FaraChem | فرا شیمی: آموزش‌های شیمی
581 subscribers
60 photos
38 videos
257 links
🧑‍💻 فرا شیمی — کانال تخصصی شیمی

🔸 شیمی عمومی
🔸 شیمی معدنی
🔸 شیمی فیزیک
🔸 شیمی تجزیه
🔸 شیمی آلی
🔸 الکتروشیمی
🔸 ترمودینامیک
🔸 مهندسی شیمی
🔸 طراحی راکتور

🚀 برای مشاهده تمام آموزش‌های ویدیویی، روی لینک زیر بزنید:👇
fdrs.ir/tc/chem
Download Telegram
✳️ کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) چیست؟ | به زبان ساده

‏در مطالب پیشین مجله فرادرس در رابطه با انواع کروماتوگرافی از جمله کروماتوگرافی گازی و HPLC صحبت کردیم. همچنین مطالبی را در رابطه با اصطلاحات کروماتوگرافی گازی بیان کردیم. در این مطلب قصد داریم با کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) آشنا شویم. کروماتوگرافی لایه نازک یکی از روش‌های کروماتوگرافی است که برای جداسازی مخلوط‌ها به کمک فاز ساکن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کروماتوگرافی را می‌توان در مقیاس‌های تحلیلی یا «مقدماتی» (Preparative) انجام داد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ اصول کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ ضریب بازداری
‏ ○ شرح دستگاه کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ تهیه صفحه کروماتوگرافی
‏ ○ مشاهده نتایج کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ مشکلات معمول در کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ مزایا و معایب استفاده از کروماتوگرافی لایه نازک


🔸 اصول کروماتوگرافی لایه نازک

‏همانطور که گفته شد، عملکرد کروماتوگرافی لایه نازک نیز مانند سایر روش‌های کروماتوگرافی است. اجزای فاز متحرک بر روی سطحی از یک فاز ساکن حرکت می‌کنند. این حرکت به گونه‌ای است که ترکیبات با تمایل جذب (چسبندگی) بیشتر، نسبت به ترکیبات با تمایل جذب کمتر، با سرعت پایین‌تری حرکت می‌کنند و در اثر این اتفاق، جداسازی انجام می‌‌گیرد. به هنگام اتمام فرآیند جداسازی،‌ هریک از ترکیبات مخلوط به صورت نقطه‌ای در سطوح مختلف در لایه (پلیت) کروماتوگرافی ظاهر می‌شوند تا مشخصه‌های ترکیب و طبیعت آن‌ها بررسی شوند. در تصویر زیر می‌توانید شکل کلی این روش را مشاهده کنید.


🔸 ضریب بازداری

‏بعد از این‌که جداسازی به طور کامل انجام گرفت، هریک از ترکیبات جداسازی شده به صورت نقطه‌هایی ظاهر می‌شوند که به طور عمودی از یکدیگر جدا شده‌اند. هر نقطه شامل یک «ضریب بازداری» (Retention Factor) خواهد بود. ضریب بازداری در کروماتوگرافی لایه نازک برابر با فاصله طی شده یک ترکیب نسبت به کل فاصله پوشش داده شده توسط حلال است.

‏فاصله طی شده توسط حلال / فاصله طی شده توسط نمونه = $$Rf$$

‏با توجه به این‌که ضریب بازداری برای هر ترکیب، عددی یکتا است، می‌توان از آن بمنظور مشخص کردن ترکیبات مختلف استفاده کرد. زمانی که دو ترکیب را تحت شرایط یکسان مقایسه می‌کنیم، ترکیبی که $$R
f$$ بزرگتری داشته باشد،‌ قطبیت کمتری دارد چراکه به فاز متحرک تمایلی ندارد. به طور مشابه نیز ترکیبات قطبی، $$Rf$$ کمتری دارند. مقادیر $$Rf$$ تحت تاثیر عوامل مختلفی هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) چیست؟ | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ روغن هیدرولیک چیست‌ ؟ | نحوه انتخاب، زمان تعویض و دیگر دانستنی ها

‏روغن هیدرولیک به طور معمول در خودروهایی با سیستم فرمان هیدرولیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد و به راننده این امکان را می‌دهد تا چرخاندن فرمان خودرو به راحتی صورت بگیرد. در این مطلب قصد داریم با روغن هیدرولیک خودرو آشنا شویم و ببینم زمان تعویض این روغن در خودروهای مختلف چه موقع و نحوه تعویض آن نیز به چه شکل است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ روغن هیدرولیک چیست؟
‏ ○ نحوه عملکرد سیستم فرمان هیدرولیک خودرو
‏ ○ آیا تمامی روغن های هیدرولیک یکسان هستند؟
‏ ○ آیا نیازی به تعویض روغن هیدرولیک وجود دارد؟
‏ ○ چه روغن هایی جایگزین روغن هیدرولیک هستند؟
‏ ○ روغن نوع دکسران DEXRON II یا DEXRON III به چه معناست؟
‏ ○ روغن MERCON چیست؟
‏ ○ چطور روغن هیدرولیک را تعویض کنیم؟
‏ ○ معرفی فیلم آموزش آشنایی با روانکارها و روغن های صنعتی
‏ ○ روغن هیدرولیک مناسب خودروها و زمان تعویض روغن هیدرولیک


🔸 روغن هیدرولیک چیست؟

‏روغن هیدرولیک یا سیال هیدرولیک به مایعی می‌گویند که انتقال قدرت را در ماشین‌آلات هیدرولیکی به عهده دارد. از جمله تجهیزاتی که در آن‌ها از روغن هیدرولیک بهره می‌برند می‌توان به بیل‌های مکانیکی، ترمزهای هیدرولیکی، سیستم‌ فرمان و همچنین سیستم انتقال قدرت خودرو اشاره کرد. سیستم‌های هیدرولیکی که در بالا به آن‌ها اشاره شد، زمانی بهترین کارایی را خواهند داشت که تراکم‌پذیری روغن هیدرولیک در آن‌‌ها برابر با صفر باشد.

‏سیستم‌های هیدرولیکی به هنگام کار، گرمای بسیار زیادی تولید می‌کنند که این گرمای تولیدی در برخی موارد به دلیل کارکرد موتورها و پمپ‌ها اتفاق می‌افتد. اگر این گرمای تولیدی به شکل مناسبی از این قطعات خارج نشود، در طول زمان سبب خرابی کاسه‌نمدها و قطعات داخلی یک سیستم هیدرولیکی خواهند شد. به همین دلیل، زمانی که روغن به طور مجدد به مخزن خود بازمی‌گردد، از میان مسیری عبور می‌کند تا دمای آن کاهش پیدا کند. به عکس، سیال هیدرولیک می‌تواند در زمان «شروع مجدد سرد» (Cold Start)، گرمای لازم را برای سیستم به همراه داشته باشد.


🔸 نحوه عملکرد سیستم فرمان هیدرولیک خودرو

‏در تصویر زیر می‌توانید شکل کلی سیستم فرمان هیدرولیک خودرو را مشاهده کنید. در این سیستم، نیروی هیدرولیکی برای افزایش قدرت به سیستم وارد می‌شود و در نهایت، چرخاندن فرمان را ساده می‌کند. این نیروی هیدرولیکی به کمک اجزای تصویر زیر تامین می‌شوند. در نهایت، از یک مکانیسم کوپلینگ برای کوپل کردن سیستم هیدرولیک با دنده‌های سیستم فرمان استفاده می‌شود.

‏با توجه به این‌که فرمان هیدرولیک خودرو از سیستم‌ پرفشار برای تامین قدرت هیدرولیکی بهره می‌برد، خرابی هریک از آب‌بندها اعم از اورینگ‌های داخلی یا کاسه‌نمدها می‌تواند سبب روغن‌ریزی شود. استفاده از روغن‌های نامناسب، رانندگی در محیط‌های آلوده و عدم تعویض به موقع روغن هیدرولیک، سبب خوردگی این قطعات الاستومری و پلیمری و در نهایت، روغن‌ریزی خواهد شد.

