تاریخ ریاضیات، فلسفه و هنر
442 subscribers
1.09K photos
322 videos
263 files
161 links
در این کانال به معرفی ریاضی دانان جهان و معرفی تاریخچه رشته های ریاضی و مطالب گوناگون ریاضی می پردازیم.
هدف اصلی این کانال، نشر  مطالب علمی و فرهنگی در زمینه‌های ریاضیات و تاریخ ریاضیات، فلسفه و عرفان اسلامی و اشعار می باشد.
Download Telegram
باسمه‌تعالی
پرسش و پاسخ
سوال ریاضی(۶)
مجموعه اعداد  حقیقی  چیست؟

جواب:
چنانچه یک رابطه هم ارزی روی حلقه دنباله های کوشی گویا به صورت زیر تعریف کنیم:
(xn)~(xm)
اگر و تنها اگر
(xn- xm)-->0
در اینصورت مجموعه  تمام کلاس های  هم ارزی این رابطه  را با R نشان می دهند و آن را مجموعه اعداد  حقیقی  نامند.مجموعهR  با جمع، ضرب ، و ترتیب معمولی یک میدان مرتب کامل ناشمار است. بعلاوه تحت یکریختی ترتیبی ، بین میدان های مرتب کامل، یکتاست.

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی (دانشگاه اصفهان)
۱۴۰۴/۹/۶
پنجره آسمانی در آلپ‌های سوئیس.

@akhbar_fori6
باسمه‌تعالی تعالی
معرفی پنجره‌های آسمانی در آلپ سوئیس

در برخی کلبه‌ها یا خانه‌های واقع در ارتفاعات کوهستانیِ آلپ، برای بهره بردن از نور طبیعی و منظره کوه و آسمان، از پنجره‌های «سقفی» یا «گنبدی» استفاده می‌شود ، یعنی پنجره‌هایی که در سقف یا شیروانی نصب شده‌اند و نور و منظره آسمان و کوه را مستقیم وارد فضا می‌کنند.

این پنجره‌ها گاهی به صورت گنبدی‌شکل و مقاوم به شرایط برفی کوهستان تا بتوان در فصل زمستان هم از نور طبیعی و منظره لذت برد.

چنین طراحی‌هایی به ساکنان یا مسافران اجازه می‌دهد هنگام صبح یا شب ، حتی هنگام بارش برف یا آسمان صاف ، منظره زیبا از آسمان و کوه‌ها را از داخل خانه یا کلبه ببینند.

ارتفاعات زیاد و وجود برف و تلۀ کوه‌ها باعث می‌شود نور طبیعی در طول روز مهم باشد و به افزایش نور کمک می‌کند.

منظره زیبا: کوه‌ها، ابرها، آسمان شب یا صبحگاه، طلوع/غروب خورشید را می‌توان مستقیماً تماشا کرد.

وقتی سقف خانه با آسمان مشترک است، احساس زندگی در دل طبیعت بیشتر می‌شود.

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان)
۱۴۰۴/۹/۶
پنجره های آسمانی در ارتفاعات آلپ
باسمه‌تعالی
پرسش و پاسخ:
سوال دینی(۱۰)
آیا اینکه حضرت زینب در باره عاشورا فرمودند:
ما رایت الا جمیلا
جز زیبایی چیزی ندیدم
می توان گفت عاشورا یک نبرد حماسی و هنری بوده است؟
جواب:

🌺 عبارت «ما رأیتُ إلّا جمیلاً»

به‌هیچ‌وجه عاشورا را یک «نبرد حماسی و هنری» به معنای زیبایی‌شناسی انسانی یا هنری نزاع‌ها معرفی نمی‌کند.
سخن حضرت زینب(س) یک بیان عرفانی، توحیدی و شهودی است، نه یک توصیف هنری از جنگ.این موضوع در چند نکته روشن می‌شود:

🌼 ۱. معنای عبارت «ما رأیتُ إلّا جمیلاً»

این جمله در پاسخ به ابن‌زیاد بود که با تمسخر گفت: «کار خدا را با برادرت چگونه دیدی؟»
حضرت زینب(س) فرمودند:
«ما رأیتُ إلّا جمیلاً»
یعنی:
«من در این حادثه جز جلوهٔ حق، جز تحقق ارادهٔ الهی، جز زیبایی حقیقت، چیزی ندیدم.» این نگاه، نگاه اهل‌بیت(ع) به قضا و قدر الهی، فناء فی‌الله و بقای روح انسان است. نه نگاه عاطفیِ صرف، نه نگاه تاریخی، نه نگاه هنری.

