📜 عالم‌خیزی شهر قم

🔹شیخ صدوق، در طریق کتابش، کتاب عبیدالله حلبی را گزارش کرده که توسط پدرش و محمد بن حسن بن ولید دریافت نموده است. هر دو استاد وی، ساکن قم بودند.

📚کتاب من لایحضره الفقیه: ۴، ۱۶.

🔸به گزارش نجاشی، در طبقه استادان شیخ صدوق، راویانی نظیر محمد بن حسن صفار، عبد الله بن جعفر حِمیری، سعد بن عبدالله اشعری و حسین بن محمد بن عامر اشعری، وجود دارند که همگی در زمره محدثان قمی به شمار می‌روند. در طبقه بعد نیز احمد بن محمد بن عیسی راوی کتاب است که در شهر قم جایگاه اجتماعی داشته است.

📚رجال: ۸۳.

🔹 شیخ طوسی، نام على بن احمد بن محمد بن طاهر قمی معروف به ابن ابی جید را در طریق کتاب حلبی گزارش کرده است.

📚الفهرست: ۳۰۵.

@chsiqs

▪️شب یلدا در حرم مطهر رضوی
                                                                         
🔹با توجه به اسناد موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی مشخص می شود که مصرف هندوانه در شب یلدا حداقل در دوره قاجاریه معمول بوده است.

🔹در میان اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی، اسنادی مبنی بر گرامیداشت این شب در حرم به ویژه درمیان کارکنان این آستان مبارک وجود دارد. مطابق این اسناد طبق سنت رایج برای این شب برای کارکنان حرم امام رضا (ع) هندوانه تهیه می‌کردند. چنانکه قدیمی‌ترین سند موجود در  این خصوص به سال 1267 قمری برمی‌گردد که طبق آن مبلغ یک تومان و سه هزار و سیصد دینار بابت تهیه پنجاه من هندوانه هزینه شده است. اسناد سال‌های بعد در دوره قاجار نیز نشان از استمرار این رسم دارد.

عکس سمت راست: سند درخواست تهیه چهل من هندوانه برای اهالی کشیک حرم در سال 1279 قمری           
                                              
🔹متن سند: عالیجاه تحویلدار باشی سرکار فیض آثار چون از سابق الی زماننا هذا شب یلدا را از سرکار به جهت اهل کشیک این شب و روز هندوانه داده می‌شده، مقدار چهل من هندوانه به جهت حضرات روانه نمایند قبض محسوب است. شهر ربیع الثانی 1279.

🔗برگرفته از کانال مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی

https://b2n.ir/e75675

هشتمین جلسه از سلسله‌نشست‌های تاریخ و ماوراء

🔸«تاریخ‌نگاری انتقادی و ایمان دینی: تنش‌ها و امکان‌های همزیستی»🔸


🎙ارائه دهنده:
🔹جناب آقای دکتر مجید کافی
عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

📁 ناقد:
🔸 حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر محسن الویری
استاد تمام و مدیر گروه تاریخ اسلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام


📁دبیر نشست
🔹جناب آقای سلمان فیاض
دانشجوی دکتری فلسفه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام


محورهای بحث:

🔸«تاریخ‌نگاری انتقادی و ایمان دینی» نه صرفاً به‌عنوان تعارض، بلکه به‌عنوان موقعیت دائم مورخ مسلمان

🔸تعارض تاریخ‌نگاری و ایمان، همیشه تعارض با «قرائت خاص» از ایمان است، نه لزوماً با اصل ایمان

🔸ایمان و روش هر دو خود را در مواجهه با دیگری اصلاح می‌کنند


⏰ زمان:
پنج شنبه ۴ دی ماه ۱۴۰۴
ساعت: ۱۵ الی ۱۷

🏢مکان:
خیابان دورشهر، مقابل کوچه ۲۱، مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام
@chsiqs

📜علم امام باقر(ع)

🔹کلینی، در گزارشی بیان می‌کند شهرت علمی امام باقر(ع) نه تنها در حجاز، بلکه در عراق و خراسان نیز فراگیر شده بود، مردمی از خراسان دورش حلقه زده و اشکالات علمی خود را از او می‌پرسیدند.

