بومرنگ
2.35K subscribers
380 photos
30 videos
12 files
572 links
موسسه اندیشه اجتماعی: اقتصاد، فلسفه و مدیریت

www.boomrang.org

برای به اشتراک گذاشتن مطالب خودتان در وب سایت و کانال بومرنگ، به یکی از روش های زیر با ما تماس بگیرید:
Email: [email protected]
Telegram: @ArashAzadi82
Download Telegram
اندیشه طباطبایی، جلسه دوم بخش دوم
ابراهیم صحافی- رامین البرزی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 جلسات پرسش‌وپاسخ‌ با ابراهیم صحافی با موضوع «دستگاه نظری جواد طباطبایی»

جلسه دوم- بخش دوم

🎤 ابراهیم صحافی- رامين البرزی

دستگاه نظری و اندیشه‌های جواد طباطبایی در سالهای اخیر محل بحث و مناقشات زیادی بوده و در محافل علمی و دانشگاهی بارها بررسی و نقد شده است. ابهامات و سوالاتی نیز مطرح میشود که بی‌پاسخ مانده یا جواب مشخصی به آنها داده نشده است.

بنابراین مجموعه‌ای از پرسشها ‌توسط رامین البرزی تدوین شده است که ابراهیم صحافی در طی جلسات مجازی، به آنها پاسخ خواهد داد.

در این جلسات، تلاش خواهد شد چارچوب و محورهای اصلی دستگاه نظری طباطبایی تشریح شود.

🔻

پرسش این جلسه:

اگر سیر تکوین هگلی تاریخ را مدنظر قرار دهیم -که بر اندیشه طباطبایی تاثیر داشته- در کتاب «خواجه نظام الملک طوسی» رگه‌هایی از فوکو را میتوان دید، در جدال قدیم و جدید با اشتراوس روبرو هستیم ....... مواجهه ایشان با ایده ایرانشهری از جنس مواجهه یک فیلسوف سنت‌مدار چون نصر با سنت می‌باشد یا مانند برخورد یک اندیشمند مدرن با آن -چون برخورد شریعتی با تاریخ و تشیع- می‌باشد؟

#طباطبایی
#مدرنیته
#تصلب_سنت
#عقل_دکارتی
#ایدئولوژی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 «طباطبایی و هایک: نقاط اشتراک و افتراق»

◀️ بخش اول

🎤 ابراهیم صحافی

در دستگاه فکری جواد طباطبایی، نظریه زوال اندیشه و تصلب سنت با اتکا و توجه به مفهوم تحول سنت‌ در اندیشه هایک مطرح شده است. طباطبایی بر مبنای این مفاهیم و نظریه‌ها، تحولات اندیشه سیاسی و مشروطه در ایران را شرح می‌دهد و بر آن است که زمینه‌ها و شرایطِ تکوینِ بنیان‌های حقوق عمومی در دوران جدید ایران را بر اساس اندیشه جدید اروپایی و سنت‌های ایرانی، تبیین و تشریح کند. بدیهی است که نظریه هایک بر اساس سنت‌ها در اروپا ارائه شده است و نظریه‌پردازی طباطبایی با اتکا بر تاریخ اندیشه سیاسی جدید در اروپا و با اجتهاد در سنت‌های ایرانی و توجه به نظریه تحول سنت هایک انجام می‌شود. به این ترتیب، طباطبایی می‌کوشد در نظریه خود، شرایط و زمینه‌های تحول و انطباق سنت‌های ایرانی با اندیشه جدید اروپا را تبیین و تشریح کند، تا شرایط امکانِ گذار به تجدد (مدرنیته) و تکوین حقوق عمومی برای ایران در دوران جدید مشخص شود.


⭕️ دسترسی به فایل‌های صوتی:


👈 جلسه اول در آپارات
👈 جلسه اول در یوتیوب
👈 همه جلسات در بومرنگ



#هایک
#طباطبایی
🎥 درباره‌ی نابرابری
👤 شهرام اتفاق

🔸سرفصل ها:
اوضاع فقر و ثروت در جهان
درباره برابری و نابرابری
درباره منشا فقر و ثروت
عدالت توزیعی: موافقان و مخالفان
نظریه های عدالت
محیط زیست و نابرابری
و ...

