باسلام:
انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان ایران از خرداد ماه سال ۱۳۹۸ اقدام به راه اندازی کانال اطلاع رسانی همگانی با عنوان "روان، کودک و نوجوان، در زمینه موضوعات مرتبط با سلامت روان کودکان و نوجوانان نموده است.

برای این منظور مطالب کاربردی از منابع معتبر علمی و صاحب نظران این حوزه گردآوری و در این کانال منتشر می گردد تا هموطنان عزیز بتوانند راحت و سرع تر به اطلاعات معتبر مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند. امید است این تلاش زمینه ارتقای سلامت روان کودکان، نوجوانان و خانواده های عزیز را فراهم نماید.

فهرست مطالب

#انجمن_روانپزشکی_کودک_نوجوان: معرفی و تاریخچه

۱. مسائل رشدی و تکاملی
#تولد_کودک: تغییر روابط بعد از تولد کودک
#وابستگی_والد_کودک: شکل گیری وابستگی والد-کودک
#ارتباط_با_نوزاد: ارتباط اولیه با کودکی
#تکامل_اولیه_کودک: تکامل سال های اولیه
#مواجهه_با_ناکامی: مواجهه با ناکامی و تحمل آن
#کودک_و_مهدکودک: جدایی از والد و حضور در مهد کودک
#کودک_و_مدرسه: چالش های شروع تحصیل
#مدیریت_پول: مدیریت پول در کودکان
#لجبازی_درکودکان: عوامل موثر در بروز لجبازی
#مدیریت_رفتار_کودک: ایجاد بستر مناسب تعامل با فرزندان و مدیریت رفتار آنان
#برقراری_ارتباط_مثبت: تقویت ارتباط مثبت با کودک
#مدیریت_هیجانات_کودک: مواجهه با هیجانات کودک و مدیریت آن
#تقویت_مهارتهای_کودک: تقویت مهارت ها و اعتماد بنفس
#دوره_نوجوانی: ویژگی ها و چالش های دوره نوجوانی
#رابطه_والد_نوجوان: روش های بهبود رابطه والد-نوجوان

۲. فرزند پروری و مدیریت رفتار در کودکان و نوجوانان:
#افزایش_رفتار_مطلوب : فنون تقویت رفتار مطلوب شامل:
• #تشویق_رفتار : روش تقویت رفتار مطلوب
• #تقویت_رفتار_نوجوانی : تقویت رفتار مطلوب در نوجوانان
• #وضع_قوانین : وضع قانون و اجرای با ثبات آن در فرزند پروری
• #جنگ_قدرت_نوجوانی : اجتناب ازجنگ قدرت با نوجوان
#مدیریت_رفتار_نامطلوب : روش های مدیریت رفتارهای نامطلوب:
• #نادیده_گرفتن : کاهش رفتار نامطلوب از طریق نادیده گرفتن
• #اصلاح_بدرفتاری_توقف : بکارگیری بحث مستقیم در مدیریت بدرفتاری
• #مدیریت_بدرفتاری_تنبیه : پیامد و جریمه رفتاری بعنوان تنبیه رفتار
• #مدیریت_موقعیت_دشوار : مدیریت رفتار در موقعیت های دشوار
• #مدیریت_بدرفتاری_نوجوان : آنچه باید در مورد نوجوانان بدانیم
• #مدیریت_هیجانات_نوجوان : مواجهه با رفتارهای هیجانی نوجوان

