AfshinSoltani
.: رابطه تقاضا و تولید برای محصولات کشاورزی:.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (10) تولیدات کشاورزی و خودکفایی
🔸 از 152 میلیون تن محصولات کشاورزی (گیاهی و دامی) مورد نیاز کشور، 132 میلیون تن آن یعنی 87 درصد در داخل تولید می شود. هر دوی این اعداد بر حسب وزن تر هستند که برای محصولات گیاهی درب مزرعه، برای گوشت درب کشتارگاه و برای شیر و تخم مرغ درب مرکز تولید می باشند.
🔸 برای محصولات کشاورزی گیاهی و محصولات جانبی آن ها که بخش بزرگی از منابع کشور صرف تولید آن ها در مزارع، باغات و گلخانه ها می شود، ضریب خودکفایی 85 درصد می باشد. نیاز کشور به این محصولات 129 میلیون تن در سال و تولید آن ها در داخل کشور 109 میلیون تن در سال است.
🔸 در مقایسه نظیر به نظیر محصولات کشاورزی، مجموع کمبود تولید 34 میلیون تن و مجموع مازاد تولید 14 میلیون تن در سال است که در نتیجه وارد یا صادر می شوند. البته وزن واردات و صادرات کشور مشابه این اعداد نیست چون واردات-صادرات با شکل های تغییر یافته محصولات (مثلا شکر به جای محصولات قندی یا روغن به جای دانه های روغنی یا رب به جای گوجه فرنگی) صورت می پذیرد و نیز گاهی جایگزینی محصولات نزدیک به هم انجام می گیرد.
🔸 از نقطه نظر آب آبی، برای تولید همه نیازهای کشور به محصولات گیاهی در داخل و با مدیریت فعلی، به 127 میلیارد متر مکعب آب آبی در سال نیاز می باشد در حالی که عملا میزان آب اختصاصی به تولیدات گیاهی 82 میلیارد متر مکعب است. بنابراین، با اختصاص 65 درصد آب مورد نیاز، 85 درصد تولیدات گیاهی کشور حاصل می شوند. این بدان معناست که محصولاتی که آببری بیشتری دارند، وارد می شوند. همچنین نشان می دهد که در حالی که خودکفایی از نظر وزنی 85 درصد است، از نقطه نظر منابع آب برای آبیاری (آب آبی)، 65 درصد است و بنابراین، خودکفایی آبی پایینتر از خودکفایی غذایی قرار دارد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 از 152 میلیون تن محصولات کشاورزی (گیاهی و دامی) مورد نیاز کشور، 132 میلیون تن آن یعنی 87 درصد در داخل تولید می شود. هر دوی این اعداد بر حسب وزن تر هستند که برای محصولات گیاهی درب مزرعه، برای گوشت درب کشتارگاه و برای شیر و تخم مرغ درب مرکز تولید می باشند.
🔸 برای محصولات کشاورزی گیاهی و محصولات جانبی آن ها که بخش بزرگی از منابع کشور صرف تولید آن ها در مزارع، باغات و گلخانه ها می شود، ضریب خودکفایی 85 درصد می باشد. نیاز کشور به این محصولات 129 میلیون تن در سال و تولید آن ها در داخل کشور 109 میلیون تن در سال است.
🔸 در مقایسه نظیر به نظیر محصولات کشاورزی، مجموع کمبود تولید 34 میلیون تن و مجموع مازاد تولید 14 میلیون تن در سال است که در نتیجه وارد یا صادر می شوند. البته وزن واردات و صادرات کشور مشابه این اعداد نیست چون واردات-صادرات با شکل های تغییر یافته محصولات (مثلا شکر به جای محصولات قندی یا روغن به جای دانه های روغنی یا رب به جای گوجه فرنگی) صورت می پذیرد و نیز گاهی جایگزینی محصولات نزدیک به هم انجام می گیرد.
🔸 از نقطه نظر آب آبی، برای تولید همه نیازهای کشور به محصولات گیاهی در داخل و با مدیریت فعلی، به 127 میلیارد متر مکعب آب آبی در سال نیاز می باشد در حالی که عملا میزان آب اختصاصی به تولیدات گیاهی 82 میلیارد متر مکعب است. بنابراین، با اختصاص 65 درصد آب مورد نیاز، 85 درصد تولیدات گیاهی کشور حاصل می شوند. این بدان معناست که محصولاتی که آببری بیشتری دارند، وارد می شوند. همچنین نشان می دهد که در حالی که خودکفایی از نظر وزنی 85 درصد است، از نقطه نظر منابع آب برای آبیاری (آب آبی)، 65 درصد است و بنابراین، خودکفایی آبی پایینتر از خودکفایی غذایی قرار دارد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (11) نحوه توزیع تولیدات گیاهی در شرایط دیم و آبی کشور
🔸 در مجموع 92 درصد از تولیدات گیاهی کشور در شرایط کشت آبی، صورت میگیرد که 59 درصد کل سطح زیر کشت کشور را تشکیل می دهند. این درصد برای گیاهان زراعی 90 درصد، برای درختان میوه 92 درصد و برای سبزی-صیفی 98 درصد است.
🔸 کل سطح زیر کشت کشور در بازه 1392 تا 1396 (سال برداشت) 14307 هزار هکتار (۱۴/۳ میلیون هکتار) بوده است که ۵/۹ میلیون هکتار آن دیم و ۸/۴۱ میلیون هکتار آن آبی بوده اند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 در مجموع 92 درصد از تولیدات گیاهی کشور در شرایط کشت آبی، صورت میگیرد که 59 درصد کل سطح زیر کشت کشور را تشکیل می دهند. این درصد برای گیاهان زراعی 90 درصد، برای درختان میوه 92 درصد و برای سبزی-صیفی 98 درصد است.
🔸 کل سطح زیر کشت کشور در بازه 1392 تا 1396 (سال برداشت) 14307 هزار هکتار (۱۴/۳ میلیون هکتار) بوده است که ۵/۹ میلیون هکتار آن دیم و ۸/۴۱ میلیون هکتار آن آبی بوده اند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: آب تخصیصی به کشاورزی و تولید گیاهی ::.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (12) منابع آب آبی مورد استفاده در تولید گیاهی و کشاورزی در کشور
🔸 متاسفانه اطلاعات یکپارچه و به روز و مربوط به بازه زمانی یکسان از برداشت یا مصرف آب در بخش کشاورزی به تفکیک استان ها یا حوضه ها در دست نیست. بخشی از این مشکل به ماهیت این امر یعنی گستردگی کشاورزی در سطح کشور و محدودیت آماربرداری های مرتبط با آب مربوط می شود.