🟡 به همت موسسه فرهنگی صدانت 🟡

🗓 یکشنبه، ۱۴ دی ۱۳۹۹
🕡 ساعت ۱۹
Sunday, January 3, 2021

رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

در زمان مشخص شده به عنوان میهمان وارد شوید:
https://www.skyroom.online/ch/ettefagh/3danet

استریم در یوتیوب
استریم در آپارات

@BoomrangInstitute
🌾 @Sedanet
🌾 @news_sedanet
هایک: قانون، قانونگذاری و آزادی، جلد اول، جلسه دهم
ابراهیم صحافی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «قانون، قانونگذاری و آزادی»، اثر فردریش فون هایک

جلسه دهم (۱۰)

🎤 ابراهیم صحافی

👈جلسه دهم در آپارات
👈همه جلسات در بومرنگ


#هایک
✔️@BoomrangInstitute

🔴 چگونه می‌توان از اجزاء درست به نتایج نادرست رسید؟ / در نقد پیام تلگرامی کانال محمد فاضلی با عنوان «کتاب‌ خواندن پیشرفت اقتصادی نمی‌آورد»

ابراهیم صحافی

یادداشتی با عنوان «کتاب خواندن پیشرفت اقتصادی نمی‌آورد» توسط محمد فاضلی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در شبکه‌های مجازی بطور نسبتا گسترده‌ای منتشر شده است. این یادداشت بطور خلاصه اجزایی دارد که همه به تنهایی مصداق واقعیت تاریخی است. به‌عنوان مثال :
الف. ایرانیان کم کتاب می‌خوانند.
ب. کتاب خواندن درمان توسعه نیافتگی نیست.
ج. بقیه جوامع از جمله چین، کره جنوبی، ویتنام، اندونزی، بنگلادش، هندوستان، و حتی انگلیس از کتاب خواندن به توسعه نرسیده‌اند، بلکه برعکس اول توسعه یافته‌اند و بعد کتاب‌خوان شده‌اند.
د. کتاب خواندن توسط مردم برای رشد و توسعه نیست، بلکه جهت سرگرمی یا حداکثر جهت ارتقاء سلوک فردی است.

همه این گزاره‌ها به‌عنوان مصادیق این ادعا درست است، اما چون نیمه حقیقت است به نتایج نادرست منتهی می‌شود. نکات زیر می‌تواند برای روشن شدن نتایج مفید باشد.

۱. از مصداق‌های تاریخی- تجربی نمی‌توان به استنتاج درست قطعی رسید یا به بیان دیگر، نمی‌توان با کمک چند فکت تاریخی، یک نظریه اجتماعی تولید کرد.

۲. فرهنگ‌های مختلف دارای اجزای بسیار متنوع و پیچیده‌ای هستند. فقط قسمت کوچکی از آنها با فرهنگ جهانی تمدن امروز مشترک است و بقیه اجزا ویژگی منطقه‌ای و ملی دارد.

۳. ادعای غالب این نیست که در هر کشوری، همه و یا اکثریت مردم باید کتاب‌خوان باشند. بلکه هرم بزرگی که راس آن را تولیدکنندگان اندیشه و قاعده آن را گروه‌های مرجع تشکیل می‌دهند، کاملا در شکل‌گیری افکار عمومی نقش تعیین‌کننده دارند. مطالعه کتاب در این هرم برای افراد نزدیک به راس هرم ضروری است و هرچه به قاعده هرم نزدیک می‌شویم، تفننی و حتی غیرضروری می‌شود.

۴. امروزه در دنیا نقش افکار عمومی در سیاست‌گذاری و حکمرانی، جهت رشد پایدار و حتی توسعه، به عامل بسیار مهمی تبدیل شده است. اگر این ادعا درست باشد، نقش کتاب خواندن برای گروه معینی نقش حیاتی پیدا می‌کند.

۵. نگارنده مطلب، مضمون دو مفهوم رشد پایدار و توسعه را دقیقا معین نکرده و گاهی آنها را مترادف تلقی کرده است. این امر چرا مهم است؟ برای مثال در دهه چهل شمسی در ایران، که دوران طلایی اقتصاد تلقی می‌شود، به مدت ده سال رشد اقتصادی دو رقمی و تورم تک رقمی زیر پنج درصد، رشد اقتصادی پایدار را برای ایران به ارمغان آورده و چهره اقتصاد ایران را دگرگون ساخت. اما در همان دهه، تفکرات ضد توسعه در ایران شکل گرفت و تحولاتی را رقم زد که وضعیت امروز حاصل آن است.

۶ . اکثر کشورهایی که نگارنده بعنوان مصداق بیان نموده است، از دیکتاتوری یا توتالیتاریسم به آن رشد پایدار رسیده‌اند. اولا اگر این یک قاعده قطعی است، پس چرا کره شمالی و دهها کشور دیگر در همان منطقه این راه را طی نکرده‌اند؟ ثانیا کشورهایی مثل ژاپن، تایوان،‌ هنگ‌کنگ، استرالیا، و یا نیوزیلند راه دیگری را رفته‌اند که در آن کتاب‌خوانی نخبگان در آن کشورها نقش تعیین کننده داشته است.

۷. اینکه هیئت حاکم یک کشوری به هر علتی سیاست‌هایی را در پیش بگیرند که منتهی به رشد پایدار شود، کاملا ممکن است، به شرطی که آن هیئت تشخیص دهند که تحولات ناشی از رشد پایدار به قدرت آن‌ها خواهد افزود و یا حداقل قدرت موجود را خدشه‌دار نخواهد کرد. چنین اتفاقاتی بسیار مبارک و دلخواه مردم هر کشوری است.

۸ . اینکه رشد پایدار با یک راه کاملا مستقیم می‌تواند به توسعه همه جانبه منجر شود، به عوامل متعددی بستگی دارد که تنها در کشور کره جنوبی به نتیجه مطلوب نهایی رسیده، در تعدادی دیگر نتیجه آن هنوز معلوم نیست، و در ترکیه و آرژانتین راه بازگشت را طی کرده است.

۹. بطور ویژه در مورد ایران، نهضت مشروطه و انقلاب بهمن ۵۷ نشان داد که ایرانی‌ها در قلمرو عمومی بسیار فعال و برخلاف اکثر کشورهای مورد نظر نگارنده، منفعل نیستند. لذا نقش نخبگان ایرانی در تکوین اندیشه سیاسی بسیار تعیین کننده است و از همین طریق کتاب‌خوانی در بین آنها نیاز مبرم است.

۱۰. این مباحث به بررسی و گفتگوی مبسوط نیاز دارد که امیدوارم بتوانم به بخش‌های گوناگون آن در زمان‌های مناسب برگردم.


#کتاب
#تحول_اندیشه

.
فردگرایی و نظم اقتصادی هایک - جلسه دهم
شهرام اتفاق
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «فردگرایی و نظم اقتصادی» - اثر فردریش آگوست فون هایک

جلسه دهم (۱۰):


🎤 شهـــرام اتفـــاق


♦️با هماهنگی فریدون پرهام و ناصر نوتاش

👈جلسه دهم در آپارات
👈جلسه دهم در یوتیوب
👈همه جلسات در بومرنگ

#فردگرایی
#فردگرایی_کاذب
#سوسیالیسم
#جمع‌گرایی
فردگرایی و نظم اقتصادی هایک - جلسه یازدهم
شهرام اتفاق
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «فردگرایی و نظم اقتصادی» - اثر فردریش آگوست فون هایک

جلسه یازدهم (۱۱):


🎤 شهـــرام اتفـــاق


♦️با هماهنگی فریدون پرهام و ناصر نوتاش

👈جلسه یازدهم در آپارات
👈جلسه یازدهم در یوتیوب
👈همه جلسات در بومرنگ

#فردگرایی
#فردگرایی_کاذب
#سوسیالیسم
#جمع‌گرایی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «فردگرایی و نظم اقتصادی» - اثر فردریش آگوست فون هایک