۳. مشکلات شایع کودکان:
#مشکلات_خواب : کلیات و اصول کلی بهداشت خواب
#اختلالات_خواب_کودکان
• #امتناع_ازخواب : مدیریت امتناع از خوابیدن در کودکان
• #بیدارشدن_بین_خواب : بیدار شدن های کودک در حین خواب
• #خوابگردی_صحبت_درخواب : صحبت کردن و راه رفتن در خواب
• #کابوس_دیدن : کابوس دیدن کودکان
• #وحشت_خواب : بلند شدن کودک با ترس حین خواب
• #ترس_شبانه : ترس های هنگام خواب کودکان
• #دندان_قروچه : دندان قروچه کودکان در خواب
• #شب_ادراری : کاهش شب ادراری
#مشکلات_دفعی : آنچه باید در مورد مشکلات دفعی کودکان بدانید
• #آموزش_توالت : چگونه کودک را از پوشک بگیریم
• #امتناع_از_توالت : مقاومت کودک در برابر توالت رفتن
#مشکلات_تغذیه : مواجهه با مشکلات غذاخوردن کودکان
• #مهارت_تغذیه : مهارت های غذا خوردن برای کودک
• #امتناع_از_غذا : مقاومت کودک در برابر غذاخوردن
• #مدیریت_بدغذایی : حساسیت کودک به طعم و قوام غذاها
#مشکلات_لباس_پوشیدن : مقاومت برای لباس پوشیدن
#رقابت_خواهر_برادر : رقابت و درگیری بین خواهر و برادرها
#بدخلقی_نق_زدن : مواجهه با بدخلقی کودکان
#نامرتبی_شلختگی : آموزش نظم به کودکان
#بدرفتاری_هنگام_خرید : بدرفتاری کودک در مراکز خرید
#بدرفتاری_هنگام_مسافرت : بدرفتاری کودک در مسافرت ها
#مشکلات_رفتاری_رستوران : مدیریت رفتار کودک در رستوران
#مشکلات_رفتاری_مهمانی : مدیریت رفتار کودک در مهمانی
#ندادن_اسباب_بازی : سهیم کردن همسالان در بازی و اسباب بازی
#انحصارطلبی_در_بازی : انحصارطلبی در بازی با همسالان
#برداشتن_وسایل_دیگران : برداشتن بدون اجازه وسایل دیگران
#ناسزا_گویی : ناسزا گویی و پرخاشگری کلامی
#دروغ_گویی : کاهش دروغ گویی در کودکان

۴. بازی، سرگرمی و رسانه های تصویری
#بازی_کودکان : بازی و رشد مهارت ها
#اوقات_فراغت : برنامه ریزی برای اوقات فراغت
#دیدن_تلویزیون : استفاده از تلویزیون
#بازی_کامپیوتری : پرداختن به بازی های کامپیوتری
#کامپیوتر_اینترنت_فضای_مجازی : اینترنت و فضای مجازی
#شنیدن_موسیقی : شنیدن موزیک و مشاهده موزیک ویدیوها

۵. رفتارهای عادتی و تکراری کودکان
#رفتارهای_تکراری : رفتارهای تکراری و عادتی کودکان
• #ناخن_جویدن : ناخن جویدن در کودکان
• #شست_مکیدن : شست مکیدن کودکان
• #خودارضایی_کودکان: شیوه مواجهه و مدیریت این رفتار
• #سایر_رفتارهای_عادتی : سایر رفتارهای تکراری و عادتی

۶. مهد کودک، مدرسه و چالش ها
#ورود_به_مدرسه : آمادگی کودک برای شروع مدرسه
#امتناع_از_مدرسه : مدیریت اجتناب کودک از حضور در مدرسه
#مهد_کودک_پیش_دبستان : حضور در مهد کودک و پیش دبستان
#فعالیتهای_فوق_برنامه : فعالیت های فوق برنامه در زمان مدرسه
#پیشرفت_تحصیلی : مشارکت والدین در فعالیت های تحصیلی کودکان
#تعامل_همسالان : تعامل با همسالان در مدرسه
#مدیریت_فشار_همسالان: کاهش تاثیر منفی همسالان بر کودک.
#مواجهه_با_قلدری: تقویت مهارت مقابله با قلدری از سوی همسالان و ...
#قلدری_اینترنتی: نحوه مواجهه با تهاجم و قلدری در فضاهای مجازی
#مشکلات_تحصیل: مدیریت مشکلات تحصیلی

۷. اختلالات روانپزشکی شایع در کودکان و نوجوانان:
#ترس_اضطراب_کودک : ترس ها و اضطراب های کودکان
• #مدیریت_ترس_اضطراب : کمک به کودک برای مدیریت ترس ها
• #خجالتی_بودن_کودک : خجالتی بودن کودکان و مدیریت آن
#ناتوانی_هوشی: ضعف عملکرد های شناختی و توانبخشی
#نقص_تمرکز: اختلالاتی که با نقص تمرکز همراه اند
#بیش_فعالی_نقص_تمرکز: اختلال بیش فعالی و نقص تمرکز، نشانه ها، ویژگی ها و درمان ها.
#نافرمانی_مقابله_جوئی: نشانه ها و نحوه درمان و مدیریت اختلال لجبازی مقابله جویی در کودکان
#اختلال_یادگیری: شناسائی مشکلات یادگیری و نحوه کمک به کودکان مبتلا به اختلال یادگیری
#اختلال_افسردگی: اختلال افسردگی در کودکان و نوجوان و شیوه های درمان آن

۸. استرس و بحران ها
#استرس_بحران : استرس و بحران های روانی-اجتماعی
#کودک_آزاری : انواع کودک آزاری و روش های پیشگیری
• #آزار_جسمی : کودک آزاری جسمی و نحوه مراقبت از کودک
• #آزار_جنسی : مراقبت از کودکان در برابر آزار جنسی
#حوادث_تصادفات_بلایا : حوادث خانگی، تصادفات رانندگی و بلایای طبیعی
#فقدان_عزیزان : سوگ و سوگواری در کودکان
#جدائی_طلاق_والدین : سازگاری با طلاق والدین
#ازدواج_والد : ازدواج والد و حضور همسر پدر یا مادر در نقش والد جدید
#بیماری_بستری : مدیریت استرس در بیمارستان و مراکز درمانی
#اقدامات_درمانی_دردناک : حمایت از کودک در مداخلات طبی دردناک

۹. بحران همه گیری ویروس کرونا (کووید ۱۹)
#استرس_اپیدمی_بیماریها: استرس و واکنش های هیجانی در شرایط بحران
#مدیریت_استرس
•#مدیریت_استرس_کودک: شناخت واکنش های کودکان به استرس و کمک به مدیریت آن
•#ترس_کودک: مدیریت ترس های کودکان در شرایط بحران
•#گفتگو_با_کودکان: نحوه گفتگو با کودکان و دادن اطلاعات دردمورد وقایع
•#کمک_به_سازگاری_کودک: کمک به سازگاری کودک و کنار آمدن با شرایط
•#مدیریت_استرس_نوجوان: واکنش به استرس در نوجوانان و چگونگی مدیریت آن
•#استرس_خانواده: تاثیر بحران بر خانواده و استرس های ناشی از آن
#کودکان_سوگوار: کمک به کودکانی که در اثر بحران دچار فقدان شده اند
#اختلالات_روانپزشکی
•#اوتیسم: توانبخشی کودکان مبتلا به اوتیسم در شرایط بحران
•#بیش_فعالی: مدیریت بدرفتاری در کودکان با اختلال نقص تمرکز و بیش فعالی
•#اضطراب: کمک به کودکانی که مشکلات اضطرابی دارند
•#وسواس: مدیریت وسواس کودکان در همه گیری بیماری
•#افسردگی: مواجهه با نشانه های افسردگی کودکان در بحران
•#دوقطبی: محافظت از کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال دوقطبی در برابر استرس
•#اختلال_یادگیری: کمک به کودکان با اختلال یادگیری در خانه در شرایط بحران
#فرزند_پروری_بحران: روش های فرزندپروری در شرایط پر استرس و بحران
#فعالیتهای_تحصیلی: تحصیل و فعالیت های آموزشی
#خشونت_علیه_کودکان: پیش گیری از کودک آزاری در شرایط بحران
#اطلاع_رسانی_رسانه: نحوه اطلاع رسانی و پوشش های رسانه ای در بحران
#فضای_مجازی: استفاده از فضای مجازی و چگونگی نظارت بر آن
#والد_بستری: کمک به کودک و خانواده وقتی والد بیمار و بستری است
#کودک_مبتلا: حمایت از کودک مبتلا به بیماری
#والدین_توانمند_۱
#والدین_توانمند_۲
۱۰ شعر، ادبیات و داستان
#بر_درگاه_آینده
#سه_زن
#گردو_شکستم
#گذار
#سهم
#من_فرزندت_هستم
#آی_مامانا_آی_باباها
#چطور_شدم_قهرمان
#ما_پیروز_میشویم
#همخانه_پرستوها_۱
#همخانه_پرستوها_۲
#همخانه_پرستوها_۳
#بیا_بازی_کنیم
#چالشهای_اینستاگرامی
#داستانهای_هیجان_انگیز_فرزندپروری
۱۱. کتاب ها و سایر منابع آموزشی:
#کتابهای_تخصصی
#کتابهای_عمومی
#مطالب_اینستاگرامی_و_سامانه_آموزش_مجازی

انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان ایران:

این انجمن متشکل از اساتید و پزشکان فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان، روانشناسان و سایر متخصصین حوزه سلامت روان کودکان در سال ۱۳۸۰ به همت جمعی از اساتید و پیش کسوتان این رشته تشکیل شد و از آن زمان تاکنون فعالیت های متنوعی در زمینه سلامت روان کودکان، نوجوانان و خانواده ها انجام داده است. از مهمترین این فعالیت ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• تدوین برنامه های سلامت روان در همکاری با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
• مشارکت در تدوین برنامه های آموزشی و مشارکت در آموزش تخصصی و فوق تخصصی در همکاری با دانشگاه های علوم پزشکی کشور
• برگزاری دوره ها و کارگاه های آموزشی ویژه سایر متخصصین و کارشناسان سلامت روان با هدف ارتقای توانمندی متخصصین این حوزه.
• برگزاری همایش های بین المللی و منطقه ای.
• تهیه و بومی سازی برنامه فرزند پروری مثبت و گسترش آن در سطح کشور.
• تالیف کتب، پمفلت و مطالب آموزشی ویژه متخصصین و سایر مخاطبین.
• رایزنی با سازمان ها و نهادهای مسئول در خصوص تامین و گسترش خدمات پیشگیری، درمانی و توانبخشی ویژه بیماران و نیازمندان این حوزه.
• همکاری با سازمان های غیر دولتی و مردم نهاد در زمینه حمایت از کودکان، نوجوانان و خانواده ها.
• همکاری با سایر انجمن های علمی داخلی و خارجی.
#انجمن_روانپزشکی_کودک_نوجوان
@IACAP

اولين مثلث زندگى‏
تولد بچه رابطه‏ ى والدين را از حالت خطى (رابطه‏ ى دوطرفه، دادوستدهاى عاطفى، فكرى و...) خارج و آن را به يك مثلث تبديل می کند. در اين مثلث، مادر و نوزاد به هم نزديك می شوند و پدر از رابطه دور می شود و گاهى رأس سوم مثلث براى مدت طولانى يا حتى براى هميشه دور می ماند.

دريك رابطه‏ ى مثلثى، آن دو نفرى كه خيلى به هم نزديك هستند به نفر سوم زياد توجه نمی کنند. اين اتفاق طبيعى و لازم است. مادر و نوزاد، در يك مقطع زمانى محدود، بيش از هرچيز به يك‏ديگر نياز دارند. اين مسئله موقتى و گذراست، و مردها بايد بدانند دور شدن از همسر و خارج شدن از رابطه، بهايى است كه براى پدرشدن مى پردازند. علت اين‏كه زن به سمت نوزاد مى‏ رود اين نيست كه همسرش را دوست ندارد، يا نوزاد جاى شوهر را براى او گرفته است، علت اين است كه يك غريزه‏ ى بسيار قدرتمند به او دستور مى‏ دهد كه از نوزادش محافظت كند. درنتيجه نقش همسرى‏ اش كم‏رنگ مى‏ شود و نقش مادرى جايش را می گیرد.

مدت‏ زمان دوره‏ ى قاطى‏ بودنِ مادر و نوزاد، در فرهنگ‏هاى مختلف متفاوت است، در فرهنگ غربى بين يك‏سال‏ ونيم تا دو سال، و در فرهنگ‏هاى شرقى بين سه تا چهار سال است. و بعد از اين مدت پدر دوباره وارد رابطه مى‏ شود.
در صورتى كه اين مدت طولانى شود و پدر به رابطه با مادر برنگردد، بين اوليا يك دورى و غريبگى، كه من به آن طلاق عاطفى مى‏ گويم، اتفاق مى‏ افتد و ضربه‏اى كه اين طلاق عاطفى به ساختار خانواده مى‏ زند، قابلِ توجه و مهم است.

دانستن اين نكته بسيار اهميت دارد. ما بايد بدانيم كه چه‏ طور با آن روبه‏ رو شويم. درباره‏ ى برگشتن به رابطه، از پدر انتظار مى‏ رود خودش سعى كند به رابطه برگردد، و اين در وهله‏ ى اول به نفع خود او است. بسيارى از روابط زناشويى با تولد اولين فرزند ضعيف مى‏ شود و شايد از بين برود، فقط به اين دليل كه مرد نمى‏ داند چه‏ طور به رابطه برگردد و جاى خود را در سلسله قدرت خانواده‏ ى هسته‏ اى بازيابد
#تولد_کودک
@IACAP

وابستگى مشكل‏ ساز
مادر و كودك در يكى دو سال اول زندگىِ كودك مثل يك موجود واحد هستند، به هم نياز دارند و مى‏ توانند احساس و فكر هم‏ديگر را بخوانند. اما اين رابطه بايد در زمان خاصى تغيير كند.
به‏ طور طبيعى در حدود سه‏ سالگى علايم فرديت، به صورت مخالفت‏هاى كوچك، در كودك ظاهر مى‏ شود. به‏ عنوان مثال مادر به بچه مى‏ گويد: «اون لباس قرمزه رو بپوش.» كودك مى‏ گويد: «نه، نمى‏ خوام. من اون لباس زرده رو مى‏ خوام.» اين مخالفت با لج‏بازى فرق مى‏ كند، كودك با اين مخالفت مى‏ خواهد بگويد «من هويت دارم و انسانى جدا از شما هستم.» و عملاً فرديت خود را اعلام مى‏ كند كه به‏ نوعى شروع جداسازى است. بهتر است مادران اين گونه مخالفت‏ها را بپذيرند و به كودك اجازه بدهند كمى با آنان مخالفت كند....

#وابستگی_والد_کودک
@IACAP

اگر دوران يكى بودن مادر و كودك بيش از حد به درازا بكشد، فاصله‏ ى عاطفى مناسب بين‏شان ايجاد نمى‏ شود و در كودك فرديت به‏ وجود نمى‏ آيد يا شخصيت‏ها از هم جدا نمى‏ شوند.

گاهى دوره‏ ى يكى بودن با مادر بسيار طولانى مى‏ شود و تا سن هفت هشت‏ سالگى و حتى گاهى تا سنين بالا ادامه پيدا مى‏ كند. به‏ عنوان مثال مى‏ بينيم يك كودك دوازده‏ ساله رابطه‏ ى عاطفى سنگينى با مادرش دارد، گويى يك بند ناف نامرئى آن‏دو را به هم متصل كرده است.

نشانه بچه‏ هايى كه وابستگى مشكل‏ ساز يا بيمارگونه به مادر دارند اين است كه هميشه نگران مادرشان هستند، و حتى براى او مادرى مى‏ كنند، نيازشان به روابط اجتماعى خيلى كم است، با كسى دوست نمى‏ شوند يا تعداد دوست‏ هاى‏ شان بسيار محدود است.

اين بچه‏ ها انگار به مادرشان متصل هستند، درنتيجه نيازى نمى‏ بينند كه با ديگران ارتباط برقرار كنند و انگار رابطه‏ ى عاطفى با ديگران را خيانت و توهينى به مادر مى‏ دانند. اين يگانگى باعث مى‏ شود زياد به دنياى خارج توجه نكنند و از هرچيز بيرونى كه به نظرشان خطرى براى اين رابطه باشد، دورى مى‏ كنند....
@IACAP

عشق مادر به فرزند نيز مانند هر چيز مهم، مى‏ تواند جنبه‏ هاى مثبت يا منفى داشته باشد. مادرى كه مى‏ تواند ذهن كودك هفت‏ ساله‏ اش را بخواند، زيادى به او نزديك است و اجازه نداده كه فرزندش هويت پيدا كند. اين مادر و فرزند به هم‏ديگر وابستگى بيمارگونه دارند و اضطراب‏ هاى هم‏ديگر را حمل خواهند كرد. شما در جامعه مادرانى را مى‏ بينيد كه وحشت امتحانات فرزندان‏شان را حمل مى‏ كنند و شب امتحان بيش‏تر از خودِ كودك مضطرب و نگران مى‏ شوند. شخصيت اين مادرها هنوز كاملاً از فرزندشان جدا نشده است.
@IACAP

آغوش مادر، رحم دوم‏
آغوش مادر براى نوزاد مكان بسيار مهمى است. نوزاد بيش‏تر از آن‏كه به شير نياز داشته باشد به آغوش مادر نياز دارد. البته شير مادر تنها غذايى است كه مى‏ تواند مصرف كند؛ غذايى كه به آسانى در دسترس دارد. اما وقتى در آغوش مادر قرار مى‏ گيرد، از احساس كردن گرما و بوى بدن مادر و شنيدن صداى قلب او - كه برايش آشناست و از دنياى قبلى‏ اش در رحم مادر خبر مى‏ دهد - آرامش پيدا مى‏ كند. و به علت اين شباهت‏ ها است كه من آغوش مادر را رحم دوم مى‏ نامم.
@IACAP

رفع نياز نوزاد
نوزاد انسان در سال اول زندگى بايد عشق، محبت و حمايت را بدون قيد و شرط از مادر بگيرد. در اين مدت نيازهاى نوزاد بايد بلافاصله رفع شوند، البته نه تا وقتى كه تقاضا نكرده. گريه، تقاضاى نوزاد براى رفع نيازهايش است. به‏ عنوان مثال نوزاد وقتى گرسنه مى‏ شود گريه و نق‏ نق مى‏ كند و بهتر است تا وقتى به اين صورت گريه نكرده، به او غذا ندهند، اما هروقت به دليل گرسنگى گريه كرد مادر بلافاصله او را با محبت در آغوش بگيرد و به او شير بدهد.
@IACAP