بومرنگ
2.35K subscribers
380 photos
30 videos
12 files
572 links
موسسه اندیشه اجتماعی: اقتصاد، فلسفه و مدیریت

www.boomrang.org

برای به اشتراک گذاشتن مطالب خودتان در وب سایت و کانال بومرنگ، به یکی از روش های زیر با ما تماس بگیرید:
Email: [email protected]
Telegram: @ArashAzadi82
Download Telegram
✔️@BoomrangInstitute

🔴 معرفی کتاب «امید علیه امید» نوشته «نادژدا ماندلشتام» و ترجمه «بیژن اشتری»

✍️ ابراهیم صحافی

«اوسیپ ماندلشتام» به نظر تعدادی از منتقدین ادبی مهم‌ترین شاعر قرن بیستم روسیه و به نظر تعدادی دیگر جزء پنج شاعر مهم قرن بیستم روس بود.

کتاب «امید علیه امید» توسط «نادژدا ماندلشتام» همسر این شاعر بزرگ در مورد زندگی شاعر و خودش که در کنار او زندگی می‌کرد، نوشته شده است. نادژدا در زبان روسی به معنی امید است و عنوان کتاب با نام و زندگی نویسنده در هم آمیخته و اثر کم‌نظیری خلق شده است.

نویسنده با درک عمیق خود پی برده است که در شرایط انقلابی، همسر سودا زده و عاشق شعر او، قادر نخواهد بود تا یک زندگی عادی داشته باشد. این زوج در تمام طول زندگی مشترکشان، هر دو آرزوی بزرگی دارند:

در بسترخود بمیرند!

ولی این خواسته در دوره ساخت انسان طراز نوین در زمان استالین، بزرگتر از آن بود که در مورد شاعر بزرگی مثل ماندلشتایم تحقق یابد که نیافت! چند سالی از شروع برنامه‌ریزی جهت استقرار توتالیتاریسم توسط استالین در شوروی می‌گذشت. ماندلشتایم توسط پلیس مخفی بازداشت و . . .

متن کامل را 👈 اینجا مطالعه بفرمایید

#کتاب
درگذشت غم انگیز دوست نازنینم دکتر فریبرز رئیس دانا را به خانواده محترم و همه دوستان و دوستدارانش تسلیت میگویم. او جان شیفته انسانیت و بیقرار برای کمک به همنوعان بود.
روحش شاد و یادش گرامی باد
🦠 کرونا و آزمون تفکر ایدئولوژیک
✍🏻 موسی غنی نژاد

▪️تفکر ایدئولوژیک زمانی که اهرم های قدرت را در اختیار می گیرد در پی آن بر می آید که به هر وسیله ممکن دیگران را وادار کند دنیا را آنگونه ببینند که صاحبان قدرت می بینند. وارد شدن ویروس کرونا به کشور ما با توجه به پیامد های خاص اش موجب شد بخشی از حجاب ایدئولوژی کنار برود و چالشی آشکار میان برخی از اربابان قدرت و مردم چهره نماید.

▪️در چنین شرایطی است که کرونا از راه می رسد. نخستین عکس العمل تفکر ایدئولوژیک نسبت به پدیده ای که در ماهیت خود تنه به بلای آسمانی می زند، حکایت از انکار اهمیت آن و افشای سوء استفاده بدکاران از خبرهای مربوط به آن دارد. تئوری توطئه محبوب ترین تئوری نزد تفکر ایدئولوژیک است چراکه با توسل به آن می توان همه تقصیرها و قصورهای اربابان قدرت را از سر بازکرد. اما نفی واقعیتی که زندگی انسان ها را به صورت ملموسی مورد تهدید قرار می دهد و مردم با گوشت و پوست خود آنرا احساس می کنند کار آسانی نیست.

#ایدئولوژی #کرونا #نظام_حکمرانی

🖇متن کامل این یادداشت را در اینجا زیر مطالعه نمائید
✔️@BoomrangInstitute
✔️@BoomrangInstitute


🔴 بریده‎ای از کتاب «معمای فراوانی: رونق‌های نفتی و دولت‌های نفتی»

نوشته تری‌لین کارل
👈 برگردان جعفر خیرخواهان

🌀تعبیر مترجم از کتاب در مقدمه:
رساله‌ای درباره فلج مغزی مقامات تصمیم‌گیر [در کشورهای نفت‌خیز]

