FaraChem | فرا شیمی: آموزش‌های شیمی
581 subscribers
60 photos
38 videos
257 links
🧑‍💻 فرا شیمی — کانال تخصصی شیمی

🔸 شیمی عمومی
🔸 شیمی معدنی
🔸 شیمی فیزیک
🔸 شیمی تجزیه
🔸 شیمی آلی
🔸 الکتروشیمی
🔸 ترمودینامیک
🔸 مهندسی شیمی
🔸 طراحی راکتور

🚀 برای مشاهده تمام آموزش‌های ویدیویی، روی لینک زیر بزنید:👇
fdrs.ir/tc/chem
Download Telegram
✳️ عدد جرمی چیست ؟ — به زبان ساده

‏عدد جرمی که آن‌را با نماد «A» نشان می‌دهند و به عدد نوکلئون نیز معروف است، به مجموع تعداد پروتون‌ها و نوترون‌های هسته یک اتم می‌گویند. این مقدار به طور تقریبی برابر با جرم اتمی یک اتم یا همان یکای جرم اتمی (amu) است. البته توجه داشته باشید که عدد جرمی برای هر ایزوتوپ یک عنصر با دیگری متفاوت است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تاریخچه اندازه‌گیری وزن اتمی
‏ ○ عدد جرمی
‏ ○ نحوه نمایش یک اتم
‏ ○ تغییر عدد جرمی در واپاشی پرتوزا
‏ ○ تفاوت عدد جرمی و جرم اتمی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه هشتم – بخش شیمی
‏ ○ جمع بندی


🔸 تاریخچه اندازه‌گیری وزن اتمی

‏در اوایل قرن نوزدهم بود که «جان دالتون» (John Dalton) در بخشی از آزمایش‌های خود توانست وزن تعدادی از عناصر را تعیین کند. وزن‌های اتمی اساس توسعه جدول مندلیف بود و در حقیقت، تمامی وزن‌های اتمی بر اساس مقایسه با وزن اتمی هیدروژن بدست آمده بودند. بعد از کشف پروتون، در آن زمان دانشمندان فرض کردند که وزن یک اتم برابر با وزن پروتون است و الکترون‌ها نیز نقشی در وزن اتمی یک عنصر ندارند.

‏با توجه به اهمیت یادگیری مفهوم عدد جرمی و سایر مفاهیم همچون عدد اتمی و جرمی در دروس مربوط به علوم تجربی، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش علوم تجربی پایه هشتم – بخش شیمی کرده که لینک آن در ادامه آمده است.

‏– None.


🔸 عدد جرمی

‏«ارنست رادرفورد» (Ernest Rutherford) نشان داد که بخش عمده جرم یک اتم در هسته آن متمرکز شده که از پروتون و نوترون تشکیل شده است. عدد جرمی همانطور که گفته شد به صورت مجموع تعداد پروتون‌ها و نوترون‌ها در یک اتم تعریف می‌شود. به همین دلیل،‌ برای محاسبه عدد جرمی کافی است که تعداد نوترون‌ها را با تعداد پروتون‌ها (عدد اتمی) جمع کنیم.

‏فرمول محاسبه عدد جرمی نیز به زبان ساده به صورت زیر خواهد بود.

‏تعداد نوتورن‌ها + عدد اتمی = عدد جرمی



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 عدد جرمی چیست ؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ کروماتوگرافی کاغذی چیست ؟ | توضیح علمی به زبان ساده

‏در مطالب پیشین «مجله فرادرس» در رابطه با کروماتوگرافی از جمله کروماتوگرافی گازی و اصطلاحات مهم کروماتوگرافی گازی صحبت کردیم. همچنین با کروماتوگرافی لایه‌نازک و HPLC نیز آشنا شدیم. در این مطلب یاد می‌گیریم که کروماتوگرافی کاغذی چیست و نحوه آماده‌سازی کاغذ کروماتوگرافی را نیز مرور خواهیم کرد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ کروماتوگرافی کاغذی چیست ؟
‏ ○ اساس کروماتوگرافی کاغذی چیست ؟
‏ ○ تهیه کروماتوگرام
‏ ○ مقادیر ضریب بازداری در کروماتوگرافی کاغذی
‏ ○ اگر ترکیباتی بی رنگ در کروماتوگرافی کاغذی داشتیم باید چه کار کنیم؟
‏ ○ کروماتوگرافی کاغذی دو طرفه
‏ ○ نحوه عملکرد کروماتوگرافی کاغذی
‏ ○ کروماتوگرافی کاغذی برای جداسازی پنج نوع کاتیون فلزی
‏ ○ گزارش کار آزمایشگاه در کروماتوگرافی کاغذی
‏ ○ کروماتوگرافی کاغذی قندها
‏ ○ کاربردهای کروماتوگرافی کاغذی
‏ ○ انواع کروماتوگرافی کاغذی
‏ ○ کروماتوگرافی کاغذی یک روش کیفی است یا کمی؟
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شناسایی و آنالیز دستگاهی پلیمرها
‏ ○ خلاصه مراحل انجام کروماتوگرافی کاغذی


🔸 کروماتوگرافی کاغذی چیست ؟

‏«کروماتوگرافی کاغذی» (Paper Chromatography) از جمله روش‌های جداسازی مواد به شمار می‌آید که برای جداسازی از یک کاغذ (نوار کاغذی) به عنوان فاز ساکن بهره می‌گیرد. کروماتوگرافی کاغذی روشی ارزان‌قیمت برای جداسازی مواد شیمیایی از یکدیگر است و این جداسازی بر اساس سرعت متفاوت حرکت مواد در طول کاغذ انجام می‌گیرد. علاوه بر این، ابزار تحلیلی قدرتمندی است که از مقادیر کم مواد شیمیایی استفاده می‌کند.


🔸 اساس کروماتوگرافی کاغذی چیست ؟

‏اصول کروماتوگرافی را می‌توان شامل اصول «کروماتوگرافی تقسیمی» (Partition Chromatography) و «کروماتوگرافی جذب سطحی» (Adsorption Chromatography) دانست چراکه مواد بین فازهای مایع تقسیم یا توزیع می‌شوند. فازهای موجود، آب موجود در حفرات کاغذ فیلتر و فاز دیگر نیز، نوعی فاز متحرک است که از کاغذ عبور می‌کند. همانند سایر روش‌های کروماتوگرافی، فاز متحرک از میان فاز ساکن عبور می‌کند و اجزای مخلوط‌ها با آن حمل می‌شوند. در ادامه، اجزای مختلف با سرعت‌های متفاوتی در طول کاغذ حرکت می‌کنند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 کروماتوگرافی کاغذی چیست ؟ | توضیح علمی به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

👍1
✳️ اثر یون مشترک — به زبان ساده

‏زمانی‌که یک محلول یونی در تماس با محلول یونی دیگری قرار بگیرد که یونی مشترک داشته باشند، انحلال‌پذیری ماده یونی به شدت کاهش می‌یابد که به این پدیده، اثر یون مشترک می‌گویند. در حقیقت، «اثر یون مشترک» (Common Ion Effect) به اثری می‌گویند که سبب کاهش تفکیک یک الکترولیت به هنگام اضافه شدن الکترولیت دیگری شود که این الکترولیت اضافه شده، شامل یون مشترکی است که از قبل به محلول اضافه شده است. اثر یون مشترک را متاثر از اصل لوشاتلیه می‌دانند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ مقدمه
‏ ○ اثر یون مشترک
‏ ○ یون مشترک
‏ ○
‏ ○ اثر یون مشترک در حلالیت
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شیمی عمومی
‏ ○ pH و اثر یون مشترک


🔸 مقدمه

‏از نمونه‌هایی که می‌توان اثر یون مشترک را مشاهده کرد می‌توان به عبور گاز هیدروژن کلرید از میان محلول سدیم کلرید اشاره کرد که سبب رسوب سدیم کلرید می‌شود که این رسوب به علت وجود مقدار اضافه یون‌های کلرید در محلول در اثر تفکیک $$HCl$$ است.

‏\begin{equation}
\mathrm{HF}(\mathrm{aq})+\mathrm{H} ۲ \mathrm{O}(\mathrm{I}) \rightleftharpoons \mathrm{H}{۳} \mathrm{O}^{+}(\mathrm{aq})+\mathrm{F}^{-}(\mathrm{aq})
\end{equation}

‏چنین اثری را نمی‌توان در ترکیبات فلزات واسطه مشاهده کرد زیرا بلوک d این عناصر تمایل به تشکیل یون‌های کمپلکس دارند. ترکیب CuCl از جمله این ترکیبات است که در آب انحلال‌پذیر نیست. اگر بخواهیم این ترکیب در آب حل شود باید یون‌های کلرید به آب اضافه کنیم تا یون کمپلکس محلول در آب به صورت $$CuCl
۲^-$$ تشکیل شود.


🔸 اثر یون مشترک

‏همانطور که گفته شد اگر بخواهیم به یک محلول یونی، ترکیبی را اضافه کنیم که شامل یون مشترکی با یون داخل محلول باشد، انحلال‌پذیری آن یون کاهش پیدا می‌کند. به طور مثال ممکن است بخواهیم NaCl جامد را در محلولی حل کنیم که از قبل شامل یون کلر $$(Cl^-)$$ است. مقدار NaCl که می‌توان برای رسیدن به نقطه اشباع در محلول حل کرد به دلیل وجود اثر یون مشترک در نهایت کاهش می‌یابد. چنین اثری نقش مهمی در داروسازی و محیط زیست ایفا می‌کند. اثر یون مشترک را می‌توان به کمک اصل لوشاتلیه بیان کرد. معادله واکنش زیر را در نظر بگیرید.

‏$$AB{(s) }\leftrightarrow { A^+ }{ (aq) } + { B^-}{ (aq) }$$

‏در یک انحلال ساده، اضافه کردن یون $${ A^+ }
{ (aq) }$$ از طریق ترکیب دیگر سبب می‌شود تا تعادل به طرف چپ جابجا شود که همین امر، غلظت یون $$B^-$$ را کاهش و در نهایت سبب کاهش انحلال‌پذیری جامد $$AB$$ می‌شود. به عوان مثال، زمانی‌که کلسیم فلوراید در اثر انحلال، به یون‌های کلسیم و کلر تفکیک شود، معادله تفکیک را می‌توان به صورت زیر نوشت:



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 اثر یون مشترک — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ واکنش دهنده و فرآورده در شیمی — به زبان ساده

‏یک دانشجوی شیمی به هنگام مطالعه مطالب مختلف شیمی همچون استوکیومتری موارد یا بررسی ثابت تعادل و سینتیک شیمیایی و همچنین بررسی نتایج آزمایش در آزمایشگاه شیمی، با واکنش دهنده و فرآورده های بسیاری روبرو می‌شود که باید به کمک روش‌های مختلف جداسازی در شیمی همچون انواع روش‌های کروماتوگرافی مانند کروماتوگرفی گازی و TLC، فرآورده‌های حاصل را تحلیل کند. در این آموزش قصد داریم با واکنش دهنده و فرآورده در شیمی آشنا شویم تا بتوانیم تفاوت آن‌ها را از یکدیگر تشخیص دهیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ واکنش دهنده و فرآورده
‏ ○ واکنش دهنده و فرآورده سوختن شمع
‏ ○ مثال برای واکنش دهنده و فرآورده
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه هشتم – بخش شیمی
‏ ○ سطح انرژی واکنش دهنده و فرآورده


🔸 واکنش دهنده و فرآورده

‏اگر بخواهیم واکنش دهنده و فرآورده را در شیمی بررسی کنیم باید در ابتدا با واکنش شیمیایی و معادله واکنش آشنا باشیم. به طور مثال، واکنش بین روی و گوگرد را در نظر بگیرید که حاصل آن سولفید روی خواهد بود.

‏سولفید روی $$\rightarrow$$ گوگرد + روی

‏راه بهتری که برای نمایش واکنش بالا وجود دارد این است که از نماد مواد شرکت کننده در واکنش استفاده کنیم. در نتیجه می‌توان واکنش بالا را به شکل زیر نوشت:


🔸 واکنش دهنده و فرآورده سوختن شمع

‏آیا تا کنون به سوختن شمع دقت کرده‌اید که ببینید چه اتفاقی در این میان رخ می‌دهد. سوختن شمع را می‌توان به عنوان یک تغییر شیمیایی توصیف کرد که در آن، یک یا چند ماده، به شکل دیگری از ماده یا مواد مختلف تبدیل می‌شوند. واکنش دهنده و فرآورده سوختن شمع را می‌توان به شکل زیر تعریف کرد. واکنش‌دهنده به ماده یا موادی می‌گویند که شروع یک واکنش شیمیایی را در صورت وجود آن‌ها انجام می‌گیرد. فرآورده نیز به موادی می‌گویند که در طول یک واکنش شیمیایی به تولید می‌رسند.

‏در نتیجه، برای بررسی واکنش دهنده و فرآورده در سوختن شمع باید ماده یا مواد شرکت کننده در واکنش را مورد بررسی قرار دهیم. به هنگام سوختن شمع، واکنش‌دهنده‌ها شامل نخ شمع و موم به همراه اکسیژن خواهند بود و فرآورده‌ها نیز گاز دی‌اکسید کربن و بخار آب هستند. برای چرایی مشخص شدن واکنش دهنده و فرآورده سوختن شمع باید به طور کلی به واکنش سوختن اشاره کنیم. در حالت کلی به واکنش اکسایش و کاهش در دمای بالا بین یک سوخت (کاهنده) و یک اکسنده (به طور معمول اکسیژن اتمسفری)، واکنش سوختن می‌گویند. حال اگر این سوخت، ماده‌ای آلی مثل آلکان‌ها یا هیدروکربن‌های آروماتیک و شامل کربن باشد، فرآورده حاصل در اثر سوختن کامل یعنی سوخت با بازده واکنش ۱۰۰ درصدی، دی‌اکسید کربن و بخار آب خواهد بود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 واکنش دهنده و فرآورده در شیمی — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ تبخیر چیست؟ — به زبان ساده

‏تبخیر به فرآیند تبدیل مایع به بخار (گاز) می‌گویند. در نتیجه افزایش دما، انرژی جنبشی مولکول‌ها افزایش پیدا می‌کند. به دلیل این افزایش، نیروی جاذبه بین مولکول‌ها کاهش می‌یابد و در نهایت، این مولکول‌ها به شکل بخار به محیط اطراف روانه می‌شوند. این فرآیند با تغییر حالت ماده و مصرف گرما همراه است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ انواع تبخیر
‏ ○ عوامل موثر بر تبخیر
‏ ○ نمونه های از تبخیر در زندگی روزمره
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شیمی عمومی
‏ ○ تبخیر و فشار بخار


🔸 انواع تبخیر

‏تبخیر را می‌توان به دو نوع زیر تقسیم کرد:

‏– «تبخیر» (Vaporization)

‏– «جوشش» (‌Boiling)

‏تبخیر نوع پدیده سطحی (وابسته به سطح) به شمار می‌آید حال آن‌که جوشش به عنوان پدیده‌ای توده‌ای – اتفاق افتاده در توده ماده – در نظر گرفته می‌شود.


🔸 عوامل موثر بر تبخیر

‏عوامل مختلفی سبب می‌شوند که فرآیند تبخیر سرعت بیشتر یا کمتری داشته باشد که در ادامه به این عوامل اشاره خواهیم کرد.

‏– دما: تبخیر به طور مستقیم به دما وابسته است. با افزایش دما، انرژی جنبشی مولکول افزایش و نیروی جاذبه بین مولکول‌ها کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه، با افزایش دما، سرعت تبخیر افزایش می‌یابد.

‏– سطح: با افزایش سطح تماس مایع با اتمسفر یا منبع گرما، سرعت تبخیر افزایش خواهد یافت چراکه در این شرایط تعداد ذرات بیشتری در معرض تغییر دما قرار می‌گیرند.

‏– فشار: فشار رابطه معکوس با بخار شدن دارد. با افزایش فشار، انرژی جنبشی ذرات به سادگی قبل افزایش پیدا نمی‌کند.

‏– سرعت باد: با افزایش سرعت باد، به دلیل نقش روبشی باد در جابجایی مولکول‌ها، سرعت تبخیر نیز افزایش پیدا خواهد کرد.

‏از آن‌جایی که فهم پایه‌ای پدیده‌ها برای یادگیری دروس در دوره متوسطه از جمله پیش‌نیازهای مهم به شمار می‌آید، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش شیمی عمومی کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.

‏– None.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 تبخیر چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ حفاظت کاتدی چیست ؟ | راهنمای کاربردی — از صفر تا صد

‏حفاظت کاتدی روشی است که به کمک آن از خوردگی تاسیسات فلزی زیر زمین یا شناور جلوگیری می‌کنند. از حفاظت کاتدی به طور معمول برای حفاظت کشتی‌ها، تجهیزات نفت و گاز مثل دکل‌های نفتی، خطوط لوله، بندرگاه‌ها و تمامی تجهیزات مدفون در زیر زمین یا شناور در آب استفاده می‌کنند. در این آموزش یاد می‌گیریم که اصول حفاظت کاتدی چیست و بر چه اساسی استوار است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ حفاظت کاتدی چیست؟
‏ ○ مبانی حفاظت کاتدی چیست؟
‏ ○ انواع روش های حفاظت کاتدی چیست؟
‏ ○ معرفی فیلم آموزش الکتروشیمی کاربردی
‏ ○ سوالات متداول در رابطه با حفاظت کاتدی


🔸 حفاظت کاتدی چیست؟

‏«حفاظت کاتدی» (Cathodic Protection) یا حفاظت کاتدیک روشی ثابت شده برای حفاظت از خوردگی تاسیسات فلزی زیر دریا یا زمین به شمار می‌آید. امروزه از این روش بیشتر در حفاظت خطوط لوله و تجهیزات نفت و گاز و کشتی‌ها و زیردریایی‌ها بهره می‌گیرند. طراحی سیستم حفاظت کاتدی قدری پیچیده است اما اصول آن از اصول الکتروشیمی و سلول‌های الکتروشیمیایی پیروی می‌کند. همانطور که در تصویر زیر نشان داده شده است، الکترون‌هایی که در واکنش آندی آزاد می‌شوند، در واکنش کاتدی به مصرف می‌رسند.

‏اگر بتوانیم الکترون‌های اضافه‌ای به ساختار فلزی بیافزاییم، الکترون‌های بیشتری برای واکنش کاتدی خواهیم داشت و سبب می‌شوند تا سرعت این واکنش افزایش و سرعت واکنش آندی کاهش پیدا کند. این کار در نهایت سبب کاهش خوردگی یا حذف آن خواهد شد.

‏الکترون‌های اضافی به کمک منبع جریان مستقیم تامین می‌شوند. اگر به میزان کافی جریان مستقیم داشته باشیم، در نهایت اختلاف پتانسیل بین آند و کاتد حذف می‌شود و همین امر سبب متوقف شدن خوردگی خواهد شد.


🔸 مبانی حفاظت کاتدی چیست؟

‏در تصویر زیر شکل ساده‌ای از حفاظت کاتدی را مشاهده می‌کنید که به کمک آن می‌توان دریافت که حفاظت کاتدی چیست. در حقیقت، به کمک یک منبع جریان خارجی، اختلاف پتانسیل بین کاتد و آند کاهش می‌یابد. در واقع، زمانی‌که پتانسیل کاتد با آند برابر شود، خوردگی متوقف خواهد شد. در نتیجه برای جلوگیری از خوردگی نیازمند سه عامل هستیم.

‏– وجود آند، کاتد، الکترولیت و مسیری که الکترون‌ها منتقل شوند.

‏– منبع تغذیه DC جهت تامین الکترون‌ها

‏– تامین جریان کافی برای کاهش اختلاف پتانسیل بین کاتد و آند

‏با توجه به اهمیت کاربرد الکتروشیمی در حفاظت از خوردگی، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش الکتروشیمی کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.

‏– None.

‏خوردگی که برای فلزات در محلول‌های آبی رخ می‌دهد همواره طبیعتی الکتروشیمیایی دارد. در حقیقت،‌ به دلیل تشکیل مناطق کاتدی و آندی و جریان الکترون از مسیری فلزی، خوردگی ایجاد می‌شود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 حفاظت کاتدی چیست ؟ | راهنمای کاربردی — از صفر تا صد — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ مایکروویو چیست و چگونه کار می کند ؟ | همه چیز درباره اجاق مایکرویو

‏در این مطلب با مایکروویو و طرز کار آن آشنا خواهید شد. برای توضیح کار فرهای مایکروویو ابتدا در مورد تابش مایکروویو توضیحاتی ارائه می‌دهیم و سپس در مورد طرز کار این دستگاه، اجزای مختلف سازنده این اجاق گازهای مدرن، تاریخچه آن و تفاوت مایکروویو و مایکروفر صحبت خواهیم کرد. اگر قصد دارید ماکروویو جدیدی برای خانه خود بخرید یا به آشنایی با طرز کار ماکروویو علاقه‌مند هستید، خواندن این مطلب را از دست ندهید.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تابش مایکروویو چیست؟
‏ ○ مایکروویو چیست؟
‏ ○ مایکروویو چگونه کار می‌کند؟
‏ ○ یک مایکروویو از چه قسمت‌هایی تشکیل شده است؟
‏ ○ مخترع مایکروویو چه کسی بود؟
‏ ○ تفاوت مایکروویو و مایکروفر چیست؟
‏ ○ تفاوت مایکروویو و اجاق گاز همرفتی چیست؟
‏ ○ آیا می‌توان مایکروویو را بازیافت کرد؟
‏ ○ اندازه مایکروویو چگونه تعیین می‌شود؟
‏ ○ مایکروویو از چند وات برق استفاده می‌کند؟
‏ ○ اجاق‌های مایکروویو و نکات ایمنی مرتبط با آن‌ها
‏ ○ آیا صدمات ناشی از تشعشع از مایکروویو وجود دارد؟
‏ ○ اجاق‌های مایکروویو و باتری‌های قلب
‏ ○ آیا یک زن باردار می تواند از مایکروویو استفاده کند؟
‏ ○ آیا می‌توانید در دوران بارداری از غذای تهیه شده یا گرم شده در مایکروویو بخورید؟
‏ ○ معرفی فیلم آموزش طیف سنجی مولکولی
‏ ○ جمع بندی


🔸 تابش مایکروویو چیست؟

‏مایکروویو نوعی تابش الکترومغناطیسی است. یعنی امواج الکتریکی و مغناطیسی که در فضا با هم حرکت می‌کنند. تابش الکترومغناطیسی طیف گسترده‌ای از امواج رادیویی بسیار طولانی تا پرتوهای گامای بسیار کوتاه را در بر می‌گیرد. چشم انسان فقط می‌تواند قسمت کوچکی از این طیف به نام نور مرئی را تشخیص دهد. رادیو قسمت متفاوتی از طیف را تشخیص می‌دهد و دستگاه اشعه ایکس از قسمت دیگری استفاده می‌کند.

‏نور مرئی، ماکروویو و تابش فرکانس رادیویی (RF) اشکال تابش غیریونیزه هستند. تابش غیریونیزه انرژی کافی برای بیرون راندن الکترون‌ها از اتم‌ها را ندارد. اشعه ایکس نوعی تابش یونیزه یا یونیزان است، قرار گرفتن در معرض تشعشعات یونیزان می‌تواند اتم‌ها و مولکول‌ها را تغییر داده و به سلول‌های موجود در مواد آلی آسیب برساند.

‏از مایکروویو برای تشخیص سرعت اتومبیل‌ها در اتوبان‌ها و یا در فرآیند ارسال داده‌های تلفنی و تلویزیونی استفاده می‌شود. در صنعت از تابش مایکروویو برای خشک کردن و ترمیم تخته‌های سه‌لایه، بهبود کیفیت لاستیک و رزین، تولید نان و دونات و یا حتی برای طبخ چیپس‌های سیب‌زمینی استفاده می‌شود.


🔸 مایکروویو چیست؟

‏اجاق مایکروویو می‌تواند یکی از بزرگترین اختراعات قرن بیستم باشد. امروزه صدها میلیون خانه در سراسر جهان از یکی از این وسیله‌ها استفاده می‌کنند.

‏فرض کنید در صبح یک روز کاری خواب مانده‌اید باید قبل از ساعت ۸ در محل کار خود حاضر باشید. صبحانه نخورده‌اید و طبیعتاً گرسنه هستید همان طور که با سرعت از مترو به سمت محل کار در حرکت هستید یک کیک صبحانه می‌خرید و در ماکروفر دفتر خود گرم می‌کنید و به عنوان صبحانه استفاده می‌کنید. این اتفاق برای وعده‌های بعدی نیز رخ می‌دهد. ظرف غذایتان را بدون اینکه ظرفی دیگری برای گرم کردن غذا نیاز باشد در مایکروفر قرار می‌دهید و در کمترین زمان ممکن ناهار یا شام شما آماده استفاده است. در حقیقت برای دنیایی که همه چیز با بیشترین سرعت در حال جریان است ماکروفرها انتخاب مناسب و منطقی هستند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 مایکروویو چیست و چگونه کار می کند ؟ | همه چیز درباره اجاق مایکرویو — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ باتری لیتیومی چیست؟ — به زبان ساده

‏در آموزش‌های پیشین مجله فرادس، با باتری و انواع آن آشنا شدیم. در این آموزش، یکی از انواع مهم و پرکاربرد باتری‌ها، یعنی باتری لیتیومی را معرفی می‌کنیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ باتری‌های غیر قابل شارژ
‏ ○ باتری‌های قابل شارژ
‏ ○ نحوه کار باتری لیتیومی
‏ ○ شارژ و تخلیه باتری لیتیومی
‏ ○ مزایای باتری لیتیومی
‏ ○ معایب باتری لیتیومی
‏ ○ مخترع باتری یون لیتیوم کیست؟
‏ ○ آینده باتری‌های لیتیومی چگونه خواهد بود؟
‏ ○ معرفی فیلم آموزش باتری‌های لیتیومی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش مبانی باتری های سربی – اسیدی (ساختار، عملکرد و ایمنی)‎


🔸 باتری‌های غیر قابل شارژ

‏باتری‌های معمولی مانند روی-کربن و قلیایی را نمی‌توان دوباره شارژ کرد، زیرا واکنش‌های شیمیایی تولیدکننده انرژی در آن‌ها برگشت‌پذیر نیست. هنگامی که انرژی الکتریکی این باتری‌ها مصرف شود، هیچ راهی برای پر کردن مجدد آن‌ها وجود ندارد.

‏اگر مطلب «باتری چیست؟ — از صفر تا صد» را در مورد باتری‌ها را خوانده باشید، می‌دانید که کار باتری اساساً یک آزمایش شیمیایی است که در یک قوطی فلزی کوچک اتفاق می‌افتد. اگر دو انتهای باتری را به چیزی مانند چراغ قوه متصل کنید، واکنش‌های شیمیایی آغاز می‌شود: مواد شیمیایی داخل باتری به آرامی اما به طور نظام‌مند از هم جدا می‌شوند و برای تشکیل سایر مواد شیمیایی، به هم می‌پیوندند و جریانی از ذرات دارای بار مثبت به نام یون و الکترون‌ دارای بار منفی را تولید می‌کنند. یون‌ها در باتری حرکت می‌کنند، الکترون‌ها در مداری که باتری به آن متصل است گردش می‌کنند و موجب تولید انرژی الکتریکی می‌شوند که چراغ قوه را روشن می‌کند. تنها مشکل این است که این واکنش شیمیایی می‌تواند فقط یک بار و فقط در یک جهت اتفاق بیفتد. به همین دلیل باتری‌های معمولی را نمی‌توان دوباره شارژ کرد.


🔸 باتری‌های قابل شارژ

‏مواد شیمیایی مختلفی در باتری‌های قابل شارژ استفاده می‌شود که با واکنش‌های کاملاً متفاوت از هم جدا می‌شوند. تفاوت عمده این است که واکنش‌های شیمیایی در یک باتری قابل شارژ برگشت‌پذیر هستند. هنگامی که باتری در حال تخلیه است، واکنش‌ها یک‌طرفه می‌شوند و باتری برق می‌دهد و زمانی که باتری در حال شارژ است، واکنش‌ها برعکس می‌شوند و باتری انرژی را ذخیره می‌کند. این واکنش‌های شیمیایی می‌تواند صدها بار در هر دو جهت اتفاق بیفتد، بنابراین یک باتری قابل شارژ معمولاً از ۲ یا ۳ تا ۱۰ سال عمر مفید دارد (بسته به اینکه چقدر از آن می‌شود و به چه میزان مراقبت می‌شود).



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 باتری لیتیومی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

👍1
✳️ محلول اشباع (سیر شده) و غیر اشباع | به زبان ساده

‏جزء بیشتر یک محلول را حلال و جزء کمتر را به عنوان حل‌شونده می‌شناسند. عبارات «کمتر» و «بیشتر» به معنی جرم یا تعداد مول بیشتر حلال و حل‌شونده است. البته این نوع تعریف در برخی از مواد با جرم‌های مولی متفاوت، قدری گمراه‌کننده خواهد بود. بعد از این‌که با محلول‌ها و خواص آن‌ها آشنا شدیم باید به بررسی محلول اشباع و غیر اشباع بپردازیم. زمانی‌که یک محلول به نقطه‌ای برسد که در آن حالت، هیچ حل‌شونده دیگری نتوان به آن اضافه کرد، محلول اشباع یا سیرشده داریم و تا قبل از رسیدن به این نقطه، محلول غیر اشباع خواهیم داشت. در این آموزش قصد داریم به تعریف محلول اشباع و غیر اشباع بپردازیم و ویژگی‌های هریک را بیان کنیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ محلول غیر اشباع چیست ؟
‏ ○ محلول اشباع چیست ؟
‏ ○ تهیه محلول سیر شده
‏ ○ عوامل موثر بر اشباع محلول
‏ ○ بررسی دقیق تر محلول اشباع و غیر اشباع
‏ ○ عوامل موثر بر انحلال پذیری
‏ ○ محلول فوق اشباع
‏ ○ مثال محلول غیر اشباع
‏ ○ مثال محلول اشباع
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه هشتم – بخش شیمی
‏ ○ طرز تهیه محلول اشباع آب نمک


🔸 محلول غیر اشباع چیست ؟

‏برای تشکیل یک محلول، حل‌شونده و حلال باید با یکدیگر ترکیب شوند. محلول‌های مختلفی در طبیعت وجود دارند و حلال و حل‌شونده هریک با دیگری متفاوت است. به طور مثال، نمک و شکر را می‌توان به طور جداگانه در حلال حل کرد. در ابتدا با حل شدن حل‌شونده، محلولی یکنواخت بدست می‌آید و به چنین محلولی که می‌توان حل‌شونده را در آن حل کرد، محلول غیر اشباع می‌گویند.

‏محلول غیر اشباع می‌تواند حل‌شونده بیشتری را در خود حل کند اما این امر تا زمانی اتفاق می‌افتد که به نقطه اشباع برسد. بعد از رسیدن به نقطه اشباع، حل‌شونده بیشتری را نمی‌توان در حلال حل کرد. بیشتر محلول‌ها در طبیعت به صورت غیر اشباع هستند و با اضافه کردن حل‌شونده به آن‌ها می‌توان آن‌ها را به محلول اشباع تبدیل کرد.


🔸 محلول اشباع چیست ؟

‏همانطور که در ابتدا نیز به آن اشاره شد، زمانی که به نقطه اشباع برسیم، دیگر نمی‌توان حل‌شونده‌ای به حلال اضافه کرد و اضافه کردن حل‌شونده بعد از این حالت سبب می‌شود تا حل‌شونده به صوت جامد رسوب کند یا به صورت گاز آزاد شود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 محلول اشباع (سیر شده) و غیر اشباع | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ قانون پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی | به زبان ساده

‏در زمان انجام یک واکنش شیمیایی، با یک یا چند تغییر شیمیایی، مواد واکنش‌دهنده به فرآورده تبدیل می‌شوند. تمامی واکنش‌ها از قانون پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی تبعیت می‌کنند. این قانون بیان می‌کند فارغ از واکنش‌های شیمیایی و تبدیلات فیزیکی، جرم در این فرآیندها ثابت می‌ماند. به عبارت دیگر در یک سیستم بسته جرم نه از بین می رود و نه ایجاد می‌شود و به بیان ساده‌تر، جرم فرآورده‌ها همواره با جرم واکنش‌دهنده‌ها یکسان خواهند بود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ موازنه بودن واکنش های شیمیایی
‏ ○ لاوازیه و پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی
‏ ○ اهمیت درک واکنش های شیمیایی و قانون پایستگی جرم
‏ ○ بیان ریاضی قانون پایستگی جرم
‏ ○ معرفی فیلم آموزش موازنه انرژی و مواد
‏ ○ قانون پایستگی جرم و انرژی


🔸 موازنه بودن واکنش های شیمیایی

‏همانطور که می‌دانید، واکنش‌های شیمیایی به کمک معادلات شیمیایی بیان می‌شوند. به طور مثال واکنشی ساده مانند سوختن متان را در نظر بگیرید. در این واکنش سوختن، متان با گاز اکسیژن موجود در هوا ترکیب می‌شود و گاز دی‌اکسید کربن و بخار آب تولید می‌کند.

‏این معادله نشان می‌دهد یک مولکول از متان با دو مولکول از اکسیژن ترکیب می‌شود تا یک مولکول دی‌اکسید کربن و ۲ دو مولکول بخار آب تولید کند. برای این‌که پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی را بررسی کنیم باید تمامی این واکنش‌ها به صورت موازنه شده باشند یعنی باید تعداد برابر از هر نوع اتم در دو طرف معادله واکنش داشته باشیم. بنابراین اولین سوالی که باید به هنگام بررسی پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی بپرسید این است که آیا معادله واکنش موازنه شده است یا خیر. با نگاهی به معادله بالا درمی‌یابیم که این معادله به صورت موازنه شده است چراکه یک اتم کربن، ۴ اتم هیدروژن و چهار اتم اکسیژن در هر دو طرف معادله داریم.


🔸 لاوازیه و پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی

‏تا قرن هجدهم، با وجود این‌که پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی به صورت یک اصل ارائه نشده بود اما توسط دانشمندان مختلف به عنوان یک فرض مورد استفاده قرار می‌گرفت. این اصل برای اولین بار در سال ۱۷۵۶ توسط دانشمند روسی، «میخاییل لومونسف» (Mikhail Lomonosov) مطرح شد. البته او پیش‌تر به نتایجی مشابه دست پیدا کرده بود.

‏آزمایش‌های دقیق‌تری که در قرن هجدهم توسط دانشمند فرانسوی «آنتوان لاوازیه» (Antoine Lavoisier) به انجام رسید در فهم قانون پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی بسیار موثر بود. لاوازیه جرم فرآورده‌ها و واکنش‌دهنده‌ها را در چندین واکنش شیمیایی به دقت اندازه‌گیری کرد. او تمامی آزمایش‌ها را در ظرفی عایق همچون تصویر زیر انجام داد. در هریک از آزمایش‌ها، جرم مواد موجود در ظرف آزمایش، قبل و بعد از واکنش، برابر بودند. در نتیجه این آزمایش‌ها نشان دادند که نه جرمی تولید شده و نه جرمی از بین رفته است.

‏بعد از فهم این قانون، پایستگی انرژی در واکنش های شیمیایی سبب شد تا علم شیمی از کیمیاگری به علمی تبدیل شود که به امروز به عنوان شیمی مدرن می‌شناسیم. زمانی که دانشمندان متوجه شدند مواد شیمیایی هیچ‌گاه از بین نمی‌روند بلکه به مواد دیگری با جرم برابر تبدیل می‌شوند، مطالعاتی کمی را در رابطه با تبدیل مواد مختلف به یکدیگر انجام دادند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 قانون پایستگی جرم در واکنش های شیمیایی | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

👍1
✳️ ایزومر فضایی چیست ؟ — به زبان ساده

‏ایزومر فضایی به ایزومرهایی می‌گویند که در آرایش فضایی اتم‌های خود با یکدیگر اختلاف دارند. یکی از مهم‌تین ایزومرها، ایزومرهایی هستند که تصویر آینه‌ای آن‌ها بر یکدیگر منطبق نیستند. این نوع از مولکول‌ها نیز با مفهوم کایرالیته توضیح داده می‌شوند. در مطالب پیشین «مجله فرادرس»‌ با مباحثی همچون ایزومرها و انواع آن‌ها و همچنین شیمی فضایی آشنا شدیم. در این آموزش قصد داریم ایزومر فضایی را مورد بررسی قرار دهیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ مقدمه
‏ ○ آرایش فضایی
‏ ○ ایزومر فضایی و ساختاری
‏ ○ انانتیومرها
‏ ○ دیاسترومرها
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شیمی آلی ۱
‏ ○ ایزومر فضایی در آلکن ها


🔸 مقدمه

‏ترکیبات آلی به مولکول‌هایی می‌گویند که از زنجیره‌های اتم‌های کربن تشکیل شده‌اند و نقش مهمی را در شیمی ایفا می‌کنند. این مولکول‌ها اهمیت خود را به دلیل انرژی موجود در خود کسب کرده‌اند و این انرژی به صورت انرژی پتانسیل اتم‌ مولکول‌های این ترکیبات، ذخیره شده است. از آن‌جایی که این انرژی‌ها می‌توانند متاثر از تغییرات در نحوه قرارگیری اتم‌ها باشند، اهمیت درک مفهوم ایزومرها نیز بیشتر می‌شود. اهمیت ایزومر فضایی و کایرالیته در شیمی آلی جدید بسیار زیاد است چراکه این مفاهیم به ما در درک علت‌های نظری و فیزیکی تشکیل مولکول‌های آلی و ساختار آن‌ها کمک می‌کنند. برخلاف مفهوم شناخته شده ایزمور ساختاری، ایزومر فضایی پیوندهای برابر را شامل می‌شود و همچنین، در ایزومر فضایی تعداد اتم‌ها و نوع پیوندها نیز یکسان است.

‏اما برای درک بهتر ایزومرهای فضایی باید بتوان تصوری سه‌بعدی از مولکول‌ها داشت چراکه ایزومرهای فضایی ایزومرهایی هستند که اتم‌های آن‌ها آرایش فضایی متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند. در صورتیکه با مباحث مربوط به شیمی فضایی آشنایی ندارید پیشنهاد می‌کنیم مطلب «شیمی فضایی — به زبان ساده» را مطالعه کنید تا با مباحثی همچون کنفیگراسیون، صورت‌بندی‌ها (کانفورماسیون) و مباحثی از این دست، آشنایی بیشتری داشته باشید.


🔸 آرایش فضایی

‏اولین موضوعی که باید برای درک ایزومر فضایی و کایرالیته مطرح کرد،‌ آرایش فضایی است. آرایش فضایی به نحوه قرارگیری ذرات اتمی و مولکول‌ها در فضای اطراف ترکیب آلی یا همان زنجیر کربنی می‌گویند. به این ترتیب،‌ آرایش فضایی یک مولکول آلی با جابجایی یک اتم آن در یکی از محورهای سه‌بعدی، مولکول‌های مختلفی را بوجود خواهد آورد.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 ایزومر فضایی چیست ؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) چیست؟ | به زبان ساده

‏در مطالب پیشین مجله فرادرس در رابطه با انواع کروماتوگرافی از جمله کروماتوگرافی گازی و HPLC صحبت کردیم. همچنین مطالبی را در رابطه با اصطلاحات کروماتوگرافی گازی بیان کردیم. در این مطلب قصد داریم با کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) آشنا شویم. کروماتوگرافی لایه نازک یکی از روش‌های کروماتوگرافی است که برای جداسازی مخلوط‌ها به کمک فاز ساکن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کروماتوگرافی را می‌توان در مقیاس‌های تحلیلی یا «مقدماتی» (Preparative) انجام داد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ اصول کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ ضریب بازداری
‏ ○ شرح دستگاه کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ تهیه صفحه کروماتوگرافی
‏ ○ مشاهده نتایج کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ مشکلات معمول در کروماتوگرافی لایه نازک
‏ ○ مزایا و معایب استفاده از کروماتوگرافی لایه نازک


🔸 اصول کروماتوگرافی لایه نازک

‏همانطور که گفته شد، عملکرد کروماتوگرافی لایه نازک نیز مانند سایر روش‌های کروماتوگرافی است. اجزای فاز متحرک بر روی سطحی از یک فاز ساکن حرکت می‌کنند. این حرکت به گونه‌ای است که ترکیبات با تمایل جذب (چسبندگی) بیشتر، نسبت به ترکیبات با تمایل جذب کمتر، با سرعت پایین‌تری حرکت می‌کنند و در اثر این اتفاق، جداسازی انجام می‌‌گیرد. به هنگام اتمام فرآیند جداسازی،‌ هریک از ترکیبات مخلوط به صورت نقطه‌ای در سطوح مختلف در لایه (پلیت) کروماتوگرافی ظاهر می‌شوند تا مشخصه‌های ترکیب و طبیعت آن‌ها بررسی شوند. در تصویر زیر می‌توانید شکل کلی این روش را مشاهده کنید.


🔸 ضریب بازداری

‏بعد از این‌که جداسازی به طور کامل انجام گرفت، هریک از ترکیبات جداسازی شده به صورت نقطه‌هایی ظاهر می‌شوند که به طور عمودی از یکدیگر جدا شده‌اند. هر نقطه شامل یک «ضریب بازداری» (Retention Factor) خواهد بود. ضریب بازداری در کروماتوگرافی لایه نازک برابر با فاصله طی شده یک ترکیب نسبت به کل فاصله پوشش داده شده توسط حلال است.

‏فاصله طی شده توسط حلال / فاصله طی شده توسط نمونه = $$Rf$$

‏با توجه به این‌که ضریب بازداری برای هر ترکیب، عددی یکتا است، می‌توان از آن بمنظور مشخص کردن ترکیبات مختلف استفاده کرد. زمانی که دو ترکیب را تحت شرایط یکسان مقایسه می‌کنیم، ترکیبی که $$R
f$$ بزرگتری داشته باشد،‌ قطبیت کمتری دارد چراکه به فاز متحرک تمایلی ندارد. به طور مشابه نیز ترکیبات قطبی، $$Rf$$ کمتری دارند. مقادیر $$Rf$$ تحت تاثیر عوامل مختلفی هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) چیست؟ | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ روغن هیدرولیک چیست‌ ؟ | نحوه انتخاب، زمان تعویض و دیگر دانستنی ها

‏روغن هیدرولیک به طور معمول در خودروهایی با سیستم فرمان هیدرولیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد و به راننده این امکان را می‌دهد تا چرخاندن فرمان خودرو به راحتی صورت بگیرد. در این مطلب قصد داریم با روغن هیدرولیک خودرو آشنا شویم و ببینم زمان تعویض این روغن در خودروهای مختلف چه موقع و نحوه تعویض آن نیز به چه شکل است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ روغن هیدرولیک چیست؟
‏ ○ نحوه عملکرد سیستم فرمان هیدرولیک خودرو
‏ ○ آیا تمامی روغن های هیدرولیک یکسان هستند؟
‏ ○ آیا نیازی به تعویض روغن هیدرولیک وجود دارد؟
‏ ○ چه روغن هایی جایگزین روغن هیدرولیک هستند؟
‏ ○ روغن نوع دکسران DEXRON II یا DEXRON III به چه معناست؟
‏ ○ روغن MERCON چیست؟
‏ ○ چطور روغن هیدرولیک را تعویض کنیم؟
‏ ○ معرفی فیلم آموزش آشنایی با روانکارها و روغن های صنعتی
‏ ○ روغن هیدرولیک مناسب خودروها و زمان تعویض روغن هیدرولیک


🔸 روغن هیدرولیک چیست؟

‏روغن هیدرولیک یا سیال هیدرولیک به مایعی می‌گویند که انتقال قدرت را در ماشین‌آلات هیدرولیکی به عهده دارد. از جمله تجهیزاتی که در آن‌ها از روغن هیدرولیک بهره می‌برند می‌توان به بیل‌های مکانیکی، ترمزهای هیدرولیکی، سیستم‌ فرمان و همچنین سیستم انتقال قدرت خودرو اشاره کرد. سیستم‌های هیدرولیکی که در بالا به آن‌ها اشاره شد، زمانی بهترین کارایی را خواهند داشت که تراکم‌پذیری روغن هیدرولیک در آن‌‌ها برابر با صفر باشد.

‏سیستم‌های هیدرولیکی به هنگام کار، گرمای بسیار زیادی تولید می‌کنند که این گرمای تولیدی در برخی موارد به دلیل کارکرد موتورها و پمپ‌ها اتفاق می‌افتد. اگر این گرمای تولیدی به شکل مناسبی از این قطعات خارج نشود، در طول زمان سبب خرابی کاسه‌نمدها و قطعات داخلی یک سیستم هیدرولیکی خواهند شد. به همین دلیل، زمانی که روغن به طور مجدد به مخزن خود بازمی‌گردد، از میان مسیری عبور می‌کند تا دمای آن کاهش پیدا کند. به عکس، سیال هیدرولیک می‌تواند در زمان «شروع مجدد سرد» (Cold Start)، گرمای لازم را برای سیستم به همراه داشته باشد.


🔸 نحوه عملکرد سیستم فرمان هیدرولیک خودرو

‏در تصویر زیر می‌توانید شکل کلی سیستم فرمان هیدرولیک خودرو را مشاهده کنید. در این سیستم، نیروی هیدرولیکی برای افزایش قدرت به سیستم وارد می‌شود و در نهایت، چرخاندن فرمان را ساده می‌کند. این نیروی هیدرولیکی به کمک اجزای تصویر زیر تامین می‌شوند. در نهایت، از یک مکانیسم کوپلینگ برای کوپل کردن سیستم هیدرولیک با دنده‌های سیستم فرمان استفاده می‌شود.

‏با توجه به این‌که فرمان هیدرولیک خودرو از سیستم‌ پرفشار برای تامین قدرت هیدرولیکی بهره می‌برد، خرابی هریک از آب‌بندها اعم از اورینگ‌های داخلی یا کاسه‌نمدها می‌تواند سبب روغن‌ریزی شود. استفاده از روغن‌های نامناسب، رانندگی در محیط‌های آلوده و عدم تعویض به موقع روغن هیدرولیک، سبب خوردگی این قطعات الاستومری و پلیمری و در نهایت، روغن‌ریزی خواهد شد.

‏با توجه به پرکاربرد بودن روانکارها در زندگی روزمره و اهمیت شناخت آن‌ها، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش آشنایی با روانکارها و روغن های صنعتی کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 روغن هیدرولیک چیست‌ ؟ | نحوه انتخاب، زمان تعویض و دیگر دانستنی ها — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ ترکیب کووالانسی چیست ؟ | به زبان ساده

‏یک ترکیب کووالانسی به ترکیب مولکولی می‌‌گویند که از طریق پیوند کووالانسی (اشتراکی) ایجاد شده باشد. در این پیوند، اتم‌ها یک یا چند الکترون لایه ظرفیت خود را به اشتراک می‌گذارند. ترکیب‌های شیمیایی را به طور معمول به دو دسته ترکیب‌ کووالانسی و ترکیب یونی تقسیم می‌کنند. ترکیباتی یونی از اتم‌ها یا مولکول‌هایی با بار الکتریکی تشکیل شده‌اند. در حقیقت، در نتیجه واکنش فلز با نافلز، به طور معمول ترکیب یونی تشکیل می‌شود. ترکیب کووالانسی نیز در نتیجه واکنش دو نافلز رخ می‌دهد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ ترکیب کووالانسی و یونی
‏ ○ مشخصه های ترکیب کووالانسی
‏ ○ فرمول مولکولی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی
‏ ○ نام گذاری ترکیب کووالانسی
‏ ○ مثال نام گذاری ترکیب کووالانسی


🔸 ترکیب کووالانسی و یونی

‏همانطور که می‌دانید، پیوندهای کووالانسی زمانی تشکیل می‌شوند که دو یا چند نافلز با یکدیگر ترکیب شوند. به طور مثال، هیدروژن و اکسیژن هردو نافلز هستند و در ترکیب با یکدیگر، مولکول آب را از طریق یک پیوند کوولانسی تشکیل می‌دهند. ترکیباتی که در اثر برهم‌کنش نافلزات یا شبه‌فلزات با نافلزاتِ جدول تناوبی تشکیل شده باشند، پیوند کووالانسی از خود نشان می‌دهند و در دسته ترکیبات مولکولی جای می‌گیرند.

‏به عنوان یک قانون کلی، ترکیبات شامل پیوند فلز با نافلز یا شبه فلز، ترکیب یونی تشکیل می‌دهند. به همین دلیل، ترکیب حاصل از سدیم و کلر (فلز و نافلز)، یک ترکیب یونی خواهد بود. نیتروژن مونواکسید با فرمول شیمیایی NO نیز نوعی ترکیب کووالانسی حاصل از دو نافلز خواهد بود. به طور مشابه نیز سیلیکون دی‌اکسید $$(SiO۲)$$ و $$MgCl۲$$ به ترتیب، ترکیبات کووالانسی و یونی خواهند بود.

‏یون چنداتمی به یونی متشکل از دو یا چند اتم می‌گویند که دارای بار الکتریکی غیرخنثی باشد. به طور مثال، یون آمونیوم در تصویر زیر شامل یک اتم نیتروژن و چهار اتم هیدروژن است. این پنج اتم در مجموع، کاتیونی با بار $$+۱$$ را تشکیل می‌دهند. همچنین، یون کربنات از یک اتم کربن و سه اتم اکسیژن تشکیل شده است که یون کربنات با بار $$-۲$$ را تشکیل می‌دهد.


🔸 مشخصه های ترکیب کووالانسی

‏ترکیباتی که شامل پیوند کووالانسی هستند، خواص متفاوتی نسبت به ترکیباتی یونی نشان می‌دهند. از آن‌جایی که جاذبه بین مولکول‌های خنثی ضعیف‌تر از جاذبه بین یون‌های باردار است، یک ترکیب کووالانسی به طور معمول، نقطه ذوب و جوش بسیار پایین‌تری نسبت به ترکیبات کووالانسی دارد.

‏به طور مثال، آب که یک ترکیب کووالانسی (ترکیب مولکولی) است، در ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد به جوش می‌آید درحالیکه ترکیبی یونی مانند سدیم کلرید، در ۱۴۱۳ درجه سانتی‌گراد می‌جوشد.

‏در حقیقت، بسیاری از ترکیبات کووالانسی در دمای اتاق در حالت مایع یا گاز قرار دارند و در حالت جامد خود، بسیار نرم‌تر از جامدات یونی هستند. علاوه بر این، ترکیبات یونی به هنگام انحلال در آب، هدایت الکتریکی مناسبی دارند اما یک ترکیب کووالانسی از آن‌جایی که به لحاظ بار الکتریکی خنثی است، هادی ضعیف جریان الکتریکی در حالت‌های مختلف ماده به شمار می‌آید.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 ترکیب کووالانسی چیست ؟ | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ اسید قوی چیست؟ — به زبان ساده

‏در مطالب پیشین «مجله فرادرس» با تعریف اسید و باز و واکنش آن‌ها آشنا شدیم. همچنین دیدیم که قدرت اسید‌ها به نوع تفکیک و ثابت تفکیک اسید بستگی دارد. در این مطلب به طور ویژه می‌خواهیم در رابطه با اسید قوی صحبت کنیم و ببینیم که از میان اسیدهای مختلف، کدامیک اسید قوی به شمار می‌آیند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تعریف اسید قوی
‏ ○ مثال هایی از اسید قوی
‏ ○ عوامل موثر بر قدرت اسیدها


🔸 تعریف اسید قوی

‏یک اسید قوی به اسیدی می‌گویند که در یک محلول آبی به طور کامل تفکیک یا یونیزه می‌شود. در حقیقت، ماده‌ای شیمیایی که ظرفیت زیادی برای از دست دادن $$H ^ +$$ داشته باشد را به عنوان اسید قوی می‌شناسند. در آب، اسید قوی یک پروتون از دست می‌دهد که این پروتون توسط آب برای تشکیل یون هیدرونیوم جذب می‌شود. معادله شیمیایی آن‌را می‌توان در زیر مشاهده کنید.

‏$$\begin{equation}
\mathrm{HA}(\mathrm{aq})+\mathrm{H}{۲} \mathrm{O} \rightarrow \mathrm{H}{۳} \mathrm{O}^{+}(\mathrm{aq})+\mathrm{A}^{-}(\mathrm{aq})
\end{equation}$$

‏با توجه به این‌که برای درک رفتار اسیدها و بازها نیاز به آشنایی با علم شیمی داریم، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش شیمی عمومی کرده که لینک آن در ادامه آمده است.


🔸 مثال هایی از اسید قوی

‏با وجود این‌که اسیدهای ضعیف بسیاری وجود دارند اما تعداد اسیدهای قوی نسبت به اسیدهای ضعیف کمتر است. در جدول زیر، نام و فرمول شیمیایی برخی از اسیدهای قوی آورده شده است.

‏نیتریک اسید و کلریک اسید $$HClO۳$$ تقریبا به طور کامل در آب تفکیک می‌شوند و بنابراین، آن‌ها را به عنوان اسید قوی می‌شناسند اما خاصیت اسیدی آن‌ها بیشتر از یون هیدرونیوم $$(H۳O^+)$$ نیست.

‏در برخی از متون نیز یون هیدرونیوم، برومیک اسید، پِریودیک اسید و پربرومیک اسید را به عنوان اسید قوی می‌شناسند. اگر توانایی پروتون‌دهی یک اسید را به عنوان معیار اصلی قدرت یک اسید در نظر بگیریم، در نتیجه، اسیدهای قوی به ترتیب از قوی به ضعیف به صورت زیر خواهند بود. این اسیدها که با نام «سوپراسید» (Superacid) شناخته می‌شوند اسیدهایی هستند که خاصیت اسیدی بیشتری نسبت به سولفوریک اسید دارند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 اسید قوی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام | به زبان ساده

‏در مطالب پیشین مجله فرادرس با نفت خام و ترکیب‌های نفت خام آشنا شدیم. در این مطلب قصد داریم نحوه جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام را مورد بررسی قرار دهیم و ببینیم در مراحل پالایش نفت خام، چه برش‌های نفتی به کمک روش تقطیر جداسازی می‌شوند. به طور معمول، جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام به کمک روش تقطیر جزء به جزء صورت می‌گیرد و هریک از برش‌های نفتی بر اساس نقطه جوش متفاوت با سایر هیدروکربن‌ها از یکدیگر جدا می‌شوند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ نفت خام چیست و چه اهمیتی دارد ؟
‏ ○ شکل آزمایشگاهی جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام
‏ ○ تقطیر جز به جز نفت خام
‏ ○
‏ ○ دسته بندی برش های نفت خام
‏ ○ نیروهای بین مولکولی و خواص فیزیکی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش شبیه سازی فرایندهای پالایشگاهی با Aspen HYSYS
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی
‏ ○ کاربرد برش های نفت خام


🔸 نفت خام چیست و چه اهمیتی دارد ؟

‏نفت خام از جمله منابع بسیار مهم در دنیا به شمار می‌آید و منبع اصلی بسیار از تولیدات مهم در صنایع پتروشیمی از جمله سوخت‌ها، حلال‌ها، پلیمرها، روانکارها، صابون‌ها و مواد شوینده است. علاوه بر این، در تولید بسیاری از داروها نیز نقش مواد نفتی و نفت خام انکارناپذیر است.

‏زمانی که نفت خام به کمک روش‌های مختلف به سطح زمین می‌رسد، مخلوطی از ترکیبات مختلفی را تشکیل می‌دهد که بیشتر آن‌ها از هیدروکربن‌ها یعنی مولکول‌هایی با هیدروژن و اکسیژن تشکیل شده‌اند. آلیفاتیک‌ها همچون آلکان‌ها و آلکن‌ها و ترکیبات آروماتیک از جمله این هیدروکربن‌ها به شمار می‌آیند و سایر ترکیبات نیز با گروه‌های عاملی مختلف در این مخلوط‌های پیچیده شرکت دارند. در مراحل پالایش، برای جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام از روش تقطیر جز به جز استفاده می‌شود که در ادامه، شکل آزمایشگاهی و شکل پالایشگاهی (برج تقطیر) تقطیر جز به جز را جهت جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام مورد بررسی قرار می‌دهیم.


🔸 شکل آزمایشگاهی جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام

‏همانطور که گفته شد،‌ مخلوط پیچیده هیدروکربنی نفت خام را به کمک تقطیر جز به جز به برش‌های مختلفی تقسیم و جداسازی می‌کنند. در تصویر زیر، شکل آزمایشگاهی جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام را مشاهده می‌کنید.

‏با افزایش حرارت و بالا رفتن بخار نفت خام از ستون تقطیر،‌ ترکیبی با بالاترین نقطه جوش در ابتدا متراکم و به مایع تبدیل می‌شود و ترکیب با پایین‌ترین نقطه جوش در بالای ستون تقطیر باقی می‌ماند و در انتها وارد کندانسور و جمع‌آوری می‌شود. با این روش می‌توان برش‌هایی با نقطه جوش بالاتر و بازه نقطه جوش کم را تقطیر کرد.

‏توجه داشته باشید که نفت خام را نمی‌توان به طور مستقیم مورد استفاده قرار داد و پیش از آن‌که در اختیار صنایع پتروشیمی قرار بگیرد باید با جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام آن‌را پالایش کرد. این فرآیند با تقطیر جز به جز نفت خام و تبدیل آن به برش‌های نفتی انجام می‌شود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ فلزات سنگین — به زبان ساده

‏فلزات سنگین به طور کلی به فلزاتی می‌گویند که چگالی، جرم اتمی یا عدد اتمی بالایی داشته باشند. در متون مختلف، دسته‌بندی‌های مختلفی برای فلزات سنگین وجود دارد. به طور مثال در مهندسی مواد، این فلزات را بر اساس چگالی تعریف می‌کنند درحالیکه در فیزیک، این تعریف بر اساس عدد اتمی بنا شده است. البته شیمیدان‌ها علاقه دارند که طبقه‌بندی را بر اساس رفتار شیمیایی انجام دهند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تعریف فلزات سنگین
‏ ○ منشا و نام گذاری فلزات سنگین
‏ ○ فلزات سنگین در جدول تناوبی
‏ ○ نقش بیولوژیکی فلزات سنگین
‏ ○ مشخصه فلزات سنگین
‏ ○ خاصیت سمی فلزات سنگین
‏ ○ خطرات فلزات سنگین
‏ ○ معرفی فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی
‏ ○ کاربرد فلزات سنگین


🔸 تعریف فلزات سنگین

‏تعریف‌‌های مختلف دیگری نیز در مقالات مختلف به چاپ رسیده‌ اما هیچکدام به طور گسترده مورد پذیرش قرار نگرفته‌اند و تنها فلزاتی همچون جیوه، سرب و بیسموت در تمامی این تعریف‌ها یکسان هستند. تعریفی که در بیشتر منابع مورد استفاده قرار می‌گیرد این است که فلزاتی با چگالی بیشتر از $$۵ \ g/cm^۳$$ را در دسته فلزات سنگین جای می‌دهند.

‏فلزاتی که از گذشته شناخته شده‌اند مانند آهن، مس، قلع و فلزات گران‌بها مانند نقره، طلا و پلاتین به عنوان فلز سنگین شناخته می‌شوند. از سال ۱۸۰۹ میلادی تا به امروز، فلزات سبکی همچون منیزیم، آلومینیوم و تیتانیوم به همراه برخی دیگر از فلزات سنگین مانند گالیم، تالیم و هافنیم کشف شده‌اند.

‏برخی از این فلزات مانند آهن، کبالت و روی از جمله مواد مغزی ضروری به شمار می‌آیند و برخی دیگر نیز مانند نقره، ایندیوم و روتنیم فلزاتی بی‌ضرر هستند اما مقادیر زیاد آن‌ها خاصیت سمی دارند.


🔸 منشا و نام گذاری فلزات سنگین

‏سنگین بودن فلزاتی مانند طلا، مس و آهن از دوران باستان شناخته شده بود و به دلیل خاصیت چکش‌خواری عاملی برای ساخت ابزارآلات و سلاح در گذشته به شمار می‌آمد. تمامی فلزاتی که تا سال ۱۸۰۹ میلادی کشف شده بودند چگالی بالایی داشتند و این سنگینی آن‌ها نکته مشهود در میان این فلزات بود اما از سال ۱۸۰۹ به بعد، فلزات سبکی همچون سدیم، پتاسیم و استرانسیوم نیز کشف شدند. چگالی پایین آن‌ها روش کلی شناخت فلزات را دچار مشکل کرد و در آن زمان به این فلزات سبک، «شبه‌فلز» (Metalloids) می‌گفتند. البته بعدها این نام به عناصری تعلق گرفت که توصیف آن‌ها برای فلز یا نافلز بودن دشوار بود.

‏عبارت فلزات سنگین در اوایل سال ۱۸۱۷ شکل گرفت یعنی در زمانی که شیمیدان آلمانی «لئوپولد گملین» (Leopold Gmelin) عناصر را به نافلزات، فلزات سبک و فلزات سنگین تقسیم‌بندی کرد. فلزات سبک چگالی بین ۰/۸۶۰ – ۵ و فلزات سنگین چگالی بین ۵/۳۰۸ – ۲۲ گرم بر سانتی‌متر مکعب داشتند. این واژه بعدها معادل با عناصری با جرم اتمی و عدد اتمی بالا شد. به همین دلیل برخی مواقع به جای عبارت فلزات سنگین از عناصر سنگین استفاده می‌کنند. نکته قابل توجه این است که با توجه به معانی مختلفی که فلزات سنگین را یدک می‌کشند، این عبارت در متون علمی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

‏با توجه به اهمیت یادگیری جدول تناوبی در دوره دبیرستان، «فرادرس»‌ اقدام به انتشار فیلم آموزش علوم تجربی پایه نهم – بخش شیمی کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 فلزات سنگین — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ حلال و حل شونده در شیمی | به زبان ساده

‏ماده شیمیایی موجود در یک محلول را می‌توان به دو دسته حلال و حل شونده تقسیم کرد. «حلال» (Solvent) به ماده شیمیایی می‌گویند که مقدار بیشتری از آن در محلول وجود داشته باشد و بنابراین ماده‌ای است که سایر مواد شیمیایی در آن توزیع یا حل شده‌اند. «حل‌شونده» (Solute) نیز به ماده شیمیایی می‌گویند که نسبت به حلال مقدار کمتری داشته و به شکل یکسان در محلول توزیع شده باشد. در این مطلب قصد داریم در رابطه با مفاهیم حلال و حل شونده در شیمی صحبت کنیم و تعریف مختصری از محلول‌ها داشته باشیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تعریف حلال و حل شونده
‏ ○ نحوه تشکیل محلول ها
‏ ○ حالت مواد حلال و حل شونده
‏ ○ نقش آب به عنوان حلال
‏ ○ حل شونده های یونی و کووالانسی
‏ ○ معرفی فیلم آموزش محلول سازی در آزمایشگاه
‏ ○ بررسی دقیق تر حلال و حل شونده


🔸 تعریف حلال و حل شونده

‏همانطور که گفته شد، در یک محلول به جزء با مقدار بیشتر، حلال و به جزء با مقدار کمتر، حل‌شونده می‌گویند و این ماده به شکلی یکنواخت (همگن) در حلال توزیع (حل) شده است. بر اساس این تعریف، در یک محلول، تنها یک ماده شیمیایی را می‌توان به عنوان حلال در نظر گرفت. بنابراین، اگر تنها دو ماده شیمیایی در یک محلول وجود داشته باشند، یکی حلال و دیگری حل‌شونده خواهد بود. اگر یک محلول شامل ۳ یا چند ماده شیمیایی باشد، یک ماده را باید به عنوان حلال مشخص کرد و مابقی مواد نیز حل‌شونده خواهند بود.

‏رفتارهای کمی و سنجش‌های کیفی یک محلول به حلال و حل شونده موجود در یک محلول بستگی دارند. بنابراین، برای فهم و بکارگیری مفاهیم مرتبط با محلول‌ها در شیمی، هر ماده موجود در محلول را باید در ابتدا به حلال و حل شونده تقسیم کرد.


🔸 نحوه تشکیل محلول ها

‏یک محلول زمانی شکل می‌گیرد که ماده‌ای در ماده دیگری حل شود و دیدیم که ماده‌ای که با مقدار کمتر وجود دارد، حل‌شونده نام دارد که در حلال، حل می‌شود. در مثالی دیگر، اگر دو فلز مس و قلع را ذوب و در یکدیگر حل کنیم، نوعی محلول به نام برنز بدست می‌آید که به آلیاژ برنز معروف است. از آن‌جایی برنز، بیشتر از مس تشکیل شده است، مس را حلال و قلع را حل‌شونده می‌نامیم. همانطور که گفتیم، این دو فلز در حالت مذاب با یکدیگر مخلوط شدند اما در دمای اتاق، محلولی جامد خواهیم داشت.

