«فرآیندحمل و نقل رسوبات رودخانه ای»

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

✅ انواع الگوهای زهکشی رودخانه‌ای:
شکل و آرایش شبکه رودخانه‌ها روی زمین!

درختی (Dendritic): شبیه شاخه درخت (رایج‌ترین)
داربستی (Trellis): شبکه‌ای منظم با زاویه قائمه
مستطیلی (Rectangular): در امتداد گسل‌ها
شعاعی (Radial): از مرکز به بیرون
مرکزی (Centripetal): به سمت مرکز
موازی (Parallel): رودخانه‌های موازی
هر الگو داستان جنس سنگ و ساختار زمین رو روایت می‌کند.
🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

💢زلزله ۷/۲-۷/۵- ریشتری در ونزوئلا؛

دو زلزله قدرتمند پیاپی شامگاه چهارشنبه ونزوئلا را لرزاند و باعث فروریختن ساختمان‌ها و هجوم ساکنان وحشت‌زده به خیابان‌ها شد.
این دو زلزله با بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ در مقیاس ریشتر ونزوئلا را تکان داد و باعث تخلیه ساختمان‌ها تا حدود دو هزار و ۷۰۰ کیلومتری کاراکاس در منطقه آمازون شد.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

🎥 گِل‌فشان‌ بندر تنگ کنارک سیستان‌وبلوچستان فوران کرد.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

همه ی مواد مذاب به صورت گدازه به سطح زمین نمی رسند.

بخشی از آن در اعماق زمین سرد و جامد میشود و انواع تودههای نفوذیِ آذرین را پدید میآورد.

🪨 تَرسه (سیل) – به موازات لایههای سنگی موجود تشکیل میشود.
🪨 دایک – لایههای سنگی را میبُرَد و معمولاً حالت قائم دارد.
🪨 لاکولیت – سنگهای رویی را به شکل گنبدی بالا میآورد.
🪨 باتولیت – بزرگترین تودهی نفوذی است که در طی میلیونها سال در اعماق زمین شکل میگیرد.

هر کدام از این تودهها، مسیر متفاوتی را نشان میدهند که ماگما در زیر پوستهی زمین طی کرده است—مدتها پیش از آنکه فرسایش، آنها را به سطح بیاورد.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

هر ساله حدود ۱۸۲ میلیون تن گرد و غبار غنی از مواد مغذی از صحرای ساهارا به سمت جنگل‌های بارانی آمازون منتقل می‌شود. این انتقال از طریق جریان‌های جوی و عبور از اقیانوس اطلس صورت می‌گیرد. گرد و غبار مذکور حاوی مقادیر قابل توجهی فسفر و سایر عناصر معدنی ضروری است که نقش مهمی در جبران فقر مواد غذایی خاک آمازون ایفا می‌کند.
با توجه به شست‌وشوی مداوم خاک در اثر بارندگی‌های شدید در آمازون، این ورودی خارجی از مواد مغذی، عاملی کلیدی در حفظ پایداری و بهره‌وری یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های جهان به شمار می‌رود. این پدیده نمونه‌ای برجسته از ارتباطات پیچیده و بین‌قاره‌ای در سیستم زمین است.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

⚠️ وقتی زلزله رخ میده، همه امواج یکسان نیستن...
در لحظه آزاد شدن انرژی در گسل، چهار نوع موج لرزه‌ ای تولید میشه که هرکدوم رفتار و سرعت متفاوتی دارن.

⭕️موج اولیه (P) سریعترین موج زلزله ست و اولین موجی است که به لرزه‌ نگارها میرسه. این موج از جامد، مایع و گاز عبور میکند و حرکت آن به صورت فشاری-کششی است؛ درست مثل فشرده و باز شدن یک فنر.
⭕️ موج ثانویه (S) پس از موج P میرسه و حرکت ذرات در آن عمود بر جهت موج است. این موج فقط از مواد جامد عبور میکند و به همین دلیل نمیتوان از هسته بیرونی مایع زمین عبور کند. همین ویژگی یکی از مهمترین شواهد برای کشف ساختار داخلی زمین بوده است.

🔶 پس از رسیدن امواج حجمی، نوبت به امواج سطحی میرسه‌. امواجی که روی سطح زمین حرکت میکنن و بیشترین خسارت را به ساختمان‌ ها وارد میکنن.
⭕️ موج لاو (Love) حرکت افقی و جانبی دارد و میتواند باعث جابجایی شدید سازه‌ ها شود.
⭕️ موج رایلی (Rayleigh) حرکتی شبیه امواج دریا ایجاد میکند. یعنی زمین همزمان بالا، پایین و جلو، عقب حرکت میکند و همین موضوع علت احساس موجی شدن زمین در بسیاری از زلزله‌ های بزرگ است.

«پدیده فون »: نوعی باد گرم و خشک است که در سمت پشت به بادِ کوه (سمتِ بادپناه) شکل می‌گیرد.

هوای مرطوب هنگام بالا رفتن از دامنهٔ رو به باد، خنک می‌شود و باران می‌بارد. بعد از عبور از کوه، هوایِ حالا خشک‌شده پایین می‌آید، فشرده می‌شود و به‌سرعت گرم می‌گردد.

این فرایند می‌تواند در مدت کوتاهی دما را به شدت افزایش دهد و شرایط خشکی ایجاد کند که خطر آتش‌سوزی جنگلی را بالا می‌برد، ذوب برف را شتاب می‌بخشد و روی کشاورزی منطقه اثر می‌گذارد.
همان کوهی که به یک سمت باران می‌آورد، به سمت دیگر هوای گرم و خشک می‌فرستد.
همانند دامنه های شمالی ،جنگلی و پرباران و دامنه های جنوبی، شرایط خشک و بیابانی،رشته کوه البرز.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

زلزله را نمی‌شود متوقف کرد، اما می‌شود خسارتش را کم کرد.
🏢 سازه‌های معمولی لرزش زمین را مستقیم منتقل می‌کنند.
🛠️ مهاربندی حرکت را کمتر می‌کند.
🟢 جداسازی پایه، ساختمان را از زمین جدا می‌کند تا سازه بالا پایدار بماند.
مهندسی یعنی کنترل نیرو، نه فقط مقاومت در برابر آن.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

هوازدگی پوست پیازی.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

یک دریاچه نعل‌اسبی زمانی شکل می‌گیرد که رودخانه یک پیچ بزرگ به نام «میان‌پیچ» (میاندر) ایجاد می‌کند. با ادامه جریان آب، کناره‌های بیرونی پیچ دچار فرسایش می‌شوند، در حالی که در کناره‌های داخلی رسوبات ته‌نشین می‌شوند. به‌مرور زمان، این پیچ باریک‌تر می‌شود تا جایی که در جریان‌های شدید یا هنگام سیلاب، رودخانه مسیر میان‌بُر را از گردنه‌ی پیچ باز می‌کند. سپس رودخانه مسیر مستقیم‌تری را در پیش می‌گیرد و بخش خمیده‌ی قدیمی از کانال اصلی جدا می‌شود. این پهنه‌ی آبی جداشده، به دلیل شکل نعل‌مانندش، «دریاچه نعل‌اسبی» یا«oxbow»نامیده می‌شود.

🌍🏔🇮🇷کانال علوم زمین
@Geoscience
https://t.iss.one/Geoscience

ناهنجاری دمای ملی بر اساس میانگین متحرک ۳۶۵ روزه
کانال هواشناسی «لا شَن مِتِئو» با انتشار یک نمودار دایرهای، روند ۸۰ سالهٔ دما در فرانسه را به تصویر کشیده است.
از سال ۱۹۴۵ تاکنون، هر دایره نمایانگر یک سال کامل است. سیر تغییرات نشان می‌دهد که رنگ‌های سرد به‌تدریج ناپدید شده و سالهای گرم، به‌طور مداوم افزایش یافته‌اند.
نکتهٔ کلیدی این است که دورهٔ آماری کنونی، که بر پایهٔ میانگین متحرک ۳۶۵ روزه محاسبه شده، گرمترین بازهٔ ثبت شده در کل این سری زمانی محسوب می شود.
این یعنی ما هم اکنون در گرمترین سال عمر خود زندگی می کنیم.