منتخبی از مقدمه:
دولت‌های نفتی که دوران رونق نفتی را گذراندند دو نوع رفتار از خود بروز دادند. اول این که این دولت‌ها گرفتار یک دوره جنون شدند و قدرت ویژه‌ای از طرف شهروندان خود کسب کردند تا انباشت سرمایه از درآمد نفت را به سایر فعالیت‌های مولد هدایت کنند و بنابراین خود را به دنیای توسعه‌یافته برسانند. شعار همه سیاست‌مداران و دولت‌های کشورهای نفتی این بود: "ما منابع نفتی فراوانی داریم پس باید هر کاری لازم است انجام دهیم." تقریبا هشتاد سال است که تنها برنامه سیاست‌مداران و رهبران کشورهای نفتی قطع وابستگی به نفت بوده است و این که درآمد نفت را به سرمایه‌ای مولد تبدیل کنند. همچنین درآمد عظیم نفتی که به دست دولت می‌رسد به نرخ ارز فشار وارد آورده که نتیجه آن افزایش واردات و کاهش صادرات است. بازار کشورها به زودی با انواع خودروها، ابزار برقی و وسایل منزل لوکس وارداتی اشباع می‌شود. بخش نفت به هسته اصلی اقتصاد تبدیل می‌شود و اتکا به واردات، تولید داخلی را تضعیف می‌کند.

رفتار دوم که ارتباط نزدیکی با اندیشه توسعه صنعتی مبتنی بر نفت دارد این است که رونق نفتی نه فقط باعث اجرای مدل‌های اقتصادی بزرگ و باشکوه می‌شود بلکه تقاضاهای جدید برای منابع از سوی دولت و جامعه مدنی را افزایش می‌دهد. سیاست‌گذارانی که فکر می‌کردند باید بین رشد اقتصادی و عدالت یکی را انتخاب کنند اکنون احساس می‌کنند قادر به رسیدن به هر دو هستند ....

.... نظامیان خواهان تسلیحات پیشرفته و شرایط زندگی بهتر هستند؛ سرمایه‌داران درخواست اعتبارات ارزان و یارانه‌ای می‌کنند، طبقه متوسط به دنبال هزینه‌های اجتماعی بیشتر است و کارگران برای دستمزدهای بالاتر و بیکاران برای اشتغال‌زایی فشار می‌آورند. با بالا گرفتن تقاضاهای جامعه، نظام اداری ناکارا و کند این کشورها، ناگهان با نقش‌های جدیدی مواجه می‌شود که قادر به مدیریت کردن آنها نیست. برنامه‌های بخش عمومی به شکل انبساطی رشد می‌کنند و درخواست‌های بخش خصوصی تمامی ندارد. نتیجه امر به کسری تجاری، تورم و بدهی خارجی می‌انجامد.

متنوع ساختن اقتصاد و استقلال از درآمد نفتی هرگز اتفاق نمی‌افتد و هر روز که می‌گذرد مردم فقیرتر و خشمگین تر می‌شوند. این همان بلای دولت نفتی است ....


#معرفی‌‌_کتاب
#معمای_فراوانی
#دولت_نفتی
#بریده_کتاب

Telegram
✔️@BoomrangInstitute

🔴 کیفیت تنظیم‌گری
شهرام اتفاق

صرف‌‎نظر از آن ‎که تا چه میزان با حضور و نقش‌‎آفرینی «دولت» در امور موافق باشیم، جایی که این حضور و نقش‎ آفرینی وجود داشته باشد، باید قادر به ارزیابی کیفیت آن باشیم.

بانک جهانی هرساله به‎ منظور ارزیابی «کیفیت نظام حکمرانی»، گزارشاتی را از شاخص کیفیت تنظیم‎‌گری (رگولاتوری) کشورها منتشر می‌کند‌. این شاخص، نمایش‌گر توانایی‎هایِ نظام حکمرانی در تدوین و اجرای سیاست‎ها، وضع مقررات و قاعده‌‎مند نمودن امور است.

در نمودار بالا کیفیت تنظیم‌‎گری میان کشورهای ایران، افغانستان، ترکیه، مالزی، گرجستان و عربستان سعودی مقایسه شده است. آن‌‎چنان‌‎که در نمودار مشهود است، از حوالی سال‎های ۲۰۰۷ به بعد، کیفیت تنظیم‌گری در ترکیه، مالزی، گرجستان و عربستان سعودی به سطح مطلوب بالای صفر صعود کرده است و مالزی و گرجستان، در حال پیمایش مسیر صعودی به سمت سطح عالی هستند.

افعانستان از سطح منفی ۲.۱ در سال ۱۹۹۶، با طی نمودن فراز و نشیب‎ هایی، به سطح منفی ۱.۱۳ در سال ۲۰۱۸ صعود کرده است و در همان سال، از موقعیتی بهتر از ایران قرار دارد . . .

👈 بیشتر بخوانید
 
✔️@BoomrangInstitute

🔴 ملی شدن صنعت نفت
موسی غنی‌نژاد


آشفته بازار فکری دهه ۱۳۲۰ تاثیر بسیار تعیین‌کننده‌ای روی محیط روشنفکری ایران از آن سال‌ها تا امروز، داشته است. ذهنیات ایرانیان در این‌ دهه عمدتا تحت‌تاثیر دو جریان مهم سیاسی، اجتماعی و فکری این دوران شکل‌ ویژه‌ای به خود گرفت. جریان اول ناشی از حس ایران‌پرستی سنتی بود که به‌ علت تسلیم ارتش و اشغال ایران توسط نیروهای متفقین شعله‌ور شد. جریان‌ دوم در سایه رسوخ وسیع اندیشه‌های مارکسیستی-البته از نوع دست‌چندم و بسیار مخدوش آن- پدید آمد که نظریات «جهانشمولی» را درباره تحول‌ اجتماعی، مبارزه طبقاتی، جامعه سوسیالیستی، امپریالیسم و غیره در میان‌ جوانان رواج می‌داد. رمز نفوذ فوق‌العاده سریع و شدید این افکار «مارکسیستی» را باید در آرمانخواهی ساده‌لوحانه‌ای جست‌وجو کرد که رنگ و لعاب «علمی» به خود گرفته بود. تبلور سیاسی و عینی این دو جریان را در جبهه ملی و حزب توده می‌توان سراغ گرفت. البته چنانکه وقایع بعدی-کودتای ۲۸ مرداد- نشان داد، ابعاد قضیه از دو گروه‌بندی سیاسی آن سال‌ها بسیار فراتر می‌رود . . .

ادامه متن را در 👈 اینجا بخوانید.

#مصدق
#نفت
#ملی_شدن
✔️@BoomrangInstitute

🔴 ملی کردن نفت: تبدیل یک مساله اقتصادی به یک مساله سیاسی

🎙 موسی غنی‌نژاد

قبل از ملی شدن صنعت نفت، نفت ایران را «شرکت نفت ایران و انگلیس» استخراج و بازاریابی می‌کرد و می‌فروخت. با ملی شدن، در واقع فعالیت‌های مربوط به صنعت نفت، زیر حوزه نظارتی دولت درآمد و شرکت نفت به زیرمجموعه‌ای از دولت تبدیل شد. حالا به چه نحوی این کار انجام گرفت و چه هزینه‌هایی در بر داشت بحث دیگری است. ولی صنعت نفت به شرکت دولتی تبدیل شد و دولتی هم باقی ماند یعنی مسئله نفت ما از آن دوره بیشتر به فعالیت‌های اقتصادی دولت گره خورد. قبلا دولت ایران، از‌‌ شرکت نفت ایران و انگلیس، بهره مالکانه و مالیات دریافت می‌کرد و سهمی در سود آن داشت. منتهی ایرانی‌ها به کم بودن سهم‌شان اعتراض داشتند. به نظر من اگر دولت می‌توانست قرارداد بهتری ببندند ولی آن شرکت همچنان به عنوان یک بنگاه اقتصادی جدا از دولت باقی می‌ماند، اوضاع خیلی بهتر بود. منظور من از این است که دولتی شدن بد است، این نیست که آن زمان چرا مثلا صنعت نفت به شرکت‌های خصوصی ایرانی واگذار نشد. خب واضح است که نمی‌توانست بشود، چون آن موقع اصلا توان کار‌شناسی و سرمایه‌ای ایران به شکلی نبود که بنگاه های ایرانی بتوانند چنین کاری کنند. آن زمان پالایشگاه آبادان یکی از بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین پالایشگاههای دنیا بود و توان کار‌شناسی ایران هم برای استخراج و بازاریابی و فروش نفت بسیار محدود بود. یک سال بعد از سقوط دولت مصدق، قرارداد کنسرسیوم بسته شد، کنسرسیوم در حقیقت جایگزین شرکت نفت ایران و انگلیس سابق شد، یعنی مجموعه‌ای از شرکتهای بزرگ نفتی دنیا آمدند و کنسرسیومی ایجاد کردند با‌‌ همان فعالیتهای شرکت سابق، منتها فرقش این بود که این بار یک دولت وارد عرصه‌ی صنعت شده بود. دیگر مثل سابق نبود که آن شرکت نفتی بهره مالکانه و مالیات بدهد. مسئله یک مرحله جلو‌تر رفته بود، یعنی دولت مستقیما درگیر صنعت نفت شده بود؛ چه در حوزه فعالیت‌ها و نظارت و چه در حوزه پالایش و پخش. در واقع کل صنعت نفت، به ویژه آن قسمتی که مربوط به داخل ایران می‌شد، دولتی شد.

مسئله این است که آیا دولت، متصدی یک فعالیت اقتصادی یا یک بنگاه داخلی یا خارجی بشود یا خیر؟


بخشی از مصاحبه‌ای مندرج در روزنامه همدلی تحت عنوان «انحلال مجلس توسط مصدق غیر قانونی بود- ۲۸ مرداد ۱۳۹۵»

#مصدق #ملی_شدن #صنعت_نفت

✔️ www.boomrang.org

Telegram
🌿 همراهان گرامی،

امید داریم که تلخی‌های این ایام، اندکی از امید، کوشش و پایداری ما نکاهد. بهار در راه و نوروز ۱۳۹۹ بر شما مبارک باد.