📚 الکافی: ۶، ۲۶۶.

🔸شیخ حر عاملی، محدث و فقیه قرن یازدهم، گزارش می‌کند، امام باقر(ع) استدلال‌های اصحاب قیاس را رد می‌کردند.

📚وسائل الشیعه: ۱۸، ۳۹.

🔹 ابن ندیم، فهرست‌نگار قرن چهارم، از امام باقر(ع)، کتابی درباره تفسیر قرآن نام برده است.

📚الفهرست: ۵۹.

پ.ن: نگاره" امام محمد باقر(ع) به مردم مدینه آموزش می‌دهد "، نسخه احسن الکبار، قرن ۱۶ م.


@chsiqs

📜شهادت امام هادی(ع)

🔹مؤلف کتاب دلائل الامامة، گزارش می‌کند که امام هادی(ع) در زمان حکومت مُعْتَز عباسی(۲۵۲-۲۵۵ق) مسموم شد و به همین علت به شهادت رسید.

📚دلائل الامامه: ۴۰۹.

🔸شیخ مفید، معتقد است که امام هادی(ع) در ماه رجب سال ۲۵۴ق، پس از ۲۰ سال و ۹ ماه اقامت در سامرا، در ۴۱ سالگی رحلت کرد.

📚 الارشاد: ۲، ۳۱۱-۳۱۲.

🔹ابن‌شهرآشوب، بر این باور است که امام در اواخر حکومت مُعْتَمد (حکومت: ۲۵۶-۲۷۸ق) و سوم ماه رجب شهید شده است.

📚مناقب آل ابی‌طالب: ۴، ۴۰۱.

🔸اربلی، عالم امامیه قرن هفتم هجری، روز شهادت امام را ۲۵ یا ۲۶ جمادی‌الثانی گزارش کرده‌ است.

📚کشف‌الغمه: ۲، ۳۷۵.

🔹در کتاب اثبات الوصیه، تشییع جنازه امام هادی(ع) باشکوه همراه ازدحام جمعیت گزارش شده است.

📚اثبات‌الوصیه: ۲۴۳.
https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜 اهمیت دعا در حائر حسینی از نگاه امام هادی(ع)

🔸 بنا بر گزارش کلینی، در جریان بیماری امام هادی(ع)، ایشان فردی را فرستادند که برای بیماری آن حضرت در کنار حائر حسینی دعا کنند، راوی پرسید شما خود حائر هستید، حجت خدا هستید، چرا در کنار حائر برایتان دعا کنیم؟! امام فرمود: حائر حسینی از مکان‌هایی است که خداوند دوست دارد در آن‌ها عبادت شود، چنان‌چه پیامبر(ص) بر گرد کعبه طواف می‌کرد اما جایگاه او از کعبه بالاتر بود.

🏷 عَنْ أَبِي هَاشِمِ الْجَعْفَرِيِّ قَالَ: بَعَثَ إِلَيَّ أَبُو الْحَسَنِ فِي مَرَضِهِ وإِلَى مُحَمَّدِ بْنِ حَمْزَةَ فَسَبَقَنِي إِلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَمْزَةَ وأَخْبَرَنِي مُحَمَّدٌ مَا زَالَ يَقُولُ: ابْعَثُوا إِلَى الْحَيْرِ ابْعَثُوا إِلَى الْحَيْرِ ، فَقُلْتُ لِمُحَمَّدٍ : أَلَا قُلْتَ لَهُ : أَنَا أَذْهَبُ إِلَى الْخَيْرِ ، ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وقُلْتُ لَهُ : جُعِلْتُ فِدَاكَ : أَنَا أَذْهَبُ إِلَى الْحَيْرِ؟ فَقَالَ : انْظُرُوا فِي ذَاكَ، ثُمَّ قَالَ لِي : إِنَّ مُحَمَّداً لَيْسَ لَهُ سِرٌّ مِنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ وَأَنَا أَكْرَهُ أَنْ يَسْمَعَ ذَلِكَ…