🔸 در مطالعه امنیت غذایی، برای تخمین مقدار برداشت آب برای مصارف کشاورزی در هر استان به صورت دو مرحله ای عمل شد: در مرحله اول تلاش شد کلیه آمار و ارقام از آب اختصاصی یا مصرفی کشاورزی در استان های کشور جمع آوری شود. این اطلاعات از هر منبع و هر دوره زمانی که در دسترس بودند، جمع آوری شدند. در مرحله دوم، برآوردهای مختلف در هر استان با تولیدات گیاهی مدل سازی شده آن استان مقایسه شدند و با توجه به رابطه تولید گیاهی- نیاز آبی - راندمان آبیاری، برای هر استان از بین مقادیر گزارش شده، مقداری انتخاب شد که با تولیدات گیاهی آن استان و نیز راندمان آبیاری در آن استان تطبیق داشته باشد.
🔸 مقادیر آب اختصاصی به کشاورزی در استان های مختلف کشور از 427 تا 11727 میلیون متر مکعب در سال دامنه دارند. حدود 95 درصد آب اختصاصی به کشاورزی صرف تولید گیاهی در مزارع، باغات و گلخانه ها می شود.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 متاسفانه اطلاعات یکپارچه و به روز و مربوط به بازه زمانی یکسان از برداشت یا مصرف آب در بخش کشاورزی به تفکیک استان ها یا حوضه ها در دست نیست. بخشی از این مشکل به ماهیت این امر یعنی گستردگی کشاورزی در سطح کشور و محدودیت آماربرداری های مرتبط با آب مربوط می شود.
🔸 در مطالعه امنیت غذایی، برای تخمین مقدار برداشت آب برای مصارف کشاورزی در هر استان به صورت دو مرحله ای عمل شد: در مرحله اول تلاش شد کلیه آمار و ارقام از آب اختصاصی یا مصرفی کشاورزی در استان های کشور جمع آوری شود. این اطلاعات از هر منبع و هر دوره زمانی که در دسترس بودند، جمع آوری شدند. در مرحله دوم، برآوردهای مختلف در هر استان با تولیدات گیاهی مدل سازی شده آن استان مقایسه شدند و با توجه به رابطه تولید گیاهی- نیاز آبی - راندمان آبیاری، برای هر استان از بین مقادیر گزارش شده، مقداری انتخاب شد که با تولیدات گیاهی آن استان و نیز راندمان آبیاری در آن استان تطبیق داشته باشد.
🔸 مقادیر آب اختصاصی به کشاورزی در استان های مختلف کشور از 427 تا 11727 میلیون متر مکعب در سال دامنه دارند. حدود 95 درصد آب اختصاصی به کشاورزی صرف تولید گیاهی در مزارع، باغات و گلخانه ها می شود.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: اضافه برداشت آب برای کشاورزی ::.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (13) اضافه برداشت آب برای کشاورزی در کشور
🔸 وزارت نیرو که مسئولیت تخصیص آب در کشور را بر عهده دارد، مقادیر آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی در استان های کشور را به تفکیک منابع سطحی و زیرزمینی مشخص و اعلام کرده است (سال 1394). بر اساس این ابلاغیه، مقدار کل آب قابل برنامه ریزی برای مصارف کشاورزی 61720 میلیون متر مکعب در سال است که 31389 میلیون متر مکعب آن از منابع زیرزمینی و 30331 میلیون متر مکعب آن از منابع سطحی تعیین شده است. مقدار آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی در استان ها بین 287 تا 8930 میلیون متر مکعب در سال متغیر است.
🔸 متاسفانه مستندات در ارتباط با نحوه محاسبات و منبع داده ها یا اندازه گیری ها یافت نشد. برای مثال، مشخص نیست حجم آب تجدیدپذیر و درصد قابل بهره برداری آن چه مقدار لحاظ شده است.
🔸 مقایسه مقادیر آب اختصاصی فعلی به کشاورزی در استان ها با مقادیر آب قابل برنامه ریزی نشان می دهد که در همه استان ها اضافه برداشت از منابع آب وجود داردکه بین 17 تا 2797 میلیون متر مکعب در سال متغیر است. جمع اضافه برداشت ها 24 میلیارد متر مکعب در سال می باشد. برحسب درصد از برداشت فعلی، متوسط اضافه برداشت 28 درصد است ولی بسته به استان بین 2 تا 53 درصد دامنه دارد. در استان های مرکزی، قزوین، سیستان و بلوچستان، همدان، قم، زنجان و لرستان میزان اضافه برداشت بیش از 40 درصد برداشت فعلی است. برآوردهای آب قابل برنامه ریزی دست بالا می باشند و در صورت تعدیل آن ها، اضافه برداشت آب برای کشاورزی بالاتر از ارقامی است که اشاره شد. در پیامی دیگر به این موضوع پرداخته خواهد شد.
🔸 تعدیل اضافه برداشت آب برای کشاورزی (سازگاری به کم آبی)، یکی از بزرگترین چالش های بخش کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست و نیز اقتصادی-اجتماعی کشور است که به قدر کافی به آن توجه نشده است. تعدیل اختصاص آب به کشاورزی در حد قابل برنامه ریزی اثرات منفی بر تولیدات کشاورزی و سایر جنبه های آن خواهد داشت. از طرفی در صورت عدم کنترل اضافه برداشت، اثرات زیانبار مرتبط در بخش منابع طبیعی و محیط زیست (خشک شدن رودخانه ها و دریاچه ها، افت سطح ایستابی، ریزگردها و ....) تداوم خواهد یافت و احتمالا بعدا باید هزینه بیشتری برای مهار آن صرف گردد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 وزارت نیرو که مسئولیت تخصیص آب در کشور را بر عهده دارد، مقادیر آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی در استان های کشور را به تفکیک منابع سطحی و زیرزمینی مشخص و اعلام کرده است (سال 1394). بر اساس این ابلاغیه، مقدار کل آب قابل برنامه ریزی برای مصارف کشاورزی 61720 میلیون متر مکعب در سال است که 31389 میلیون متر مکعب آن از منابع زیرزمینی و 30331 میلیون متر مکعب آن از منابع سطحی تعیین شده است. مقدار آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی در استان ها بین 287 تا 8930 میلیون متر مکعب در سال متغیر است.
🔸 متاسفانه مستندات در ارتباط با نحوه محاسبات و منبع داده ها یا اندازه گیری ها یافت نشد. برای مثال، مشخص نیست حجم آب تجدیدپذیر و درصد قابل بهره برداری آن چه مقدار لحاظ شده است.
🔸 مقایسه مقادیر آب اختصاصی فعلی به کشاورزی در استان ها با مقادیر آب قابل برنامه ریزی نشان می دهد که در همه استان ها اضافه برداشت از منابع آب وجود داردکه بین 17 تا 2797 میلیون متر مکعب در سال متغیر است. جمع اضافه برداشت ها 24 میلیارد متر مکعب در سال می باشد. برحسب درصد از برداشت فعلی، متوسط اضافه برداشت 28 درصد است ولی بسته به استان بین 2 تا 53 درصد دامنه دارد. در استان های مرکزی، قزوین، سیستان و بلوچستان، همدان، قم، زنجان و لرستان میزان اضافه برداشت بیش از 40 درصد برداشت فعلی است. برآوردهای آب قابل برنامه ریزی دست بالا می باشند و در صورت تعدیل آن ها، اضافه برداشت آب برای کشاورزی بالاتر از ارقامی است که اشاره شد. در پیامی دیگر به این موضوع پرداخته خواهد شد.
🔸 تعدیل اضافه برداشت آب برای کشاورزی (سازگاری به کم آبی)، یکی از بزرگترین چالش های بخش کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست و نیز اقتصادی-اجتماعی کشور است که به قدر کافی به آن توجه نشده است. تعدیل اختصاص آب به کشاورزی در حد قابل برنامه ریزی اثرات منفی بر تولیدات کشاورزی و سایر جنبه های آن خواهد داشت. از طرفی در صورت عدم کنترل اضافه برداشت، اثرات زیانبار مرتبط در بخش منابع طبیعی و محیط زیست (خشک شدن رودخانه ها و دریاچه ها، افت سطح ایستابی، ریزگردها و ....) تداوم خواهد یافت و احتمالا بعدا باید هزینه بیشتری برای مهار آن صرف گردد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: توزیع منابع آب آبی بین گیاهان و گروه های گیاهی در کشور::.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (14) چگونگی توزیع منابع آب آبی بین گیاهان و گروه های گیاهی مهم در کشور
🔸 از 86 میلیارد متر مکعب در سال آب اختصاصی به کشاورزی در کشور، 82 میلیارد متر مکعب آن (95 درصد) در تولید گیاهی در مزارع، باغات و گلخانه ها مورد استفاده قرار می گیرد و بقیه در تولید دام و آبزیان و گیاهان زینتی به مصرف می رسد.
🔸 نحوه تخصیص این منابع آب بین گیاهان مختلف که توسط سیستم SEA برآورد شده بدین شرح است:
گندم 11 درصد
برنج 11 درصد
سیب زمینی 2 درصد
حبوبات 1 درصد
گیاهان قندی (چغندر قند و نیشکر) 5 درصد
دانه های روغنی 3 درصد
علوفه ای شامل جو و ذرت 24 درصد
میوه ها 30 درصد
سبزی – صیفی 7 درصد
🔸 این که آیا این نحوه تخصیص به لحاظ استفاده اقتصادی از آب در حد بهینه قرار دارد یا خیر و نیز این که با کاهش منابع آب آبی به حد ایمن یا پایدار، تخصیص مطلوب آب چگونه باید باشد، در پیام های بعدی اشاره خواهد شد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 از 86 میلیارد متر مکعب در سال آب اختصاصی به کشاورزی در کشور، 82 میلیارد متر مکعب آن (95 درصد) در تولید گیاهی در مزارع، باغات و گلخانه ها مورد استفاده قرار می گیرد و بقیه در تولید دام و آبزیان و گیاهان زینتی به مصرف می رسد.
🔸 نحوه تخصیص این منابع آب بین گیاهان مختلف که توسط سیستم SEA برآورد شده بدین شرح است:
گندم 11 درصد
برنج 11 درصد
سیب زمینی 2 درصد
حبوبات 1 درصد
گیاهان قندی (چغندر قند و نیشکر) 5 درصد
دانه های روغنی 3 درصد
علوفه ای شامل جو و ذرت 24 درصد
میوه ها 30 درصد
سبزی – صیفی 7 درصد
🔸 این که آیا این نحوه تخصیص به لحاظ استفاده اقتصادی از آب در حد بهینه قرار دارد یا خیر و نیز این که با کاهش منابع آب آبی به حد ایمن یا پایدار، تخصیص مطلوب آب چگونه باید باشد، در پیام های بعدی اشاره خواهد شد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: راندمان آبیاری کل در کشور ::.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (15) راندمان آبیاری کل در کشور
🔸 راندمان آبیاری کل عبارت است از نسبت یا درصد آب مصرفی در مزرعه (تبخیر تعرق) تقسیم بر آب اختصاص یافته از منبع (چاه، رودخانه و نظیر این ها). راندمان آبیاری کل حاصلضرب راندمان انتقال آب از منبع به مزرعه و راندمان کاربرد آب در مزرعه است. به طور کلی، از نظر FAO راندمان آبیاری کل 20 تا 30 درصد ضعیف، 40 درصد قابل قبول و 50 تا 60 درصد خوب محسوب می گردد
🔸 راندمان آبیاری کل در استان های کشور بین 31 تا 46 درصد برآورد شد. استان های چهارمحال و بختیاری، سمنان، گلستان و مازندران دارای راندمان آبیاری 35 درصد و کمتر هستند، استان های البرز، یزد، کهگیلویه و بویراحمد، همدان، ایلام، خراسان جنوبی، قم، مرکزی، هرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان دارای راندمان آبیاری 40 درصد و بالاتر می باشند. راندمان آبیاری کل برای کشور 38 درصد برآورد شد.
🔸 محاسبه راندمان آبیاری کل بر اساس اطلاعات تخصیص آب وزارت نیرو انجام شده است. در این تخصیص تلفاتی مثل تبخیر از پشت سدها و یا خروجی زمستانه قنوات نیز لحاظ شده اند. با کنار گذاشتن این گونه تلفات، کل اختصاص آب به کشاورزی کشور از 86 به 75 میلیارد متر مکعب در سال کاهش می یابد و راندمان آبیاری کل در کشور از 38 به 44 درصد افزایش پیدا می کند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 راندمان آبیاری کل عبارت است از نسبت یا درصد آب مصرفی در مزرعه (تبخیر تعرق) تقسیم بر آب اختصاص یافته از منبع (چاه، رودخانه و نظیر این ها). راندمان آبیاری کل حاصلضرب راندمان انتقال آب از منبع به مزرعه و راندمان کاربرد آب در مزرعه است. به طور کلی، از نظر FAO راندمان آبیاری کل 20 تا 30 درصد ضعیف، 40 درصد قابل قبول و 50 تا 60 درصد خوب محسوب می گردد
🔸 راندمان آبیاری کل در استان های کشور بین 31 تا 46 درصد برآورد شد. استان های چهارمحال و بختیاری، سمنان، گلستان و مازندران دارای راندمان آبیاری 35 درصد و کمتر هستند، استان های البرز، یزد، کهگیلویه و بویراحمد، همدان، ایلام، خراسان جنوبی، قم، مرکزی، هرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان دارای راندمان آبیاری 40 درصد و بالاتر می باشند. راندمان آبیاری کل برای کشور 38 درصد برآورد شد.
🔸 محاسبه راندمان آبیاری کل بر اساس اطلاعات تخصیص آب وزارت نیرو انجام شده است. در این تخصیص تلفاتی مثل تبخیر از پشت سدها و یا خروجی زمستانه قنوات نیز لحاظ شده اند. با کنار گذاشتن این گونه تلفات، کل اختصاص آب به کشاورزی کشور از 86 به 75 میلیارد متر مکعب در سال کاهش می یابد و راندمان آبیاری کل در کشور از 38 به 44 درصد افزایش پیدا می کند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: خلاصه وضعیت اختصاص و مصرف آب در کشاورزی کشور::.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (16) خلاصه وضعیت اختصاص و مصرف آب در کشاورزی کشور
🔸 از 86 میلیارد متر مکعب در سال آب اختصاصی به کشاورزی در کشور، با راندمان 38 درصد 33 میلیارد آن به مصرف می رسد و 53 میلیارد متر مکعب در سال آن (28 میلیارد در انتقال + 26 میلیارد در مزرعه) ظاهرا هدر می رود.
🔸 براساس مطالعات مختلف می توان اظهار داشت که حدود نیمی از تلفات ظاهری، یعنی 27 میلیارد متر مکعب در سال (نیمی از 53 میلیارد) به اکوسیستم ها یا محیط زیست بر می گردد اگرچه ممکن است کیفیت آن کاهش یافته باشد.
🔸 در صورتی که آب اختصاصی به کشاورزی در حد فعلی ( 86 میلیارد) بماند، افزایش راندمان از 38 به مثلا 60 درصد، مقدار آب مصرفی در مزارع را از 33 به 52 میلیارد متر مکعب در سال افزایش می دهد که می تواند باعث افزایش چشمگیر تولیدات گیاهی شود. اما، باید توجه داشت که در این حالت مقدار آب برگشتی به طبیعت از 27 به 17 میلیارد متر مکعب در سال کاهش پیدا می کند و به معنی بدتر شدن وضعیت برای گردش آب در طبیعت و اکوسیستم ها خواهد بود مگر آن که ابتدا کل آب اختصاصی به کشاورزی کاهش داده شود و سهم مربوط به جریان های محیطی و اکوسیستم ها کنار گذاشته شود.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 از 86 میلیارد متر مکعب در سال آب اختصاصی به کشاورزی در کشور، با راندمان 38 درصد 33 میلیارد آن به مصرف می رسد و 53 میلیارد متر مکعب در سال آن (28 میلیارد در انتقال + 26 میلیارد در مزرعه) ظاهرا هدر می رود.
🔸 براساس مطالعات مختلف می توان اظهار داشت که حدود نیمی از تلفات ظاهری، یعنی 27 میلیارد متر مکعب در سال (نیمی از 53 میلیارد) به اکوسیستم ها یا محیط زیست بر می گردد اگرچه ممکن است کیفیت آن کاهش یافته باشد.
🔸 در صورتی که آب اختصاصی به کشاورزی در حد فعلی ( 86 میلیارد) بماند، افزایش راندمان از 38 به مثلا 60 درصد، مقدار آب مصرفی در مزارع را از 33 به 52 میلیارد متر مکعب در سال افزایش می دهد که می تواند باعث افزایش چشمگیر تولیدات گیاهی شود. اما، باید توجه داشت که در این حالت مقدار آب برگشتی به طبیعت از 27 به 17 میلیارد متر مکعب در سال کاهش پیدا می کند و به معنی بدتر شدن وضعیت برای گردش آب در طبیعت و اکوسیستم ها خواهد بود مگر آن که ابتدا کل آب اختصاصی به کشاورزی کاهش داده شود و سهم مربوط به جریان های محیطی و اکوسیستم ها کنار گذاشته شود.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: خلا کودی بزرگ در کشاورزی کشور ::.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (17) خلا کودی بزرگ در کشاورزی در کشور
🔸 در فاصله 1392 تا 1396، سالانه به طور متوسط 615 هزار تن نیتروژن، 68 هزار تن فسفر و 47 هزار تن پتاسیم به صورت کود شیمیایی در کشاورزی کشور مصرف شده است. همچنین در همین دروه، سالانه 11 هزار تن نیتروژن، 3 هزار تن فسفر و 8 هزار تن پتاسیم در قالب کودهای دامی در کشاورزی کشور مصرف شده است.
🔸 از طرفی با توجه به عملکردها و سطح زیر کشت فعلی کشور، سالانه باید 999 هزار تن نیتروژن، 149 هزار تن فسفر و 760 هزار تن پتاسیم به صورت کود مصرف گردد تا مقدار عناصر خارج شده جایگزین (جبران) شوند. مقایسه مقادیر مصرف و مقادیر لازم برای مصرف نشان می دهد خلا کودی بزرگی در کشور وجود دارد. برای کود نیتروژن 37 درصد، فسفر 52 درصد و پتاسیم 93 درصد خلا کودی وجود دارد.
🔸 باید توجه داشت که این خلا کودی به این معنی نیست که برای همه گیاهان کمتر از حد لازم کود به کار می رود، بلکه شواهد نشان می دهد ممکن است برای برخی گیاهان و مناطق مصرف در حد نیاز، برای برخی بیش از حد نیاز (گیاهان پرسود) و برای بقیه کمتر از حد نیاز باشد. بنابراین، غیریکنواختی نیز در کمبود کاربرد کود وجود دارد که وضعیت را بدتر می سازد.
🔸 خلا کودی موجب می شود ذخایر ماده آلی خاک که منبع نیتروژن و فسفر هستند و نیز پتاسیم معدنی خاک تخلیه گردند. متخصصان علوم خاک و اکولوژی پایین بودن و کاهش ماده آلی خاک های کشور را در حد فاجعه توصیف می کنند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 در فاصله 1392 تا 1396، سالانه به طور متوسط 615 هزار تن نیتروژن، 68 هزار تن فسفر و 47 هزار تن پتاسیم به صورت کود شیمیایی در کشاورزی کشور مصرف شده است. همچنین در همین دروه، سالانه 11 هزار تن نیتروژن، 3 هزار تن فسفر و 8 هزار تن پتاسیم در قالب کودهای دامی در کشاورزی کشور مصرف شده است.
🔸 از طرفی با توجه به عملکردها و سطح زیر کشت فعلی کشور، سالانه باید 999 هزار تن نیتروژن، 149 هزار تن فسفر و 760 هزار تن پتاسیم به صورت کود مصرف گردد تا مقدار عناصر خارج شده جایگزین (جبران) شوند. مقایسه مقادیر مصرف و مقادیر لازم برای مصرف نشان می دهد خلا کودی بزرگی در کشور وجود دارد. برای کود نیتروژن 37 درصد، فسفر 52 درصد و پتاسیم 93 درصد خلا کودی وجود دارد.
🔸 باید توجه داشت که این خلا کودی به این معنی نیست که برای همه گیاهان کمتر از حد لازم کود به کار می رود، بلکه شواهد نشان می دهد ممکن است برای برخی گیاهان و مناطق مصرف در حد نیاز، برای برخی بیش از حد نیاز (گیاهان پرسود) و برای بقیه کمتر از حد نیاز باشد. بنابراین، غیریکنواختی نیز در کمبود کاربرد کود وجود دارد که وضعیت را بدتر می سازد.
🔸 خلا کودی موجب می شود ذخایر ماده آلی خاک که منبع نیتروژن و فسفر هستند و نیز پتاسیم معدنی خاک تخلیه گردند. متخصصان علوم خاک و اکولوژی پایین بودن و کاهش ماده آلی خاک های کشور را در حد فاجعه توصیف می کنند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (18) تخمین ردپای استفاده از سوخت، الکتریسیته و انرژی در تولید محصولات کشاورزی
🔸 ردپای استفاده از سوخت، الکتریسیته و انرژی در تولید محصولات کشاورزی در شرایط اقلیمی، مدیریتی و الگوی کشت فعلی در کشور به همراه میزان انتشار گازهای گلخانه ای به ازای تولید هر تن از این محصولات که با سیستم SEA محاسبه شده است. شایان ذکر است که برای محصولات دامی شاخص ها فقط بر اساس تولیدات گیاهی لازم برای تولید این محصولات محاسبه شده اند و مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه در مرحله تولید آن ها در مراکز تولید، لحاظ نشده است.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 ردپای استفاده از سوخت، الکتریسیته و انرژی در تولید محصولات کشاورزی در شرایط اقلیمی، مدیریتی و الگوی کشت فعلی در کشور به همراه میزان انتشار گازهای گلخانه ای به ازای تولید هر تن از این محصولات که با سیستم SEA محاسبه شده است. شایان ذکر است که برای محصولات دامی شاخص ها فقط بر اساس تولیدات گیاهی لازم برای تولید این محصولات محاسبه شده اند و مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه در مرحله تولید آن ها در مراکز تولید، لحاظ نشده است.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (19) وضعیت مولفه اول امنیت غذایی در کشور
🔸 مولفه اول امنیت غذایی، فرآهمی و پایداری عرضه مواد غذایی است.
🔸 برای جز اول و در نگاه اول می توان اظهار داشت که شرایط نسبتاً مناسب است چون بیش از 80 درصد محصولات کشاورزی مورد تقاضا، در داخل تولید می گردد. اما، اگر در نظر داشته باشیم که حجم زیادی از منابع آب مورد استفاده در کشاورزی حاصل اضافه برداشت است که پیامدهای ناگواری بر محیط زیست و پایداری کشاورزی گذاشته و می گذارد، تصور مثبت اولیه زیر سئوال قرار می گیرد.
🔸 اگر نظر وزارت نیرو در ارتباط با منابع آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی را مبنا قرار دهیم، با مدیریت فعلی، تولیدات گیاهی کشور باید به جای 109 میلیون تن در سال، 81 میلیون تن در سال می بود و در نتیجه آن خودکفایی برای این محصولات از 85 به 63 درصد کاهش پیدا می کرد. برخی برآوردهای دیگر حاکی از این است که اضافه برداشت از منابع آب برای کشاورزی بالاتر است و در صورت لحاظ آن ها، ضریب خودکفایی تا کمی بیش از 30 درصد تنزّل خواهد کرد (مراجعه به پیام های بعدی). بنابراین، خودکفایی بالا به قیمت از دست رفتن پایداری فردا حاصل شده است.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 مولفه اول امنیت غذایی، فرآهمی و پایداری عرضه مواد غذایی است.
🔸 برای جز اول و در نگاه اول می توان اظهار داشت که شرایط نسبتاً مناسب است چون بیش از 80 درصد محصولات کشاورزی مورد تقاضا، در داخل تولید می گردد. اما، اگر در نظر داشته باشیم که حجم زیادی از منابع آب مورد استفاده در کشاورزی حاصل اضافه برداشت است که پیامدهای ناگواری بر محیط زیست و پایداری کشاورزی گذاشته و می گذارد، تصور مثبت اولیه زیر سئوال قرار می گیرد.
🔸 اگر نظر وزارت نیرو در ارتباط با منابع آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی را مبنا قرار دهیم، با مدیریت فعلی، تولیدات گیاهی کشور باید به جای 109 میلیون تن در سال، 81 میلیون تن در سال می بود و در نتیجه آن خودکفایی برای این محصولات از 85 به 63 درصد کاهش پیدا می کرد. برخی برآوردهای دیگر حاکی از این است که اضافه برداشت از منابع آب برای کشاورزی بالاتر است و در صورت لحاظ آن ها، ضریب خودکفایی تا کمی بیش از 30 درصد تنزّل خواهد کرد (مراجعه به پیام های بعدی). بنابراین، خودکفایی بالا به قیمت از دست رفتن پایداری فردا حاصل شده است.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (20) وضعیت مولفه دوم امنیت غذایی در کشور
🔸 مولفه دوم امنیت غذایی، دسترسی شامل استطاعت مالی، سیاست ها و عوامل بازار است.
🔸 بر اساس قیمت مواد غذایی در سال 1398 در خرده فروشی ها و با در نظر گرفتن تلفات-ضایعات از خرده فروشی تا مصرف، برای خرید اقلام رژیم غذایی کنونی کشور، برای هر نفر ماهانه به 321 هزار تومان نیاز است. بنابراین، برای یک خانواده دو، سه، چهار و پنج نفره، ماهانه 641، 962، 1283 و 1603 هزار تومان برای خرید اقلام غذایی نیاز خواهد بود. هزینه خوراکی ها و آشامیدنی ها 27 درصد از هزینه های خانوار شهری و 42 درصد هزینه خانوار روستایی را تشکیل می دهد. بنابراین، کل هزینه های یک خانواده شهری یک، دو، سه، چهار و پنج نفره برای پوشش کلیه هزینه ها به ترتیب 1189، 2378، 3567، 4756 و 5944 هزار تومان در ماه خواهد بود. برای یک خانواده روستایی این ارقام عبارتند از 764، 1529، 2293، 3057 و 3821 هزار تومان در ماه.
🔸 حداقل دستمزد در سال 1398 برابر 1517 هزار تومان در ماه بوده است که بر اساس محاسبات فوق فقط برای یک خانواده یک نفره شهری و روستایی کفایت خواهد کرد و برای یک خانواده دو نفره روستایی بسیار نزدیک به کفایت است. بنابراین، می توان انتظار داشت که خانوارهایی در کشور که درآمد ماهانه آنها کمتر از ارقام فوق باشد، به لحاظ جز دوم امنیت غذایی، یعنی استطاعت، دچار مشکل هستند.
🔸 بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، متوسط درآمد خانوارهای شهری و روستایی کشور در سال 1398 (اصلاح شده از اطلاعات 1397) به ترتیب 4168 و 2234 هزار تومان بوده است و متوسط تعداد افراد در خانوار به ترتیب 3/4 و 3/6 نفر گزارش شده است. با احتساب این که 27 درصد درآمد خانوار شهری و 42 درصد درآمد خانوار روستایی صرف غذا شود، متوسط سرانه صرف شده برای غذا در کشور در خانوار شهری 331 هزار تومان و برای خانوار روستایی 261 هزار تومان به دست می آید. این متوسط برای خانوار شهری در استان های مختلف بین 201 تا 487 هزار تومان و برای خانوار روستایی بین 100 تا 416 هزار تومان متغیر بوده است (مرکز آمار ایران).
🔸 این متوسط برای خانوارهای شهری در 25 استان از 31 استان کشور و برای خانوارهای روستایی در 28 استان از 31 استان کشور کمتر از رقم 321 هزار تومان می باشد به این معنی که وضعیت نامناسبی از نظر این مولفه امنیت غذایی حاکم است. البته این امکان وجود دارد که در شرایط سخت اقتصادی، خانوارها به خرید مصارف خوراکی اهمیت بیشتری بدهند و از سایر هزینه ها بکاهند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 مولفه دوم امنیت غذایی، دسترسی شامل استطاعت مالی، سیاست ها و عوامل بازار است.
🔸 بر اساس قیمت مواد غذایی در سال 1398 در خرده فروشی ها و با در نظر گرفتن تلفات-ضایعات از خرده فروشی تا مصرف، برای خرید اقلام رژیم غذایی کنونی کشور، برای هر نفر ماهانه به 321 هزار تومان نیاز است. بنابراین، برای یک خانواده دو، سه، چهار و پنج نفره، ماهانه 641، 962، 1283 و 1603 هزار تومان برای خرید اقلام غذایی نیاز خواهد بود. هزینه خوراکی ها و آشامیدنی ها 27 درصد از هزینه های خانوار شهری و 42 درصد هزینه خانوار روستایی را تشکیل می دهد. بنابراین، کل هزینه های یک خانواده شهری یک، دو، سه، چهار و پنج نفره برای پوشش کلیه هزینه ها به ترتیب 1189، 2378، 3567، 4756 و 5944 هزار تومان در ماه خواهد بود. برای یک خانواده روستایی این ارقام عبارتند از 764، 1529، 2293، 3057 و 3821 هزار تومان در ماه.
🔸 حداقل دستمزد در سال 1398 برابر 1517 هزار تومان در ماه بوده است که بر اساس محاسبات فوق فقط برای یک خانواده یک نفره شهری و روستایی کفایت خواهد کرد و برای یک خانواده دو نفره روستایی بسیار نزدیک به کفایت است. بنابراین، می توان انتظار داشت که خانوارهایی در کشور که درآمد ماهانه آنها کمتر از ارقام فوق باشد، به لحاظ جز دوم امنیت غذایی، یعنی استطاعت، دچار مشکل هستند.
🔸 بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، متوسط درآمد خانوارهای شهری و روستایی کشور در سال 1398 (اصلاح شده از اطلاعات 1397) به ترتیب 4168 و 2234 هزار تومان بوده است و متوسط تعداد افراد در خانوار به ترتیب 3/4 و 3/6 نفر گزارش شده است. با احتساب این که 27 درصد درآمد خانوار شهری و 42 درصد درآمد خانوار روستایی صرف غذا شود، متوسط سرانه صرف شده برای غذا در کشور در خانوار شهری 331 هزار تومان و برای خانوار روستایی 261 هزار تومان به دست می آید. این متوسط برای خانوار شهری در استان های مختلف بین 201 تا 487 هزار تومان و برای خانوار روستایی بین 100 تا 416 هزار تومان متغیر بوده است (مرکز آمار ایران).
🔸 این متوسط برای خانوارهای شهری در 25 استان از 31 استان کشور و برای خانوارهای روستایی در 28 استان از 31 استان کشور کمتر از رقم 321 هزار تومان می باشد به این معنی که وضعیت نامناسبی از نظر این مولفه امنیت غذایی حاکم است. البته این امکان وجود دارد که در شرایط سخت اقتصادی، خانوارها به خرید مصارف خوراکی اهمیت بیشتری بدهند و از سایر هزینه ها بکاهند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (21) وضعیت مولفه سوم امنیت غذایی در کشور
🔸 مولفه سوم امنیت غذایی، مربوط به کیفیت غذا است.