‏با توجه به پرکاربرد بودن روانکارها در زندگی روزمره و اهمیت شناخت آن‌ها، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش آشنایی با روانکارها و روغن های صنعتی کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 روغن هیدرولیک چیست‌ ؟ | نحوه انتخاب، زمان تعویض و دیگر دانستنی ها — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ ترکیب کووالانسی چیست ؟ | به زبان ساده

‏یک ترکیب کووالانسی به ترکیب مولکولی می‌‌گویند که از طریق پیوند کووالانسی (اشتراکی) ایجاد شده باشد. در این پیوند، اتم‌ها یک یا چند الکترون لایه ظرفیت خود را به اشتراک می‌گذارند. ترکیب‌های شیمیایی را به طور معمول به دو دسته ترکیب‌ کووالانسی و ترکیب یونی تقسیم می‌کنند. ترکیباتی یونی از اتم‌ها یا مولکول‌هایی با بار الکتریکی تشکیل شده‌اند. در حقیقت، در نتیجه واکنش فلز با نافلز، به طور معمول ترکیب یونی تشکیل می‌شود. ترکیب کووالانسی نیز در نتیجه واکنش دو نافلز رخ می‌دهد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ ترکیب کووالانسی و یونی
‏ ○ مشخصه های ترکیب کووالانسی
‏ ○ فرمول مولکولی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی
‏ ○ نام گذاری ترکیب کووالانسی
‏ ○ مثال نام گذاری ترکیب کووالانسی


🔸 ترکیب کووالانسی و یونی

‏همانطور که می‌دانید، پیوندهای کووالانسی زمانی تشکیل می‌شوند که دو یا چند نافلز با یکدیگر ترکیب شوند. به طور مثال، هیدروژن و اکسیژن هردو نافلز هستند و در ترکیب با یکدیگر، مولکول آب را از طریق یک پیوند کوولانسی تشکیل می‌دهند. ترکیباتی که در اثر برهم‌کنش نافلزات یا شبه‌فلزات با نافلزاتِ جدول تناوبی تشکیل شده باشند، پیوند کووالانسی از خود نشان می‌دهند و در دسته ترکیبات مولکولی جای می‌گیرند.

‏به عنوان یک قانون کلی، ترکیبات شامل پیوند فلز با نافلز یا شبه فلز، ترکیب یونی تشکیل می‌دهند. به همین دلیل، ترکیب حاصل از سدیم و کلر (فلز و نافلز)، یک ترکیب یونی خواهد بود. نیتروژن مونواکسید با فرمول شیمیایی NO نیز نوعی ترکیب کووالانسی حاصل از دو نافلز خواهد بود. به طور مشابه نیز سیلیکون دی‌اکسید $$(SiO۲)$$ و $$MgCl۲$$ به ترتیب، ترکیبات کووالانسی و یونی خواهند بود.

‏یون چنداتمی به یونی متشکل از دو یا چند اتم می‌گویند که دارای بار الکتریکی غیرخنثی باشد. به طور مثال، یون آمونیوم در تصویر زیر شامل یک اتم نیتروژن و چهار اتم هیدروژن است. این پنج اتم در مجموع، کاتیونی با بار $$+۱$$ را تشکیل می‌دهند. همچنین، یون کربنات از یک اتم کربن و سه اتم اکسیژن تشکیل شده است که یون کربنات با بار $$-۲$$ را تشکیل می‌دهد.


🔸 مشخصه های ترکیب کووالانسی

‏ترکیباتی که شامل پیوند کووالانسی هستند، خواص متفاوتی نسبت به ترکیباتی یونی نشان می‌دهند. از آن‌جایی که جاذبه بین مولکول‌های خنثی ضعیف‌تر از جاذبه بین یون‌های باردار است، یک ترکیب کووالانسی به طور معمول، نقطه ذوب و جوش بسیار پایین‌تری نسبت به ترکیبات کووالانسی دارد.

‏به طور مثال، آب که یک ترکیب کووالانسی (ترکیب مولکولی) است، در ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد به جوش می‌آید درحالیکه ترکیبی یونی مانند سدیم کلرید، در ۱۴۱۳ درجه سانتی‌گراد می‌جوشد.

‏در حقیقت، بسیاری از ترکیبات کووالانسی در دمای اتاق در حالت مایع یا گاز قرار دارند و در حالت جامد خود، بسیار نرم‌تر از جامدات یونی هستند. علاوه بر این، ترکیبات یونی به هنگام انحلال در آب، هدایت الکتریکی مناسبی دارند اما یک ترکیب کووالانسی از آن‌جایی که به لحاظ بار الکتریکی خنثی است، هادی ضعیف جریان الکتریکی در حالت‌های مختلف ماده به شمار می‌آید.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 ترکیب کووالانسی چیست ؟ | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ اسید قوی چیست؟ — به زبان ساده

‏در مطالب پیشین «مجله فرادرس» با تعریف اسید و باز و واکنش آن‌ها آشنا شدیم. همچنین دیدیم که قدرت اسید‌ها به نوع تفکیک و ثابت تفکیک اسید بستگی دارد. در این مطلب به طور ویژه می‌خواهیم در رابطه با اسید قوی صحبت کنیم و ببینیم که از میان اسیدهای مختلف، کدامیک اسید قوی به شمار می‌آیند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تعریف اسید قوی
‏ ○ مثال هایی از اسید قوی
‏ ○ عوامل موثر بر قدرت اسیدها


🔸 تعریف اسید قوی

‏یک اسید قوی به اسیدی می‌گویند که در یک محلول آبی به طور کامل تفکیک یا یونیزه می‌شود. در حقیقت، ماده‌ای شیمیایی که ظرفیت زیادی برای از دست دادن $$H ^ +$$ داشته باشد را به عنوان اسید قوی می‌شناسند. در آب، اسید قوی یک پروتون از دست می‌دهد که این پروتون توسط آب برای تشکیل یون هیدرونیوم جذب می‌شود. معادله شیمیایی آن‌را می‌توان در زیر مشاهده کنید.

‏$$\begin{equation}
\mathrm{HA}(\mathrm{aq})+\mathrm{H}{۲} \mathrm{O} \rightarrow \mathrm{H}{۳} \mathrm{O}^{+}(\mathrm{aq})+\mathrm{A}^{-}(\mathrm{aq})
\end{equation}$$

‏با توجه به این‌که برای درک رفتار اسیدها و بازها نیاز به آشنایی با علم شیمی داریم، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش شیمی عمومی کرده که لینک آن در ادامه آمده است.


🔸 مثال هایی از اسید قوی

‏با وجود این‌که اسیدهای ضعیف بسیاری وجود دارند اما تعداد اسیدهای قوی نسبت به اسیدهای ضعیف کمتر است. در جدول زیر، نام و فرمول شیمیایی برخی از اسیدهای قوی آورده شده است.

‏نیتریک اسید و کلریک اسید $$HClO۳$$ تقریبا به طور کامل در آب تفکیک می‌شوند و بنابراین، آن‌ها را به عنوان اسید قوی می‌شناسند اما خاصیت اسیدی آن‌ها بیشتر از یون هیدرونیوم $$(H۳O^+)$$ نیست.

‏در برخی از متون نیز یون هیدرونیوم، برومیک اسید، پِریودیک اسید و پربرومیک اسید را به عنوان اسید قوی می‌شناسند. اگر توانایی پروتون‌دهی یک اسید را به عنوان معیار اصلی قدرت یک اسید در نظر بگیریم، در نتیجه، اسیدهای قوی به ترتیب از قوی به ضعیف به صورت زیر خواهند بود. این اسیدها که با نام «سوپراسید» (Superacid) شناخته می‌شوند اسیدهایی هستند که خاصیت اسیدی بیشتری نسبت به سولفوریک اسید دارند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 اسید قوی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام | به زبان ساده

‏در مطالب پیشین مجله فرادرس با نفت خام و ترکیب‌های نفت خام آشنا شدیم. در این مطلب قصد داریم نحوه جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام را مورد بررسی قرار دهیم و ببینیم در مراحل پالایش نفت خام، چه برش‌های نفتی به کمک روش تقطیر جداسازی می‌شوند. به طور معمول، جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام به کمک روش تقطیر جزء به جزء صورت می‌گیرد و هریک از برش‌های نفتی بر اساس نقطه جوش متفاوت با سایر هیدروکربن‌ها از یکدیگر جدا می‌شوند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ نفت خام چیست و چه اهمیتی دارد ؟
‏ ○ شکل آزمایشگاهی جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام
‏ ○ تقطیر جز به جز نفت خام
‏ ○
‏ ○ دسته بندی برش های نفت خام
‏ ○ نیروهای بین مولکولی و خواص فیزیکی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شبیه سازی فرایندهای پالایشگاهی با Aspen HYSYS
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی
‏ ○ کاربرد برش های نفت خام


🔸 نفت خام چیست و چه اهمیتی دارد ؟

‏نفت خام از جمله منابع بسیار مهم در دنیا به شمار می‌آید و منبع اصلی بسیار از تولیدات مهم در صنایع پتروشیمی از جمله سوخت‌ها، حلال‌ها، پلیمرها، روانکارها، صابون‌ها و مواد شوینده است. علاوه بر این، در تولید بسیاری از داروها نیز نقش مواد نفتی و نفت خام انکارناپذیر است.