📚 الکافی: ۴، ۳۲۷.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

پوشۀ شنیداری هشتمین جلسه از سلسله‌نشست‌های تاریخ و ماوراء

🔸تاریخ‌نگاری انتقادی و ایمان دینی: تنش‌ها و امکان‌های همزیستی🔸

🎙با حضور:
🔹 دکتر مجید کافی (ارائه)
🔸 دکتر محسن الویری (ناقد)
🔹 جناب آقای سلمان فیاض (دبیر)
@chsiqs

📜مشاغل شیعیان متقدم: کارپردازی

🔸کلینی گزارش می‌کند «محمدبن‌سنان» و «مفضل‌بن عمر» به ترتیب مسئول ملاقات امام صادق و کاظم(ع) بوده‌اند.

📚 الکافی:۳، ۵۶۶ و ۴، ۵۰۶.

🔹به گزارش ابن شهر آشوب، عالم قرن ششم، «ابو خالد زبالی» برای تهیه مواد سوختی و تعمیر کفش غلامان به کار گرفته شده بود.

📚مناقب آل ابی‌طالب: ۴، ۲۹۴-۲۹۵.

🔺شیخ طوسی، گزارش کرده که وی یکی از یاران امام کاظم(ع) بوده است.

📚رجال: ۳۴۷.
https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜تخریب قبر امام حسین(ع) پیش از متوکل

🔹به گزارش شیخ طوسی، در دوره عباسيان، موسی بن عيسی زمان حکومت هارون‌الرشید، قبر امام حسين عليه السلام را خراب كرد.

🏷قال: خرجت أيام ولاية موسى بن عيسى الهاشمي في الكوفة من منزلي فلقيني أبو بكر بن عياش...
حدثني يحيى بن المغيرة الرازي، قال: كنت عند جرير ابن عبدالحميد إذ جاءه رجل من أهل العراق، فسأله جرير عن خبر الناس، فقال: تركت الرشيد وقد كرب قبر الحسين (عليه السّلام) وأمر أن تقطع السدرة التي فيه فقطعت....

📚الامالی: ۳۲۱-۳۲۵.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜امام باقر(ع) و تکریم اهل علم

🔹به گزارش شیخ مفید، عمروبن دینار، عبدالله بن عبید بن عمیر و سلیمان بن قرم، از جمله علمایی بودند که به دیدار امام باقر(ع) می‌رفتند و آن حضرت همواره به لحاظ مالی به آنان، هدایایی که در تأمین پوشش و هزینه زندگی آنان نقش داشت، می‌پرداخت.

🏷ما لقيْنا أَبا جعفرٍ محمّدِ بنِ عليٍّ(ع) إِلّا وحملَ إِلينا النّفقةَ والصِّلةَ والكِسوةَ ، ويقولُ : « هذه مُعَدَّةٌ لكم قبلَ أَن تَلقَوْني» 

📚الارشاد: ۲، ۱۶۶.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜علویان و طبرستان

🔸به گزارش ابن اسفندیار، تاریخ نگار قرن هفتم، رابطهٔ مردم طبرستان و علویان رابطه‌ای دو سویه بود‌. هم مردم از علویان حمایت کردند و در رسیدن قدرت، حامی و پشتیبان آنان شدند و هم علویان در اصلاحات اجتماعی و اعتقادی تاثیر بسزا داشتند.

📚تاریخ طبرستان: ۴۰.

🔹به باور ابن اثیر، تاریخ‌نگار قرن هفتم، پس از این که دولت علویان زیدی در سال ۲۸۷ق. توسط اسماعیل سامانی شکست خورد، قیام تازه‌ای شکل گرفت.

📚الکامل فی التاریخ: ۱۹، ۱۹-۲۱.

🔸ابن خلدون، تاریخ‌نگار قرن هشتم، آغاز این قیام را در سال ۳۰۱ق به رهبری حسن بن علی نوه حسن بن زید ملقب به ناصر کبیر اطروش گزارش کرده است.

🔺علویان تا سال ۳۱۶ق در طبرستان حکومت کردند.

📚تاریخ ابن خلدون: ۳، ۱۵۷.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜خاندان‌های متقدم شیعه امامیه: ابوشعبة

🔹️به گزارش نجاشی، خاندان ابوشعبة، از دوران امام حسن و امام حسین(ع) به تشیع مشهور بوده‌اند. بزرگ این خاندان، فردی با نام ابوشعبة است که از اصحاب حسنین بوده است.

📚الرجال: ۲۳۰ـ۲۳۱.

🔺️به گزارش شیخ طوسی، ابوشعبة سه فرزند با نام‌های علی، عمر و عیص، داشته که از اصحاب امامان بوده‌اند.

📚الرجال: ۲۵۳.

🔺️ نجاشی گزارش کرده که علی، پسر ابو شعبة، فرزندانی به نام‌های عبیدالله، عبد الاعلی، عمران و محمد داشت که همگی از اصحاب امام صادق بودند. علاوه بر این، عمران فرزندی با نام یحیی داشت که از شاگردان امام صادق(ع) بود و دارای تأليف بود.

📚 الرجال: ۴۴۴.

🔺️بنابر چند اسنادی كه در کتاب تهذیب الأحكام آمده، عبیدالله فرزند علی بن ابوشعبة، فرزندى با نام محمد داشته كه راوی بوده است.

📚تهذیب الأحکام: ۳، ۶۹ و ۴، ۲۰۹.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜ولادت امام جواد(ع)

🔹 به باور شیخ طوسی، ولادت امام جواد(ع) دهم ماه رجب است.

📚مصباح المتهجد: ۸۰۵.

🔸به گزارش شیخ مفید، ولادت امام جواد(ع) در ماه رمضان سال ۱۹۵ ق بوده است.

📚 الارشاد:۲، ۲۷۳.

🔹اشعری، عالم قرن سوم، روز تولد امام را ۱۵ ماه رمضان دانسته است.

📚المقالات و الفرق: ۹۹.

🔸ابن شهر آشوب، عالم قرن ششم، گزارش ولادت آن حضرت را در ۱۹ ماه رمضان، در شهر مدینه ثبت کرده است.

📚مناقب آل ابی‌طالب: ۴، ۳۷۹.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜هدیه ازدواج امام جواد(ع)

🔹به گزارش یعقوبی، تاریخ‌نگار قرن سوم، مأمون در تزویج دخترش به امام جواد(ع) دو میلیون در هم به ایشان بخشید.

🏷 و زوج محمد بن الرضى ابنته أم الفضل و امر له بألفى الف درهم.

📚تاریخ الیعقوبی: ۲، ۴۵۴.

🔸بر پایۀ گزارش ابن عماد، عالم حنبلی قرن یازدهم، معتصم عباسی (۲۱۸ - ۲۲۷ق) سالیانه مبالغی برای امام جواد(ع) می‌فرستاد.

📚 شذرات الذهب فى اخبار من ذهب: ۳، ۹۷.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜خاندان متقدم شیعه امامیه: خاندان ابورافع

🔹به گزارش ابن سعد، ابورافع، نسلی از خود باقی گذاشت که برخی راوی بودند.

📚الطبقات الکبیر: ۴، ۵۶.

🔸مزّی، عالم رجالی قرن هشتم، سی تن از راویانی که از ابورافع نقل روایت کرده‌اند، نام برده‌‌است که حدود هشت نفر از منتسبین به وی بوده‌اند. در این گزارش سلمی، همسر ابورافع، نیز جزو راویان وی محسوب می‌شود.

📚تهذیب الکمال فی اسماء الرجال:۳۳، ۳۰۱.

🔺به گزارش ترمذی، عالم قرن سوم، سلمی، روایاتی درباره زندگی شخصی پیامبر(ص) و مناسبات ایشان با همسرانش را روایت کرده است.

📚الشمائل المحمدیه: ۱۱۲.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜 کعبه زمان ولادت علی(ع) یک در داشت

🔹بنا بر گزارش کلینی، سی سال قبل از بعثت حضرت محمد(ص) در مكه سيل آمد و كعبه خراب شد. مشركين كعبه را بازسازی كردند.

🏷إِنَّمَا هَدَمَتْ قُرَيْشٌ الْكَعْبَةَ لأَنَّ السَّيْلَ كَانَ يَأْتِيهِمْ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ فَيَدْخُلُهَا فَانْصَدَعَتْ وسُرِقَ مِنَ الْكَعْبَةِ غَزَالٌ مِنْ ذَهَبٍ رِجْلَاه مِنْ جَوْهَرٍ وكَانَ حَائِطُهَا قَصِيراً وكَانَ ذَلِكَ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ ص بِثَلَاثِينَ سَنَةً ...

📚الكافی:۴، ۲۱۷.

🔹به گزارش بخاری، در روایتی پيامبر(ص) به عايشه فرمودند اگر خويشاوندان تو به تازگی از كفر به اسلام رو نياورده بودند، دستور می‌دادم خانه كعبه تخريب شود و آن را چسبيده به زمين می‌ساختم و برای آن دو در شرقی و غربی می‌ساختم اين‌گونه مانند زمانی بود كه حضرت ابراهيم آن را ساخت.

🏷لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لَأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ فَأَدْخَلْتُ فيه ما أُخْرِجَ منه وَأَلْزَقْتُهُ بِالْأَرْضِ وَجَعَلْتُ له بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إبراهیم...

📚 صحيح بخاری: ۳۸۵، ۱۵۸۶.

🔺 مشركین وقتی كعبه را بازسازی كردند يک در برای آن قرار داده‌ بودند بنابراین پیامبر(ص) به فکر اصلاح کعبه با ساختن دو در بوده‌اند. همچنین این گزارش‌ها حاکی از آن است که کعبه در زمان ولادت علی(ع) و پس از آن یک در داشته‌ است.


https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜 امام‌علی(ع) در كلام ابوذر

🔹السَرقَسطی، عالم قرن سوم، از معاویة بن ثعلبه گزارش کرده است که: ابوذر دچار بیماری‌ای شد که از آن بیمِ مرگ می‌رفت. پس وصیت خود را به علی(ع) سپرد. به او گفتند: اگر وصیتت را به امیرالمؤمنین [عمر] می‌سپردی، برای انجام وصیتت مناسب‌تر بود!

🔺ابوذر پاسخ داد: به يقين، من وصیتم را به امیرالمؤمنینِ حقیقی سپرده‌ام، او ستون زمینی است که شما به آن پناه می‌برید و زمین نیز به او آرام می‌گیرد. و اگر او از میان شما برود، هم زمین را ناشناخته می‌یافتید و هم مردم را. [زمين اهلش را نمی‌شناسد و همه يكدیگر را انكار می‌كنند. كنايه از ولايت تكوينی امام علی(ع)].

🏷عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ ثَعْلَبَةَ، قَالَ: مَرِضَ أَبُو ذَرٍّ مَرَضًا أَشْفَقَ مِنْهُ، فَأَوْصَى إِلَى عَلِيٍّ، فَقِيلَ لَهُ لَوْ أَوْصَيْتَ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ كَانَ أَحْمَلَ لِوَصِيَّتِكَ! فَقَالَ: لَقَدْ أَوْصَيْتُ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ حَقَّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَإِنَّهُ لَرِزُّ الْأَرْضِ الَّذِي تَسْكُنُ إِلَيْهِ، وَيَسْكُنُ إِلَيْهَا، وَلَوْ قَدْ فُقِدَ لَأَنْكَرْتُمُ الْأَرْضَ، وَأَنْكَرْتُمُ النَّاسَ».

📚 الدلائل فی غريب الحديث:۱، ۱۵۶.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜عتاب با زبان علی(ع)

🔹بنا به نقل ابن‌اعثم کوفی، تاریخ‌نگار قرن چهارم و شيخ مفيد در كتاب حديثی الامالی و شیخ طوسی، خطبه عتاب‌گونه با زبان علی(ع) با نام «خطبه زينب بنت علی» گزارش شده است.

🔺خُزَیمهٔ اسدی: در آن روز به زینب دختر علی نگاه کردم؛ هرگز خطیبی را رساتر از او ندیده بودم، چنان‌که گویی از زبان امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب سخن می‌گفت.

🏷قال خزيمة الأسدي: ونظرت إلى زينب بنت علي يومئذ ولم أر حفرة قط أفصح منها كأنها تنطق عن لسان أمير المؤمنين علي بن أبي طالب ...

📚الفتوح: ۵، ۱۲۱؛ الامالی، ۳۲۱؛ الامالی، ۹۲.

🔸به باور ابن طیفور، عالم قرن سوم، بانویی که این خطبه عتاب‌گونه را به زبان امام علی(ع) ایراد نموده، ام كلثوم بوده است.

📚بلاغات النساء: ۲۸.

🔸 الآبی، عالم قرن پنجم و ابن حمدون، عالم قرن هفتم، این خطبه را با عنوان «خطبة ام كلثوم بنت علي» گزارش کرده‌اند.

📚نثر الدرر: ۴، ۱۹ و التذكرة الحمدونية: ۶، ۲۶۴.

🔺لازم به ذکر است منصور بن حسين الآبی توسط كسی توثيق نشده و تنها منتجب الدين رازی، عالم قرن ششم، با عبارت «فاضل، عالم، فقيه» از او ياد كرده است.

📚فهرست: ۱۰۵.

🔺به باور امام خمینی(ره)، این مسئله مخدوش است و دلالتی بر توثيق منصور بن حسين الآبي وجود ندارد.

📚 كتاب الطهارة: ۳، ۳۶۵.

🔺 به نظر شیخ مرتضی بروجردی، فضیلت‌گویی یاد شده، مبتنی بر حدس اجتهادی است نه حس و توثيقی كه مبتنی بر حدس اجتهادی باشد، اعتبار ندارد.

📚المستند فی شرح العروة الوثقی: ۳۳۲.

🔺از طرفی «منتجب‌الدین»، هم‌دوره با «آبی» نبوده است. نهایتاً این عبارت، دلالت بر فقه «آبی» دارد نه تخصص در تاریخ.

🔺با توجه به اينكه مورخانی نظیر ابن اعثم کوفی و شيخ مفيد و محدثی همچون شيخ طوسی در قرن چهارم و پنجم اين خطبه را از آنِ حضرت زينب دانسته‌اند، و مورخ ديگری «ابن طيفور» را تأييد نكرده، انتساب خطبه ياد شده به «ام‌كلثوم» منتفی است.

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs

📜معرفی کتاب

🔸تاریخ‌ نوشته‌های سه قرن پایانی (۷–۱۰) هزاره اول هجری در جهان اسلام را از حیث تنوع موضوعات و شیوه متفاوت تاریخ‌نگارانه می‌توان بر قرون میانه ترجیح داد. با پایان‌یافتن روزگار عباسیان و شکل‌گیری حکومت‌های مقتدر در شرق و غرب جهان اسلام، هم حوزه سرزمینی تاریخ‌نگاری توسعه یافت و هم در روش مورخان تغییرات چشمگیری ایجاد شد.

🔹 مورخان مسلمان به فراخور موضوعات از روش روایی فاصله گرفتند و نمونه‌های فراوانی از تاریخ‌نوشته‌ها با روش تحلیلی عرضه شد.

🔸آشنا‌شدن نویسندگان با روش‌ها و مکاتب جدید تاریخ‌نگاری موجب ایجاد رویکردهای علمی در این دوره شد. نمونه آن، تقی‌الدین احمد بن علی مقریزی (م۸۴۵ ق.) مورخ عصر ممالیک است. آثار او هم به جهت روش و تأثیر از مکتب ابن‌خلدون و هم به سبب غلبه نگاه فلسفی-تاریخی برجسته شده است.

🔹 در این کتاب، آثار این مؤلف از دریچه فلسفه تاریخ بررسی گردیده است.

📚فلسفه تاریخ در آثار تقی الدین احمد بن علی مقریزی

✍نویسنده: زهرا روح اللهی امیری

🔹ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
🔸سال انتشار: 1404
🔹قطعه:رقعی
🔹نوع جلد:شومیز

https://t.iss.one/chsiqs
@chsiqs