مُستشار
330 subscribers
313 photos
53 videos
1 file
59 links
من، حسین توحیدی هستم، یک جستجوگر، یادگیرنده و پویندهٔ مسیر مشاوره مدیریت و اینجا گوشهٔ خلوتی است برای به اشتراک گذاشتن چیزهایی که دوست دارم شما هم ببینید یا بخوانیدشان.

@H_Tohidi
Download Telegram
Channel created
Channel photo updated
سلام
اِبن خلدون، متفکر و مورخ قرن هشتم، نوشتن را فقط برای رسیدن به این هفت هدف خردمندانه میداند.

یک. عرضهٔ نوآوری و بیان نکته ای بدیع که تاکنون کسی آن را بیان نکرده؛
دو. آسان سازی بیان پیشینیان؛
سه. نشان دادن خطای سخن دیگری برای جلوگیری از به خطا افتادن دیگران؛
چهار. تکمیل سخنی که ناقص مانده و به همهٔ جنبه ها و ابعاد آن توجه نشده است؛
پنج. نظم بخشیدن و ساماندهی به مطالب پریشان و پراکندهٔ دیگران؛
شش. در کنار هم قرار دادن مطالب گوناگون از علوم مختلف و فراهم آوردن یک حوزهٔ معرفتی و مفهومی خاص؛
هفت. خلاصه سازی آثار مهم و طولانی پیشینیان.

مستشار هم خواهد کوشید تا در هر مطلبی که در اینجا درج میکند، حداقل یکی از این اهداف را پوشش دهد.
نفسم گرفت از این شهر - بخش اول

این روزها با خیال راحت، نفس هم نمیتوان کشید. به راستی چه بر سر شهرهایمان آمده است؟! گویی وجهی از عذاب الهی است که در دوران جدید بر ساکنان شهرها نازل شده.
در چند نوشتهٔ پیش رو ابعادی از مسألهٔ آلودگی هوای شهرهای بزرگ ایران را بررسی خواهیم کرد.

ابتدا ببینیم به چه چیزی آلودگی هوا میگویند و چند نوع آلودگی داریم. آلودگی هوا یعنی «حضور یک مادهٔ آسیب‏رسان با غلظت بیش از معمول در هوا»؛ این مواد آسیب‏رسان معمولاً در اثر فعالیت‏های انسانی وارد اتمسفر می‏شوند. به لحاظ تقسیم‏بندی مکانی، ما دو نوع کیفیت هوا (Air Quality) و به تَبَعِ آن دو نوع آلودگی هوا (Air Pollution) داریم؛

یک. داخلی (Indoor): هر آلاینده‌ای در درون منزل و اداره و کلاً هر ساختمانی که در نظر بگیریم. نوع آلاینده‏ها اما متفاوت هستند؛ مثلاً بخارات ناشی از رنگ دیوارها، کفپوش‏ها یا دیوارکوب‏های پلیمری (VOCs)، دود سیگار و قلیان، قارچ‏ها و هاگ‏هایی (spore) که در بافت فرش و موکت رشد می‏کنند و رطوبت در میزان رشد آن‏ها مؤثر است، گازهای حاصل از احتراق سوخت‏های کربنی در اجاق گاز، آبگرمکن و پکیج حرارتی، اعم از احتراق کامل (دی‌اکسیدکربن) یا احتراق ناقص (منوکسیدکربن)، انواع آلاینده‏های بیرونی که البته به دلیل فیلتر شدن از طریق در و دیوار و پنجره‏ها (Infiltration)، با غلظت کمتری در درون ساختمان هم حضور دارند؛

دو. بیرونی (Outdoor): اکسیدهای کربن، اکسیدهای نیتروژن، اکسیدهای گوگرد، ذرات معلق با قطر کمتر از 10 میکرون، بخارات بَنزن، سرب، آزبست، اُزُن و مانند اینها.

«مستشار» در قسمتهای بعدی هر یک از آلاینده های بیرونی را توضیح خواهد داد.
«پشت شهرداری» کجاست؟

امشب سرانجام به طور کامل فهمیدم که به کجا میگویند «پشت شهرداری» و چرا. مدتها پیش در ضلع شمالی میدان توپخانه عمارتی بوده است که بلدیّه یا همان شهرداری تهران در آنجا قرار داشته که پس از مدتی تخریب میشود، اما مغازه های ضلع شمالی کوچهٔ پشت شهرداری باقی میمانند و از آن به بعد، آنها ضلع شمالی میدان توپخانه را تشکیل میدهند.

چند نکتهٔ دیگر دربارهٔ این میدان:
یک. به طوری عجیب و باورنکردنی، طراحی میدان در زمان ساخت الگوگرفته از میدان نقش جهان اصفهان بوده است؛ دو طبقه؛ که طبقهٔ اول محل نگهداری توپها بوده و طبقهٔ دوم محل استقرار توپچی ها.
دو. ساختمان بلند و بی ریخت مخابرات که در ضلع جنوبی میدان است، در دههٔ ۴۰ و به جای ساختمان تلگرافخانه (ساختمانی که در پوستر برنامه دیده میشود) ساخته شده است.
سه. در حال حاضر تنها دو بنا با ارزش تاریخی در این میدان باقی مانده است؛ یکی بانک بازرگانی در ضلع شرقی میدان و دیگری موزهٔ مجسمهٔ استاد صنعتی در ضلع غربی ...

منبع نکات فوق: مستند «میدان بی حصار»، نمایش داده شده در شب بخارا با موضوع میدان توپخانه، ۱۳ دی ۹۴
نفسم گرفت از این شهر - بخش دوم

در قسمت اول گفتیم که دو نوع کیفیت هوا و به تَبَعِ آن دو نوع آلودگی هوا داریم. در بحث ساختمانهای سبز یا ساختمانهای پایدار به کیفیت هوای درونی پرداخته میشود. اما بحث ما آلودگی نوع دوم یا همان آلودگی هوای شهرهاست. به همین سبب، تنها به معرفی آلاینده های بیرونی میپردازیم.

مونوکسیدکربن: گازی است بی‏رنگ و بی‏بو، ولی بسیار سمی. این گاز حاصل احتراق ناقص است؛ یعنی اگر بخاری یا مشعل موتورخانه یا حتی موتورِ وسیلهٔ نقلیهٔ ما بد بسوزد، مونوکسیدکربن تولید خواهد کرد. این گاز در هوای آزاد و به مقدار کم، زندگی بیماران قلبی و ریوی را به خطر می‏اندازد و در افراد سالم باعث سردرد، سرگیجه، خستگی زیاد و تحریک اعصاب می‏شود. استنشاق این گاز در محیط‏های بسته باعث خفگی و حتی مرگ می‏شود. در صورت مسمومیتِ ساده با این گاز، قرار گرفتن در زیر چترِ اکسیژنِ خالص، کمک‏کننده است. (مستشار سه سال پیش یک روز به دلیل ناقص سوختن شومینه در دفتر کارش، دچار این مسمومیت شد که با نیم ساعت استنشاق اکسیژن، مشکل برطرف شد). ضمنا به این نکته هم باید اشاره کرد که دی‌اکسیدکربن، که حاصل احتراق کامل است، از آلاینده های هوا به شمار نمیرود و فقط اثر گلخانه ای دارد که در بلندمدت سبب گرمایش زمین میشود.

دی‌اکسیدنیتروژن: گازی است قهوه‏ای‏رنگ و بَدبو که به وسیلهٔ موتورهای درون‏سوز (موتور خودروها نوعی موتور درون‏سوز است) وارد هوا می‏شود. این گاز باعث تحریک چشم‏ها و قسمت‏های عمقی ریه‏ها شده و موجب بروز خستگی مفرط و افزایش موارد بیماری می‏شود. در کودکانِ مبتلا به آسم، که در معرض این گاز بوده‏اند، نشانه‏های برونشیت نیز دیده شده است. علاوه بر این‏ها رشد گیاهان در حضور این گاز به میزان زیادی کاهش می‏یابد.

«مستشار» در قسمتهای بعدی سایر آلاینده های بیرونی را معرفی خواهد کرد.
نفسم گرفت از این شهر - بخش سوم

در قسمت پیشین دو مورد از آلاینده‌های هوا را معرفی کردیم. در این بخش توضیحاتی دربارهٔ سه آلایندهٔ دیگر هوا ارائه شده است.

دی‌اکسیدگوگرد: گازی است بی‌رنگ و بَدبو که می‌تواند از طریق خودروهای دیزلی و کارخانه‏هایی که گازوئیل می‏سوزانند، وارد هوا شود. این گاز باعث تحریک مجاری تنفسی به‌خصوص حلق، بینی و حنجره شده و ایجاد برونشیت‏های مزمن و آسم می‏کند. اگر نسبت به سال‌های گذشته تغییر چندانی در کیفیت گازوئیل داده نشده باشد، همچنان در هوا وجود دارد.

بخارات بَنزن: بنزن یکی از مهم‏ترین هیدروکربن‏های فرار است که استنشاق آن موجب جلوگیری از تشکیل گلبول قرمز در مغز استخوان شده و قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض این ماده، احتمال ابتلا به سرطان خون را افزایش می‏دهد. این مادهٔ آروماتیک در اواسط دولت پیشین و وقتی که واردات بنزین به ایران تحریم شد، به بنزین افزوده شد و در اوایل دولت تدبیر و امید و با توجه به آسیب‌های فراوانی که داشت، از بنزین حذف گردید.

سُرب: پیش‏تر که برای بهبود خاصیت بهسوزی بنزین از تِترااِتیل‏سرب
و تترامِتیل‏سرب استفاده می‏شد، در اثر سوختن بنزین، سرب به صورت اکسیدِسرب وارد هوا می‏شد و هوا را آلوده می‏کرد، اما به دلیل خطرات بسیاری که داشت، تصمیم به حذف آن گرفته شد. خطرات حضور سرب در هوا عبارتند از: کم‌حوصلگی، بی‌اشتهایی، تغییر ضربان نبض و فشار خون، چروک خوردن کلیه، پارگی یا درد شدید عضلات، فلج، بیماری‏های مغزی و مانند اینها. برای مقابله با این آلاینده توصیه می‏شد که افراد به مصرف شیر روی آورند، چرا که کلسیم موجود در شیر در رقابت با سرب، پیروز شده و از جذب‌شدن سرب در بدن جلوگیری به عمل می‏آمد؛ که البته این توصیه دیگر چندان کاربردی ندارد. سرب در سال ۱۳۸۰ از بنزین حذف شد و برای حفظ خاصیت بهسوزی بنزین، متیل‌ترشیاری‌بوتیل‌اِتِر (MTBE) جایگزین آن شد.

«مستشار» در قسمت بعدی، سه آلایندهٔ باقیمانده را معرفی خواهد کرد.
@mostashaar
با سعدی - قناعت

دَه آدمی بر سفره‌ای بخورند و دو سگ بر مُرداری با هم به سر نَبَرند. حریص با جهانی، گرسنه است و قانع به نانی، سیر. حکما گفته‌اند: توانگری به قناعت بِه از توانگری به بضاعت.

گلستان سعدی - باب هشتم

@mostashaar
نفسم گرفت از این شهر - بخش چهارم

در قسمت‌های پیشین تعدادی از آلاینده‌های هوا را معرفی کردیم. در این بخش سه مادهٔ آلایندهٔ باقیمانده بررسی شده‌اند.

ذرات معلق با قطر کمتر از ۱۰ میکرون: این ذرات به دلیل راهیابی به سیستم تنفسیِ تحتانی، برای سلامتی، مخاطره‏آمیزتر از اکسیدهای‌گوگرد و نیتروژن هستند و در تشدید بیماری‏های قلبی، ریوی، کاهش مقاومت سیستم ایمنی بدن در مقابل بیماری‏ها و ازبین‌رفتن بافت، اثرگذارند. استفاده از دستگاه‏های تصفیهٔ هوا که فیلترهای هِپا* دارند - فیلترهایی که طبق استاندارد دولت آمریکا ۹۹/۹۷درصد ذرات معلق با قطر بیشتر از ۰/۳ میکرون را فیلتر می‏کنند - مؤثر است. ماسک‏های N95 هم که ۹۵درصد ذرات معلق بین ۰/۱ تا ۰/۳ میکرون را فیلتر می‏کنند، در فضای بیرونی همین کارایی را دارند.
امسال آلایندهٔ اصلی هوای تهران همین ذرات بوده‌اند.

آزبِست: ماده‏ای معدنی است که با وجود ممنوعیت چندین و چند ساله، هنوز هم گویا در لنت ترمز تولیدیِ برخی شرکت‏های داخلی و برخی از انواع وارداتی آن، وجود دارد. ضرر این ماده بیشتر برای بچه‏هاست، چرا که قد آن‏ها کوتاه‏تر بوده و هنگام تردد در خیابان، سر و دهان آن‌ها دقیقاً در کنار چرخ خودروها قرار می‌گیرد و از آن‏جایی که غلظت آزبستِ رهاشده بر اثر ترمز، در آن ناحیه بیشتر است، بچه‏ها بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه هستند؛ راه‌حل پیشنهادی این است که هنگام تردد در خیابان، آن‏ها را  بغل کرده یا با فاصله از کنار خودروها عبور کنیم.

اُزُن: این گاز مستقیم وارد هوا نمی‏شود، بلکه در اثرِ واکنش‏های فتوشیمیایی توسط هیدروکربن‏های خروجی از اگزوز خودروها و اکسیدهای نیتروژن در اتمسفر به وجود می‏آید و به همین دلیل جزء آلاینده‏های ثانویه به شمار می‏رود. از جمله اثرات مضر این آلاینده، سوزش چشم و ریه‏ها و آسیب به سالخوردگان، کودکان و افراد دارای ناراحتی تنفسی است.

* (HEPA: High Efficiency Particulate Absorption)

حال که با آلاینده‌های هوا آشنا شدیم، در بخش‌های بعدی به راهکارهای محافظت از خود و دیگران در مقابل آلودگی هوا خواهیم پرداخت.

@mostashaar
نفسم گرفت از این شهر - بخش پنجم

پس از معرفی آلاینده‌های هوا در بخش‌های پیشین، در این قسمت به راهکارهای حفظ خود از آسیب‌های ناشی از آلودگی هوا می‌پردازیم.

اولین و کارامدترین راهکار این است که تا جایی که می‌توانیم از قرار گرفتن در معرض هوای آلوده خودداری کنیم. اصولاً در خانه ماندن بهتر از تردد در شهر است. این بدین معنی است که می‏توانیم کارهایی را که نیاز چندانی به خروج از خانه ندارند، از طریق اینترنت، تلفن و سایر وسایل ارتباطی انجام دهیم یا به طور کلی فعالیت‌های‌مان را طوری طرح‌ریزی یا بازطراحی کنیم که در فصل سرد که آلودگی هوا بیشتر است، خیلی نیازی به بیرون‌رفتن نداشته باشیم. بعضی‌ها بار سفر بستن و مهاجرت از شهرهای آلوده را نیز جزء این راهکار دانسته‌اند.

در ساعات اولیهٔ صبح و پایانی عصر یا شب، معمولاً غلظت آلاینده‌ها بیشتر است. بنابراین اگر اجباری به بیرون‌رفتن در این زمان‌ها نداریم، کارهای ضروری خود را در حوالی ظهر انجام دهیم.

از فعالیت بدنی، ورزش، و بازی (به ویژه کودکان) در فضای آزاد پرهیز کنیم.

برای جلوگیری از ورود ذرات گرد و غبار به سیستم تنفسی‌مان، از ماسک‌های مخصوص (ماسک N95) استفاده کنیم.

به‌طور منظم و متناوب از مواد غذایی حاوی آنتی‌اُکسیدان استفاده کنیم. تحقیقات نشان داده است که مواد غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان از قبیل ویتامین C، ویتامین A، ویتامین E، سِلِنیُم، و بتاکاروتِن از اثرات مضر دود و آلاینده‌های هوا بر بدن می‌کاهند. در واقع این مواد واکنش‌های مضر مواد شیمیایی را در بدن متوقف می‌کنند. علاوه بر این، مواد حاوی آنتی‏اکسیدان با تقویت سیستم ایمنی بدن، سلامتی انسان را در برابر سرطان تضمین می‌کنند. به طور کلی از نظر تغذیه‌ای، مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه و لبنیات مهم‌ترین پیشنهاد برای کاهش عوارض ناشی از آلودگی هوا به شمار می‌رود.

هنگام گرفتار شدن در راه‌بندان (ترافیک)، اگر حالت گردش هوای داخلی را انتخاب کنیم، به‌صورت موقتی، کمتر در معرض گازهای خروجی از اگزوز خودروهای اطراف قرار می‌گیریم.

حضور خود (به‌ویژه کودکان) را در پمپ‏های بنزین به حداقل برسانیم.

این دو مورد را هم سایرین در زمرهٔ راهکارهای مقابله با آلودگی هوا آورده‌اند، اما «مستشار» چندان از صحت‌شان مطمئن نیست.

به‌منظور دفع آلاینده‌ها، مایعات و دمنوش‏های گیاهی بنوشیم.

دست و صورت‌مان را به‌طور مرتب، با صابون و مایع دست‏شویی شسته و بر دفعات حمام رفتن‌مان بیافزاییم. این کارها می‏تواند آلودگی‌های چسبیده به سطح پوست را شسته و از جذب‌شدن آن‏ها از طریق پوست، جلوگیری به عمل آوَرَد.

@mostashaar
«کشور توسعه‌یافته جایی نیست که فقرایش خودروی شخصی دارند، بلکه جایی است که ثروتمندانش از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده می‌کنند.»

@mostashaar