96-08-c18-1144.gif
141.7 KB
فایل صوتی سخنرانی دکتر حسین سیف زاده در نشست علمی بررسی ابعاد ناآرامی های دی ماه 96
یادی از دکتر عنایت، استاد و پژوهشگر پیشگام علوم سیاسی ایران
دکتر حمید احمدی
در نهمین دوره جشنواره بین المللی فارابی از مرحوم دکتر عنایت، به عنوان استاد برجسته و پیشرو، تقدیر به عمل آمد. به همین مناسبت جناب آقای دکتر حمید احمدی، استاد دانشگاه تهران و دبیر علمی یازدهمین همایش سالانه انجمن، در یادداشتی به بررسی ویژگی های علمی مرحوم دکتر عنایت پرداخته اند. با سپاس، یادداشت تحلیلی ایشان به اعضای محترم انجمن و علاقمندان تقدیم می شود. متن کامل این یادداشت در سایت انجمن آمده است.
جشنواره فارابی در مراسم سالیانه خود برای اعلام برگزیدگان رشته های مختلف علوم انسانی و در کنار تمجید از استادان برجسته ای همچون دکتر سید جواد طباطبایی، به پاسداشت یکی از استادان پیشین که حق زیادی به گردن علوم سیاسی ایران و چندین گرایش اساسی آن دارد، یعنی دکتر حمید عنایت استاد دانشگاه تهران در سالهای قبل از انقلاب و استاد دانشگاه آکسفورد تا زمان مرگش در 1361، اقدام کرد. این گامی پسندیده و بایسته بود که میبایست پس از این نیز دنبال شود.
بی گمان دکتر حمید عنایت را باید با توجه به کیفیت و گستره پژوهش هایش در چند گرایش علوم سیاسی و شهرت جهانی اش به عنوان یکی از پژوهشگران مسائل خاورمیانه و اندیشه سیاسی اسلام و از همه مهمتر نوشته های درخشان او در دوران عمر کوتاه اما پربارش، برجسته ترین استاد علوم سیاسی ایران به شمار آورد.
حمید عنایت تنها استادی است که با وجود گذشت ۳۵ سال از درگذشت او، هنوز نوشته ها و کتابهایش به عنوان برجستهترین آثار مطالعات خاورمیانه و اندیشه سیاسی اسلام معاصر بازنشر شده و از سوی نه تنها دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی بلکه بسیاری از رشتههای دیگر علوم اجتماعی و انسانی و فراتر از آن علاقمندان غیردانشگاهی به این حوزهها، خوانده شده و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. کتاب های برجسته ای چون تحول اندیشه سیاسی در غرب، سیری در اندیشه سیاسی عرب، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، اندیشه های سیاسی در ایران و اسلام، اسلام و سوسیالیسم در مصر و شش گفتار درباره دین و جامعه همچنان در زمره پژوهش های اصیل دانشگاهی منطبق با معیارهای جهانی تحقیق بوده و شایسته است سرمشق دانشجویان و استادان علوم سیاسی ایران قرار بگیرد.
در یک مقایسه کلی میان استادان علوم سیاسی دوران پیش از انقلاب و نگاه دقیقتر به نوشته هایشان، چه آنها که برای تدریس و پژوهش در رشته علوم سیاسی نوشته شده وچه آنها که جنبه عامتر داشت، میتوان حمید عنایت را نقطه عطفی در علوم سیاسی ایران به شمار آورد. او با چیرگی همهجانبه اش بر شیوه های پژوهش علمی و دانشگاهی در ابعاد گوناگون آن به ویژه در زمینه روش شناسی، پایه گذار شیوه درست نوشتن و پژوهش علمی دانشگاهی در رشته علوم سیاسی شد. دو کتاب برجسته او یعنی اندیشه سیاسی در غرب و سیری در اندیشه سیاسی عرب، خود بازتاب این چیرگی بر پژوهش روشمند دانشگاهی بر اساس معیارهای بین المللی بود.
آنچه که حمید عنایت را در میان پژوهشگران و استادان علوم سیاسی متمایز میکند، گستره دانش و علایق پژوهشی او بود. دکتر عنایت علاوه بر تسلط به زبانهای انگلیسی، آلمانی، عربی و فرانسه و بهره گیری از منابع دست اول این زبانها و برگردان برخی متون کلاسیک آنها به زبان فارسی، از دانش نسبی در زبانهای ژاپنی و روسی نیز برخوردار بود. گذشته از این، امتیاز بزرگ عنایت را باید چیرگی او در زبان ملی ایران یعنی زبان فارسی دانست که باعث می شد بهترین ترجمه ها و نوشته ها را به این زبان ارائه بدهد. ترجمه کتاب های اصیل و دست اولی چون عقل در تاریخ از هگل، سیاست ارسطو، خدایگان و بنده و چند جلد از رشته کتابهای خداوندان اندیشه سیاسی، نمونه این چیرگی بر زبان های مورد اشاره و برگردان انها به زبان فارسی بود. دانش حمید عنایت به زبان های مهم اروپایی معاصر از یک سو و زبردستی او به زبان فارسی و برگرداندن آنها سبب شد تا در دوره پیش از انقلاب از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی به عنوان عضو کمیته واژه یابی در علوم اجتماعی برگزیده شود.
حمید عنایت بی گمان از نخستین استادانی بود که در زمینه خاورمیانه شناسی در ایران گام نهاد و با نوشتن کتاب سیری در اندیشه سیاسی عرب بسیاری از ایرانیان را با دگرگونی های سیاسی و فکری جهان عرب و سایر کشورهای خاورمیانه آشنا کرد. بعدها بسیاری از پژوهشگران از این کتاب بهره ها بردند...
دکتر حمید احمدی
در نهمین دوره جشنواره بین المللی فارابی از مرحوم دکتر عنایت، به عنوان استاد برجسته و پیشرو، تقدیر به عمل آمد. به همین مناسبت جناب آقای دکتر حمید احمدی، استاد دانشگاه تهران و دبیر علمی یازدهمین همایش سالانه انجمن، در یادداشتی به بررسی ویژگی های علمی مرحوم دکتر عنایت پرداخته اند. با سپاس، یادداشت تحلیلی ایشان به اعضای محترم انجمن و علاقمندان تقدیم می شود. متن کامل این یادداشت در سایت انجمن آمده است.
جشنواره فارابی در مراسم سالیانه خود برای اعلام برگزیدگان رشته های مختلف علوم انسانی و در کنار تمجید از استادان برجسته ای همچون دکتر سید جواد طباطبایی، به پاسداشت یکی از استادان پیشین که حق زیادی به گردن علوم سیاسی ایران و چندین گرایش اساسی آن دارد، یعنی دکتر حمید عنایت استاد دانشگاه تهران در سالهای قبل از انقلاب و استاد دانشگاه آکسفورد تا زمان مرگش در 1361، اقدام کرد. این گامی پسندیده و بایسته بود که میبایست پس از این نیز دنبال شود.
بی گمان دکتر حمید عنایت را باید با توجه به کیفیت و گستره پژوهش هایش در چند گرایش علوم سیاسی و شهرت جهانی اش به عنوان یکی از پژوهشگران مسائل خاورمیانه و اندیشه سیاسی اسلام و از همه مهمتر نوشته های درخشان او در دوران عمر کوتاه اما پربارش، برجسته ترین استاد علوم سیاسی ایران به شمار آورد.
حمید عنایت تنها استادی است که با وجود گذشت ۳۵ سال از درگذشت او، هنوز نوشته ها و کتابهایش به عنوان برجستهترین آثار مطالعات خاورمیانه و اندیشه سیاسی اسلام معاصر بازنشر شده و از سوی نه تنها دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی بلکه بسیاری از رشتههای دیگر علوم اجتماعی و انسانی و فراتر از آن علاقمندان غیردانشگاهی به این حوزهها، خوانده شده و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. کتاب های برجسته ای چون تحول اندیشه سیاسی در غرب، سیری در اندیشه سیاسی عرب، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، اندیشه های سیاسی در ایران و اسلام، اسلام و سوسیالیسم در مصر و شش گفتار درباره دین و جامعه همچنان در زمره پژوهش های اصیل دانشگاهی منطبق با معیارهای جهانی تحقیق بوده و شایسته است سرمشق دانشجویان و استادان علوم سیاسی ایران قرار بگیرد.
در یک مقایسه کلی میان استادان علوم سیاسی دوران پیش از انقلاب و نگاه دقیقتر به نوشته هایشان، چه آنها که برای تدریس و پژوهش در رشته علوم سیاسی نوشته شده وچه آنها که جنبه عامتر داشت، میتوان حمید عنایت را نقطه عطفی در علوم سیاسی ایران به شمار آورد. او با چیرگی همهجانبه اش بر شیوه های پژوهش علمی و دانشگاهی در ابعاد گوناگون آن به ویژه در زمینه روش شناسی، پایه گذار شیوه درست نوشتن و پژوهش علمی دانشگاهی در رشته علوم سیاسی شد. دو کتاب برجسته او یعنی اندیشه سیاسی در غرب و سیری در اندیشه سیاسی عرب، خود بازتاب این چیرگی بر پژوهش روشمند دانشگاهی بر اساس معیارهای بین المللی بود.
آنچه که حمید عنایت را در میان پژوهشگران و استادان علوم سیاسی متمایز میکند، گستره دانش و علایق پژوهشی او بود. دکتر عنایت علاوه بر تسلط به زبانهای انگلیسی، آلمانی، عربی و فرانسه و بهره گیری از منابع دست اول این زبانها و برگردان برخی متون کلاسیک آنها به زبان فارسی، از دانش نسبی در زبانهای ژاپنی و روسی نیز برخوردار بود. گذشته از این، امتیاز بزرگ عنایت را باید چیرگی او در زبان ملی ایران یعنی زبان فارسی دانست که باعث می شد بهترین ترجمه ها و نوشته ها را به این زبان ارائه بدهد. ترجمه کتاب های اصیل و دست اولی چون عقل در تاریخ از هگل، سیاست ارسطو، خدایگان و بنده و چند جلد از رشته کتابهای خداوندان اندیشه سیاسی، نمونه این چیرگی بر زبان های مورد اشاره و برگردان انها به زبان فارسی بود. دانش حمید عنایت به زبان های مهم اروپایی معاصر از یک سو و زبردستی او به زبان فارسی و برگرداندن آنها سبب شد تا در دوره پیش از انقلاب از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی به عنوان عضو کمیته واژه یابی در علوم اجتماعی برگزیده شود.
حمید عنایت بی گمان از نخستین استادانی بود که در زمینه خاورمیانه شناسی در ایران گام نهاد و با نوشتن کتاب سیری در اندیشه سیاسی عرب بسیاری از ایرانیان را با دگرگونی های سیاسی و فکری جهان عرب و سایر کشورهای خاورمیانه آشنا کرد. بعدها بسیاری از پژوهشگران از این کتاب بهره ها بردند...
بازتاب و گزارش نشست های انجمن علوم سیاسی ایران در رسانه ها را در سایت انجمن ببینید.www.ipsa.ir (روزنامه اعتماد- محسن آزموده)