🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

📚 ابوالفرج ابن‌جوزی، کتاب آدم‌های احمق، گردآوری [تلخیص] و ترجمه موسی بیدج، انتشارات نگاه، ۱۴۰۲.

🔹«عبداللّه موصلی گفته است: «روزی حَجّاج ثقفی در عزای ازدست‌رفتن دوست عزیزی نشسته بود که گفت: کاشکی کسی با چند بیتی به تسلای دل ما برخیزد. فرستادۀ عبدالملک مروان _ از شام _ نزد حجّاج نشسته بود. گفت: حضرت امیر! اجازه می‏دهید برای تسلایتان چیزی بگویم؟ گفت: بگو! گفت: هر کس روزی عزیزش را از دست خواهد داد یا به مرگ یا به بیماری یا به افتادن از بام. شاید هم با ویران شدن سقف بر سر او یا با افتادن در چاه یا هر راه دیگری که ما نمی‏دانیم. حجّاج گفت: مرا با مصیبتی بزرگ‌تر از مصیبت خودم تسلا دادی!»

#تاز‌ها
#تاریخ_حماقت #کتاب_آدم‌های_احمق
#أخبار_الحمقى_و_المغفلين
#أبوالفرج_إبن_الجوزی
#موسى_بيدج

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

📚 آلبرتو مانگوئل، تاریخ کتابخوانی، ترجمۀ رحیم قاسمیان‏، هرمس، ۱۴۰۲.


#تازه‌ها
#کتابخوانی
#تاریخ_خواندن
#تاریخ_کتابخوانی
#خاطرات_کتابخوانی

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

من این کتاب را بیست سال پیش نوشتم و در آن زمان فکر می‌کردم که در کار کشف کتابخوانی، ویژگی‌های بارز آن و نحوۀ شکل‌گیری کتاب در طی تاریخ بوده‌ام. نمی‌دانستم که در واقع مشغول پافشاری حقوق خودمان به عنوان خواننده هستم، در تداوم حرفه (یا شور) محبوب خود، ورای مسائل اقتصادی، سیاسی و فنی، در عرصه‌ای بی‌حد‌و‌مرز و رؤیایی که در آن خواننده ناگزیر به انتخاب نیست و همچون حوا می‌تواند هر رسانه‌ای  را برگزیند. ادبیات جزم‌گرا نیست: به جای پاسخ‌های قطعی پرسش مطرح می‌کند. کتابخانه‌ها در اصل اماکن آزادی فکری‌اند: اگر قیدوبندی بر آن زده می‌شود، از ما است. کتاب خواندن ابزاری بی منتها است، یا باید باشد که به مدد آن کمی بیش‎تر با جهان و با خودمان آشنا می‌شویم و این کار نه با تقابل بسترها بلکه به مدد شناسایی کلماتی صورت می‌گیرد که تک‌تک، از دور‌دست‌ها، از زمان‌های قدیم، خطاب به ما نوشته شده‌‎اند. کاملاً راضی خواهم بود اگر این کتاب به عنوان اعتراف سرشار از سپاس خواننده‌ای پرشور خوانده شود که می‌خواهد هرجور شده این نشاط مستمر و مستلزم جد و جهد را با خوانندگان دیگر به اشتراک بگذارد. آلبرتو مانگوئل در تاریخ کتابخوانی کوشیده تا از طریق بررسی تاریخ خواندن و تاریخ عجیب و شگفت‌انگیز پیشرفت خواننده از الواح گلی تا کتاب‌های چاپی امروزی؛ نقشۀ جهان عینی‌ ما را ترسیم کند.

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

📚 احسان یارشاطر، رویدادنگار تاریخ ایران، ترجمهٔ سید محمدحسین مرعشی، نشر نامک، ۱۴۰۲.

کرونولوژی تاریخ ایران، یک گسترهٔ فراگیر از تحولات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است که در مدت دهها قرن شکل گرفته است و طی این روزگاران، این سرزمین به‌عنوان یک مرکز فرهنگی و تمدنی تأثیرگذار بر منطقه و جهان شناخته می‌شده است. احسان یارشاطر در این کتاب مدخل‌هایی را برگزیده که نشان‌دهندة نگاه او در شکل‌گیری حوزهٔ تمدن ایرانی است. او در تبیین تاریخ ایران تا انقلاب مشروطه برای تحولات سیاسی و دیپلماتیک اهمیت قراوانی قائل است اما پس از آن، به مردم و شخصیت‌های قرهنگی، توجه بیشتری نشان می‌دهد.

#تازه‌ها
#تاریخ_ایران
#رویدادنگاری

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

📚 Christian Windler, Missionaries in Persia: Cultural Diversity and Competing Norms in Global Catholicism, I.B. Tauris, Bloomsbury Publishing, 2024.

📚  کریستین ویندلر، <میسیونرها در ایران: تنوع فرهنگی و هنجارهای ناسازگار در کاتولیک جهانی>

* این کتاب نخستین بار چند سال پیش به زبان آلمانی منتشر شده بود.

#تازه_ها
#میسیونرها #مبلغان_مسیحی
#ایران_صفوی

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

☑️ امروز سالروز درگذشت محمد مصدق است (۱۴ اسفند ۱۳۴۵).

🔹 «عیب‌جوئی و انتقاداتی که اعلی‌حضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی از من و کارهای دولتم در کتاب «مأموریت برای وطنم» فرموده‌اند در افکار این نسل که خود شاهد جریان امور بوده‌اند کمترین اثری ندارد و از آنچه واقع شده چیزی نمی‌کاهد ولی از این نظر که نسلهای بعد بکنه حقایق پی‌برند و دچار اشتباه نگردند سطوری چند تنظیم میکنم تا هروقت اوضاع و احوال اجازه دهد آن را بطبع رسانند و در دسترس عموم بگذارند. این سطور را ذیل سه بخش می‌آورم. بخش اول مربوط بوقایعی است که روی داد و سبب شد که من کار قبول کنم و بعد دولتم سقوط کند و در دادگاه نظامی محکوم شوم - بخش دوم مربوط است بمبارزه‌ی من با دولت انگلیس در مراجع بین‌المللی و مبارزه‌ی دولت آمریکا و انگلیس با من از طریق دربار و مجلس و انتقادات شاهنشاه و بعضی جرائد از من و دولت من و این همان لایحه ایست که در زندان لشکر ۲ زرهی برای تقدیم بدیوان عالی کشور تهیه کرده بودم و دادگاه مرا احضار ننمود آن را تقدیم کنم و حضوراً از خود دفاع نمایم - بخش سوم راجع بانتقاداتی است که شاهنشاه اخیراً از من و کارهای دولت من در چند فصل از کتاب «مأموریت برای وطنم» و بیش از همه در فصل پنجم فرموده‌اند که هر کدام را در فصل مخصوص بخود نقل میکنم و جوابی که مقتضی است میدهم.
دادگاه نظامی مرا بسه سال حبس مجرّد محکوم نمود که در زندان لشکر ۲ زرهی آن را تحمل کردم و روز ۱۲ مرداد ۱۳۳۵ که مدت آن خاتمه یافت بجای اینکه آزاد شوم باحمدآباد تبعید گردیدم و عده‌ای سرباز و گروهبان مأمور حفاظت من شدند و اکنون که سال ۱۳۳۹ هنوز تمام نشده مواظب من هستند و من محبوسم و چون اجازه نمی‌دهند بدون اسکورت بخارج بروم در این قلعه مانده ام و با این وضعیت میسازم تا عمرم بسر آید و از این زندگی خلاصی یابم».

📚 خاطرات و تأملات دکتر محمد مصدق، به‌کوشش ایرج افشار، تهران، علمی، ۱۳۶۴، صص ۱۷۲-۱۷۳.

🆔t.iss.one/HistoryandMemory

📚 Selim Güngörürler, The Ottoman Empire and Safavid Iran, 1639–1682: Diplomacy and Borderlands in the Early Modern Middle East, Edinburgh University Press, 2024.


📚 سلیم گونگرورلر، <امپراتوری عثمانی و ایران صفوی ۱۶۳۹-۱۶۸۲: دیپلماسی و سرزمین‌های مرزی در خاورمیانهٔ دورهٔ مدرن نخستین>

#تازه_ها
#امپراتوری_عثمانی #عثمانیان
#ایران_صفوی #صفویان
#روابط_عثمانی_صفوی
#تاریخ_خاورمیانه
#دوره_مدرن_نخستین #عصر_جدید_اولیه

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

Explores how the longest peace of the early modern Middle East was established and consolidated
Furthers our understanding of peace-keeping and conflict settlement between Middle Eastern states
Unearths scattered and unknown source material, including Ottoman archival documents, extant Safavid documents, chronicles, histories, mission reports, travelogues, protocol registers, codifications and correspondence compilations, and European travelogues and mission reports
Sheds light on the hitherto-overlooked dimensions of the early modern diplomacy of the Ottoman Empire in Asia as well as in Europe
Introduces a new methodology to identify and grasp the early modern diplomatic practices in the Middle East
Brings to light half a century of international relations in the early modern Middle East
Shows that lively engagement and innovative role in diplomacy should not be sought only in permanent missions; ad-hoc contacts could be equally sophisticated and contentful
Ottoman-Safavid relations after 1639 have been dismissed as marginal and assumed not to have produced sufficient documentation to facilitate a study, wherefore the subject matter has lacked even an introduction providing basic facts, let alone a comprehensive treatment. This book establishes for the first time the mission exchanges, correspondence, negotiations, and borderland encounters by drawing on scattered and hitherto-untapped archival documents, chronicle entries, and travelogues by the Ottomans, Safavids, and Europeans. Working up the information unearthed thereby, it reconstructs the groundwork of these dealings, highlights trends, and contextualizes the facts.
The book refutes the assumption that mid-seventeenth-century interstate scene of the Middle East was eventless, and documents how the parties in question intensively bargained, displayed goodwill, made demands, delivered threats, presented displays of might, asked for privileges as well as concessions, and brought in third parties to their relations, all within an unequal relationship in strength, hierarchy, order of precedence, ranks, and protocol.

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

☑️ امروز سالروز درگذشت حسینقلی مستعان، مترجم و نویسندهٔ داستان‌های عامه‌پسند و تاریخی، است (۱۵ اسفند ۱۳۶۱).

🔹 «تاریخ ایران حاوی بهترین منابع و موضوع‌ها برای داستان‌های تاریخی است. چنان‌که می‌دانیم در تواریخ ملون ما یک نوع بی‌نظمی و گسیختگی وجود دارد و به همین جهت جای خالی در آن فراوان است. این در عین حالی که نویسنده‌ی داستان تاریخی را در طریق احتراز از اشتباهات تاریخی بی‌نهایت به زحمت می‌اندازد، کار هنری او را در پرداختن داستان و به وجود آوردن قهرمانان و اشخاص آن آسان می‌سازد؛ زیرا که به خوبی می‌تواند برای جای دادن اشخاصی که مولود نیروی تصورش هستند و برای آفریدن حوادثی که داستان را جذاب و عبرت‌انگیز سازد از جاهای خالی تاریخ استفاده کند.
این کاری است که من انجام دادم ولی بی‌شبهه کار آسانی نبود؛ چنان که برای تهیه‌ی مطالب و استخوان‌بندی و تنظیم سناریوی رابعه و پسر رابعه دو سال و نیم وقت صرف کردم و بیست و دو کتاب بزرگ چایی و خطی را که به زحمت در کتابخانه‌های مختلف و از جمله در کتابخانه‌ی ملک به دست آوردم مطالعه کردم و پس از آنکه دانستم چه می‌خواهم بنویسم و طرح و نقشه‌ی کارم را پیش رویم گذاشتم به نوشتن داستان و نشر آن در مجله پرداختم.
به نظر من داستانهای تاریخی از سودمندترین و عبرت‌انگیزترین داستانهاست مشروط بر آنکه زمینه و اساس تاریخیش صحیح و احوال و اخلاق و افکار و اعمال قهرمانان و اشخاص آن موافق با زمان داستان باشد».

📚 حسینقلی مستعان، رابعه، تهران، نگارستان کتاب، ۱۳۸۸، ۱/ ۱۵-۱۶ (مقدمه).

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory

🔸 «سفر نویسنده و مترجم بزرگ!

در این روزها نامه‌ای از لاهه رسید که حسینقلی مستعان سردبیر اجتماعی مجلهٔ تهران مصور نوشته بود جزء هیئت مطبوعاتی همراه با دکتر مصدق به لاهه رفته [خرداد ۱۳۳۱] و اکنون قصد دارد یکی دو هفته به پاریس بیاید و چون نخستین سفرش به اروپاست، نیاز به راهنمایی دارد. به سابقه آشنایی، روز معهود به ایستگاه راه آهن شمال رفتم و او را به هتلی که برای اقامتش در نظر گرفته بودم، راهنمایی نمودم. در جلو پیشخان هتل خود را کنار کشیدم تا مترجم بینوایان ویکتور هوگو خودش با مأمور پذیرایی هتل گفت‌و‌گو کند ولی او اظهار عجز کرد و من برایش اتاق گرفتم.
مستعان پیش از دیدن هر جای تماشایی پاریس، اصرار داشت باغ نباتات را ببیند. از این‌رو، فردای آن روز او را به باغ نباتات پاریس بردم و مشاهده کردم با دقت نام انواع گلها را یادداشت می‌کند. وقتی علت را پرسیدم، پاسخ داد در کتاب بینوایان نام صدها گل وجود دارد که من همه را دگمه ای ترجمه کرده‌ام و اکنون که به رأی‌العین آنها را می‌بینم، قصد دارم در چاپ بعدی اصلاح کنم!
در مدت دو هفته‌ای که مستعان در پاریس اقامت داشت، او را به دیدن جاهای تماشایی پاریس و حتی گردهماییهای دانشجویی بردم اما به محض اینکه به ایران بازگشت، شروع به نوشتن سلسله مقالاتی درباره دانشجویان ایرانی در فرانسه کرد و از عقده‌ای که پیدا کرده بود، آنان را به ولنگاری، عیاشی، ولخرجی، زنبارگی، وطن‌فروشی متهم کرد.
از خواندن این سلسله مقالات به اندازه‌ای ناراحت و عصبانی شدم که کارت خبرنگاری مجله تهران مصور را پس فرستادم و تقاضا کردم از آن به بعد از ارسال مجله به نشانی من در پاریس خودداری کنند».

📚 عبدالرضا (هوشنگ) مهدوی، در حاشیه سیاست خارجی از دوران نهضت ملی تا انقلاب ( ۱۳۵۹-۱۳۲۷)، تهران، آسیم، ۱۳۸۵، ۵۴ - ۵۵.

🆔 t.iss.one/HistoryandMemory