انجمن علمی روان‌پزشکان ایران

📨 ادامه‌ی اطلاعیه‌ی هفته‌ی سلامت روان ۱۴۰۲

مطالعات نشان داده‌اند که مشکلات سلامت روان مادر می‌تواند منجر به پیامدهای منفی هم برای مادر و هم برای فرزندش شود؛ مشکلاتی مانند تاخیر در رشد، مشکلات رفتاری و اختلال در دلبستگی. از دیگر سو زنان اغلب با استرس‌های منحصر به فردی از جمله انتظارات اجتماعی، خشونت مبتنی بر جنسیت و دسترسی نابرابر به منابع روبرو هستند. با ارائه حمایت مناسب از سلامت روان، دولت می‌تواند در جهت کاهش این نابرابری‌ها و ارتقای فرصت‌های برابر برای زنان در همه جنبه‌های زندگی تلاش کنند.

۳. سلامت روان: امری اجتماعی

عوامل اجتماعی تعیین‌کننده‌ی سلامت روان، عواملی اجتماعی، اقتصادی و محیطی هستند که نقش مهمی در شکل‌گیری بهزیستی روانی افراد دارند. این عوامل بر احتمال بروز مشکلات سلامت روان، دسترسی به خدمات سلامت روان و کیفیت کلی زندگی تأثیر می‌گذارند. به عبارتی تصور اینکه سلامت روان مساله‌ای است که با کوشش فرد یا جامعه‌ی کوچک پیرامون او شکل می‌گیرد و قابل تداوم است امری‌ست غیرممکن. در جامعه‌ای که فقر، نابرابری، تبعیض، مشکلات زیست محیطی و آلودگی هوا، ترافیک و شیوه‌های حکمرانی بد وجود دارد امکان وجود میزان بهینه‌ای از سلامت روانی-اجتماعی نزد شهروندان به میزان زیادی منتفی است.
به عنوان نمونه درآمد، تحصیلات و شغل از عوامل تعیین‌کننده سلامت روان هستند. وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین اغلب با افزایش استرس، دسترسی محدود به منابع و نرخ بالاتر مشکلات سلامت روان همراه است. ارتباطات اجتماعی قوی و روابط حمایتی به عنوان عوامل محافظتی برای سلامت روان عمل می‌کنند. انزوا، تنهایی و عدم حمایت اجتماعی می‌تواند در ایجاد مشکلات سلامت روان نقش داشته باشد.
درک و پرداختن به این عوامل تعیین‌کننده اجتماعی برای ارتقای سلامت روان و کاهش نابرابری ها بسیار مهم است. با پرداختن به موضوعاتی مانند فقر، نابرابری، تبعیض و بهبود دسترسی به منابع و حمایت، می‌توان جامعه‌ای ایجاد کرد که رفاه روانی را در اولویت قرار دهد و فرصت‌های برابر را برای همه تضمین کند.

۴. رسانه‌ها، انگ و نقش رسانه‌ی ملی

انگ نسبت به مشکلات سلامت روان می‌تواند اثرات منفی قابل توجهی بر افراد و بهزیستی روانی آنها داشته باشد. انگ می‌تواند افراد را به درونی کردن باورهای منفی در مورد خود سوق دهد و به دلیل وضعیت سلامت روانی خود احساس شرمندگی یا بی‌کفایتی کنند.
انگ اغلب موانعی را برای دریافت خدمت باعث می‌شود. ترس از قضاوت، تبعیض، یا برچسب «ضعیف» یا «دیوانه» می‌تواند مانع از آن شود که افراد در زمانی که بیشتر به کمک نیاز دارند اقدام نمایند.
انگ می تواند منجر به طرد اجتماعی، انزوا و تیرگی روابط بین‌فردی شود. افراد ممکن است به دلیل تصورات نادرست یا ترس از افراد مبتلا به بیماری های روانی فاصله بگیرند، که می تواند به احساس تنهایی و تشدید مشکلات سلامت روان کمک کند.
غلبه بر انگ مستلزم تلاش جمعی از سوی شهروندان، رسانه‌ها، دولتمردان و نهادهای عمومی است. در این میان لازم است به نقش مهم رسانه صدا و سیما در مساله پرهیز از رواج انگ نسبت به مشکلات سلامت روان و اقدامات ایجابی در جهت کاهش انگ تاکید کنیم فرصتی که به اندازه کافی در سال‌های گذشته از آن استفاده نشده است.

۵. پیشگیری ازخودکشی

پیشگیری از خودکشی در کشور ما ایران به دلایل متعددی اهمیت دارد. خودکشی یک مرگ غم انگیز و قابل پیشگیری است، و با اجرای راهبردهای پیشگیرانه، مانند دسترسی به خدمات سلامت روان، خطوط بحران و شبکه‌های حمایتی می‌توان جان افراد را نجات داد.
خودکشی نه تنها بر فرد تأثیر می‌گذارد، بلکه تأثیر عمیقی بر نزدیکان آنها و کل جامعه دارد.
آنچه باید درباره‌ی چالش‌های نظام سلامت روان در ایران بیان کرد به این موارد محدود نمی‌ماند؛ بلکه همچنان جامعه‌نگر شدن سلامت روان در ایران و امکان ورود بیماران توانمند شده به جامعه، حرکت نظام سلامت روان به سمت خدمات در عرصه و سوق دادن تشخیص و درمان اختلالات روان‌پزشکی به داخل جامعه، ترویج کار تیمی و همکاری بین بخشی، هم میان حرفه‌های مختلف سلامت روان و هم بین دستگاه‌ها و سازمان‌های مختلفی که در این میان یا نقش دارند یا کارکرد آنها می‌تواند بر سلامت روان اثر بگذارد، موضوعات مهم دیگری هستند که باید مدنظر قرار گیرند.
آرزو داریم سال آینده همزمان با هفته سلامت روان در بررسی سالیانه‌مان از وضعیت سلامت روان کشور بتوانیم بهبود را در بسیاری از شاخص‌های مربوط به عوامل ذکر شده گزارش کنیم.

هیات مدیره انجمن علمی روان‌پزشکان ایران
سه‌شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۲

2.72K views04:57