🌐 www.boomrang.org
✔️@boomranginstitute
✔️@BoomrangInstitute


🔴 فایل‌های صوتی، تصویری و فیلم‌های آموزشی بومرنگ


بررسی دعاوی «مکتب فرانکفورت» و «مکتب اتریش» درباره آرای «هانا آرنت»
https://www.boomrang.org/frankfurt-and-austrian-schools-on-hannah-arendt/


اندیشه سیاسی هانا آرنت
https://www.boomrang.org/hannah-arendt-political-thought/



الگوی اقتصادی متکی بر مزیت نسبی به جای خودکفایی:
https://www.boomrang.org/comparative-advantage/



خودران‏ ها: معجونی متشکل از اخلاق، اقتصاد، فناوری، انرژی و محیط زیست - انقلاب صنعتی چهارم و آموزه های کانت، بنتام، میزس و شومپیتر:
https://www.boomrang.org/autonomous1/


نقد اکوسوسیالیسم:
https://www.boomrang.org/critique-ecosocialism/


زوال تحلیل طبقاتی مارکس:
https://www.boomrang.org/working-class-analysis-deterioration/



دلایل ناکامی و فروپاشی اقتصادهای سوسیالیستی - اقتصاد بازارمحور آدام اسمیت در برابر اقتصاد برنامه‌محور مارکس:
https://www.boomrang.org/dissolution-of-socialism-and-soviet-union/



یارانه انرژی در ایران
https://www.boomrang.org/energy-subsidies-in-iran/


#صوتی #تصویری
#فیلم_آموزشی
‍ ‍ ‍ ✔️@BoomrangInstitute

🔴 بریده‌ای از کتاب «ملت، دولت و حکومت قانون»

جواد طباطبایی

حکومت قانون، به عنوان گره کور نظام مدنی ایران، پیش-و-پس از صدور فرمان مشروطیت، پیوسته، امری مغفول در تاریخ ایران بود، و ماند. تنها تجربه مشروطیت بود که توانست گسستی در این تداوم تاریخی ایجاد کند. یکی از مهم‌ترین پی‌آمدهای مشروطیت نیز ظهور مستقل «جامعه مدنی» و استوار شدن شالوده آن بود و همین امر دگرگونی بنیادینی در نظام اجتماعی ایران را به دنبال داشت. بدین سان، در کنار دستگاه دولت، که آن زمان قدرت آن به نوعی همه شئون نظام اجتماعی کشور را در بر می‌گرفت، «جامعه مدنی» تعیّن خاص خود را پیدا کرد و همین «جامعه مدنی» جنبش مشروطه‌ خواهی را پیش برد. مهم‌ترین خواست نمایندگان مجلس اول، به عنوان نمایندگان همین «جامعه مدنی» - که به رغم وجود شاهزادگان، اشراف و روحانیت در میان نمایندگان، به طور عمده، مطالبات طبقه متوسط را نمایندگی می‌کرد - تاسیس حکومت قانون بود . . .

#جواد_طباطبایی
#جامعه_مدنی
#مشروطیت
#حکومت_قانون
✔️@BoomrangInstitute

🔴 رسالتی برای انسان مدرن

✍️ شلاله صحافی

رقابت میان دولت­‌ها، چنان‌که مارکس می‌گفت، گرایشی پدید آورده است به سمت امپریالیسم. درک علت این پدیده چندان دشوار نیست؛ ابتدایی‌ترین ابزار دولت­‌ها برای حذف سایر مراکز استثمار و گسترش سلطه، جنگ است؛ انحصار کامل در اخذ مالیات و جعل پول در داخل نیز امکان تأمین هزینه این جنگ­‌ها را برای دولت­‌ها فراهم می­‌کند. “بدون شک اگر کسی مجبور نباشد که هزینه ماجراجویی­‌های خود را بپردازد، ریسک ­پذیرتر هم می‌شود!”

مارکس بر خلاف بسیاری از اقتصاددانانی که ظاهرا هوادار لیبرالیسم و نظام بازاراند، به‌درستی دریافته بود که اولا در تاریخ همواره گرایشی وجود داشته است به سمت امپریالیسم، و ثانیا امپریالیست­‌ترین قدرت­‌ها همواره پیشرفته‌ترین نظام­‌های سرمایه­‌داری بوده ­اند. اما توضیح او برای این پدیده هم نادرست بود.

خشونت­‌طلبی، نه خصلت بنگاه­‌های اقتصادی، بلکه خصلت ذاتی دولت است. مشاهده تاریخی مارکس مبنی بر همبستگی میان امپریالیسم و سرمایه‌داری، شاید در ظاهر در تناقض با جمله فوق باشد، اما با اندکی تأمل خواهیم دید که چنین نیست؛ یک دولت استثمارگر، برای پیروزی در جنگ­‌ها باید از منابع اقتصادی کافی برخوردار باشد و با ثبات سایر شرایط، دولتی که منابع اقتصادی بیشتری داشته باشد، پیروز جنگ است.

از سوی دیگر، ثروت منحصرا توسط جامعه مدنی تولید می‌شود؛ هر چه قدرت استثماری دولت کمتر باشد، ثروت و سرمایه بیشتری در جامعه انباشته می ­شود. بنابراین هر چه دولت ضعیف‌تر و یا به عبارت دیگر لیبرال­‌تر باشد، سرمایه‌داری توسعه­ یافته‌تر است.

اما در چنین جامعه‌ای، دولت می‌تواند با امتیازدهی به بنگاه­‌های اقتصادی موفق و حمایت ویژه از آنها منابع بیشتری را به تصرف خود درآورده و لذا امکان بیشتری نیز برای جنگ ­افروزی و پیروزی در آن­ها داشته باشد. بنابراین نهایتا آنچه که جوامع سرمایه­‌داری پیشرفته را به سمت امپرالیسم سوق می­‌دهد، وسوسه دولت­‌ها برای افزایش قدرت استثماری است.

متن کامل را در سایت بومرنگ بخوانید

#دولت
#هوپ
#مارکس
#هایک

Telegram
✔️@BoomrangInstitute

🔴 دسترسی رایگان به کتاب
👈 اتاق بازرگانی

اتاق بازرگانی تهران مجموعه‌ای از کتاب‌های ارزشمند منتشرشده توسط اتاق تهران را که تا قبل از اپیدمی ویروس کرونا پولی بوده، در قالب فایل PDF و به صورت کاملاً رایگان در اختیار عموم قرار داده تا در این فرصت #در_خانه_بمانیم، مطالعه کنند.
⭕️⭕️⭕️

لینک دسترسی به کتاب‌ها : https://tccim.ir/PublishedOutlets.aspx?id=1
✔️@BoomrangInstitute

🔴 معرفی کتاب «بی‌دولتی، دولت، آرمانشهر»

رابرت نوزیک
👈برگردان محسن رنجبر

این که کسی مالک کل مقدار موجود از چیزی باشد که دیگران برای زنده ماندن لازمش دارند، ایجاب نمی‌کند که تصرف کردن او (یا هر کس دیگر) در هر چیز، عده‌ای را (چه فوراً و چه بعداً) در وضعیتی بدتر از مبنا قرار دهد. پژوهش‌گری که در زمینه پزشکی، ماده‌ی جدید کارآمدی برای درمان فلان بیماری می‌سازد و آن را، مگر با شرط‌هایی که خود مقرر می‌کند‌، نمی‌فروشد، با محروم ساختن دیگران از هر آن‌چه تصرف کرده است، وضعیت آن‌ها را بدتر نمی‌کند.

بین کسی که کل موجودی عمومی چیزی را مال خود کند [مانند دولت]، و کسی که کل موجودی آن چیز [مانند دارو] را از مواد دسترس می‌سازد [مثل پژوهشگر]، کسی قرار می‌گیرد [مانند یک بازرگان] که کل موجودی آن را به‌گونه‌ای تصرف می‌کند که دیگران را از آن محروم نمی‌سازد، مثلاً کسی که ماده‌ی جدیدی را در جای پرتی پیدا می‌کند و در می‌یابد که آن ماده فلان بیماری را به‌خوبی درمان می‌کند و بعد کل موجودی آن را به‌تصرف خود درمی‌آورد. او وضع دیگران را بدتر نمی‌کند.

#کورنا
#ویروس
#کووید_۱۹
#دارو
#COVID_19
#Coronavirus
✔️@BoomrangInstitute

🔴 معرفی کتاب «توسعه یعنی آزادی»

آمارتیا کومار سن
👈 برگردان محمد سعید نوری نائینی

اشتباه است که جایگاه سازوکار بازار را فقط از جنبه‎ی تجریدی و فرعی آن بنگریم. همان‎طور که آدام اسمیت اشاره کرده است؛ آزادی دادوستد و مبادله به خودی خود، جزئی جداناپذیر از آزادی‎های اساسی است که مردم به طور اصولی برای آن ارزش قائل می‏‌شوند. مخالفت ریشه‎ای با بازار به همان اندازه ناپسند است که با گفت‎وگوی میان مردم به طور ریشه‎ای مخالف باشیم.
آزادی‌ها نه تنها هدف غایی توسعه‌اند، بلکه از ابزارهای اساسی آن نیز هستند.

#بازار
#مبادله
#آمارتیاسن
✔️@BoomrangInstitute

🔴 بریده‎ای از کتاب «اقتصاد سیاسی محیط زیست»

✍️ شهرام اتفاق

محیط زیست و سوسیالیسم
. . . به وساطت تعریف مفهومی به نام «کالایی‌سازی محیط زیست»، می‏‌توانیم چنین نتیجه‎گیری کنیم که در شرایطی که: (۱) عناصر طبیعی فاقد حق مالکیت خصوصی باشند و (۲) امکان واگذاری امتیاز آن‌ها به مالکان خصوصی میسر نباشد، کالایی‌سازی طبیعت و محیط زیست در آن‌جا رخ نداده است و از این‌رو، ضرورتاً می‎بایست شاهد نتایج شگفت‎آور و متفاوتی حاکی از صیانت از محیط زیست باشیم. اما یافته‎های تجربی طی یک‎صدسال گذشته خلاف این دعاوی را گواهی می‎دهند و حتا نتایج حاصله به‎کلی باژگونه هستند . . .

. . . اگر قرار باشد تا با چنین اندیشه‎ای همراهی کنیم، باید باور داشته باشیم که مالکان عمومی یا دولتی، بیش‌از‏ مالکان خصوصی از محیط زیست محافظت می‌کنند و اقتصاد غیربازاری بسیار بیش‌از‏ نوع بازاری آن به حفظ محیط زیست می‎اندیشد و دوست‎دار آن است. آیا امکانی برای آزمایش عمل‎کرد مالکیت عمومی در فقدان مالکیت خصوصی وجود دارد؟ برای ارزیابی صحت ادعای منتقدان اقتصاد بازارمحور، آیا می‎توان وضعیت محیط زیست را در چارچوب یک اقتصاد غیربازاری به محک تجربه سپرد؟

پاسخ مثبت است. بشریت در تاریخ حیات خود، یک آزمایشگاه بسیار بزرگ را برای کسب چنبن تجربه‎ای، در اختیار این ادعا قرار داده است. الغای مالکیت خصوصی و حذف سازوکار بازار، در شوروی به مدت ۷۴ سال، در کشورهای آلبانی، آلمان شرقی، بلغارستان، چکسلواکی، رومانی، لهستان و مجارستان، به مدت ۳۶ سال و در مغولستان به مدت ۶۶ سال، تجربه شده‌بود.

در کوبا حداقل به مدت ۵۰ سال مالکیت خصوصی و سازوکار بازار الغا شده‌بود و در سال‏های اخیر، اَشکال بسیار محدودی از آن پذیرفته شد و هم‏چنان الگوی اقتصاد برنامه‎محور در آن حاکم است. در کره‏‌شمالی نیز به مدت ۷۰ سال است که مالکیت خصوصی و سازوکار بازار ملغا شده‌است و نظام برنامه‎ریزی متمرکز مستقر است.

در چین، ویتنام، کامبوج و لائوس، نیز طی سال‏های متمادی، الغای مالکیت خصوصی و برنامه‎ریزی متمرکز تجربه شده‌است و برخی از آن‌ها هم‏چنان در حال تجربه‏‌ی اجزایی از آن الگوی اقتصادی هستند.

سال‏های متمادی تجربه‎ی الغای مالکیت خصوصی و اقتصاد غیربازاری در کشورهای سوسیالیستی و به مدت‏های طولانی، نه‏‌تنها حامل هیچ نشانه‎ای، حاکی از بروز تغییری مثبت در حفاظت از محیط زیست نبوده‌است، بلکه به استناد شواهد موجود، شدت این تخریب‎ها بسیار بیش‌تر بوده‌است . . .

. . . مطالعات انجام شده بر روی آلودگی‎های زیست‎محیطی در اروپای شرقی و مرکزی نشان می‎دهد که طی آن سال‎ها، بخش سوسیالیستی اروپا، یکی از آلوده‏‌ترین مناطق جهان بوده‌است و سهم لهستان، چکسلواکی سابق، مجارستان و آلمان شرقی سابق، در ایجاد این آلودگی فاجعه‏‌بار بوده‌است.

فقط میزان انتشار دی‎اکسید ازت (NO2) در دهه‎ی ۱۹۸۰ درلهستان، به‌تنهایی بیش از مجموع انتشارات آمریکا، اتریش، بلژیک، فرانسه، آلمان غربی، ایتالیا، سوئد و انگلستان بوده‌است. همچنین آلمان شرقی سه‌ونیم برابر آلمان غربی گاز SO2 در سال تولید می‎کرده‌است و سرانه تولید سرانه گاز SO2 در سال در آلمان شرقی، 13 برابر آلمان غربی بوده‌است . . .

دفن زباله‎های اتمی اتحاد شوروی در مناطقی مانند قرقیزستان یک فاجعه‎ی زیست‌محیطی دیگر در زمان حیات اردوگاه سوسیالیسم بود، آن‎چنان‏که شهر «مایلوو سو» در قرقیزستان، امروزه به‌عنوان یکی آلوده‏‌ترین نقاط کره زمین معرفی می‎شود و . . .

فاجعه محیط زیستی قزاقستان، یک نمونه دیگر بود. در ۱۹۴۹ دولت اتحاد جماهیر شوروی یک بمب اتمی را در سمی‌پلاتینسک قزاقستان، مورد آزمایش قرار داد. اما این آخرین آزمایش هسته‌ای در این منطقه نبود. تا سال ۱۸۸۹، بالغ بر ۴۹۵ آزمایش هسته‌ای دیگر در این منطقه تکرار شد که آثار این فاجعه محیط زیستی باور نکردنی است. میزان ابتلا به سرطان خون در میان کودکان، در بین استان‌های سمی‌پلاتینسک و استان کارگاندا، ۱۰ برابر و در میان افراد بالغ ۵ برابر حد متعارف است. برخی کودکان با نقص عضو و بدون دست و پا متولد می‌شوند و . . .

بحران‌های کیشتیم، وُرکوتا، چرنوبیل، نابودی جنگل‌ها در طرح لیسنکوئیم و نابودی دریاچه آرال از دیگر فجایع محیط زیستی در کارنامه سوسیالیسم واقعاً تجربه شده بودند.

اگر شکست «کالای عمومی»‎ای مانند محیط زیست، در اردوگاه سوسیالیسم قرن بیستم، تجلی ناکارآمدیِ تحلیل‎های سوسیالیستی درباره‎ی سازوکار بازار بود، ناکامی آن در قرن بیست‌ویکم، و در اردوگاه سوسیالیسم بازار (با حضور چین و ویتنام)، نشان‎گر ناکارآمدیِ تئوری‎های سوسیالیستی درباره‎ی تحدید مالکیت خصوصی است.

👈 درباره کتاب

✔️ www.boomrang.org

Telegram
✔️@BoomrangInstitute

🔴 دسترسی رایگان به کتاب
👈 دانشگاه تهران


🔹با توجه به مشکلات ناشی از شیوع ویروس کرونا و عدم دسترسی پژوهشگران، دانشجویان و استادان گرامی به منابع علمی، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران *همه کتابهای الکترونیکی خود را از ابتدای فروردین ۱۳۹۹ به صورت رایگان در اختیار همه علاقه مندان قرار می دهد.

🔹برای دریافت کتابها میتوانید به *اپلیکیشن فیدیبو* یا به *کتابخوان الکترونیکی مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران* مراجعه فرمایید.

🔹آدرس صفحه کتابخوان الکترونیکی برای دانلود نسخه اندروید و نسخه ویندوز اپلیکیشن کتابخوان
https://press.ut.ac.ir/help?menu=14
✔️@BoomrangInstitute

🔴 خلاصه کتاب «تاریخ اندیشه سیاسی در ایران» اثر سید جواد طباطبایی

🎙 شلاله صحافی

جواد طباطبایی در پیشگفتار کتاب تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، این کتاب را دیباچه‌ای بر منطق تداوم تاریخ ایران معرفی می‌کند. او تاکید می‌کند که بدون داشتن تصوری از شیوه اندیشیدن ایرانی، فهم بسیاری از زوایای دوران قدیم تاریخ ایران امکان‌پذیر نخواهد شد‌. در این فایل‌های صوتی مروری بر کتاب تاریخ اندیشه سیاسی در ایران انجام شده است.

👈 جلسه اول در آپارات

👈 جلسه دوم در آپارات

👈 جلسه سوم در آپارات

👈 همه جلسات در بومرنگ


#تاریخ
#اندیشه_سیاسی
#جواد_طباطبایی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 معرفی کتاب «راهنمای تفکر نقادانه»

براون و کیلی
👈 برگردان کورش کامیاب

وقتی دیگران استدلال‌هایی را مطرح می‌کنند که عقاید فعلی‌مان را تهدید یا آن‌ها را نقض می‌کند، فقط با تلاش در کنار گذاشتن احساسات می‌توانیم با دقت به استدلال آن‌ها گوش کنیم. با روی باز برخورد کردن با افکار و عقاید دیگران مهم است، زیرا بسیاری از مواضع ما درباره مسایل مختلف، مواضع چندان معقولی نیستند؛ نظراتی هستند که از دیگران گرفته‌ایم، و در طول سالیان متمادی نسبت به آن‌ها وابستگی احساسی پیدا کرده‌ایم. آن‌قدر که وقتی کسی ادعایی برخلاف نظر ما مطرح می‌کند اغلب گمان می‌کنیم خود ما را به باد حمله گرفته است. ولی اگر احساسات و عواطف خود را در موضوعی دخالت دهیم، این خطر وجود دارد که نتوانیم به دلایل محکمی که شاید به سود مواضع دیگر باشد توجه کنیم - دلایلی که چه بسا فقط کافیست به آن‌ها گوش کنیم تا نظرمان درباره آن موضوع عوض شود. یادتان باشد: در پذیرفتن یا رد کردن یک موضع نباید وابستگی عاطفی را مبنای اصلی قرار دهید. کسی که در پی آموختن‌ است، به شرطی موفق می‌شود که به تغییر دادن نظرش رغبت داشته باشد.

