✅ برنامه کارگاه‌های #سمینار و دوره آموزشی پیشرفته #نوروسایکیاتری

✅ #سخنرانی دکتر سید نصیر #قائمی؛ تهران، بیمارستان روزبه؛ ١٣٩٧/٥/٩

✅ #كنفرانس طب و روانپزشکى #سالمند؛ يازدهم مرداد ١٣٩٧، #تبريز، سالن اجتماعات بيمارستان #رازى

📚 ربیع بن احمد #اخوینی کیست؟*

✍ محمد #اربابى، كميته نوروسايكياترى، انجمن علمى روانپزشكان ايران

🍁 بخش ‌نخست

ربیع بن احمد «اخوینی» یکی از پزشکان مشهور و معتبر ایرانی در سده چهارم هجری است و اثر معروفش «هدایه المتعلمین فی‌الطب» نخستین و کهن‌ترین اثر پزشکی به زبان پارسی است. او شاگرد ابوالقاسم مغانمی از شاگردان محمد بن زکریای رازی بوده است. او دانش پزشکی را در زادگاه خود، بخارا، آموخته و از مطالب «هدایه المتعلمین» برمی‌آید مابقی عمر خویش را در همان شهر به درمان مردم محلی صرف کرده است.
#اخوینی در چند موضع از کتاب هدایه المتعلمین از زکریای رازی به‌عنوان "استاذ" یا "استاذنا" یاد می‌کند و در این کتاب تابع اصول پزشکی این استاد بزرگ بوده است. اهمیت نقش‌آفرینی اخوینی در دانش پزشکی از چند جهت است:

1⃣ رویکردی نقادانه:
او در کتاب خود با نگاه انتقادی به نظر پزشکان متقدم نگریسته ضمن بیان عقاید و نظرات پزشکان قبل از خود همانند بقراط، جالینوس و رازی نظرات خود را نیز درباره پزشکی، گیاهان و داروهای پزشکی بیان کرده است. او به شیوه تجربی عقاید گذشتگان را به محک آزمایش زده پس از تشخیص درستی و نادرستی آن‌ها به نقل آزموده‌های خود پرداخته است. او در میان تجارب و آزموده‌های طبی خود، با ذکر نام برخی از بیماران و عدم توفیق در درمان بعضی از بیماران، شرح دقیق بیماری‌ها، داروها و گیاهان از محمد بن زکریای رازی پیروی کرده است.

2⃣ معالجه بیماران اعصاب و روان:
بخش بزرگی از کتاب هدایه #اخوینی به شرح و توصیف بیماری‌های اعصاب و روان‌پزشکی اختصاص‌یافته است که می‌توان به صرع مالیخولیا، مانیا، کابوس، بی‌خوابی، سکته، تشنج، فلج، رعشه، خناق الرحم یا هیستری اشاره کرد. او علاوه بر توصیف یافته ها و نشانه‌های بیماری‌های روان‌پزشکی همانند تفکرات بدبینانه، خنده و گریه بدون علت، خودبزرگ‌بینی اضطراب، فوبیا، مسخ شخصیت و مسخ واقعیت به بیان تشخیص‌های افتراقی و نحوه تمایز بیماری‌ها از یکدیگر می‌پردازد. در شرح این بیماری‌ها به بیان علت ایجاد آن‌ها و در برخی موارد پیش‌آگهی، درمان و پیشگیری می‌پردازد.
او در کتابش از صرع و تشنج سخن گفته و در مقایسه با پزشکان پیش از خود جزئیات دقیق‌تری را توصیف می‌کند و بر اساس علت به تقسیم‌بندی صرع می‌پردازد.
هیستریا را به‌خوبی شرح می‌دهد علاوه بر معرفی افراد مستعد، علامت شناسی آن را توضیح می‌دهد و به علائم پیش‌درآمد آن همانند خستگی، کلمات نامفهوم، درد پا و سرخ شدن صورت اشاره می‌کند. نظر خود را راجع به افتراق آن از تشنج بیان می‌کند و دو رویکرد درمانی در مرحله حاد و در مرحله بدون علامت بیماری را پیشنهاد می‌کند.
اخوینی در این زمینه به موفقیت‌های بسیاری نائل‌آمده تا جایی که به علت موفقیت فراوان او در درمان مالیخولیا و بیماری‌های روانی در زمان حیاتش به‌عنوان «بجشک دیوانگان» شهرت یافت و بدین‌سان می‌توان او را نخستین روان‌پزشک تاریخ پزشکی دانست.

3⃣ تجربه‌گرایی و امانت‌داری:
دقت اخوینی از ویژگی‌های بارز اوست به‌ویژه در مواردی که نظر پزشکان معروف را در معالجه بیماری بکار بسته است. نظراتش را با جمله‌ای همانند "آزموده‌ام" آورده است ونتیجه استعمال دارویی را که خود تجربه نکرده است بر عهده نگرفته است. خطاب به فرزندش می‌گوید" در این کتاب چیزهایی برای تو بیان کرده‌ام که خود آن‌ها را آزموده‌ام در غیر این صورت گفته‌ام که مطلب را از چه کسی نقل کرده‌ام.“ در جای دیگر می‌گوید "من بیماری‌های زیادی را درمان کرده‌ام و هر آنچه می‌گویم آزموده من است و آنچه تجربه نکرده‌ام بیان نمی‌کنم.“

📚 ربیع بن احمد #اخوینی کیست؟

✍ محمد #اربابى، كميته نوروسايكياترى، انجمن علمى روانپزشکان ايران

🍁 بخش ‌دوم و پایانی

4⃣ پزشکی مردم‌گرا:
از علل مهجور ماندن و عدم شهرت #اخوینی در تاریخ پزشکی به این مورد می‌توان اشاره کرد که برخلاف سایر پزشکان سرشناس متقدم که در دربار شاهان خدمت می‌کردند و بدین سبب شهرت یافته‌اند او در خدمت هیچ پادشاه و حکمرانی نبوده است و فقط به طبابت مردم منطقه خود پرداخته است. او حتی برخلاف رسم معمول در آن دوران که نویسندگان کتاب‌ها آثار خود را به حاکمان و قدرتمندان پیشکش می‌کردند کتابش را به پسر خود و سایر دانشجویان پزشکی تقدیم کرده است.
در خاتمه همان‌گونه که در تاریخ آمده است ربیع بن احمد اخوینی نخستین کسی است که در تاریخ پزشکی پزشک دیوانگان یا روان‌پزشک نامیده شده است و به‌واسطه توجه هم‌زمان او به اختلالات روان‌پزشکی و اعصاب و تشخیص آن‌ها می‌توان او را از پایه‌گذاران نوروسایکیاتری دانست.
امید است با معرفی خدمات ارزشمند ربیع ابن احمد اخوینی، از امانت‌داری و روش علمی نقادانه او در آموزش پزشکی بهره‌مند شویم. بر پایه این میراث گرانقدر، در نخستین سمینار نوروسایکیاتری ایران با معرفی جایزه_اخوینی در دو بخش پژوهش و خدمات نوروسایکیاتری، قصد بر این است تلاش‌های ارزشمند در زمینه نوروسایکیاتری در ایران زمین معرفی شود وازآنها قدردانی بعمل آید.

* این مقاله به منظور معرفی #جایزه_اخوینی درنخستین #سمینار و مسترکلاس نوروسایکیاتری در چهارم وپنجم مردادماه ۱۳۹۷ تهیه شده است.

⬅️ منابع:
-خدادوست کاظم، باطنی غلامرضا، خلیلی مجید، اردلان محمدرضا، محصل التجاه محمد علی: گفتاری درباره زندگی و آثار، ابوبکر ربیع بن احمد “اخوینی”، اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره ۵ شماره ۳ خرداد ۹۱ صفحه ۱ الی ۹
-خواجه دهی، علی: هدایه المتعلمین تالیف ابوبکر ربیع بن احمد “اخوینی”، مجله گزارش میراث، بهمن دانشور ۱۳۸۷- شماره ۲۹ و ۳۰(صفحه ۳۷ تا ۴۲)
- دایره المعارف بزرگ اسلامی، ابوبکر ربیع بن احمد “اخوینی” صفحه ۲۵۳
- داویدیان، هاراطون: تحلیلی از روان‌پزشکی ایران در آغاز تمدن اسلامی، مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایراندوره ۲، شماره ۱ و ۲ (تابستان و پاییز ۱۳۷۴، صفحه ۵ و ۷
- متینی، جلال: ابوبکر ربیع بن احمد “اخوینی”، هدایه التعلمین فی الطب، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۷۱
- متینی، جلال: ابوبکر ربیع بن احمد “اخوینی”، هدایه التعلمین فی الطب قدیمی‌ترین کتاب طبی فارسی، مجله دانشگاه ادبیات مشهد، شماره اول، صفحه ۴۹ الی ۶۴ دی‌ماه ۱۳۴۲
- محرری، محمد رضا: نگاهی به تاریخ روان‌پزشکی و تاریخچه روان‌پزشکی در ایران، مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران، دوره ۹، شماره ۲ و ۳ (پاییز و زمستان ۱۳۷۳) صفحه ۲۷-49
-یارمحمدی حسن، دانش فر بابک، بهمن کازرونی، محمد حسین: ”اخوینی” بخاری از پیشگامان پزشکی در ایران، فصلنامه تاریخ پزشکی، سال پنجم، شماره ۱۶ پاییز
-یارمحمدی، حسن، دانشفر بابک، بهمنی محمد حسن: “اخوینی” بخاری پیشگام در علم نورولوژی و روانپزشکی، همایش بین المللی بررسی آثار و احوال حکیم قطب الدین شیرازی.

✅ #نشان_اخوينى:

نخستین دوره‌ى #جايزه #اخوينى؛ تهران، چهارم و پنجم مرداد ١٣٩٧

✅ امتیاز و هزینه #ثبت‌نام در همایش سالانه انجمن علمی روانپزشکان ایران

✅ اهداى #جايزه #اخوينى به دكتر مريم #نوروزيان، متخصص نورولوژى، در #سمينار #نوروسايكياترى؛ ١٣٩٧/٥/٥

✅ #انتخابات هيأت‌مديره #شاخه #خراسان انجمن علمى روانپزشکان ايران در تاريخ ١٣٩٧/٤/٢٨ با حضور دكتر محمدعلى #همتى به عنوان نماينده هيأت‌مديره انجمن علمى روانپزشکان ايران برگزار شد.

🍁 نتيجه #انتخابات پس از تأیید هیأت‌مدیره انجمن به اطلاع عموم خواهد رسيد.

✅ جلسه هيأت‌مديره #شاخه #گيلان انجمن علمى روانپزشکان ايران با حضور دکتر امیر #شعبانى به عنوان نماينده هيأت‌مديره انجمن، در تاريخ چهارم مرداد ١٣٩٧ در مركز آموزشى‌درمانى #شفا برگزار شد.

✅ اسلایدهای #سخنرانی دکتر سعید #مدنی در #سمینار «هم‌اندیشی کالاپنداری سلامت»؛ ١٣٩٧/٤/٢٨

✅ دکتر حسین #راغفر (چپ) و دکتر مزدک #دانشور (راست) در #سمینار «هم‌انديشى #كالاپندارى سلامت»؛ تهران، ١٣٩٧/٤/٢٨

✅ اسلایدهای #سخنرانی دکتر حسین #راغفر در #سمینار «هم‌اندیشی کالاپنداری سلامت»؛ ١٣٩٧/٤/٢٨

✅ #همایش پيشگيرى از #خودكشى؛ تهران، ١٨ و ١٩ شهريور ١٣٩٧

✅ عنوان سخنرانى‌ها در #كنفرانس گزارش‌هاى موردى بالينى و تازه‌هاى روانپزشکى، روانشناسى و نوروسايكياترى؛ #كرج، ١٣٩٧/٥/١٨

✅ تغيير شرايط شركت در #آزمون پذيرش #دستيار فوق‌تخصصى و #فلوشيپ

✅ ديدار و گفتگو با دكتر فربد #فدايى؛ مجله بخارا، ١٣٩٧/٥/١١

✅ چهل و یکمین جلسه هیأت‌مدیره انجمن علمی روانپزشکان ایران با حضور مسئولان #کمیته #سلامت_روان_شهری انجمن برگزار شد؛ ١٣٩٧/٥/١١

✅ بررسی پوستر همایش سالانه انجمن علمی روانپزشکان ایران در جلسه #کمیته_همایش؛ ١٣٩٧/٥/١١

✅ نتیجه انتخابات هیأت‌مدیره شاخه #خراسان انجمن علمی روانپزشکان ایران:

🍁 انتخابات شاخه #خراسان انجمن علمی روانپزشکان ایران در تاریخ ١٣٩٧/٤/٢٨ در هتل پارس مشهد با حضور دکتر محمدعلی #همتی (نماینده هیأت‌مدیره انجمن) و نمایندگان سازمان نظام پزشکی مشهد برگزار شد و در تاریخ ١٣٩٧/٥/١١ به تأیید هیأت‌مدیره انجمن رسید. آرای افراد منتخب به شرح زیر است:

⬅️ اعضای اصلی هیأت‌مدیره:
دکتر شعله #بهمن_نخجوانی؛ ٢٤ رای
دکتر علی #ربانی‌زاده؛ ٢٤ رأی
دکتر سید علیرضا #سجادی؛ ٢٣ رأی
دکتر حمید #صالح‌پور؛ ٢١ رأی
دکتر محمدرضا #نقابیان؛ ١٩ رأی

⬅️ عضوعلی‌البدل هیأت‌مدیره:
دکتر عبدالله #ساجدی؛ ١٢ رأی

⬅️ بازرس اصلی:
دکتر علیرضا #اکرمی‌نژاد؛ ١٦ رأی

⬅️ بازرس علی‌البدل:
دکتر مجید #حنیفه‌زاده؛ ١٥ رأی

🍁 در اولین جلسه هیأت‌مدیره شاخه خراسان در تاریخ ١٣٩٧/٥/١ مسئولان هیأت‌مدیره شاخه خراسان به شرح زیر تعیین شدند:

دکتر شعله بهمن #نخجوانی؛ رئیس
دکتر حمید #صالح‌پور؛ نایب‌رئیس
دکتر سید علیرضا #سجادی؛ دبیر
دکتر علی #ربانی‌زاده؛ خزانه‌دار
دکتر محمدرضا #نقابیان؛ عضو

✅ #سمپوزیوم #اعتماد؛ تهران، ١٣٩٧/٥/٢٥