🔸 از نظر جز سوم و بر اساس رژیم غذایی فعلی ایرانیان، می توان اظهار داشت که به لحاظ کیفیت این رژیم منطبق بر استانداردهای سازمان بهداشت جهانی برای ترکیب و محدودیت های مواد غذایی اصلی می باشد و فقط مصرف قند و شکر معادل 10 درصد انرژی کل است که باید کمتر از 10 درصد باشد.
🔸 با تداوم و یا تشدید تحریم ها احتمال دارد مصرف قند و شکر که ماده خوراکی ارزان قیمتی است، افزایش پیدا کند زیرا کاهش درآمد خانوارها بر کیفیت مواد غذایی مورد مصرف نیز موثر است.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 مولفه سوم امنیت غذایی، مربوط به کیفیت غذا است.
🔸 از نظر جز سوم و بر اساس رژیم غذایی فعلی ایرانیان، می توان اظهار داشت که به لحاظ کیفیت این رژیم منطبق بر استانداردهای سازمان بهداشت جهانی برای ترکیب و محدودیت های مواد غذایی اصلی می باشد و فقط مصرف قند و شکر معادل 10 درصد انرژی کل است که باید کمتر از 10 درصد باشد.
🔸 با تداوم و یا تشدید تحریم ها احتمال دارد مصرف قند و شکر که ماده خوراکی ارزان قیمتی است، افزایش پیدا کند زیرا کاهش درآمد خانوارها بر کیفیت مواد غذایی مورد مصرف نیز موثر است.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (22) وضعیت مولفه چهارم امنیت غذایی در کشور
🔸 مولفه چهارم امنیت غذایی، پایداری محیطی است.
🔸 بهره برداری از منابع آب و زمین در کشور از مرزهای ایمن برای پایداری عبور کرده است و بنابراین، این جز امنیت غذایی نیاز به توجه زیادی دارد.
🔸 در گوشه و کنار کشور می توان اثرات این بهره کشی از منابع پایه را مشاهده نمود، از جمله خشک شدن یا کم آبی شدید رودخانه ها و تالاب ها، بحران ریزگرد ها، پایین افتادن سطح ایستابی در بسیاری از دشتهای کشور، فرونشست زمین در این دشت ها و نظیر این ها.
🔸 کشاورزی در بالاتر از ظرفیت های محیطی عامل اصلی این پدیده ها است که تغییر اقلیم و خشکسالی ها آن را تشدید کرده اند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 مولفه چهارم امنیت غذایی، پایداری محیطی است.
🔸 بهره برداری از منابع آب و زمین در کشور از مرزهای ایمن برای پایداری عبور کرده است و بنابراین، این جز امنیت غذایی نیاز به توجه زیادی دارد.
🔸 در گوشه و کنار کشور می توان اثرات این بهره کشی از منابع پایه را مشاهده نمود، از جمله خشک شدن یا کم آبی شدید رودخانه ها و تالاب ها، بحران ریزگرد ها، پایین افتادن سطح ایستابی در بسیاری از دشتهای کشور، فرونشست زمین در این دشت ها و نظیر این ها.
🔸 کشاورزی در بالاتر از ظرفیت های محیطی عامل اصلی این پدیده ها است که تغییر اقلیم و خشکسالی ها آن را تشدید کرده اند.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
AfshinSoltani
.:: حجم آب قابل برنامه ریزی پایدار برای کشاورزی در کشور چقدر است؟ حدود ۳۹ میلیارد متر مکعب در سال است که ۴۵ درصد برداشت فعلی است، یعنی ۵۵ درصد برداشت فعلی اضافه برداشت می باشد.
◀️ امنیت غذایی کشور در افق 2050: (23) حجم آب قابل برنامه ریزی پایدار برای کشاورزی در کشور چقدر است؟
🔸 حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی تعیین شده توسط وزارت نیرو، دست بالا برآورد شده است و نیاز است هر چه زودتر مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد.
🔸 در برآورد این وزارت، کل آب قابل بهره بردای کشور 89 میلیارد متر مکعب در سال و آب قابل بهره برداری برای کشاورزی 62 میلیارد متر مکعب در سال برآورد شده است. آب قابل بهره برداری کسری از کل آب تجدید پذیر می باشد. به نظر می رسد در برآورد آب قابل بهره برداری، حجم آب تجدید پذیر کشور 138 میلیارد متر مکعب در سال در نظر گرفته شده، 65 درصد آن، قابل بهره برداری منظور شده و 70 درصد آن به کشاورزی اختصاص یافته است.
🔸 برآورد 138 میلیارد متر مکعب در سال آب تجدید پذیر برای کشور یکی از برآوردهای دست بالا محسوب می شود. سایر برآورد ها بر اساس اطلاعات سال های اخیر و نیز لحاظ خشکسالی ها و تغییر اقلیم در سال های گذشته، 106 و 128 میلیارد متر مکعب می باشند. همچنین، قابل بهره برداری دانستن 65 درصد آب تجدید پذیر نیز بسیار دست بالا است. در منابع متعدد و معتبر، درصد آب قابل بهره برداری 40 درصد پیشنهاد شده است. دلیل این است که باید بخشی از آب تجدیدپذیر برای کارکرد طبیعی اکوسیستمها و حفظ جریانهای محیطی کنار گذاشته شود و نیز بخشی از آب تجدیدپذیر به دلیل عدم تطبیق نیاز به آب و فرآهمی آب در بعد زمانی و مکانی، قابل استحصال نیست. برای مثال، بخش قابل توجهی از بارندگی زمستانه در شمال کشور ممکن است قابل استفاده نباشد. در کشور ما 75 درصد بارندگی ها در 25 درصد مساحت کشور حادث می شود و نیز 75 درصد بارندگی ها خارج از فصل رشد گیاهان هستند.
