بر همين اساس است كه اغلب مشكل‏ ساز هستند و باعث مى‏ شوند والدين نيز كنترل خود را از دست بدهند و به پرخاشگرى كلامى يا تنبيه بدنى آن‏ها روى آورند. اين‏گونه كودكان را لجباز مى‏ نامند. كودكان لجباز بيش‏تر تمايل دارند تا ابتدا خواسته‏ ى خود را اجرا كنند و در مرحله‏ ى بعدى است كه حاضر به قبول خواسته و نظر بزرگ‏ترهاى خود مى‏ شوند.

هرچند تعداد و شمار چنين كودكانى زياد نيست اما چندان انگشت‏ شمار و اندك هم نمى‏ باشد، به‏ طورى كه امروزه وجود چنين كودكانى در برخى از خانواده‏ ها مشكل‏ آفرين است و گاهى حتى در سنين بالاتر از پيش‏ دبستان و دبستان هم كه انتظار مى‏ رود كودكان تعامل بيش‏ترى با اطرافيان خود داشته باشند، اين مشكل هم چنان پابرجا مى‏ ماند و درنهايت سبب بروز تعارض و درگيرى ميان كودكان و والدين مى‏ شود.

برخى پدرها و مادرها گمان مى‏ كنند كه راه‏ حل مهار و تربيت چنين فرزندانى اعمال خشونت و تنبيه بدنى است. آنان تصور مى‏ كنند كه اگر كودك از بزرگ‏ترها حساب ببرد يا بترسد، دست از لجاجت برمى‏ دارد و به راحتى به خواسته‏ هاى آن‏ها گوش مى‏ دهد.
این شیوه برخورد اگر چه در کوتاه مدت اثراتی دارد ولی در دراز مدت لجبازی و پرخاشگری کودک را تقویت می کند.
استفاده از شیوه های فرزندپروری علمی و سازنده می تواند راه گشا باشد.

در روش سازنده‏ ى تربيتى قصد بر اين است كه ضمن پرهیز از خشونت، كودك بداند رعايت نكردن قوانينى كه از سوى والدين وضع مى‏ شود، پيامدهاى مشخصى دارد؛ درنتيجه سعى مى‏ كند از خواسته‏ هاى پدر و مادر پيروى كند و قطعاً راحت‏ تر به اجراى آن‏ها تن خواهد داد.

این مطلب ادامه دارد....

عوامل موثر در شکل گیری لجبازی:
عوامل متعددى باعث بروز بدرفتارى يا به‏ قولى لجبازى در كودكان مى‏ شود. به طور خلاصه به برخى از عوامل شناخته‏ شده‏ ى اين پديده اشاره می کنیم.

عوامل سرشتی
كودكان لجباز سرشت وجودى‏ شان به‏ طور ذاتى نسبت به ساير هم‏سالان‏شان سخت‏ تر و انعطاف‏ ناپذيرتر است.
علت شكل‏ گيرى تفاوت‏ هاى سرشتى نيز، عوامل ژنتيكى مى‏ باشد.
@IACAP

عوامل محيطى و بيرونى‏
مهم‏ترين عامل محيطى‏، نحوه‏ ى برخورد والدين است.
در حالى كه انتخاب يك شيوه‏ ى صحيح و مناسب مى‏ تواند از شدت لجبازى و مخالفت‏ جويى در هر كودكى بكاهد و سطح همكارى و پذيرش او را بالاتر ببرد، استفاده از يك روش غيراصولى، نتيجه‏ اى عكس دارد و باعث تشدید لجبازی و بروز دردسر براى هردو طرف شود.
@IACAP

روش سهل گیرانه:
برخى از والدين گمان مى‏ كنند كه كودك بايد كاملاً آزاد و رها باشد و بدون رعايت هيچ‏گونه حدود و نظم و قانونى، كودكى كند.
@IACAP

اين دسته از پدرها و مادرها به فرزند خود امر و نهى نمى‏ كنند، و او را با هيچ‏ يك از مرزها و حدود رفتارى آشنا نمى‏ كنند.
يا در برابر بدرفتارى‏ هاى كودك‏شان سكوت مى‏ كنند و به‏ راحتى از كنار آن مى‏ گذرند يا فقط به يك تذكر ساده بسنده مى‏ كنند.
@IACAP

عدم آموزش و دادن آزادى بى‏ حد و مرز به كودكان، با انگيزه‏ ى ايجاد فرصت كافى براى تفريح و تجربه كردن، سبب مى‏ شود آن‏ها حتى از يادگيرى قوانین و وظايف اوليه و مربوط به خود باز بمانند؛ در نتيجه، بروز بدرفتارى و مخالفت‏ جويى از سوى آن‏ها امرى طبيعى و قابل پيش‏ بينى خواهد بود.
@IACAP

اين كودكان با حفظ همين شيوه‏ ى رفتارى و اصرار و پافشارى بر خواسته‏ هاى خود، در محيط مهدكودك يا مدرسه هم از خواسته و نظر هيچ بزرگ‏ترى پيروى نمى‏ كنند و به راحتى به قوانين تن نمى‏ دهند، زيرا بر اين باورند كه نيازى به رعايت هيچ‏گونه نظم و انظباطى نيست.
@IACAP

روش سختگیرانه:
دسته‏ ى ديگرى از والدین با دادن دستورات و آموزش‏ هاى متعدد، كودك خود را خسته و درمانده مى‏ كنند و بار ديگر زمينه را براى بروز لجبازى در فرزندشان فراهم مى‏ كنند.
@IACAP

این والدین گمان مى‏ كنند با اين روش موفق خواهند شد كه سطح آموزش‏ پذيرى كودك را بالاتر ببرند؛ در حالى كه تعدد و زیادی قوانين، اجراى آن‏ها را دشوار مى‏ كند.
@IACAP

در اين‏ گونه موارد وقتى كودك خود را در مقابل دستورات مختلفى مى‏ بيند كه ممكن است اجراى همه‏ ى آن‏ها خارج از عهده‏ اش باشد، دست به مخالفت‏ جويى مى‏ زند و چه‏ بسا به يك‏باره از اجراى تمام قوانين سر باز زند و همين امر موجب بروز درگيرى با والدين شود.
@IACAP

استفاده از تهديد
يكى ديگر از عواملى محيطى‏ اى كه مى‏ تواند سبب بروز لجبازى و مخالفت‏ جويى در كودك شود، بهره‏ گيرى از تهديد به جاى تنبيه است.
@IACAP

گاهى والدين براى بيان درخواست‏ هاى خود و كسب اطمينان از تحقق خواسته‏ هاى‏ شان، كودك را تهديد به اعمال تنبيه‏ هاى مختلفى مى‏ كنند كه البته هرگز هم عملى نمى‏ شود.
@IACAP

از آن‏جا كه معمولاً با گذشت زمان، تهدیدها از سوی والدین عملی نمی شوند، باعث مى‏ شود تا حرف‏ ها و دستورات‏ شان در اغلب موارد از سوى كودك ناديده گرفته شود و نظر آن‏ها تأمين نشود.

@IACAP

تأثير محيط بيرون از خانه‏
يكى از عوامل بيرونى و غيرمستقيم ديگرى كه لجبازى و مخالفت‏ جويى در كودكان را افزايش مى‏ دهد، خارج از محيط خانه اتفاق مى‏ افتد. به‏ عنوان مثال حضور در جمع دوستان و هم‏سالان لجباز و پرخاشگرى كه كودك بيرون از فضاى خانه و برخلاف ميل و اراده‏ ى والدينش با آن‏ها برخورد دارد ازجمله موارى است كه موجب بروز لجبازى در كودك مى‏ شود.
@IACAP

در اين شرایط، او شاهد برخى واكنش‏ ها و الگوهاى رفتارى سرسختانه‏ اى است كه از سوى اين قبيل بچه‏ ها سر مى‏ زند و اگرچه ممكن است خودِ كودك لجباز نباشد، اما ناخواسته چنين رفتارهايى را از ساير هم‏سالانش مى‏ بيند و مى‏ آموزد.
@IACAP