‏از آن‌جایی که یکی از موارد مهم در آزمایشگاه‌های شیمی، تهیه محلول‌های مختلف است، «فرادرس» اقدام به انتشار فیلم آموزش محلول سازی در آزمایشگاه کرده که لینک آن در ادامه آورده شده است.

‏– None.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 حلال و حل شونده در شیمی | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ نفت کوره چیست؟ — کاربردها و موارد مصرف | به زبان ساده

‏نفت کوره به طور معمول به مخلوط زرد تا قهوه‌ای رنگی (قهوه‌ای تیره تا مشکی) می‌گویند که در فرآیندهای مختلف پالایش نفت خام به تولید می‌رسد. نفت کوره به طور معمول بویی همچون نفت سفید دارد و اشتعال‌پذیر است. این نفت از مخلوط‌هایی با ترکیب پیچیده و متغیری تشکیل شده است. ترکیبات تشکیل‌دهنده این فرآورده شامل هیدروکربن‌های آلیفاتیک همچون آلکان‌ها و آلکن‌ها و همچنین آروماتیک‌ها هستند. ترکیب دقیق عناصر تشکیل دهنده نفت کوره بسته به نوع پالایش و منبع استخراج متفاوت خواهد بود. این ترکیب حتی بعد از استخراج و در اثر هوازدگی و فعالیت‌های باکتری‌ها نیز دچار تغییر می‌شود. لازم به ذکر است که درصدهای پایینی از گوگرد، نیتروژن و اکسیژن نیز در ترکیبات نفت کوره وجود دارد و بر اساس همین تفاوت‌ها و همچنین تفاوت در بازه نقطه جوش و مواد افزودنی، این نفت به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم می‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ دسته بندی نفت کوره
‏ ○ موارد مصرف نفت کوره
‏ ○ نحوه تولید نفت کوره
‏ ○ فواید استفاده از نفت کوره
‏ ○ معرفی فیلم آموزش آشنایی با واژگان و اصطلاحات پالایشگاهی و انرژی
‏ ○ مخاطرات نفت کوره برای انسان


🔸 دسته بندی نفت کوره

‏«نفت کوره» (Fuel Oil) را به طور کلی به دو دسته می‌توان تقسیم کرد:

‏– محصول «تقطیری» (Distillate): نفت تقطیری به هنگام فرآیند تقطیر بدست می‌آید و بنابراین، بازه نقطه جوش معینی نیز دارد و فاقد ذراتی با نقطه جوش بالا است.

‏– محصول «باقی‌مانده» (Residual): نفت کوره باقی‌مانده حاصل کراکینگ حرارتی است و ترکیب پیچیده‌تر و ناخالصی بیشتری دارد.

‏انجمن مواد و آزمون آمریکا (ASTM) بر اساس استاندارهایی مشخص، نفت کوره را به ۶ کلاس مختلف تقسیم کرده است. نفت‌های کلاس ۱ و ۲ نفت‌های تقطیری و نفت‌های ۵ و ۶ نیز نفت‌های باقی‌مانده هستند. نفت کلاس ۴ ترکیبی از نفت‌های تقطیری و باقی‌مانده است. در این میان لازم به ذکر است که نفت کلاس ۳ نیز از جمله نفت‌های تقطیری به شمار می‌آید که بعدها ASTM آن‌را با کلاس ۲ ادغام کرد. نفت‌های کوره دامنه متفاوتی از انحلال‌پذیری و «فراریت» (Volatility) دارند و به این ترتیب، نفت کوره کلاس ۱ و ۲ انحلال‌پذیری و فراریت متوسطی دارند درحالیکه نفت‌های کلاس ۴ و ۵ و ۶ انحلال‌پذیری خوبی ندارند.

‏طبق تعریف بالا، گازوئیل‌ها را نیز می‌توان در دسته نفت‌های کوره قرار داد که این فرآورده‌ها نیز به کلاس‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. اما نفت کوره که در برخی موارد آن‌را به نام «نفت سنگین» (Heavy Oil) نیز می‌شناسند به سوخت‌های مورد استفاده در کوره‌ها و بویلر‌ها (دیگ‌های بخار) و بخاری‌های نفتی گفته می‌شود.


🔸 موارد مصرف نفت کوره

‏از این نفت به طور عمده در مصارف صنعتی و خانگی برای تولید گرما استفاده می‌شود. علاوه بر این، استفاده‌هایی نیز به عنوان حلال و سوخت مورد نیاز موتورهای درون‌سوز دارد. همچنین به منظور تولید بخار در نیروگاه‌های برق نیز از نفت کوره بهره می‌گیرند. نام‌های «تقطیری» و «باقی‌مانده» امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند چراکه نفت‌های کوره برای مصارف خاصی تهیه و تولید می‌شوند و می‌توانند مخلوطی از کلاس‌های مختلف باشند. به همین دلیل عبارات مختلفی مانند نفت سنگین، گازوئیل و نفت خانگی جایگزین عبارت «نفت کوره» شده‌اند.

‏نفت‌های خانگی نفت‌های تقطیری مانند نفت سفید هستند که به طور عمده برای مصارف خانگی به مصرف می‌رسند. گازوییل نیز نوعی نفت کوره است که در دمای بین ۱۷۰-۳۸۰ درجه سانتی‌گراد تقطیر می‌شود. نفت‌های سنگین نیز به طور عمده شامل نفت‌های باقی‌مانده هستند و همانطور که گفته شد، ناخالصی بیشتری دارند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 نفت کوره چیست؟ — کاربردها و موارد مصرف | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس

✳️ مازوت چیست و چطور به انسان آسیب می‌ زند؟ — آنچه باید بدانید

‏مازوت نوعی نفت کوره به شمار می‌آید که کیفیت پایین و ویسکوزیته بالایی دارد و در نیروگاه‌های حرارتی و موارد مشابه از آن استفاده می‌شود. در اروپا و ایالات متحده، ترکیب مازوت شکسته و به گازوئیل تبدیل می‌شود. در گذشته، مازوت برای گرم کردن خانه‌ها در شوروری سابق و شرق دور مورد استفاده قرار می‌گرفت چراکه آن‌ها تجهیزات لازم برای تبدیل مازوت به سایر محصولات پتروشیمی را نداشتند. در کشورهای غربی به کوره‌هایی که از مازوت استفاده می‌کنند، کوره‌های ضایعات‌سوز نیز می‌گویند. در این مطلب قصد داریم به سوخت مازوت و آثار آن بر روی سلامتی بپردازیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ مازوت چیست؟
‏ ○ دلیل استفاده از مازوت چیست؟
‏ ○ مازوت ۱۰۰ چیست؟
‏ ○ نفت کوره
‏ ○ اثرات ورود مازوت به محیط زیست چیست؟
‏ ○ قرارگیری انسان در معرض فرآورده های نفتی
‏ ○ اثرات استفاده از مازوت بر سلامتی انسان چیست؟
‏ ○ روش‌های گوگردزدایی


🔸 مازوت چیست؟

‏به هنگام جداسازی اجزای تشکیل‌دهنده نفت خام، ترکیباتی موسوم به «نفت کوره» (Fuel Oil) از برج تقطیر خارج می‌شوند. مازوت نوعی نفت کوره است که ویسکوزیته بالا و کیفیت پایینی دارد و به طور معمول حاوی مقادیری با درصدهای مختلف از گوگرد است. برای استفاده از مازوت خاصه در نیروگاه‌ها باید گوگرد آن جداسازی شود. در انتهای این مطلب، نحوه گوگردزدایی از مازوت را نیز به شکلی ساده مورد بررسی قرار می‌دهیم.


🔸 دلیل استفاده از مازوت چیست؟

‏مازوت که به طور عمده توسط کشورهای روسیه، قزاقستان، آذربایجان، ترکمنستان و ایران تولید می‌شود برای گرم کردن بویلرها (دیگ بخار) جهت تولید بخار مورد استفاده قرار می‌گیرد چراکه این ماده،‌ «گرمای سوختن» (Energy Value) بسیار بالایی دارد.

‏از عوامل مهم در درجه‌بندی این سوخت باید به محتوای گوگرد آن اشاره کرد که متاثر از منبع اصلی آن است. در حمل و نقل مازوت به طور معمول به این سوخت، «نفت کثیف» (Dirty Oil) می‌گویند و از آن‌جایی که ویسکوزیته بسیار بالایی دارد، پمپ کردن آن به تجهیزات خاصی نیازمند است. مازوت را می‌توان از جمله ترکیب‌های نفت خام به شمار آورد که حاصل تقطیر جزء به جزء آن به هنگام پالایش نفت خام است و بعد از تبخیر بنزین و سایر فرآورده‌های سبک‌تر، از نفت خام بدست می‌آید.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

🔗 مازوت چیست و چطور به انسان آسیب می‌ زند؟ — آنچه باید بدانید — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی شیمی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید. 👇

@FaraChem — مطالب و آموزش‌های شیمی فرادرس


❇️ ویدئو «معرفی رشته مهندسی شیمی - گرایش‌ها و بازار کار» در ۱۲ دقیقه | به زبان ساده


🔗 آشنایی با ۷۶ رشته مهم دانشگاهی - [کلیک کنید]

📌 آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید.