تواند تمام مسیر های بین دو نقطه را طی کند. این که چرا ما فقط یک مسیر را مشاهده میکنیم به عقیده فاینمن به علت این است که تمام مسیر های ممکن دیگر یک دیگر را خنثی می‌کنند و فقط یک مسیر باقی می‌ماند. فاینمن به هر مسیر عددی اختصاص می‌دهد که این اعداد با کمک مجموعه قوانین دقیقی محاسبه می‌شوند. با ترفند های ریاضی گونه با جمع کردن تمام اعداد مربوط به مسیر های ممکن می‌توان احتمال مسیری را که بین دو نقطه طی کرد را به دست اورد. در واقع فاینمن دریافته بود که اعداد مربوط به مسیر های عجیب اغلب یکدیگر را خنثی کرده و حاصل کوچکی دارند. و مسیر معقول نیوتونی بود که بیشترین مجموع را داشت.
این بینش ریاضی فاینمن به «انتگرال مسیر» معروف است. اما باز هم تفسیر کپنهاگی بی توضیح باقی مانده بود. در سال ۱۹۵۷ دانشجویی به نام هیو اورت راه حل مناسبی پیشنهاد داد.
هیو اورت به جای رمبش تصادفی تابع موج به یک حالت ملموس کلاسیکی، به وقوع پیوستن تمامی حالت ها و احتمال های ممکن و برهم نهاده‌ی تابع موج را در فضای هیلبرت فرض کرد. فضای هیلبرت فضایی برداری با بی‌نهایت بُعد است که تابع موج به عنوان برداری در آن شناخته میشود. به نوعی هر سیستم کوانتومی را می‌توان تابع موجی در فضای هیلبرت پنداشت. در این رویکرد اورت با نادیده گرفتن رمبش و به جای حذف واقعیت ها توسط مشاهده گر، واقعیت هار را در جهانی دیگر به فعلیت رساند. یعنی در واقع تمامی حالات ممکن برای یک ذره اتفاق می‌افتد. هرکدام از آنها در جهانی خاص فعلیت می‌یابند. اورت از بین رفتن تابع موج به یک حالت کلاسیکی را منتفی کرد. به عقیده وی تابع موج هرگز از بین نمی‌روند بلکه به حالت های بالقوه خود تقسیم می‌شوند همانند شاخه های درخت و چنان اذعان داشت که هر کدام از شاخه های این درخت نماینده یک جهان کامل و مستقل هستند. در این رویکرد دیگر نیازی به رمبش ناگهانی تابع موج نبود. اما حامل پیامی گنگ تر بود:
جهان هایی که می‌توانستند دائما به میلیارد ها جهان دیگر منشعب شوند.

📚 به دنبال جهان های موازی
سعید گراوندی


@cosmos_physics

🎥 آیا آگاهی خاصیتی از ماده است؟

آگاهی شاید بزرگترین راز این جهان باشد. اینکه دقیقا چرا آگاهی وجود دارد، چطور ما خودآگاه شدیم و دقیقا چه خاصیتی است که ماده را آگاه می‌کند، همگی پرسش‌هایی هستند که هنوز پاسخ دقیقی برایشان نداریم.
درک آگاهی می‌تواند پیامدهای عمیقی در معنا و اخلاق برای ما داشته باشد. تصور کنید یک ربات خانگی دارید و از آن زیاد کار می‌کشید، آیا این ربات آگاهی دارد و به خاطر کار کشیدن از آن باید عذاب وجدان بگیرید؟
آیا هدف این جهان این بوده که موجودات آگاهی مثل ما بوجود آیند تا جهان را درک کنند؟

مکس تگمارک - فیزیکدان


@cosmos_physics

🎥 به یاد عزیزانی که در آبان ۹۸ از دست دادیم🖤



@cosmos_physics

"My advice to young people entering science: you should do it for the love of science … You should enter science because you are fascinated by it."

نصحیت من به جوانانی که وارد حیطه علم می شوند این است که شما باید برای عشق به علم ، علم آموزی کنید.
شما باید بخاطر اینکه مسحور و شیفته علم هستید واردش شوید.

جیمز پیبلز ،برنده نوبل فیزیک سال 2019


@cosmos_physics

🎥 قضیه ناتمامیت گودل چیست؟
این جمله را در نظر بگیرید:
«این گزاره درست نیست»
به نظر شما این جمله آیا درست است یا درست نیست؟
اگر نه درست و نه غلط است پس چیست؟

گودل ریاضیدان اتریشی در اوایل قرن بیستم بر روی گزاره‌های ریاضیاتی ناممکن کار می‌کرد و آن‌ها را به زبان ریاضی درآورد. اهمیت کار گودل در رد برنامه هیلبرت بود.


@cosmos_physics

✅ اعضای محترم

تلگرام برای جبران هزینه‌های خود برنامه‌ای را بطور آزمایشی آغاز کرده که در آن افراد و شرکتها می‌توانند «مستقیما» از طریق شرکت تلگرام در کانالهای بیش از ۱۰۰۰ نفر تبلیغ کنند. این تبلیغات در کانال cosmology هم با عنوان sponsored نمایش داده می شود.
بدین وسیله اعلام می‌داریم ما نقشی در این تصمیم و اختیاری در محتوای تبلیغات یا قطع نمایش آنها نداریم.


@cosmos_physics

انبساط عالم به چه معناست؟

انبساط بدین معنا نیست که زمین در حال دور شدن از خورشید است.

حتی بدین معنا هم نیست که ستاره‌ها در طول زمان در حال جدا شدن و دور شدن از هم هستند.

بلکه بدین معناست که کهکشان‌های دور (و نه کهکشان‌های همسایه و نزدیک هم) در حال جدا شدن و دور شدن از یکدیگر هستند.


مقدمه‌ای بر کیهان‌شناسی نوین
اندر لیدل


@cosmos_physics

✅ آیا کهکشان‌های دور سریع‌تر از سرعت نور در حال دور شدن از ما هستند یا خیر؟

برای درک این موضوع؛
تعدادی مورچه بر روی یک بادکنک در نظر بگیرید.

فرض کنید سریع‌ترین حرکت ممکن مورچه‌ها یک سانتی‌متر در ثانیه باشد. حال اگر دو مورچه از کنار هم عبور کنند؛ و در صورتی که در جهت متضاد هم حرکت کنند، سریع‌ترین سرعت نسبی‌شان، دو سانتی‌متر در ثانیه خواهد بود.

حال بادکنک را شروع به باد کردن بکنید.

می‌دانیم که طبق قرارداد مورچه‌هایی که در سطح بادکنک هستند نمی‌توانند بیشتر از یک سانتی‌متر در ثانیه حرکت کنند.

با این وجود بادکنک در حال انبساط است و فاصله ‌ی میان مورچه‌هایی که بر روی بادکنک هستند، مدام در حال افزایش است.

چنانچه بادکنک سریع‌تر باد شود، سرعت دور شدن مورچه‌ها از هم‌دیگر به بیش از دو سانتی‌متر هم خواهد رسید.


در واقع انبساط فضا نیز به همین شکل هست؛ این کهکشان‌ها نیستند که با سرعتی بیش از نور حرکت میکنند بلکه رنج فاصله میان آن‌ها (یعنی خود فضا) است که با سرعتی بیش از نور افزایش می‌یابد‌.


مقدمه‌ای بر کیهان‌شناسی نوین
اندر لیدل

@cosmos_physics

🎥 نخستین سه دقیقه آفرینش

«استیون واینبرگ» فیزیکدان فقید در ۱۹۷۷ کتابی به نام «سه دقیقه اول» منتشر کرد که بر اساس دانش آن زمان نخستین لحظات و دقایق پیدایش هستی را با جزئیات علم نوین توصیف کرده بود. در این ویدئو تاریخچه کیهان از لحظات بسیار نخستین تا چند دقیقه پس از آغاز و همچنین مراحل بعدی تحول کیهان به زیبایی به تصویر کشیده شده‌اند. این تلاشی برای توصیف مراحل نخستین پیدایش هستی بر مبنای آخرین یافته‌های علمی است.


@cosmos_physics

🎥 مصاحبه ای مفصل با فیزیک ریاضیدان افسانه ای فریمن دایسون که در آن، او درباره کار خود با ریچارد فاینمن، تلاش های او برای ساخت سفینه فضایی با بمب های هسته ای و دیدگاه هایش در مورد تغییرات آب و هوایی صحبت می‌کند.

فریمن دایسون یک فیزیک ریاضیدان مشهور جهان بود که به ریچارد فاینمن برای کشف الکترودینامیک کوانتومی کمک کرد.

https://youtu.be/rlaPLvETBug


@cosmos_physics

“تمدن‌های پیشرفته” شاید در خوشه­‌های ستاره‌ای زندگی کنند

شاید ما در بخش اشتباه کهکشان زندگی می­‌کنیم. جایی که ما هستیم ستارگان بسیار از هم فاصله دارند؛ اما در “خوشه‌های کروی”، ستارگان به هم نزدیک‌اند و با وجود سیارات زیاد، شانش پشتیبانی از حیات و تمدن بیگانه نیز بیشتر می‌شود.

در جای دیگری در راه شیری، جمعیت وسیعی از ستارگان کهن بنام “خوشه­‌های ستاره‌ای کروی” وجود دارند. در این منطقه، نه خبری از ستاره‌های جدید است و نه ستاره‌ای منفجر می‌شود تا برای حیات خطر ایجاد کند. شواهد دانشمندان نشان می­‌دهد که این نواحی شاید مملو از “سیارات سکونت‌پذیر” باشد.

اگر این موضوع صحت داشته باشد، هر تمدن فرازمینی پیشرفته‌­ای که درون این خوشه‌­های ستاره‌ای تکامل یابد، می‌تواند براحتی جامعۀ میان­ ستاره‌­ای تشکیل دهد و از برتری سرنوشت‌­سازی برخوردار باشد؛ چون فاصلۀ بین ستارگان در این نواحی بسیار به هم نزدیک است.

خوشه­‌های ستاره‌ای دارای کهن­‌ترین منظومه­‌های ستاره‌­ای‌ هستند. این خوشه‌ها می­‌توانند بین صد هزار تا یک میلیون ستاره را درون خود جای دهند. بر اساس مطالعۀ انجام­ شده، تقریباً ۱۵۰ خوشۀ ستاره‌ای کروی در کهکشان ما وجود دارد که قدمتی ۱۰ میلیارد ساله دارند.

ادامه مقاله:
bigbangpage.com/?p=102020


@cosmos_physics

۱۹۱۳: "نیلز بور"
برای توضیح فرمول ریدبرگ (۱۸۸۸)، مدل اتمی خود را ارائه می کند.

نیلز هنریک داوید بور
(۱۸۸۵ –۱۹۶۲)
 فیزیکدان دانمارکی بود.
بور برنده جایزه نوبل در سال ۱۹۲۲ است .
او مدل پیشنهادی اتم که مانند سامانهٔ خورشیدی بود (یک هسته در مرکز و الکترون‌ها پیرامونش در گردش) را گسترش داد.
به نظر او الکترون از یک تراز انرژی به صورت گسسته، به ترازی دیگر می‌پرد.
بور از الگوی هسته‌ای اتم که در سال ۱۹۱۰ توسط رادرفورد ، عرضه شده بود استفاده کرد تا نکات زیر را روشن سازد:
خواص شیمیایی یک اتم از جمله جای آن در جدول تناوبی بستگی به آرایش الکترون‌های آن دارد.
خواص پرتوزایی با هسته مرتبط است.
ایزوتوپها متناظرند با اتمهایی که دارای الکترون‌های یکسان اما هسته‌های جرمی متفاوت‌اند.
فروپاشی پرتوزا، بار هسته و در نتیجه تعدادالکترونها و هویت شیمیایی اتم را تغییر می‌دهد.
مدل اتمی بور مدلی "یک‌بعدی" است که تنها از یک عدد جهت توصیف الکترون‌های یک اتم استفاده می‌کند.
این عدد همان n است که نشان دهنده لایه‌ای است که الکترون در آن می‌چرخد.


@cosmos_physics

🎥 آیا زمان با بیگ‌بنگ آغاز شده است؟

اینکه سرمنشاء زمان چیست و از کجا پدید آمده است یکی از سؤالات بنیادین بشر است. آیا زمان با پیدایش این کیهان معنا پیدا کرده است یا پیش از آن نیز زمان معنا داشته است؟
اگر در جهان آینه‌ای وجود داشته باشد آیا زمان در آن در جهت معکوس جریان دارد؟


@cosmos_physics

فضا و زمان؛
به هیچ وجه نمی‌توان آنها را همچون صحنه‌ی تئاتر دانست؛ که رخدادهای جهان روی آن شکل میگیرد!

طبق نسبیت خاص و همچنین عام:

فضا و زمان، خود بازیگران تئاتر هستی هستند و نه صحنه نمایش . . ..


کتاب جهان زیبا
برایان گرین


@cosmos_physics

انسانی که کاملاً به عملکرد عالمگیر قانون علیت متقاعد شده است، حتی برای لحظه‌ای نمی تواند این ایده را بپذیرد که موجودی باشد که در جریان رویدادها دخالت می‌کند.

چنین موجودی هیچ فایده ای برای دین مبتنی بر ترس و به همان اندازه برای دین اجتماعی یا اخلاقی ندارد.

خدایی که پاداش می دهد و مجازات می کند برای او غیرقابل تصور است، به این دلیل ساده که اعمال انسان بر اساس ضرورت ظاهری و باطنی تعیین می شود، به طوری که در نظر خدا انسان نمی تواند بیشتر از یک جسم‌ بی جان(جماد) که‌ صرفاً مسئول حرکاتی است که متحمل می شود، مسئول باشد.

رفتار اخلاقی یک انسان باید به طور مؤثر مبتنی بر همدردی، آموزش و روابط اجتماعی باشد؛ هیچ مبنای دینی لازم نیست.

اگر انسان با ترس از مجازات و امید به پاداش پس از مرگ مهار شود، واقعاً در راه بدی قرار می‌گیرد.

آلبرت اینشتین

نیویورک تایمز، مذهب و علم، 9 نوامبر 1930


@cosmos_physics

فرجام عجیب یک ریاضیدان اتریشی
کورت گودل (1906-1978)

گودل در اواخر عمرش دچار بی‌ثباتی روانی می‌شود؛ چنان چه مدام، درین احساس بود که کسی می‌خواهد او را با سمّ بکشد. و به همین دلیل فقط و فقط از غذاهای همسرش استفاده می‌کرد.

اما در سال 1977 که همسرش در بیمارستان بستری بود و دیگر فرد مورد اعتمادی نبود که برای گودل غذا تهیه کند؛ وی سرانجام از غذا خوردن دست کشید.

گودل در حالی وزنش به 30 کیلوگرم رسیده بود سرانجام از گرسنگی مُرد.


@cosmos_physics

🎥آ یا جهان با سرعت نور منبسط می‌شود؟

شاید شما هم به این نکته دقت کرده باشید که با اینکه سن فعلی کیهان حدود ۱۳.۸ میلیارد سال است اما ابعاد کیهان مشاهده‌پذیر حدود ۹۳ میلیارد سال نوری است.
این با تصور عادی ما همخوان نیست. فکر می‌کنید چرا این اختلاف وجود دارد؟



@cosmos_physics

✅ تلسکوپ فضایی جیمز وب در سکوی پرتاب است!

جامعه علمی امسال یک هدیه کریسمس دریافت می کند. پرتاب تلسکوپ فضایی جیمز وب با تاخیر بسیار!

جانشین تلسکوپ بسیار محبوب هابل، تلسکوپ فضایی جیمز وب یا JWST، در ابتدا قرار بود در سال ۲۰۰۷ پرتاب شود. اکنون پس از ۱۴ سال، به نظر می رسد که همه سیستم ها بالاخره آماده راه اندازی شده اند.

تلسکوپ فضایی در داخل موشک آریان ۵ قرار گرفته است که به فضا خواهد رفت.

ناسا گزارش کرد که: تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا... به مکان نهایی خود در مجموعه پرتاب ELA-3 Arianespace در فرودگاه فضایی اروپا واقع در نزدیکی Kourou، گویان فرانسه رسیده است.

شنبه، ۴ دی، ساعت ۱۵ به وقت تهران، بزرگترین و پیچیده ترین تلسکوپ جهان پس از ۱۴ سال انتظار، ۱۰ میلیارد دلار پول و تلاش هزاران دانشمند و مهندس پرتاب می شود. انقلاب بزرگی درعلم و نجوم در راه است.
با این تلسکوپ چگونگی به وجود آمدن ستاره و سیارات و کهکشان هاو سامانه ها رو بهتر و دقیقتر متوجه خواهیم شد، سیاهچاله ها را بهتر میشناسیم، اجرام جدیدی کشف میکنیم، از بیگ‌بنگ بیشتر سردر‌ می آوریم، و به احتمال زیاد حیات فرازمینی کشف میکنیم، و عکسهای دقیق و باشکوهی خواهیم‌ گرفت، و ده ها مورد دیگر.

مرحله بعدی این است که تیم تمام عیب‌یابی‌های الکتریکی را برطرف کند تا مطمئن شود همه چیز برای راه‌اندازی خوب است.

این تلسکوپ آینه اصلی معروف خود به عرض شش متر و نیم متشکل از ۱۸ بخش با روکش طلا را دارد که همگی برای پرتاب در مخروط دماغه جمع می شوند.

به جرات می توان گفت که بسیاری از مردم در طول پرتاب نفس خود را حبس می کنند. این ماموریت «گران‌ترین قمار نجومی تاریخ» نامیده شده است.

پس از یک سفر ۲۹ روزه،JWST، Ariane5 را در موقعیت حدود 1.5 میلیون کیلومتری سیاره ما قرار می دهد. در آنجا، در یک نقطه ثابت که کشش‌های گرانشی زمین و خورشید یکدیگر را خنثی می‌کنند، این تلسکوپ می‌تواند کیهان را با جزئیات بیشتری از آنچه که قبلاً دیده‌ایم رصد کند.

این تلسکوپ در درجه اول مشاهدات را در مادون قرمز انجام می دهد، در حالی که هابل بیشتر در طول موج های نوری و فرابنفش کار می کند. این بدان معناست که JWST می‌تواند چیزهایی را که برای هابل بسیار دور، سرد یا کم‌رنگ هستند، رصد کند.

در تئوری، JWST می‌تواند نشانه گرمایی یک زنبور عسل را از زمین تشخیص دهد اگر به اندازه ماه دور باشد.

چیزهایی که از JWST یاد خواهیم گرفت، قرار است درک ما از جهان را اصلاح کنند.


@cosmos_physics