🔸 حال چنانچه آب تجدیدپذیر را 138 میلیارد متر مکعب در سال در نظر بگیریم و 40 درصد آن را قابل بهره برداری فرض کنیم، حجم کل آب قابل 'بهره برداری 55 میلیارد مترمکعب در سال خواهد بود و با فرض اختصاص 70 درصد آن به کشاورزی، حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی در کشور 39 میلیارد متر مکعب در سال به دست می آید که 38 درصد کمتر از حجم آب قابل برنامه ریزی ابلاغی وزارت نیرو می باشد. همچنین در این حالت حدود 17 میلیارد متر مکعب آب برای مصارف غیر کشاورزی باقی می ماند که برای شرایط فعلی و آینده با لحاظ افزایش جمعیت و توسعه صنعتی و سایر نیازها تا 2050 کافی به نظر می رسد.
🔸 در صورتی که آب تجدید پذیر را 128 میلیارد متر مکعب در سال در نظر بگیریم و 43 درصد آن را قابل بهره برداری بدانیم و 70 درصد به کشاورزی اختصاص داده شود، حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی مجددا 39 میلیارد متر مکعب در سال به دست می آید.
🔸 در آن سوی طیف، اگر آب تجدید پذیر را 106 میلیارد متر مکعب در سال لحاظ کنیم و چنان چه 52 درصد آب تجدیدپذیر را قابل بهره برداری دانسته و 70 درصد آن را به کشاورزی اختصاص دهیم، حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی مجددا 39 میلیارد متر مکعب در سال برآورد می شود.
🔸 در مجموع می توان گفت حجم آب قابل برنامه ریزی پایدار برای کشاورزی حدود 40 میلیارد متر مکعب در سال است که معادل 62 درصد برآورد وزارت نیرو برای آب قابل برنامه ریزی، و 45 درصد آب برداشت شده فعلی برای کشاورزی است. به عبارت بهتر، 55 درصد برداشت فعلی آب برای کشاورزی، اضافه برداشت می باشد که پایداری محیطی و پایداری کشاورزی را به شدت تهدید می کند و باید برای آن چاره جویی شود. محاسبات در سطح استانی نشان می دهد که بسته به استان 39 تا 71 درصد برداشت فعلی آب، اضافه برداشت می باشد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR
🔸 حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی تعیین شده توسط وزارت نیرو، دست بالا برآورد شده است و نیاز است هر چه زودتر مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد.
🔸 در برآورد این وزارت، کل آب قابل بهره بردای کشور 89 میلیارد متر مکعب در سال و آب قابل بهره برداری برای کشاورزی 62 میلیارد متر مکعب در سال برآورد شده است. آب قابل بهره برداری کسری از کل آب تجدید پذیر می باشد. به نظر می رسد در برآورد آب قابل بهره برداری، حجم آب تجدید پذیر کشور 138 میلیارد متر مکعب در سال در نظر گرفته شده، 65 درصد آن، قابل بهره برداری منظور شده و 70 درصد آن به کشاورزی اختصاص یافته است.
🔸 برآورد 138 میلیارد متر مکعب در سال آب تجدید پذیر برای کشور یکی از برآوردهای دست بالا محسوب می شود. سایر برآورد ها بر اساس اطلاعات سال های اخیر و نیز لحاظ خشکسالی ها و تغییر اقلیم در سال های گذشته، 106 و 128 میلیارد متر مکعب می باشند. همچنین، قابل بهره برداری دانستن 65 درصد آب تجدید پذیر نیز بسیار دست بالا است. در منابع متعدد و معتبر، درصد آب قابل بهره برداری 40 درصد پیشنهاد شده است. دلیل این است که باید بخشی از آب تجدیدپذیر برای کارکرد طبیعی اکوسیستمها و حفظ جریانهای محیطی کنار گذاشته شود و نیز بخشی از آب تجدیدپذیر به دلیل عدم تطبیق نیاز به آب و فرآهمی آب در بعد زمانی و مکانی، قابل استحصال نیست. برای مثال، بخش قابل توجهی از بارندگی زمستانه در شمال کشور ممکن است قابل استفاده نباشد. در کشور ما 75 درصد بارندگی ها در 25 درصد مساحت کشور حادث می شود و نیز 75 درصد بارندگی ها خارج از فصل رشد گیاهان هستند.
🔸 حال چنانچه آب تجدیدپذیر را 138 میلیارد متر مکعب در سال در نظر بگیریم و 40 درصد آن را قابل بهره برداری فرض کنیم، حجم کل آب قابل 'بهره برداری 55 میلیارد مترمکعب در سال خواهد بود و با فرض اختصاص 70 درصد آن به کشاورزی، حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی در کشور 39 میلیارد متر مکعب در سال به دست می آید که 38 درصد کمتر از حجم آب قابل برنامه ریزی ابلاغی وزارت نیرو می باشد. همچنین در این حالت حدود 17 میلیارد متر مکعب آب برای مصارف غیر کشاورزی باقی می ماند که برای شرایط فعلی و آینده با لحاظ افزایش جمعیت و توسعه صنعتی و سایر نیازها تا 2050 کافی به نظر می رسد.
🔸 در صورتی که آب تجدید پذیر را 128 میلیارد متر مکعب در سال در نظر بگیریم و 43 درصد آن را قابل بهره برداری بدانیم و 70 درصد به کشاورزی اختصاص داده شود، حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی مجددا 39 میلیارد متر مکعب در سال به دست می آید.
🔸 در آن سوی طیف، اگر آب تجدید پذیر را 106 میلیارد متر مکعب در سال لحاظ کنیم و چنان چه 52 درصد آب تجدیدپذیر را قابل بهره برداری دانسته و 70 درصد آن را به کشاورزی اختصاص دهیم، حجم آب قابل برنامه ریزی برای کشاورزی مجددا 39 میلیارد متر مکعب در سال برآورد می شود.
🔸 در مجموع می توان گفت حجم آب قابل برنامه ریزی پایدار برای کشاورزی حدود 40 میلیارد متر مکعب در سال است که معادل 62 درصد برآورد وزارت نیرو برای آب قابل برنامه ریزی، و 45 درصد آب برداشت شده فعلی برای کشاورزی است. به عبارت بهتر، 55 درصد برداشت فعلی آب برای کشاورزی، اضافه برداشت می باشد که پایداری محیطی و پایداری کشاورزی را به شدت تهدید می کند و باید برای آن چاره جویی شود. محاسبات در سطح استانی نشان می دهد که بسته به استان 39 تا 71 درصد برداشت فعلی آب، اضافه برداشت می باشد.
لینک به کانال/ مشاهده سایر پیام ها:
@PPSLab_GUASNR