#تفکر_نقادانه
#تعصب
✔️@BoomrangInstitute

🔴 دولت در دوران کووید-19
⚠️ هشدار مجله اکونومیست در مورد افزایش قدرت و دخالت دولت
✍️ ترجمه آرش آزادی

هر روز بدعت جدیدی گذاشته شده و تابوی جدیدی شکسته شده است. نه تنها در تعیین جریمه‌ها یا مجازات‌های حبس برای افراد عادی بخاطر انجام کارهای عادی بلکه حتی در اندازه و گستره نقش دولت در اقتصاد نیز بدعت‌های جدیدی گذاشته شده است.

اما مدافع اصلی در برابر دولت بزرگ و مداخله‌گر در تکنولوژی و اقتصاد، خود شهروندان خواهند بود. آن‌ها باید به خاطر داشته باشند که دولت همه‌گیر برای تمام ایام زندگی مناسب نیست.

متن کامل را در 👈 اینجا مطالعه فرمایید.

#کرونا
#مداخله_دولت
#اکونومیست
✔️@BoomrangInstitute

🔴 معرفی کتاب «واقع‌نگری»
✍️ هنس و اولا و آنا روسلینگ
👈 برگردان عاطفه هاشمی و سیدحسن رضوی

در دهه‌های گذشته صدها سوال از هزاران نفر از سراسر جهان پرسیده‌ام: درباره فقر و ثروت، رشد جمعیت، تولد، مرگ، تحصیلات، سلامت، جنسیت، خشونت، انرژی و محیط زیست. سوالات پیچیده‌ای نیستند و نکته انحرافی‌ای هم در آن‌ها نیست. حواسم هست که صرفاً از حقایق مستندی استفاده کنم که شک و ابهامی در موردشان وجود ندارد. با این حال مردم اغلب اوقات پاسخ‌هایی اشتباه می‌دهند.

مثلاً سوال ۹ درباره واکسیناسیون است: چه سهمی از کودکان یک‌ساله جهان در حال حاضر در برابر بیماری‌ها واکسینه شده‌اند؟

۲۰ یا ۵۰ یا ۸۰٪ ؟

تنها سیزده درصد از مردم به این سوال، پاسخ مثبت داده‌اند. در حالیکه تقریباً همه کودکان (۱۰۰٪) در جهان، امروزه واکسینه شده‌اند.

من افراد را از سراسر جهان و در حوزه های کاری مختلف، مورد پرسش قرار دادم. اما در نهایت تعجب می‌شود گفت بیشترشان به سوال‌ها پاسخ غلط دادند. انگار همه گرفتار دیدگاه‌های نادرست و اشتباهی درباره جهان‌اند. این جهان‌بینی فوق دراماتیک است که افراد را به سمت دراماتیک‌ترین و منفی‌ترین پاسخها می‌برد.
✔️@BoomrangInstitute

🔴 معرفی کتاب «اخلاق و اقتصاد»
آمارتیا کومار سن
👈 برگردان حسن فشارکی

نکته دومی که می‌خواهم یادآور شوم مربوط به این واقعیت است که تضاد لزوماً میان نفع شخصی، از یک طرف، و نوعی توجه به دیگران، از طرف دیگر نیست. این دوگانگی سنتی ... از جنبه‌های متعددی گمراه‌کننده است ... اعضای هر گروه ممکن است منافعی همسو با دیگران یا مخالف با آنها داشته باشند. کنش‌های مبتنی بر وفاداری نسبت به گروه، از جهاتی، مستلزم فدا کردن منافع کاملاً شخصی هستند، همانگونه که از جهاتی دیگر، ممکن است برآورده شدن بهتر منافع شخصی را تسهیل کنند‌ ...

... انکار این‌ مسئله که انسان‌ها همواره منحصراً بر مبنای نفع شخصی رفتار می‌کنند به معنای آن نیست که کنش آنان همواره با از خودگذشتگی توام است. اگر نفع شخصی نقش به‌سزایی در بسیاری از تصمیمات مهم ایفا نمی‌کرد غیرعادی می‌بود ... مطلب اصلی این است که آیا انگیزه‌های متعددی در کارند یا تنها محرک انسان همانا نفع شخصی است ...

#منافع_شخصی
#اهداف_شخصی
#آدام_اسمیت
#میزس
#کنش_انسانی