🌼 ۲. از لحاظ  ظاهری ، عاشورا "زیبا" نیست؛ حادثه‌ای سراسر اندوه‌بار و خونین است. عاشورا قساوت، ظلم، خون، عطش، کودکان، اسارت و شهادت است.هیچ‌کس نمی‌تواند آن را «زیبا» بنامد. زیبایی در نگاه حضرت زینب(س) به حقیقت و معنای ماجرا بازمی‌گردد، نه به ظاهر آن.

🌼 ۳. آیا عاشورا یک «نبرد هنری» یا «حماسی به معنای زیبایی‌شناختی» بوده؟

به معنای متعارفِ "هنری" و "زیباشناختی" هرگز نه. اما به معنای حماسهٔ معنوی، اوج ایمان، ایثار، شجاعت، عرفان و تکامل انسانی، بله. حماسهٔ عاشورا، حماسه‌ای است:
در معرفت و توحید، در اراده و اختیار، در ایثار کامل، در تقرب الی‌الله. اما زیبایی عاشورا، زیباییِ باطنی و الهیِ حقیقت است، نه زیباییِ صحنهٔ جنگ.

🌼 ۴. تفاوت هنر با حقیقت عاشورا

هنر، بازنمایی زیبایی است. اما عاشورا، تحققِ زیباییِ الهی است. هنر در خدمت وصف و تصویر است؛ عاشورا در خدمت تربیت روح انسان و نجات بشر. اگر کسی بگوید «عاشورا هنری است»، معنای سخنِ زینب(س) را به سطح «زیباشناسی ظاهری» پایین آورده و این برداشت، با عظمت معنوی آن ناسازگار است.

🌼 ۵. پس معنای درست چیست؟

     عاشورا اوج زیبایی حقیقت است، نه زیبایی صحنه‌ها.  «ما رأیتُ إلّا جمیلاً» یعنی اتفاقات عالم در نگاه توحیدی خداوند زیباست؛ چون مسیر حق آشکار شد.

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۴/۹/۶
باسمه‌تعالی
پرسش و پاسخ:
سوال دینی(۱۱)
۱.دین چیست؟
۲.دیندار کیست؟
۳.نقش دین چیست؟
جواب:
برای رسیدن به پاسخ دقیق‌، خوب است مفهوم «دین» و «دینداری» را از نگاه عقل، قرآن، عرفان و تجربه تاریخی جداگانه بررسی کنیم.

🌿 دین چیست؟

۱. تعریف لغوی
«دین» در زبان عربی به‌معنای قانون، روش زندگی، اطاعت، جزا و پاداش است.
۲. تعریف عقلی و فلسفی
دین مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها و راهکارهای عملی برای فهم جهان، سامان دادن به اخلاق فردی، و ساختن جامعه‌ای عادلانه.
    دین راهنمایی است برای پاسخ به سه سؤال اصلی انسان:
۱. از کجا آمده‌ام؟
۲. برای چه آمده‌ام؟
۳. به کجا می‌روم؟
۳. تعریف دینی (قرآنی)
در قرآن، دین به معنای راه الهی برای رشد انسان و رسیدن به قرب خدا است:
«إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ» یعنی تسلیم حقیقت بودن، نه اسم یک شریعت خاص.
۴. تعریف عرفانی
از نگاه عارفان، «دین» چیزی بیرونی نیست؛ راهی درونی است برای شناخت نفس، تزکیه، و بازگشت به اصل الهی.

🌿 دیندار کیست؟

۱. تعریف ظاهری:
کسی که یک دین یا مذهب را پذیرفته و به احکام آن عمل می‌کند.
۲. تعریف اخلاقی:
دیندار کسی است که:
قلبش وسیع است، به عدالت پایبند است،به انسان‌ها احترام می‌گذارد، و رفتارش با ادعایش هماهنگ است.
امام علی (ع):
«الدِّینُ الْمُعامَلَه»
یعنی دین همان رفتار انسان با مردم است.
۳. تعریف عرفانی
دیندار واقعی کسی است که:
نفسش را تهذیب کرده، به وحدت وجودی رسیده، و خدا را در همهٔ مخلوقات می‌بیند.