‏زمانی که نفت خام به کمک روش‌های مختلف به سطح زمین می‌رسد، مخلوطی از ترکیبات مختلفی را تشکیل می‌دهد که بیشتر آن‌ها از هیدروکربن‌ها یعنی مولکول‌هایی با هیدروژن و اکسیژن تشکیل شده‌اند. آلیفاتیک‌ها همچون آلکان‌ها و آلکن‌ها و ترکیبات آروماتیک از جمله این هیدروکربن‌ها به شمار می‌آیند و سایر ترکیبات نیز با گروه‌های عاملی مختلف در این مخلوط‌های پیچیده شرکت دارند. در مراحل پالایش، برای جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام از روش تقطیر جز به جز استفاده می‌شود که در ادامه، شکل آزمایشگاهی و شکل پالایشگاهی (برج تقطیر) تقطیر جز به جز را جهت جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام مورد بررسی قرار می‌دهیم.


🔸 شکل آزمایشگاهی جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام

‏همانطور که گفته شد،‌ مخلوط پیچیده هیدروکربنی نفت خام را به کمک تقطیر جز به جز به برش‌های مختلفی تقسیم و جداسازی می‌کنند. در تصویر زیر، شکل آزمایشگاهی جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام را مشاهده می‌کنید.

‏با افزایش حرارت و بالا رفتن بخار نفت خام از ستون تقطیر،‌ ترکیبی با بالاترین نقطه جوش در ابتدا متراکم و به مایع تبدیل می‌شود و ترکیب با پایین‌ترین نقطه جوش در بالای ستون تقطیر باقی می‌ماند و در انتها وارد کندانسور و جمع‌آوری می‌شود. با این روش می‌توان برش‌هایی با نقطه جوش بالاتر و بازه نقطه جوش کم را تقطیر کرد.

‏توجه داشته باشید که نفت خام را نمی‌توان به طور مستقیم مورد استفاده قرار داد و پیش از آن‌که در اختیار صنایع پتروشیمی قرار بگیرد باید با جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام آن‌را پالایش کرد. این فرآیند با تقطیر جز به جز نفت خام و تبدیل آن به برش‌های نفتی انجام می‌شود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ فلزات سنگین — به زبان ساده

‏فلزات سنگین به طور کلی به فلزاتی می‌گویند که چگالی، جرم اتمی یا عدد اتمی بالایی داشته باشند. در متون مختلف، دسته‌بندی‌های مختلفی برای فلزات سنگین وجود دارد. به طور مثال در مهندسی مواد، این فلزات را بر اساس چگالی تعریف می‌کنند درحالیکه در فیزیک، این تعریف بر اساس عدد اتمی بنا شده است. البته شیمیدان‌ها علاقه دارند که طبقه‌بندی را بر اساس رفتار شیمیایی انجام دهند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تعریف فلزات سنگین
‏ ○ منشا و نام گذاری فلزات سنگین
‏ ○ فلزات سنگین در جدول تناوبی
‏ ○ نقش بیولوژیکی فلزات سنگین
‏ ○ مشخصه فلزات سنگین
‏ ○ خاصیت سمی فلزات سنگین
‏ ○ خطرات فلزات سنگین
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی
‏ ○ کاربرد فلزات سنگین


🔸 تعریف فلزات سنگین

‏تعریف‌‌های مختلف دیگری نیز در مقالات مختلف به چاپ رسیده‌ اما هیچکدام به طور گسترده مورد پذیرش قرار نگرفته‌اند و تنها فلزاتی همچون جیوه، سرب و بیسموت در تمامی این تعریف‌ها یکسان هستند. تعریفی که در بیشتر منابع مورد استفاده قرار می‌گیرد این است که فلزاتی با چگالی بیشتر از $$۵ \ g/cm^۳$$ را در دسته فلزات سنگین جای می‌دهند.

‏فلزاتی که از گذشته شناخته شده‌اند مانند آهن، مس، قلع و فلزات گران‌بها مانند نقره، طلا و پلاتین به عنوان فلز سنگین شناخته می‌شوند. از سال ۱۸۰۹ میلادی تا به امروز، فلزات سبکی همچون منیزیم، آلومینیوم و تیتانیوم به همراه برخی دیگر از فلزات سنگین مانند گالیم، تالیم و هافنیم کشف شده‌اند.

‏برخی از این فلزات مانند آهن، کبالت و روی از جمله مواد مغزی ضروری به شمار می‌آیند و برخی دیگر نیز مانند نقره، ایندیوم و روتنیم فلزاتی بی‌ضرر هستند اما مقادیر زیاد آن‌ها خاصیت سمی دارند.


🔸 منشا و نام گذاری فلزات سنگین

‏سنگین بودن فلزاتی مانند طلا، مس و آهن از دوران باستان شناخته شده بود و به دلیل خاصیت چکش‌خواری عاملی برای ساخت ابزارآلات و سلاح در گذشته به شمار می‌آمد. تمامی فلزاتی که تا سال ۱۸۰۹ میلادی کشف شده بودند چگالی بالایی داشتند و این سنگینی آن‌ها نکته مشهود در میان این فلزات بود اما از سال ۱۸۰۹ به بعد، فلزات سبکی همچون سدیم، پتاسیم و استرانسیوم نیز کشف شدند. چگالی پایین آن‌ها روش کلی شناخت فلزات را دچار مشکل کرد و در آن زمان به این فلزات سبک، «شبه‌فلز» (Metalloids) می‌گفتند. البته بعدها این نام به عناصری تعلق گرفت که توصیف آن‌ها برای فلز یا نافلز بودن دشوار بود.

‏عبارت فلزات سنگین در اوایل سال ۱۸۱۷ شکل گرفت یعنی در زمانی که شیمیدان آلمانی «لئوپولد گملین» (Leopold Gmelin) عناصر را به نافلزات، فلزات سبک و فلزات سنگین تقسیم‌بندی کرد. فلزات سبک چگالی بین ۰/۸۶۰ – ۵ و فلزات سنگین چگالی بین ۵/۳۰۸ – ۲۲ گرم بر سانتی‌متر مکعب داشتند. این واژه بعدها معادل با عناصری با جرم اتمی و عدد اتمی بالا شد. به همین دلیل برخی مواقع به جای عبارت فلزات سنگین از عناصر سنگین استفاده می‌کنند. نکته قابل توجه این است که با توجه به معانی مختلفی که فلزات سنگین را یدک می‌کشند، این عبارت در متون علمی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

‏با توجه به اهمیت یادگیری جدول تناوبی در دوره دبیرستان، «فرادرس»‌ اقدام به انتشار فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 فلزات سنگین — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ حلال و حل شونده در شیمی | به زبان ساده

‏ماده شیمیایی موجود در یک محلول را می‌توان به دو دسته حلال و حل شونده تقسیم کرد. «حلال» (Solvent) به ماده شیمیایی می‌گویند که مقدار بیشتری از آن در محلول وجود داشته باشد و بنابراین ماده‌ای است که سایر مواد شیمیایی در آن توزیع یا حل شده‌اند. «حل‌شونده» (Solute) نیز به ماده شیمیایی می‌گویند که نسبت به حلال مقدار کمتری داشته و به شکل یکسان در محلول توزیع شده باشد. در این مطلب قصد داریم در رابطه با مفاهیم حلال و حل شونده در شیمی صحبت کنیم و تعریف مختصری از محلول‌ها داشته باشیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تعریف حلال و حل شونده
‏ ○ نحوه تشکیل محلول ها
‏ ○ حالت مواد حلال و حل شونده
‏ ○ نقش آب به عنوان حلال
‏ ○ حل شونده های یونی و کووالانسی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش محلول سازی در آزمایشگاه
‏ ○ بررسی دقیق تر حلال و حل شونده


🔸 تعریف حلال و حل شونده

‏همانطور که گفته شد، در یک محلول به جزء با مقدار بیشتر، حلال و به جزء با مقدار کمتر، حل‌شونده می‌گویند و این ماده به شکلی یکنواخت (همگن) در حلال توزیع (حل) شده است. بر اساس این تعریف، در یک محلول، تنها یک ماده شیمیایی را می‌توان به عنوان حلال در نظر گرفت. بنابراین، اگر تنها دو ماده شیمیایی در یک محلول وجود داشته باشند، یکی حلال و دیگری حل‌شونده خواهد بود. اگر یک محلول شامل ۳ یا چند ماده شیمیایی باشد، یک ماده را باید به عنوان حلال مشخص کرد و مابقی مواد نیز حل‌شونده خواهند بود.

‏رفتارهای کمی و سنجش‌های کیفی یک محلول به حلال و حل شونده موجود در یک محلول بستگی دارند. بنابراین، برای فهم و بکارگیری مفاهیم مرتبط با محلول‌ها در شیمی، هر ماده موجود در محلول را باید در ابتدا به حلال و حل شونده تقسیم کرد.


🔸 نحوه تشکیل محلول ها

‏یک محلول زمانی شکل می‌گیرد که ماده‌ای در ماده دیگری حل شود و دیدیم که ماده‌ای که با مقدار کمتر وجود دارد، حل‌شونده نام دارد که در حلال، حل می‌شود. در مثالی دیگر، اگر دو فلز مس و قلع را ذوب و در یکدیگر حل کنیم، نوعی محلول به نام برنز بدست می‌آید که به آلیاژ برنز معروف است. از آن‌جایی برنز، بیشتر از مس تشکیل شده است، مس را حلال و قلع را حل‌شونده می‌نامیم. همانطور که گفتیم، این دو فلز در حالت مذاب با یکدیگر مخلوط شدند اما در دمای اتاق، محلولی جامد خواهیم داشت.

‏از آن‌جایی که یکی از موارد مهم در آزمایشگاه‌های شیمی، تهیه محلول‌های مختلف است، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش محلول سازی در آزمایشگاه کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.

‏– None.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 حلال و حل شونده در شیمی | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ نفت کوره چیست؟ — کاربردها و موارد مصرف | به زبان ساده

‏نفت کوره به طور معمول به مخلوط زرد تا قهوه‌ای رنگی (قهوه‌ای تیره تا مشکی) می‌گویند که در فرآیندهای مختلف پالایش نفت خام به تولید می‌رسد. نفت کوره به طور معمول بویی همچون نفت سفید دارد و اشتعال‌پذیر است. این نفت از مخلوط‌هایی با ترکیب پیچیده و متغیری تشکیل شده است. ترکیبات تشکیل‌دهنده این فرآورده شامل هیدروکربن‌های آلیفاتیک همچون آلکان‌ها و آلکن‌ها و همچنین آروماتیک‌ها هستند. ترکیب دقیق عناصر تشکیل دهنده نفت کوره بسته به نوع پالایش و منبع استخراج متفاوت خواهد بود. این ترکیب حتی بعد از استخراج و در اثر هوازدگی و فعالیت‌های باکتری‌ها نیز دچار تغییر می‌شود. لازم به ذکر است که درصدهای پایینی از گوگرد، نیتروژن و اکسیژن نیز در ترکیبات نفت کوره وجود دارد و بر اساس همین تفاوت‌ها و همچنین تفاوت در بازه نقطه جوش و مواد افزودنی، این نفت به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم می‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ دسته بندی نفت کوره
‏ ○ موارد مصرف نفت کوره
‏ ○ نحوه تولید نفت کوره
‏ ○ فواید استفاده از نفت کوره
‏ ○ معرفی فیلم آموزش آشنایی با واژگان و اصطلاحات پالایشگاهی و انرژی
‏ ○ مخاطرات نفت کوره برای انسان


🔸 دسته بندی نفت کوره

‏«نفت کوره» (Fuel Oil) را به طور کلی به دو دسته می‌توان تقسیم کرد:

‏– محصول «تقطیری» (Distillate): نفت تقطیری به هنگام فرآیند تقطیر بدست می‌آید و بنابراین، بازه نقطه جوش معینی نیز دارد و فاقد ذراتی با نقطه جوش بالا است.

‏– محصول «باقی‌مانده» (Residual): نفت کوره باقی‌مانده حاصل کراکینگ حرارتی است و ترکیب پیچیده‌تر و ناخالصی بیشتری دارد.

‏انجمن مواد و آزمون آمریکا (ASTM) بر اساس استاندارهایی مشخص، نفت کوره را به ۶ کلاس مختلف تقسیم کرده است. نفت‌های کلاس ۱ و ۲ نفت‌های تقطیری و نفت‌های ۵ و ۶ نیز نفت‌های باقی‌مانده هستند. نفت کلاس ۴ ترکیبی از نفت‌های تقطیری و باقی‌مانده است. در این میان لازم به ذکر است که نفت کلاس ۳ نیز از جمله نفت‌های تقطیری به شمار می‌آید که بعدها ASTM آن‌را با کلاس ۲ ادغام کرد. نفت‌های کوره دامنه متفاوتی از انحلال‌پذیری و «فراریت» (Volatility) دارند و به این ترتیب، نفت کوره کلاس ۱ و ۲ انحلال‌پذیری و فراریت متوسطی دارند درحالیکه نفت‌های کلاس ۴ و ۵ و ۶ انحلال‌پذیری خوبی ندارند.

‏طبق تعریف بالا، گازوئیل‌ها را نیز می‌توان در دسته نفت‌های کوره قرار داد که این فرآورده‌ها نیز به کلاس‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. اما نفت کوره که در برخی موارد آن‌را به نام «نفت سنگین» (Heavy Oil) نیز می‌شناسند به سوخت‌های مورد استفاده در کوره‌ها و بویلر‌ها (دیگ‌های بخار) و بخاری‌های نفتی گفته می‌شود.


🔸 موارد مصرف نفت کوره

‏از این نفت به طور عمده در مصارف صنعتی و خانگی برای تولید گرما استفاده می‌شود. علاوه بر این، استفاده‌هایی نیز به عنوان حلال و سوخت مورد نیاز موتورهای درون‌سوز دارد. همچنین به منظور تولید بخار در نیروگاه‌های برق نیز از نفت کوره بهره می‌گیرند. نام‌های «تقطیری» و «باقی‌مانده» امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند چراکه نفت‌های کوره برای مصارف خاصی تهیه و تولید می‌شوند و می‌توانند مخلوطی از کلاس‌های مختلف باشند. به همین دلیل عبارات مختلفی مانند نفت سنگین، گازوئیل و نفت خانگی جایگزین عبارت «نفت کوره» شده‌اند.

‏نفت‌های خانگی نفت‌های تقطیری مانند نفت سفید هستند که به طور عمده برای مصارف خانگی به مصرف می‌رسند. گازوییل نیز نوعی نفت کوره است که در دمای بین ۱۷۰-۳۸۰ درجه سانتی‌گراد تقطیر می‌شود. نفت‌های سنگین نیز به طور عمده شامل نفت‌های باقی‌مانده هستند و همانطور که گفته شد، ناخالصی بیشتری دارند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 نفت کوره چیست؟ — کاربردها و موارد مصرف | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ مازوت چیست و چطور به انسان آسیب می‌ زند؟ — آنچه باید بدانید

‏مازوت نوعی نفت کوره به شمار می‌آید که کیفیت پایین و ویسکوزیته بالایی دارد و در نیروگاه‌های حرارتی و موارد مشابه از آن استفاده می‌شود. در اروپا و ایالات متحده، ترکیب مازوت شکسته و به گازوئیل تبدیل می‌شود. در گذشته، مازوت برای گرم کردن خانه‌ها در شوروری سابق و شرق دور مورد استفاده قرار می‌گرفت چراکه آن‌ها تجهیزات لازم برای تبدیل مازوت به سایر محصولات پتروشیمی را نداشتند. در کشورهای غربی به کوره‌هایی که از مازوت استفاده می‌کنند، کوره‌های ضایعات‌سوز نیز می‌گویند. در این مطلب قصد داریم به سوخت مازوت و آثار آن بر روی سلامتی بپردازیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ مازوت چیست؟
‏ ○ دلیل استفاده از مازوت چیست؟
‏ ○ مازوت ۱۰۰ چیست؟
‏ ○ نفت کوره
‏ ○ اثرات ورود مازوت به محیط زیست چیست؟
‏ ○ قرارگیری انسان در معرض فرآورده های نفتی
‏ ○ اثرات استفاده از مازوت بر سلامتی انسان چیست؟
‏ ○ روش‌های گوگردزدایی


🔸 مازوت چیست؟

‏به هنگام جداسازی اجزای تشکیل‌دهنده نفت خام، ترکیباتی موسوم به «نفت کوره» (Fuel Oil) از برج تقطیر خارج می‌شوند. مازوت نوعی نفت کوره است که ویسکوزیته بالا و کیفیت پایینی دارد و به طور معمول حاوی مقادیری با درصدهای مختلف از گوگرد است. برای استفاده از مازوت خاصه در نیروگاه‌ها باید گوگرد آن جداسازی شود. در انتهای این مطلب، نحوه گوگردزدایی از مازوت را نیز به شکلی ساده مورد بررسی قرار می‌دهیم.


🔸 دلیل استفاده از مازوت چیست؟

‏مازوت که به طور عمده توسط کشورهای روسیه، قزاقستان، آذربایجان، ترکمنستان و ایران تولید می‌شود برای گرم کردن بویلرها (دیگ بخار) جهت تولید بخار مورد استفاده قرار می‌گیرد چراکه این ماده،‌ «گرمای سوختن» (Energy Value) بسیار بالایی دارد.

‏از عوامل مهم در درجه‌بندی این سوخت باید به محتوای گوگرد آن اشاره کرد که متاثر از منبع اصلی آن است. در حمل و نقل مازوت به طور معمول به این سوخت، «نفت کثیف» (Dirty Oil) می‌گویند و از آن‌جایی که ویسکوزیته بسیار بالایی دارد، پمپ کردن آن به تجهیزات خاصی نیازمند است. مازوت را می‌توان از جمله ترکیب‌های نفت خام به شمار آورد که حاصل تقطیر جزء به جزء آن به هنگام پالایش نفت خام است و بعد از تبخیر بنزین و سایر فرآورده‌های سبک‌تر، از نفت خام بدست می‌آید.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 مازوت چیست و چطور به انسان آسیب می‌ زند؟ — آنچه باید بدانید — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس


❇️ ویدئو «معرفی رشته مهندسی شیمی - گرایش‌ها و بازار کار» در ۱۲ دقیقه | به زبان ساده


🔗 آشنایی با ۷۶ رشته مهم دانشگاهی - [کلیک کنید]

📌 آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید.

✳️ معرفی رشته شیمی محض — از تحصیل تا اشتغال

‏در این مطلب از مجموعه مطالب معرفی رشته‌های دانشگاهی مجله فرادرس، به رشته شیمی محض پرداخته‌ایم و سعی کرده‌ایم تناسب آن با روحیات افراد، دروسی که برای موفقیت در این رشته باید در آن‌ها پایه‌ای قوی‌تر داشت، گرایش‌های آن، بازار کار و سایر موارد مرتبط را مورد بررسی قرار دهیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ رشته شیمی محض مناسب چه کسانی است؟
‏ ○ کدام دروس دوره دبیرستان در رشته شیمی محض بیشتر کاربرد دارند؟
‏ ○ گرایش‌های رشته شیمی محض برای ادامه تحصیل چه هستند؟
‏ ○ مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته شیمی محض چه هستند؟
‏ ○ فارغ التحصیل رشته شیمی محض در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟
‏ ○ بازار کار رشته شیمی محض به چه صورت است؟
‏ ○ امکان ادامه تحصیل در رشته شیمی محض در داخل ایران چگونه است؟
‏ ○ امکان ادامه تحصیل در رشته شیمی محض در خارج از کشور به چه صورت است؟
‏ ○ دروس دانشگاهی رشته شیمی محض تا چه میزان نیازهای بازار کار را پاسخگو هستند؟


🔸 رشته شیمی محض مناسب چه کسانی است؟

‏رشته شیمی در برگیرنده گستره وسیعی از کاربردها در تهیه غذا، حفاظت از محیط زیست، بهبود امکانات بهداشتی، رفاه عمومی و کاربردهای نظامی است. این رشته برای افرادی که تمایل به کار تحقیقاتی تیمی دارند و از نظر جسمی توانایی کار در شرایط سخت‌تر (از قبیل محیط کار آلوده به بخارات ترکیبات شیمیایی) را دارا هستند مناسب است. همچنین با توجه به حجم بالای نیازمندی کشور به تولید مواد اولیه با ارزش از یک طرف و علم قابل اتکای فارغ التحصیلان رشته شیمی محض از طرف دیگر، این رشته برای کسانی که علاقه بالایی به کارآفرینی و خود اشتغالی دارند نیز مناسب است.

‏رشته شیمی محض همچنین برای افرادی که علاقه زیادی به فهم و درک عمیق از مفاهیم و نظریه‌های نوین در مورد مواد و پیچیدگی های خلقت دارند بسیار مناسب است، چرا که به عنوان یک علم پایه، قابلیت ورود به اکثر علوم از طریق این رشته محیا است و در کنار آن امکان ادامه تحصیل در مقاطع دکتری و حتی فوق دکتری نیز به راحتی در ایران و سایر کشورهای جهان برای محققین زیر شاخه‌های آن وجود دارد.


🔸 کدام دروس دوره دبیرستان در رشته شیمی محض بیشتر کاربرد دارند؟

‏کلیه مباحث شیمی دبیرستان به تفکیک از قبیل سینتیک، ترمودینامیک، سنتز مواد آلی و معدنی، استوکیومتری و … در قالب چهار گرایش اصلی شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی معدنی و شیمی فیزیک در این رشته تدریس می‌شوند.

‏مباحث ریاضیات شامل حد و پیوستگی، مشتق‌گیری و کاربردها، انتگرال‌گیری و کاربردها و همچنین توالی سری‌ها به صورت پیشرفته در قالب دروس ریاضی عمومی (۱و۲) و معادلات دیفرانسیل تدریس می‌شوند.

‏مباحث مربوط به درس آمار از اهمیت ویژه‌ای در درس شیمی تجزیه (۱) برخوردار هستند. مباحث درس فیزیک شامل بردارها، حرکت یک بعدی و چند بعدی، دینامیک، ترمودینامیک و الکترومغناطیس به صورت پیشرفته‌تر در دروس فیزیک عمومی (۱ و ۲) تدریس می شود. دروس عمومی از قبیل ادبیات فارسی، زبان انگلیسی، معارف اسلامی و… به مقدار ۲۱ واحد نیز در دوره دانشگاه باید گذرانده شوند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 معرفی رشته شیمی محض — از تحصیل تا اشتغال — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

👍1
✳️ معرفی رشته شیمی کاربردی — از تحصیل تا اشتغال

‏در این مطلب از مجموعه مطالب معرفی رشته‌های دانشگاهی مجله فرادرس، به رشته شیمی کاربردی پرداخته‌ایم و سعی کرده‌ایم تناسب آن با روحیات افراد، دروسی که برای موفقیت در این رشته باید در آن‌ها پایه‌ای قوی‌تر داشت، گرایش‌های آن، بازار کار و سایر موارد مرتبط را مورد بررسی قرار دهیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ رشته شیمی کاربردی مناسب چه کسانی است؟
‏ ○ کدام دروس دوره دبیرستان در رشته شیمی کاربردی بیشتر کاربرد دارند؟
‏ ○ گرایش‌های رشته شیمی کاربردی برای ادامه تحصیل چه هستند؟
‏ ○ مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته شیمی کاربردی چه هستند؟
‏ ○ فارغ التحصیل رشته شیمی کاربردی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟
‏ ○ بازار کار رشته شیمی کاربردی به چه صورت است؟
‏ ○ امکان ادامه تحصیل در رشته شیمی کاربردی در داخل ایران چگونه است؟
‏ ○ امکان ادامه تحصیل در رشته شیمی کاربردی در خارج از کشور به چه صورت است؟
‏ ○ دروس دانشگاهی رشته شیمی کاربردی تا چه میزان نیازهای بازار کار را پاسخگو هستند؟


🔸 رشته شیمی کاربردی مناسب چه کسانی است؟

‏رشته شیمی یک رشته علمی است که با اتم‌ها، عناصر، مولکول‌ها، یون‌ها، ساختارهای مواد، خواص‌، رفتار و تغییرات آن‌ها سروکار دارد. در علم شیمی با استفاده از واکنش‌های شیمیایی به دنبال سنتز مواد جدید کاربردی و مفید با خواص تازه هستند؛ زمینه دیگری از این علم نیز وجود دارد که به آن «شیمی سبز» می‌گویند و در آن در پی سنتز مواد دوست دار محیط زیست هستند تا بتوانند به بشریت کمک کنند. ناگفته نماند رشته شیمی قدمتی طولانی دارد و همیشه مورد توجه بشریت بوده است.

‏این رشته، برای افرادی که روحیه جستجوگر دارند و همیشه در پی علت اتفاقات هستند بسیار مناسب است. فرق کسانی که به علم شیمی علاقه دارند با دیگر افراد را می‌شود در یک مثال ساده نشان داد: افراد علاقه‌مند به شیمی هنگام خوردن آب به ساختار آن، ولی افراد دیگر به رفع تشنگی فکر می‌کنند. افرادی که این رشته را انتخاب می کنند، باید از کارکردن با مولکول‌ها و مواد شیمیایی لذت ببرند و سنتز مواد جدید برای آ‌ن‌ها هیجان‌ انگیز باشد. رشته شیمی کاربردی نسبت به زیر شاخه شیمی محض، همانطور که از نامش مشخص است کاربردی‌تر است.


🔸 کدام دروس دوره دبیرستان در رشته شیمی کاربردی بیشتر کاربرد دارند؟

‏رشته‌های علوم پایه مثل شیمی، فیزیک، زیست و ریاضی دسته‌ای از رشته‌ها هستند که به صورت تخصصی‌تر دروس دبیرستان را به دانشجویان در دانشگاه آموزش می‌دهند. اما در دوره کارشناسی حدودا در دو ترم اول، باید درس‌های پایه مثل ریاضی عمومی، فیزیک پایه و همچنین شیمی عمومی را پاس کنید؛ پاس کردن این دروس مستلزم این است که دروس دبیرستان را به خوبی به خاطر داشته باشید.

‏همانطور که می‌توان حدس زد، مهم‌ترین درسی که از دوره دبیرستان در رشته شیمی کاربردی استفاده می‌شود درس شیمی است؛ تمام آنچه در قالب شیمی در دبیرستان خوانده‌اید در رشته شیمی کاربردی به شکل گسترده‌ای به کار می‌آیند و لذا باید آموخته‌های خود در این رابطه را به خوبی به یاد داشته باشید. در اصل شیمی دبیرستان، اطلاعات اولیه لازم برای ورود به رشته شیمی کاربردی محسوب می‌شود.

‏لازم به ذکر است در دوره کارشناسی تعدادی واحد مثل ریاضی عمومی، فیزیک و.. ارائه می‌شوند که باید برای گذراندن آن‌ها در دروس مشابه‌شان در دوره دبیرستان پایه قوی داشته باشید و آموخته‌های خود در این دوره را به کار گیرید.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 معرفی رشته شیمی کاربردی — از تحصیل تا اشتغال — کلیک کنید (+)



📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ رشته مهندسی پلیمر | معرفی گرایش ها، حقوق و درآمد و بازار کار

‏در این مطلب از مجموعه مطالب معرفی رشته‌های دانشگاهی مجله فرادرس، به رشته مهندسی پلیمر پرداخته‌ایم و سعی کرده‌ایم تناسب آن با روحیات افراد، دروسی که برای موفقیت در این رشته مهندسی باید در آن‌ها پایه‌ای قوی‌تر داشت، گرایش‌های آن، بازار کار و سایر موارد مرتبط را مورد بررسی قرار دهیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ رشته مهندسی پلیمر مناسب چه کسانی است؟
‏ ○ کدام دروس دوره دبیرستان در رشته مهندسی پلیمر بیشتر کاربرد دارند؟
‏ ○ گرایش‌های رشته مهندسی پلیمر برای ادامه تحصیل چه هستند؟
‏ ○ مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته مهندسی پلیمر چه هستند؟
‏ ○ فارغ التحصیل رشته مهندسی پلیمر در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟
‏ ○ بازار کار رشته مهندسی پلیمر به چه صورت است؟
‏ ○ امکان ادامه تحصیل در رشته مهندسی پلیمر در داخل ایران چگونه است؟
‏ ○ امکان ادامه تحصیل در رشته مهندسی پلیمر در خارج از کشور به چه صورت است؟
‏ ○ دروس دانشگاهی رشته مهندسی پلیمر تا چه میزان نیازهای بازار کار را پاسخگو هستند؟


🔸 رشته مهندسی پلیمر مناسب چه کسانی است؟

‏رشته مهندسی پلیمر مناسب افرادی است که به صنعت علاقه دارند. در اصل می توان گفت که پلیمر یکی از اجزای جدا نشدنی هر صنعتی است. همچنین سمت دیگر این رشته آزمایشگاه است. پس بنابراین شخصی که رشته مهندسی پلیمر را انتخاب می‌کند باید هم به کار در محیط کارخانه و هم به کار در محیط آزمایشگاهی علاقه داشته باشد.

‏جنبه تحقیقاتی رشته مهندسی پلیمر نیز بسیار گسترده است و باید فردی که وارد این رشته می شود محقق بسیار خوبی باشد. به دلیل میان رشته‌ای بودن این رشته، افرادی که علاقه‌مند به مهندسی هستند می‌توانند وارد آن شوند. یکی دیگر از مواردی که این زمینه می‌طلبد صبر بسیار زیاد است، زیرا اکثر پروژه‌های پلیمری تا رسیدن به درآمد نسبتاً زمان‌بر هستند. پیشنهاد ویژه این است که اگر قصد ادامه تحصیل در مقطع ارشد یا دکتری را ندارید، به سراغ رشته مهندسی پلیمر نروید.


🔸 کدام دروس دوره دبیرستان در رشته مهندسی پلیمر بیشتر کاربرد دارند؟

‏دروس رشته پلیمر، تشکیل شده از دروس رشته‌های مختلف هستند. شیمی ۲، ۳ و ۴، حساب دیفرانسیل و انتگرال، فیزیک ۱، ۲، ۳ و ۴ از جمله دروسی به حساب می‌آیند که می‌توان به عنوان پیش‌زمینه لازم برای ورود به این رشته به آن‌ها اشاره کرد.

‏پایه رشته مهندسی پلیمر شیمی آلی است. از دروس شیمی مبحث های مهمی که باید حتماً قبل از ورود به دانشگاه تسلط کامل داشت عبارتند از: عدد جرمی، الکترونگاتیویتی، شبکه‌های بلوری، ترکیب و پیوند‌های کوالانسی، عدد اکسایش، ترکیبات آلی و کربن، گروه‌های عاملی، استوکیومتری، ترمودینامیک، آنتالپی و آنتروپی، محلول‌ها، کلوئید و سوسپانسیون.

‏از دروس ریاضی می توان به سرفصل هایی همانند مشتق، انتگرال، حد و لگاریتم اشاره کرد. درس فیزیک، پس از شیمی مهم‌ترین درس برای رشته مهندسی پلیمر است. مباحث مهم این درس که باید حتماً به آن‌ها تسلط داشت، عبارتند از: نور، دینامیک، کار و انرژی، مقاومت الکتریکی، حرکت شناسی، دینامیک، حرکت نوسانی، صوت.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 رشته مهندسی پلیمر | معرفی گرایش ها، حقوق و درآمد و بازار کار — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس


❇️ فیلم آموزش «تبدیل واحد فشار» در ۶ دقیقه | به زبان ساده


📌 آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید.
‌‌‌

❇️ فیلم آموزش «جدول تناوبی» در ۱۶ دقیقه | به زبان ساده


📌 آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید.
‌‌‌
✳️ اکسید چیست ؟ — بررسی رفتار شیمیایی اکسیدهای فلزی و نافلزی

‏اکسید ها ترکیبات شیمیایی هستند که در آن‌ها، یک یا چند اتم اکسیژن با اتم دیگری ترکیب شده است. به بیان دیگر، اکسیدها ترکیبات دوتایی (باینری) اکسیژن با عنصری دیگر هستند. از نمونه‌های این اکسیدها می‌توان به دی‌اکسید کربن، دی‌اکسید گوگرد، کلسیم اکسید و حتی آب اشاره کرد. تمامی این ترکیبات، اکسید نام دارند چراکه در این ترکیبات، به غیر از اکسیژن، تنها یک اتم دیگر وجود دارد. در این آموزش یاد می‌گیریم که اکسید چیست و رفتار شیمیایی اکسیدهای فلزی و نافلزی را بررسی می‌کنیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ انواع اکسید
‏ ○ پراکسید و دی اکسید
‏ ○ اکسید ترکیبی
‏ ○ تهیه اکسید
‏ ○ روندهای تناوبی در رفتار اسید و باز اکسیدها
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شیمی (۳) – پایه دوازدهم
‏ ○ رفتار شیمیایی اکسیدهای فلزی و نافلزی


🔸 انواع اکسید

‏بسته به خاصیت اسید و باز اکسیدها، رفتار شیمیایی آن‌ها به سه دسته اسیدی،‌ بازی و خنثی (آمفوتر) طبقه‌بندی می‌کنند. البته اکسیدهای فلزی و غیرفلزی نیز نوع دیگری از دسته‌بندی را تشکیل می‌دهند و زیرمجموعه‌ای از دسته‌بندی زیر به شمار می‌آیند. در ادامه این دسته‌ها را بررسی می‌کنیم.

‏– اکسیدی که با آب ترکیب شود و اسید تولید کند، موسوم به اکسید اسیدی است.

‏– اکسیدی که در آب، باز تولید کنید، اکسید بازی نام دارد.

‏– محلول آمفوتر نیز به ماده‌ای می‌گیوند که هم به عنوان اسید و هم باز وارد واکنش می‌شود.

‏البته به این نکته توجه داشته باشید که یک اکسید می‌تواند اسیدی یا بازی نباشد اما همچنان در دسته اکسیدهای خنثی تقسیم‌بندی شود. خواص دیگری نیز وجود دارند که به کمک آن‌ها می‌توان انواع اکسید را شناسایی کرد. واژه «بی‌آب» (Anhydride) یا انیدرید به ترکیبی می‌گویند که برای تشکیل اسید یا باز، مولکول آب را جذب می‌کند.

‏اکسیدهای اسیدی به اکسیدهای عناصر نافلزی (گروه‌های ۱۴ تا ۱۷ جدول تناوبی) می‌گویند. چنین اسید انیدریدهایی با آب، اسید تشکیل می‌دهند. برخی از این اسیدها به همراه واکنش در زیر آورده شده‌اند.


🔸 پراکسید و دی اکسید

‏دیدیم که فلزات گروه ۱ و ۲ در واکنش با اکسیژن، اکسید تولید می‌کنند. به طور مثال، فلزات گروه ۱ به سرعت با اکسیژن واکنش می‌دهند تا اکسیدهای مختلف یونی به شکل M۲O تولید کنند. در ادامه، با پراکسیدها و سوپراکسیدها و دی‌اکسیدها نیز آشنا خواهیم شد.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 اکسید چیست ؟ — بررسی رفتار شیمیایی اکسیدهای فلزی و نافلزی — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ آلیاژ چیست؟ — به زبان ساده

‏آلیاژ به ترکیبی از فلزات یا ترکیب فلزات با عناصر نافلزی می‌گویند. به طور مثال، با ترکیب طلا و مس به «طلای قرمز» (Red Gold) و با ترکیب کردن طلا و نقره به طلای سفید دست پیدا می‌کنیم. در ترکیب آهن با کربن یا سیلیکون، به آلیاژ فولاد یا آهن سیلیکونی می‌رسیم. در این ترکیبات، خواص ماده حاصل، با عناصر خالص سازنده خود متفاوت است که به طور عمده، این خواص شامل مقاومت و سختی می‌شوند. برخی مواد وجود دارند که در فرمول شیمیایی خود شامل عناصر فلزی هستند اما رفتاری همچون فلزات از خود نشان نمی‌دهند، مانند آلومینیوم اکسید و سدیم کلرید. برخلاف این نوع از مواد، یک آلیاژ همواره خواص فلزی مانند رسانایی الکتریکی، چکش‌خواری، شفافیت و درخشندگی را شامل می‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ مقدمه
‏ ○ تئوری ساخت آلیاژ
‏ ○ فرآوری آلیاژها
‏ ○ مکانیسم‌های تولید آلیاژ
‏ ○ تاریخچه و مثال‌هایی از آلیاژ
‏ ○ فرآیند پیرسختی


🔸 مقدمه

‏استفاده از آلیاژ کاربردهای گسترده‌ای دارد. از فولاد در ساخت ساختمان‌ها گرفته تا آلیاژهای تیتانیوم در صنعت هوانوردی، همگی حاصل پیشرفت‌های علم مهندسی مواد در ساخت آلیاژهای متفاوت به شمار می‌آیند. در برخی موارد،‌ ترکیب فلزات مختلف سبب کاهش هزینه‌های کلی در ساخت مواد خواهد شد که این مواد، خواص مهم و کاربردی خود را نیز حفظ می‌کنند. در موارد دیگری، ترکیب فلزات با یکدیگر، خواص هریک از عناصر سازنده را نیز بهبود می‌بخشد. این خواص را می‌توان در استحکام مکانیکی و مقاومت در برابر خوردگی جستجو کرد. از نمونه‌های آلیاژ می‌توان به فولاد، دورالومین، لحیم، برنج، مس‌وار (پیوتر)، برنز و آمالگام (ملغمه) اشاره کرد.

‏یک آلیاژ می‌تواند یک محلول جامد یا مخلوطی از فازهای مختلف باشد به گونه‌ای که یک «میکروساختار» (Micro-Structure) از بلورهای مختلف را تشکیل دهد. «ترکیبات میان‌فلزی» (Intermetallic Compound)، آلیاژهایی با نسبت‌های استوکیومتری و ساختار بلوری مشخص هستند.

‏آلیاژها را با پیوندهای فلزی تعریف و برای استفاده از آلیاژها، آن‌ها را به صورت درصد جرمی بیان می‌کنند. دسته‌بندی‌های مختلفی برای آلیاژها در نظر گرفته شده است. آن‌ها را می‌توان در دو دسته آلیاژهای «جانشینی» (Substitutional) و «درون شبکه‌ای» (Interstitial) طبقه‌بندی کرد. البته بر اساس نوع آرایش اتمی در آلیاژها، آن‌ها را می‌توان به همگن،‌ ناهمگن و میان‌فلزی تقسیم‌بندی کرد.


🔸 تئوری ساخت آلیاژ

‏ساخت آلیاژ یک فلز به کمک ترکیب آن با یک یا چند عنصر دیگر انجام می‌شود. معمول‌ترین و قدیمی‌ترین روش ساخت آلیاژ شامل ذوب فلز و حل کردن مواد دیگر در داخل آن است. به طور مثال، تیتانیوم مایع قابلیت حل کردن بسیاری از فلزات و نافلزات را در خود دارد. علاوه بر این، عنصر تیتانیوم به سادگی، گازهایی همچون اکسیژن را جذب می‌کند و در حضور نیتروژن می‌سوزد. در نتیجه، فرآیند تهیه آلیاژهای تیتانیوم نیازمند محیط خلاء است.

‏با اضافه کردن عنصری دیگر به یک فلز، تفاوت در اندازه اتم‌ها موجب می‌شود تا یک «تنش داخلی»‌ (Internal Stress) در بلور فلزی ایجاد شود. این تنش در بسیاری از موارد موجب تقویت خواص فلز خواهد بود. قدرت رسانایی و انتقال حرارت آلیاژها معمولا کمتر از عناصر سازنده خود است. خواص فیزیکی همچون چگالی، واکنش‌پذیری و «مدول یانگ»‌ (Young’s Modulus) یک آلیاژ تفاوت چندانی با عناصر سازنده خود ندارد. اما برخی خواص مهندسی همچون «مقاومت کششی» (Tensile Strength)، چکش‌خواری و «مقاومت برشی» (Shear Strength)، به طور مشخصی با عناصر سازنده خود تفاوت خواهند داشت.


مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 آلیاژ چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

Forwarded from FaraDars_Course

📣 معرفی «کانال‌های موضوعی فرادرس» در رشته‌های مختلف تحصیلی و تخصصی

🌟 برای دسترسی به مطالب و مقالات آموزشی رایگان فرادرس، عضو کانال مورد نظر خود شوید👇👇👇


📌کانال آموزش برنامه‌نویسی:
@FaraProg

📌کانال آموزش برنامه‌نویسی پایتون:
@FaraPython

📌کانال آموزش برنامه‌نویسی اندروید:
@FaraAnd

📌کانال آموزش برنامه‌نویسی جاوا:
@Fara_Java

📌کانال آموزش طراحی و توسعه وب:
@FaraWebDev

📌کانال آموزش متلب و سیمولینک:
@FaraMatlabSim

📌کانال آموزش رباتیک:
@FaraRobotics

📌کانال آموزش هوش مصنوعی:
@FaraAI

📌کانال آموزش علم داده:
@Fara_DS

📌کانال آموزش علوم مهندسی:
@FaraEng

📌کانال آموزش مهندسی مکانیک:
@FaraMechanical

📌کانال آموزش مهندسی برق:
@FaraElectrical

📌کانال آموزش مهندسی عمران:
@FaraCivil

📌کانال آموزش معماری:
@FaraArch

📌کانال آموزش شیمی:
@FaraChem

📌کانال آموزش مهندسی و علوم کامپیوتر:
@FaraCompEng

📌کانال آموزش طراحی گرافیک:
@FaraGraphDesign

📌کانال آموزش زبان‌های خارجی:
@FaraLang

📌کانال آموزش زیست‌شناسی:
@FaraBio

📌کانال آموزش فیزیک:
@FaraPhys

📌کانال آموزش ریاضیات:
@FaraMathematic

📌کانال آموزش آمار و احتمالات:
@FaraStatistics

📌کانال آموزش نرم افزارهای آفیس:
@FaraOffice

📌کانال آموزش بورس و بازار سهام:
@FaraVest

📌کانال آموزش بازاریابی دیجیتال:
@Kaprila


@FaraDars — کانال اصلی فرادرس
✳️ محلول ها — به زبان ساده

‏محلول ها شامل مخلوط‌هایی همگن با دو جزء حلال و حل‌ شونده هستند. به جزء بیشتر، «حلال» (Solvent) و جزء کمتر «حل‌شونده» (Solute) می‌گویند. اگر در یک محلول،‌ هر دو جزء به نسبت ۵۰ درصد حضور داشته باشند،‌ نام حلال یا حل‌ شونده را می‌توان به هرکدام نسبت داد یا اینکه ماده‌ای که بیشتر عمومیت دارد و مورد استفاده قرار می‌گیرد را به عنوان حلال نام‌گذاری می‌کنیم. زمانی که دو مایع در یکدیگر حل شوند، به هرکدام بسته به میزان حضور در محلول، نام‌های حلال و حل‌ شونده اطلاق می‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ انواع محلول ها
‏ ○ انحلال پذیری
‏ ○ خواص محلول ها


🔸 انواع محلول ها

‏زمانی که یک حل‌شونده در حلال حل شود،‌ مولکول‌ها و یون‌های حل‌شونده به طور کامل با حلال مخلوط می‌شوند. بعد از انحلال، هیچ مرزی بین حل‌شونده و حلال قابل مشاهده نیست. به این دسته از محلول ها،‌ همگن یا هموژن می‌گویند. همانطور که مواد دارای سه حالت جامد، مایع و گاز هستند، محلول های آنها نیز در این سه حالت وجود دارند.

‏مخلوط‌های گازی معمولا به صورت همگن هستند و به محلول های «گاز در گاز» (Gas-Gas) موسوم‌اند. اتمسفر یک محلول گازی شامل نیتروژن، اکسیژن، آرگون، دی‌اکسید کربن،‌ آب، متان و اجزای دیگر است. البته مقادیر آب و دی‌ اکسید کربن بسته به دما و مکان تغییر می‌کنند.

‏زمانی که مولکول‌های گاز، جامد یا مایع،‌ در مایعات مخلوط و پخش شوند، حالت همگن ایجاد شده را «محلول مایع» (Liquid Solution) می‌گویند. در حالت کلی، کلمات محلول مایع و محلول، به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. شیمیدانها، در بیشتر موارد، جذب محلول های مایع و گاز می‌شوند در حالیکه مهندسین مواد به خواص محلول های جامد علاقه‌مند هستند. بیشتر آلیاژها، مواد سرامیکی و پلیمری در طبقه‌بندی محلول های جامد قرار می‌گیرند. در حالات مختلفی، مس و روی با حل شدن در یکدیگر و پس از سخت شدن، تشکیل یک محلول جامد را به نام «برنج» (Brass) می‌دهند. نقره، طلا و مس، آلیاژهایی با خصوصیات و رنگ‌های متفاوت هستند. در علم مواد، آلیاژها و محلول های جامد بسیار مورد توجه قرار می‌گیرند.


🔸 انحلال پذیری

‏بیشترین میزانی که یک ماده در حجم مشخصی از حلال می‌تواند حل شود را «حل‌ شوندگی» (Solubility) یا انحلال‌پذیری می‌گویند. به طور معمول، حل‌ شوندگی در آب با واحد $$g / ۱۰۰ mL$$ بیان می‌شود. زمانی که یک مایع به طور کامل در دیگری حل شود، هر دو مایع «امتزاج پذیر» (Miscible) هستند. مایعاتی که به هیچ شکل در یکدیگر حل نمی‌شوند را «امتزاج ناپذیر» (Immiscible) می‌نامند.

‏تمامی محلول ها به هنگام مخلوط شدن، آنتروپی مثبت دارند. برهم‌کنش بین مولکول‌های مختلف از لحاظ انرژی ممکن است سبب ادامه فرآیند یا توقف آن باشد. اگر برهم‌کنش‌ها مفید نباشند، انرژی آزاد با افزایش غلظت حل‌شونده، کاهش پیدا می‌کند. در لحظه‌ای خاص،‌ انرژی از دست رفته بر افزایش آنتروپی غلبه می‌کند و پس از آن هیچ یک از اعضای حل‌ شونده، قابلیت حل شدن در محلول‌ را ندارند. این نوع از محلول، «اشباع» (Saturated) نام دارد.

‏با این وجود، نقطه‌ای که یک محلول اشباع می‌شود، با تغییر عوامل محیطی همچون دما، فشار و آلودگی‌ها به سادگی قابل تغییر است. در برخی موارد،‌ می‌توان یک محلول «فوق اشباع» (Super Saturated) بدست آورد. برای این کار باید قابلیت حل‌ شوندگی را در محلول افزایش داد. به طور مثال این کار با افزایش دما قابل انجام است و پس از افزایش حل‌ شوندگی،‌ می‌توان با کاهش دما به یک محلول فوق اشباع دست یافت. به طور کلی،‌ هرقدر دمای یک حلال بیشتر باشد، مقدار بیشتری از حل‌ شونده جامد می‌تواند در آن حل شود. اما حل‌ شوندگی بیشتر گازها و برخی ترکیبات،‌ با افزایش دما کاهش می‌یابد. این رفتار نتیجه آنتالپی گرماده محلول است. برخی سورفکتانت‌ها (Surfactants) این رفتار را از خود نشان می‌دهند. حل‌ شوندگی مایع در مایع در مقایسه با جامدات یا گازها حساسیت کمتری نسبت به دما دارد.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 محلول ها — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ عدد اتمی، عدد جرمی و ایزوتوپ — به زبان ساده (+ دانلود فیلم آموزش رایگان)

‏اگر با جدول تناوبی عناصر آشنا باشید، خواهید دانست که این جدول ویژگی تمامی عناصر سازنده دنیای اطرافمان را به خوبی توضیح داده است. عناصری که در ستون اول این جدول قرار گرفته‌اند، شدیدا با آب واکنش می‌دهند. یا این‌که ستون آخر جدول، گاز‌هایی هستند که به سختی با دیگر عناصر واکنش می‌دهند. اما جالب است بدانید که هریک از این عناصر نیز به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. در حقیقت برای هر عنصر مفهومی تحت عنوان ایزوتوپ تعریف می‌شود. در ادامه این مفهوم را به تفصیل توضیح خواهیم داد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ ایزوتوپ
‏ ○ پایداری
‏ ○ نماد استفاده شده برای اتم
‏ ○ جرم اتمی میانگین
‏ ○ فیلم‌ های آموزش عدد اتمی، عدد جرمی و ایزوتوپ — به زبان ساده (+ دانلود فیلم آموزش رایگان)


🔸 ایزوتوپ

‏یک اتم از هسته‌ای با چگالی بالا و الکترون‌های اطرافش تشکیل شده است. این تصویری است که مدل اتمی بور برای اولین بار، آن را ترسیم کرده است. هسته‌ اتم نیز از دو جزء اصلی نوترون و پروتون تشکیل شده است.

‏پروتون و نوترون را می‌توان دو مولفه‌ی مشابه از یک اتم دانست. در حقیقت تنها یک ویژگی است که این دو اِلِمان را از یکدیگر مجزا می‌کند. این ویژگی بار الکتریکی آن‌ها است. پروتون ذره‌ای با بار مثبت و نوترون ذره‌ای خنثی محسوب می‌شود. این تفاوت در بار الکتریکی باعث می‌شود تا پروتون میدان‌ مغناطیسی و میدان الکتریکی را حس کند، ولی نوترون واکنشی نسبت به آن‌ها نداشته باشد.

‏الکترون نیز که جرمی بسیار کم‌تر از پروتون و نوترون دارد، دارای باری برابر با پروتون ولی با اندازه‌ی منفی است. بنابراین اتمی که اندازه‌ الکترون‌ها و نوترون‌ها در آن برابر باشد، بارش نیز خنثی خواهد بود. توجه داشته باشید که این تعداد الکترون‌های یک اتم است که رفتار شیمیایی یک عنصر خاص را تعیین می‌کند.


🔸 پایداری

‏قابلیت تغییر ماهیت در اتم‌ها منجر می‌شود تا ایزوتوپ‌ها را با ناپایداری مواجه کند. این مفهومی است که کشف آن، جایزه نوبل را در سال ۱۹۲۱ برای «فردریک سودی» (Frederick Soddy) به ارمغان آورد.

‏برخی از ایزوتوپ‌ها همچون کربنِ ۱۲،‌ همواره وجود دارند و تنها در شرایطی خاص تغییر ماهیت می‌دهند. این در حالی است که کربن ۱۴ حالتی ناپایدار داشته و به ایزوتوپی پایدار از عنصری دیگر تبدیل می‌شود.

‏برای نمونه کربن ۱۴ با تغییر در تعداد پروتون‌هایش به نیتروژن ۱۴ تبدیل می‌شود. در این فرآیند که تحت عنوان «فروپاشی بتا» (Beta Decay) شناخته می‌شود، هسته‌ی اتم امواجی از جنس الکترون و آنتی‌ نوترون ساطع کرده و تعداد پروتون‌هایش افزایش می‌یابد. با افزایش یک پروتون در هسته، اتم تغییر ماهیت داده و به ایزوتوپی پایدار از عنصر نیتروژن تبدیل می‌شود. در شکل زیر شماتیکی از فرآیند فروپاشی بتا نشان داده شده است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 عدد اتمی، عدد جرمی و ایزوتوپ — به زبان ساده (+ دانلود فیلم آموزش رایگان) — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس


❇️ فیلم آموزش «تفاوت‌های بنزین و گازوئیل» در ۹ دقیقه | به زبان ساده


📌 آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید.