حسابداران و حسابرسان ایران IranAccPlus

🌐 تحریم‌ها چگونه باعث می‌شوند پس‌انداز مردم ته بکشد؟

▫️تحریم‌های اقتصادی، به عنوان ابزاری غیرنظامی، یکی از ویرانگرترین سلاح‌ها علیه رفاه جوامع هستند. سعید ابوالقاسمی در این مقاله از نشریه هفته‌نامه تجارت فردا، با تمرکز بر ایران، به بررسی چگونگی نفوذ تدریجی تحریم‌ها به زندگی روزمره مردم می‌پردازد. او استدلال می‌کند که تحریم‌ها نه تنها رشد اقتصادی را فلج می‌کنند، بلکه نابرابری را تشدید کرده و طبقات ضعیف را به ورطه فقر می‌کشانند. این فشارها، مانند آبی که به آرامی سنگی را می‌ساید، پس‌انداز خانوارها را ذره‌ذره تحلیل می‌برد و رفاه را به کمترین سطح می‌رساند.

▫️تحریم‌ها جنبه نظامی ندارند، اما درآمد و رفاه را به خاک و خون می‌کشند" توصیف می‌کند. بر اساس داده‌های اقتصادی، تحریم‌ها رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) را تا ۲-۳ درصد سالانه کاهش می‌دهند. در ایران، از سال ۲۰۱۸ به بعد، تحریم‌های آمریکا علیه صادرات نفت، درآمد ارزی کشور را از حدود ۱۰۰ میلیارد دلار به کمتر از ۲۰ میلیارد دلار رسانده است.

▫️این کاهش، زنجیره‌ای از واکنش‌ها را به راه می‌اندازد: محدودیت در واردات فناوری و مواد اولیه، افزایش هزینه‌های تولید و در نهایت، تورم مزمن. تورم در ایران طی دهه اخیر به طور متوسط بالای ۳۰ درصد بوده و قدرت خرید مردم را نصف کرده است. نتیجه؟ کارگران و کارمندان، حتی با افزایش ساعات کار، نمی‌توانند با گرانی همگام شوند و پس‌اندازشان – که اغلب در قالب سپرده‌های بانکی یا املاک است – به دلیل کاهش ارزش ریال، آب می‌شود.

▫️تحریم‌ها طبقات محروم را بیشتر از نخبگان تحت تأثیر قرار می‌دهند. در حالی که مراکز قدرت و تولید (مانند تهران و صنایع بزرگ) از منابع دولتی بهره‌مندند، مناطق روستایی، شهرهای کوچک و غیرصنعتی، که ۴۰ درصد جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند، از دسترسی به یارانه‌ها و فرصت‌های شغلی محروم می‌مانند. آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد ضریب جینی (شاخص نابرابری) در ایران از ۰.۳۸ در ۲۰۱۰ به ۰.۴۲ در ۲۰۲۴ رسیده است. این شکاف، فقر را از ۱۰ میلیون نفر به بیش از ۲۵ میلیون نفر افزایش داده. زنان، به عنوان نیمی از جمعیت، بیشترین بار را بر دوش می‌کشند؛ نرخ بیکاری زنان دو برابر مردان است و تحریم‌ها دسترسی به بازارهای کار بین‌المللی را برایشان سخت‌تر کرده. گروه‌های آسیب‌پذیر مانند سالمندان و کودکان روستایی، با کاهش دسترسی به دارو و آموزش، استانداردهای زندگی‌شان را از دست می‌دهند.

▫️کاهش مراودات تجاری، محور اصلی تحلیل ابوالقاسمی است. تحریم‌ها ایران را از سیستم سوئیفت (شبکه پرداخت جهانی) خارج کرده و تجارت خارجی را ۵۰ درصد کاهش داده. ارزش ریال از ۳۲ هزار تومان به ازای هر دلار در ۲۰۱۸ به بیش از ۶۰۰ هزار تومان در ۲۰۲۵ سقوط کرده.، تورم وارداتی را شعله‌ور می‌کند: قیمت مواد غذایی ۲۰۰ درصد و داروها ۱۵۰ درصد افزایش یافته. مردم عادی، که ۷۰ درصد درآمدشان صرف نیازهای اساسی می‌شود، مجبورند از پس‌انداز برای تأمین معاش استفاده کنند. برای مثال در سال‌های پیش از تحریم، خانوار متوسط ایرانی سالانه ۲۰ درصد درآمد را پس‌انداز می‌کرد، اما این رقم به منفی ۵ درصد رسیده – یعنی مصرف از اصل سرمایه.

▫️در ایران، این روند تدریجی اما بی‌رحمانه، از دهه ۱۳۸۰ شتاب گرفته. خروج آمریکا از برجام در ۲۰۱۸، تحریم‌های ثانویه علیه بانک‌ها و شرکت‌های ایرانی، و محدودیت‌های بشردوستانه (حتی بر دارو)، سفره خانوارها را کوچک‌تر کرده. رفاه، که در شاخص‌های سازمان ملل از رتبه ۷۰ در ۲۰۱۰ به ۱۱۰ در ۲۰۲۵ سقوط رسیده، درآمدها از تورم عقب مانده‌اند؛ حداقل دستمزد کارگری که در ۱۴۰۰ معادل ۵۰ دلار بود، ۱۰ دلار ارزش دارد. پس‌انداز مردم، که اغلب در طلا یا ارز نگه داشته می‌شود، با نوسانات ارزی ته می‌کشد. این "دام مشکلات مالی"، مهاجرت نخبگان را افزایش داده (بیش از ۱ میلیون نفر در ۵ سال اخیر) و ثبات اجتماعی را تهدید می‌کند.

▫️این گزارش پیشنهادهایی عملی ارائه می‌دهد: تنوع‌بخشی به اقتصاد غیرنفتی، تقویت تجارت با همسایگان (مانند چین و هند) و سرمایه‌گذاری در آموزش برای کاهش نابرابری.

▫️رفع تحریم‌ها نیازمند دیپلماسی فعال است، اما در غیاب آن، سیاست‌های داخلی مانند کنترل تورم و حمایت از تولید کوچک، می‌تواند سرعت آب شدن رفاه را کند کند. در نهایت، ابوالقاسمی این بحران را فراتر از اقتصاد می‌بیند: "تحریم‌ها نفس جامعه را در سینه حبس می‌کند" و بدون اقدام، نسل‌های آینده در فقر غرق خواهند شد.(خلاصه‌ای از گزارش هفته‌نامه تجارت فردا)
🆔 @IranAccPlus
Https://Eitaa.com/IranAccPlus

❤10

3.39K viewsAlireza Esmaili, 17:55