🌿 نقش دین چیست؟

۱. نقش فردی:
دین به انسان کمک می‌کند:
معنا پیدا کند، امید داشته باشد، اخلاق‌مدار باشد، خطاهایش را اصلاح کند، و از پوچی و سرگشتگی رها شود.
۲. نقش اجتماعی
دین سالم جامعه را به سمت:
عدالت ، همدلی و تعاون، کمک به مستضعفان، کنترل حرص و فساد می‌برد.
۳. نقش روان‌شناختی:
     دین به آرامش، امنیت خاطر، و تحمل سختی‌ها کمک می‌کند. دعا و نیایش در بسیاری از پژوهش‌ها باعث افزایش سلامت روان معرفی شده است.
۴. نقش معنوی
دین راهی است برای شناخت حقیقت، ارتباط با خدا، تزکیهٔ باطن، و رسیدن به مقام انسان کامل.

🌿 جمع‌بندی

۱.«دین» نقشهٔ راه انسان است.
۲. «دیندار» کسی است که راه را با قلب پاک و عقل روشن طی می‌کند.
۳. نقش دین، ساختن انسان متعادل، اخلاقی، معنوی و اجتماعی است.

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی (دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۴/۹/۶
بندر بوشهر ( جفره ) حوالی دهه پنجاه

@akhbar_fori6
دکتر مجید جعفری خالدی ( دانشگاه تربیت مدرس)
@harmoniclib
دکتر محمد رضا پورنکی (دانشگاه شریف‌)

@harmoniclib
باسمه تعالی
یک تجربه (۹)
🌼 تدریس آنالیز حقیقی

🌸 آخرین باری که در دانشگاه اصفهان تدریس داشتم، به ابتدای دوران بازنشستگی‌ام بازمی‌گردد. درس «آنالیز حقیقی» یکی از دروس پایه و اجباری برای تمام شاخه‌های ریاضیات است. در کنار تدریس این درس، دو گروه مجازی با عنوان‌های «ریاضیات» و «خداشناسی» تشکیل داده بودم.

🌸 دانشجویان، پرسش‌های علمی و اعتقادی خود را در این گروه‌ها مطرح می‌کردند و ما با شور و شوق، حتی تا دیرهنگامِ شب، به بحث و تبادل نظر می‌پرداختیم.

🌸 در پایان نیمسال، جزوه‌ی درس «آنالیز حقیقی» را به‌صورت کاملاً مدون آماده کردم و آن را در شبکه‌های مجازی در اختیار عموم قرار دادم.

دکتر علی رجالی
(دانشگاه اصفهان)
۱۴۰۴/۹/۶
Real Analysis 1394_251127_170458.pdf
21.6 MB
آنالیز حقیقی
دکتر علی رجالی(دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۴/۹/۶
تهران۱۲۰ سال قبل
@akhbar_fori6
استان سیستان و بلوچستان
باسمه تعالی
معرفی استان سیستان و بلوچستان

     استان سیستان و بلوچستان یکی از گسترده‌ترین و اصیل‌ترین استان‌های ایران است که در جنوب‌شرق کشور قرار دارد و به‌سبب تاریخ کهن، فرهنگ پربار، و تنوع زیستی ویژه‌اش جایگاه مهمی در ایران دارد.

📍۱. موقعیت جغرافیایی
۱.۱ این استان دومین استان بزرگ ایران است.
۱.۲ از شرق با پاکستان و افغانستان هم‌مرز است.
۱.۳ از جنوب به دریای عمان می‌رسد و دارای نوار ساحلی ارزشمند است. به دو ناحیهٔ اصلی تقسیم می‌شود: سیستان در شمال و بلوچستان در جنوب.

📍۲.جمعیت و مردم‌شناسی

استان ترکیبی از قوم سیستانی (در نواحی شمالی) و قوم بلوچ (در بخش جنوبی) است.
زبان‌های رایج:
۲.۱ بلوچی در ناحیه بلوچستان
۲.۲ گویش سیستانی از شاخه‌های فارسی در ناحیه سیستان
۲.۳ از نظر مذهبی نیز تنوع وجود دارد؛ مردمان بلوچستان بیشتر اهل سنت و مردم سیستان اغلب شیعه هستند.
۲.۴ فرهنگ مردم منطقه مبتنی بر سنت، مهمان‌نوازی، غیرت، هنرهای دستی و آداب بومی دیرینه است.

📍۳  اقلیم و طبیعت

۳.۱ استان عمدتاً دارای آب‌وهوای خشک، گرم و بیابانی است.
۳.۲ شمال استان (سیستان) به‌سبب بادهای معروف ۱۲۰روزه شناخته می‌شود.
۳.۳جنوب استان، به‌خصوص مناطق ساحلی، آب‌وهوایی گرم و مرطوب دارد.
۳.۴ وجود کوه، دشت، بیابان، تالاب هامون و سواحل بکر، تنوع طبیعی چشم‌گیری ایجاد کرده است.

📍۴. فرهنگ و هنر

۴.۱ سوزن‌دوزی بلوچ یکی از مشهورترین هنرهای دستی ایران است.
۴.۲ موسیقی محلی بلوچستان از قدیمی‌ترین موسیقی‌های نواحی ایران است.
۴.۳ فرهنگ محلی بر پایه شجاعت، وفاداری، احترام خانوادگی و سنت‌های دیرپا است.

📍۵.  اقتصاد و معیشت

۵.۱ کشاورزی در سیستان (به‌ویژه گندم، جو، و دامداری) رایج است.
۵.۲ در بلوچستان، به سبب گرما و نزدیکی به دریا، صید و تجارت مرزی اهمیت دارد.
۵.۳ صنایع دستی، خاصّه سوزن‌دوزی و سفال کلپورگان، از محصولات فرهنگی و اقتصادی استان‌اند.
۵.۴ با وجود ظرفیت‌های گسترده، استان هنوز از نظر توسعه زیرساخت‌ها و امکانات اجتماعی، کم‌برخوردار محسوب می‌شود.

📍۶. جاذبه‌های گردشگری

برخی از دیدنی‌های مهم استان:
۶.۱ دریا و ساحل چابهار
۶.۲ تالاب هامون
۶.۳ کوه‌های مریخی (مریخی‌های چابهار)
۶.۴ قلعه سام
۶.۵ دهانه غلامان
۶.۶ روستای کلپورگان (با سفالگری ۷۰۰۰ ساله)
۶.۷ کوه تفتان (آتشفشان نیمه‌فعال ایران)
۶.۸ منطقه آزاد چابهار
۶.۹ بندر کنارک و گواتر

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان)
۱۴۰۴/۹/۶
باسمه تعالی
تاریخچه چابهار

🌸 چابهار، یکی از مهم‌ترین بنادر جنوب‌شرقی ایران و تنها بندر اقیانوسی کشور، در استان سیستان و بلوچستان واقع شده است. این منطقه از دیرباز به دلیل موقعیت استراتژیک خود در مسیر دریایی اقیانوس هند و نزدیکی به کشورهایی همچون پاکستان و هند، مورد توجه بازرگانان و حکومت‌ها بوده است.

🌸 در دوره باستان، این منطقه بخشی از سیستان و بلوچستان و تحت تأثیر فرهنگ‌های مختلف ایرانی و هندی قرار داشت. آثار باستانی و محوطه‌های تاریخی نشان می‌دهند که چابهار و اطراف آن مسیر عبوری مهم برای تجارت دریایی و تبادلات فرهنگی بوده است.

🌸 در قرون میانی، حاکمان مختلف از جمله سلسله‌های محلی و حکام پرتغالی، برای کنترل مسیرهای دریایی و بنادر منطقه رقابت داشتند. در دوران قاجار، اهمیت چابهار به دلیل بندر طبیعی و آرامش دریای عمان افزایش یافت.

🌸 در دوران معاصر، پس از تأسیس جمهوری اسلامی ایران، چابهار به‌عنوان یک بندر استراتژیک و منطقه آزاد تجاری توسعه یافت. ایجاد زیرساخت‌های مدرن بندری، فرودگاه و جاده‌های دسترسی، چابهار را به یک مرکز تجاری مهم برای صادرات و واردات تبدیل کرده است.

🌸 چابهار امروز علاوه بر اهمیت اقتصادی، از نظر گردشگری نیز جذاب است و دارای سواحل زیبا، آب و هوای گرم و مناطق طبیعی بکر همچون ساحل درک و گاندوهای بلوچستان است.

🌸 در کل، تاریخچه چابهار تلفیقی از فرهنگ‌های باستانی، تجارت دریایی و توسعه اقتصادی مدرن است که آن را به یکی از مهم‌ترین نقاط ایران تبدیل کرده است.