🎤 شهـــرام اتفـــاق

(با هماهنگی فریدون پرهام و ناصر نوتاش)

فریدریش آگوست فون هایک، در مسیر دفاع از لیبرالیسم و نقد سوسیالیسم گام‌های بلندی برداشته است. کتاب «فردگرایی و نظم اقتصادی»، دربردارندۀ برخی از مهمترین آموزه‌های مهم هایک است. کتاب از مقالات جداگانه‎‌ای تشکیل شده است که بر خلاف ظاهر آن، پیوند تنگاتنگی با هم دارند. به توصیف هایک، به رغم اینکه مقاله‎‌ها از فلسفۀ اخلاق تا روش‌های علوم اجتماعی و از مسایل سیاست اقتصادی تا نظریه محض اقتصادی را در برمی‎گیرند، در بیشتر آنها به این مسایل به عنوان جنبه‌های مختلفی از یک مسئلۀ بنیادین واحد پرداخته شده است. 

فایل های این مجموعه، مربوط به مرور این کتاب و مسایل مربوط به حواشی آن خواهد بود:

⭕️نشانی فایل صوتی

🎧 جلسه اول

🎧 جلسه دوم

🎧 جلسه سوم

🎧 جلسه چهارم

🎧 جلسه پنجم

🎧 جلسه ششم

🎧 جلسه هشتم

🎥 جلسه نهم
وبینار در آپارات / یوتیوب

🎧 جلسه دهم

🎧 جلسه یازدهم

🎧 گزیده پرسش و پاسخ جلسات هفتم، هشتم، نهم، دهم و یازدهم (بزودی منتشر می‌شود)

👈 همه جلسات در بومرنگ

.
❄️ وبینار درباره‌ی «نابرابری»
👤
#شهرام_اتفاق | ۱۴ دی ۱۳۹۹

🔅در این وبینار فرصتی فراهم شد تا چنین پرسش‎های دربارۀ «نابرابری» مطرح شود: نابرابری چیست و انواع آن کدام است؟ منشاء و دلایل نابرابری چیست؟ نابرابری اقتصادی از کجا سرچشمه می‏گیرد؟ عدالت توزیعی یا بازتوزیع چیست و چگونه قرار است تا نابرابری را به برابری مبدل سازد؟ مخالفان عدالت توزیعی چه می‎گویند و چرا با این شیوه مخالف هستند؟ آیا برابری منجر به رفاه می‏شود؟ چه ارتباطی میان نظریه‎های عدالت و مسئله بازتوزیع برقرار است؟ دعاوی مربوط به نابرابری محیط زیستی کدامند؟ و مواردی از این دست . . .

🔅سپس در مجالی به غایت کوتاه، پاسخ‎هایی در برابر این پرسش‎ها قرار گرفت تا از رهگذر چنین پرس و جویی، از منظری دیگر دربارۀ «نابرابری» سخن گفته شود.

🌐 فیلم،صوت، اسلایدها و توضیحات بیشتر

@BoomrangInstitute
🌾 @Sedanet
✔️@BoomrangInstitute
🖋 نقدی بر مصاحبه دکتر موسی غنی نژاد
در روزنامه همشهری، شماره 4710 ـ 7 آذر 1387
✍🏻 ایرج امیر ضیایی

استاد گرانسنگ دکتر غنی‌نژاد در مصاحبه با روزنامه همشهری که در سایت تلگرام «موسی غنی نژاد» بازنشر شده است می‌گوید: «در غرب اندیشه لیبرالی از بستر مسیحیت برمی‌خیزد و پایه‌های اصلی آن هم نزد متألهین مسیحی یافت می‌شود. آنچه سکولاریزم گفته می‌شود در واقع همین است. سکولاریسم یعنی دینوی شدن آن اندیشه‌های دینی، آنها اندیشه‌های دینی را در دنیای خود پیاده کردند که شده سکولاریسم».

چنین تعریفی از سکولاریسم، مخالف تعریف‌های موجود در منابع است. در کتاب Oxford Dictionary of Politics 2011، سکولاریزاسیون (Secularization) اینگونه تعریف می‌شود: جدایی دولت یا دیگر بدنه‌ها از بنیادهای دینی.

در گزاره دوم دنیای غرب را به علت حکومت قانون، پیشرفته می‌داند اما کمی بالاتر گفته است که لیبرالیسم غرب امروز، لیبرالیسم فایده‌گرا و انحرافی است؛ و به هر روی نتیجه می‌شود که حتی لیبرالیسم فایده‌گرا و انحرافی هم می‌تواند منجر به پیشرفت و حکومت قانون شود. حل این تناقض، به عهده خودشان است.

🖇 متن کامل این یادداشت را در سایت بومرنگ مطالعه نمائید 👉

📌 باز نشر مصاحبه مورد نقد در کانال تلگرام دکتر موسی غنی نژاد 👉

#نقد #سکولاریسم #لیبرالیسم
✔️@BoomrangInstitute

🔴 بریده‌ای از گفتگوی «حکمرانی و محیط زیست» - علی دینی ترکمانی و شهـــرام اتفـــاق

اندر حکایت این ایام دودزده

مردادماه ۱۳۹۹
منبع: زیست آنلاین

اتفـــاق: ... دولتی که در حال تولید خودرو، سیمان و سیگار باشد و دغدغه خاطرش واردات پرتقال شب عید باشد و دغدغه خاطرش باشگاه‌داری فوتبال باشد، نه وقتی برای پرداختن به رفاه عمومی و محیط زیست دارد و نه مجالی برای حکمرانی خوب ...

... واحدهای تولیدی آلاینده محیط زیست در کشور چه واحدهایی هستند؟ واحدهای تولیدی آلاینده عبارت هستند از نیروگاه‌های تولید برق دولتی، پالایشگاه‌های نفت دولتی، واحدهای پتروشیمی دولتی، خودروهای تولید شده توسط خودروسازان دولتی، فولادسازی‌های دولتی، تولیدکنندگان دولتی سیمان و غیره و غیره هستند.

بنابراین وقتی محیط زیست اینها را جریمه می‌کند، اینها نگرانی‌ای از بابت جریمه‌ها ندارند، چون شرکت‌های مشمول جرایم، خودشان دولتی هستند و فرض عمومی ایشان هم این است که این جریمه‌ها از این جیب به آن جیب است. مثلاً جرایم محیط زیستی از جیب پالایشگاه خارج می‌شود و به جیب دولت سرازیر می‌شود.

.‌‌.. در این ساختاری که من ترسیم می‌کنم، فعالیت‌های اقتصادی، انحصاری و دولتی است و هیچ رقابتی هم وجود ندارد، همه این صنایع، محصولات همدیگر را مصرف می‌کنند و هر زمان هم که مشکلات محیط زیستی پیش می‌آید، تقصیر مشکلات محیط زیستی را هم به گردن همدیگر می‌اندازند. مثلاً احتمالاً در اخبار و رسانه‌ها شنیده‌اید که خودروسازها می‌گویند که بنزین و گازوئیل تولید شده توسط وزارت نفت مطابق استانداردهای مصوب (مثل Euro 5 و غیره) نیست؛ یا وزارت نفت هم مدعی است که خودروی تولید شده توسط خودروسازان دولتی کشور غیراستاندارد است و مطابق استاندارد‌های مصوب (مثل Euro 5 و غیره) نیست.

نیروگاه های برق می‌گویند که وزارت نفت قادر به تحویل گاز طبیعی به آنها نیست و مجبور هستند که سوخت ناپاک‌تری مثل مازوت را مصرف کنند، وزارت نفت هم دلایل خاص خودش را دارد و این وسط مردم و منابع عمومی از تخریب محیط زیست آسیب می‌بینند ، اما واحدهای دولتی و خصولتی‌ای که متصدی این امور هستند، در این چرخه باطلی که من ترسیم کردم، محیط زیست را تخریب می‌کنند و ...

متن کامل را در 👈 اینجا بخوانید

#اقتصاد_دولتی
هایک؛ قانون، قانونگذاری و آزادی، جلد اول، جلسه یازدهم
ابراهیم صحافی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «قانون، قانونگذاری و آزادی»، اثر فردریش فون هایک

جلسه یازدهم (۱۱)

🎤 ابراهیم صحافی

👈جلسه یازدهم در آپارات
👈همه جلسات در بومرنگ


#هایک
فردگرایی و نظم اقتصادی هایک - جلسه دوازدهم
شهرام اتفاق
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «فردگرایی و نظم اقتصادی» - اثر فردریش آگوست فون هایک

جلسه دوازدهم (۱۲):


🎤 شهـــرام اتفـــاق


♦️با هماهنگی فریدون پرهام و ناصر نوتاش

👈جلسه ۱۲ در آپارات
👈جلسه ۱۲ در یوتیوب
👈همه جلسات در بومرنگ

#توتولوژی
#غایت_انگاری
#موجبیت_گرایی
هایک؛ قانون، قانونگذاری و آزادی، جلد اول، جلسه دوازدهم
ابراهیم صحافی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «قانون، قانونگذاری و آزادی»، اثر فردریش فون هایک

جلسه دوازدهم (۱۲)

🎤 ابراهیم صحافی

👈جلسه دوازدهم در آپارات
👈همه جلسات در بومرنگ


#هایک
✔️@BoomrangInstitute


🔴 فرازی از کتاب «فردگرایی و نظم اقتصادی»


فردریش فون هایک
🌀 مترجم محسن رنجبر


من غالباً با نظرات لرد کینز فقید موافق نیستم، اما در باب موضوعی کاملاً با او هم‌ نظرم که گفته بود: «تردید ندارم که درباره‌‌ قدرت گروه‌های ذینفع در مقایسه با قدرت نفوذ تدریجی اندیشه‌ها بسیار مبالغه شده است. اما این نفوذ، نه بی‌درنگ، که با وقفه، انجام می‌گیرد، چون در ساحت فلسفه سیاست و اقتصاد آدم‌های زیادی نیستند که بیست و پنج سال یا سی سال که از عمر نظریه‌های جدید گذشته باشد از آن‌ها تاثیر بگیرند، و به همین دلیل بعید است که اندیشه‌هایی که کارمندان و سیاستمداران و حتی فتنه‌انگیزان به کار می‌بندند، نوترین اندیشه‌ها باشد. اما دیر یا زود، نه گروه‌های ذی‌نفع، بلکه اندیشه‌هایند که اثر می‌گذارند»

#اندیشه
#هایک
#کینز


.
✔️@BoomrangInstitute

🔴 همراهان عزیز بومرنگ،
وب‌سایت بومرنگ در حال بازسازی و اصلاح است.‌ ممکن است که دسترسی به برخی از لینک‌ها، موفقیت‌آمیز نباشد؛ اما بزودی اقدامات اصلاحی خاتمه خواهد یافت. پوزش ما را برای این اختلال موقتی پذیرا باشید.

www.boomrang.org
✔️@BoomrangInstitute

🔴 «اقتصاد بی‌کفایت دولتی» ناتوان در تامین همزمان برق و هوای پاک

روزنامه جهان اقتصاد
دهم بهمن ۹۹


🎤 شهـــرام اتفـــاق

اگر برق می‌خواهید، ناچارید که آلودگی هوای ناشی از سوختن مازوت را تحمل کنید و اگر هوای پاک می‌خواهید، باید قطع برق را بپذیرید! تأمین همزمان برق و هوای پاک برای اقتصاد دولتی و انحصاری میسر نیست.

اقتصاد کمبود به این معناست که در سال ۲۰۲۱ و در آستانه‎ی انقلاب صنعتی چهارم، تأمین بنزین شب عید، یا گاز مصرفی در ایام زمستان، یک دستاورد بزرگ دولتمردان معرفی می‌شود که تنها با مجاهدت مدیران بنگاه‌های دولتی فراهم شده است و مردم نیز باید شکرگزار آن باشند، چرا که در اقتصاد دولتی ، تولید و عرضه سوخت، اعم از بنزین، گازوئیل و گاز مصرفی خانگی دولتی و انحصاری است و بنابراین «کمبود» امری طبیعی است و تأمین کالا به هر کیفیتی نیز مایه مباهات و افتخار است.

تردید دارم که تا به حال چنین خبری، در رسانه‏‌های کشورهای توسعه‌یافته یا درحال‌توسعه شنیده شده باشد که: «خوشبختانه بنزین کافی برای تعطیلات کریسمس شهروندان به مقدار کافی تأمین و توزیع خواهد شد!»؛ یا اینکه :«مردم نگران تأمین میوه شب عید پاک نباشند، چراکه دولت نسبت به تأمین آن به مقدار کافی اقدام کرده است»؛ اما شنیدن گزاره‎ها‎ی خبری مشابه در کشوری مبتنی بر اقتصاد دولتی بسیار مسبوق به سابقه و آشنا است؛ چراکه اقتصاد دولتی یعنی اقتصاد کمبود.

متن کامل مصاحبه را 👈اینجا بخوانید

#اقتصاد_دولتی
#برق #مازوت #انرژی #گاز

🔻
هایک؛ قانون، قانونگذاری و آزادی، جلد اول، جلسه سیزدهم
ابراهیم صحافی
✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «قانون، قانونگذاری و آزادی»، اثر فردریش فون هایک

جلسه سیزدهم (۱۳)

🎤 ابراهیم صحافی

👈جلسه سیزدهم در آپارات
👈همه جلسات در بومرنگ


#هایک
✔️@BoomrangInstitute

🔴 راه سومی وجود ندارد
🎙بررسی ورود حوزه علمیه به اقتصاد در گفت‌وگوی تجارت فردا با موسی غنی‌نژاد
۲۰ آبان ۱۳۹۶


▪️گزیده گفتگو:

مساله اسلامی کردن علم اقتصاد موضوع جدیدی نیست. وقتی در ایران انقلاب شد، یک عده مدعی بودند به تبعیت از شعار نه شرقی نه غربی –یعنی نه سوسیالیسم و نه سرمایه‌داری- می‌شود اقتصاد جدیدی تعریف کرد. از همان زمان می‌گفتند این اقتصاد جدید بر اساس اصول اسلام باید باشد. آنها معتقد بودند می‌توان جدای از سوسیالیسم و سرمایه‌داری، علم اقتصاد مستقلی تحت عنوان علم اقتصاد اسلامی درست کرد. عده‌ای منابع مالی بسیاری گرفتند تا روی این موضوع کار کنند. الان نزدیک چهل سال از انقلاب می‌گذرد و آقایان همچنان داعیه اسلامی کردن اقتصاد وتدوین علم اقتصاد اسلامی را دارند.

هنوز تنها اثر قابل اعتنا کتاب محمدباقر صدر است که در سال­های قبل از انقلاب اسلامی نوشته شده است. ایشان در کتاب «اقتصاد ما» که اتفاقا به روش جدید و امروزی نوشته شده به این مساله پرداخته است. در این کتاب شما اثری از علم اقتصاد اسلامی نمی‌بینید. ادعا و حرف اصلی آقای صدر این است که ما در اسلام بینش و فلسفه اقتصادی داریم اما علم اقتصاد نداریم. منظور از بینش اقتصادی که صدر مطرح می‌کند این است که دولت در سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی اصول اسلامی را رعایت کند و این اصول را نقض نکند. منظور از بینش اسلامی این است نه آنکه مثلا نوعی سیاست اقتصادی پولی اسلامی وجود دارد.

در صدر انقلاب وقتی شعار نه غربی نه شرقی را سردادند، دنبال راه سوم برای اقتصاد گشتند و خواستند خودشان راه‌ سومی را درست کنند. این ایدئولوژی راه سوم در غرب هم وجود دارد. طرفداران این ایدئولوژی در غرب هم می‌گویند نه نظام سوسیالیسم خوب است و نه سرمایه‌داری. ایدئولوژی سوسیالیسم مارکسی شکست خورده اما از سوی دیگر به نظام سرمایه‌داری هم ایراداتی وارد است. این است که یک عده به دنبال راه سوم هستند. اینجا هم عده­‌ای دنبال همان راه سوم بودند منتها برخی این راه سوم را می‌خواستند به اصطلاح با مبانی اسلامی بسازند.

موضوع علم اقتصاد، توضیح چگونگی کارکرد بازار است. یا به عبارت دیگر، چگونگی تخصیص بهینه منابع در جامعه مبتنی بر مالکیت خصوصی است. سوسیالیست‌ها می‌گویند بازار به سرمایه‌داری منتهی می‌شود و نتایج خوبی ندارد. پس باید سرمایه‌داری را کنار بگذاریم و با محو مالکیت خصوصی به سوسیالیسم متوسل شویم. از نظر مارکس سوسیالیسم علم اقتصاد جدیدی نیست بلکه نفی این علم است چرا که می­خواهد اقتصاد بازار مبتنی بر مالکیت خصوصی را نابود کند و بر ویرانه های آن سوسیالیسم را بنا نهد.

 راه سوم از سده نوزدهم مطرح بود. کسانی که منتقد مارکس و در عین حال سرمایه‌داری بودند راه سوم را مطرح ساختند. اگر به اقتصاد اسلامی برگردیم باید بگویم راه سوم مفهومی غیرعلمی است. اقتصاد اسلامی را هم روی همان مدل ایجاد کردند. معلوم است که این تفکر به جایی نمی‌رسد. کسانی که معتقد به راه حلهای علم اقتصاد هستند ادعا نمی‌کنند که بازار همه مسائل را حل می‌کند و بدون ایراد است. اما معتقدند بهترین شیوه تخصیص منابع آنی است که از مکانیزم بازار استفاده می‌کند.

این دوستان حرف‌هایی در مورد ایدئولوژی انقلاب زده بودند اما منشا آن را خودشان هم نمی‌دانستند. من در کتاب «اقتصاد و دولت در ایران» توضیح دادم ایدئولوژی ابتدای انقلاب برگرفته از «راه رشد غیر‌سرمایه‌داری» اولیانوفسکی، اقتصاددان مارکسیست روسی بود. اگر قانون اساسی ما را نگاه کنید اغلب بحث‌های ما در همین جهت است. یعنی زمانی که خواستند در مسیر راه سوم حرکت کنند ایده ضدسرمایه‌داری را دنبال کردند و تحت تاثیر گرایش‌های چپ و مارکسیستی بودند. تئوریسین‌های انقلاب اسلامی دکتر علی شریعتی، شهید بهشتی و شهید مطهری و طالقانی بودند. همه این بزرگواران به شدت تحت تاثیر اندیشه‌های چپ قرار داشتند. به صورت ایجابی شاید خواستار سوسیالیسم نبودند اما نقد آنها به صورت سلبی از اقتصاد بازار نقد مارکسیستی بود.

سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی در حقیقت اصلاح همان راه سوم بود که می‌گفت هر چه به بازار و بخش خصوصی مربوط می‌شود بد است و باید تحت کنترل دولت باشد. اسم سوسیالیسم را نمی‌آوردند اما می‌گفتند ما باید به طرف اقتصاد عادلانه و به اصطلاح اسلامی برویم. عملا همین کار را انجام دادند. به نظر من هیچ قاعده و قانون و رویکردی را به طور کلی در اقتصاد بازار رقابتی نمی‌توان پیدا کرد که در تضاد با اصول اسلامی باشد چون بحث معاملات در فقه اسلامی اساسا مبتنی بر مالکیت خصوصی و آزادی و اختیار در تجارت است. اما رویکرد سوسیالیستی در موارد بسیاری با اسلام به تضاد می‌رسد که مهم ترین آنها نفی مالکیت خصوصی و آزادی تجارت است.



#راه_سوم
#اقتصاد_اسلامی
#سوسیالیسم
#اقتصاد_بازار