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی (دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۴/۹/۶
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مدل خیلی از قفل های چوبی هخامنشی به همین شکل بوده

@akhbar_fori6
قلمرو سلسله طاهریان
باسمه‌تعالی
🌸 معرفی حکومت طاهریان

🌸 ۱. پیشینه و تبار
       حکومت طاهریان نخستین سلسله‌ای بود که پس از شکست دادن حاکمان اموی در خراسان، استقلال نسبی خود را از خلافت عباسی به دست آورد. این سلسله از خاندان طاهری بود که به واسطه خدمت نظامی و اداری در خراسان به قدرت رسیدند. بنیانگذار آن، طاهر بن حسین بود که در اواخر خلافت منصور عباسی به حکومت خراسان منصوب شد.

🌸 ۲. محدوده حکومت
      مرکز حکومت طاهریان در خراسان قرار داشت و قلمرو آن شامل نواحی خراسان بزرگ، بخش‌هایی از سیستان و مناطقی از ماوراءالنهر بود. آن‌ها به‌عنوان نمایندگان عباسیان در شرق ایران عمل می‌کردند، اما عملاً استقلال زیادی داشتند.

🌸 ۳. مدت حکومت
      حکومت طاهریان از حدود ۲۱۹ تا ۲۷۴ هجری قمری (۸۳۴–۸۸۷ میلادی) ادامه داشت. در این مدت، سلسله طاهریان توانست ثبات نسبی سیاسی و اقتصادی در خراسان ایجاد کند و از نفوذ مستقیم خلفای عباسی در این منطقه بکاهد.

🌸 ۴. ساختار حکومتی
      طاهریان به‌صورت والی خراسان فعالیت می‌کردند و تمرکز آن‌ها بر اداره مالیات، جمع‌آوری خراج، و حفظ امنیت منطقه بود. آن‌ها از قدرت نظامی و اداری خود استفاده می‌کردند و سکه‌هایی به نام خود ضرب می‌کردند که نشانه‌ای از استقلال نسبی آن‌ها بود.

🌸 ۵. ویژگی‌ها و دستاوردها
۵.۱  ایجاد نظام اداری و مالی منظم در خراسان
۵.۲ تقویت امنیت و نظم در منطقه شرق ایران
۵.۳ استقلال عملی از حکومت مرکزی عباسی
۵.۴ تشویق علم و فرهنگ: برخی از علمای ۵.۵ مشهور خراسان تحت حمایت طاهریان بودند.

🌸 ۶. پایان حکومت
حکومت طاهریان با روی کار آمدن سلسله صفاریان به پایان رسید و قدرت خراسان به دست این سلسله تازه‌تاسیس افتاد.

تهيه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۴/۹/۶
باسمه تعالی
معرفی پادشاهان طاهریان

🌸 ۱. طاهر بن حسین ( ۲۰۵–۲۲۰ هـ)
زمان حکومت: ۱۵ سال
عملکرد: بنیان‌گذار سلسله طاهریان و حاکم خراسان؛ حکومت نیمه‌مستقل از خلافت عباسی داشت و نقش مهمی در تأمین امنیت راه‌های خراسان و مقابله با شورش‌ها ایفا کرد.

🌸 ۲. محمد بن طاهر ( ۲۲۰–۲۴۶ هـ)
زمان حکومت: ۲۶ سال
عملکرد: تمرکز بر تقویت استقلال سیاسی خراسان، توسعه شهرها و حفظ مرزهای شرقی ایران؛ در این دوره روابط خراسان با بغداد نسبتاً آرام بود.

🌸 ۳. عبد الله بن طاهر ( ۲۴۶–۲۶۱ هـ)
زمان حکومت: ۱۵ سال
عملکرد: مشهور به عدالت و کاردانی؛ در زمان او خراسان از نظر اقتصادی و فرهنگی پیشرفت کرد و شعر و علوم مورد توجه قرار گرفت.

🌸 ۴. طاهر بن عبد الله ( ۲۶۱–۲۷۱ هـ)
زمان حکومت: ۱۰ سال
عملکرد: ادامه سیاست‌های پیشینیان، حفظ استقلال نسبی خراسان و مقابله با شورش‌ها و تهدیدهای مرزی.

🌸 ۵. محمد بن طاهر دوم ( ۲۷۱–۲۸۲ هـ)
زمان حکومت: ۱۱ سال
عملکرد: آخرین فرمانروای مهم طاهریان؛ ضعف‌های داخلی و فشارهای عباسی باعث فروپاشی قدرت طاهریان شد و حکومت آنان به پایان رسید.

تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۴/۹/۶
مناره‌ای در جزیره هرمز(۱۲۵۰ شمسی)

@akhbar_fori6