✔️@BoomrangInstitute

🔴 از کتاب «خشونت»
✍ هانا آرنت
🌀 عزت‌الله فولادوند

در این کتاب، آرنت به مشکلات تئوریک مارکسیست‌های سابق در رها کردن هر بخش از کارهای استادشان مارکس اشاره می‌کند و بریده‌ای از آخرین کتاب یورگن هابرماس را به عنوان شاهد عرضه می‌کند که در آن گفته است:

«برخی از مقولات اساسی نظریه مارکس یعنی مبارزه طبقاتی و ایدئولوژی را دیگر نمی‌توان به‌نحوی "عاری از تکلف" به‌کار بست».

یکی از موضوعات مورد توجه هابرماس در کتاب‌اش با نام «تکنولوژی و علم در مقام ایدئولوژی»، موضوع کاهش اعتبار «نظریه‌ی طبقاتی مارکس» و موضوع «طبقه» و همچنین نسبت دادن هر تحول اجتماعی به «مبارزه‌ی طبقاتی» بوده است.

آرنت در کتاب خودش، هابرماس را یکی از فکورترین و هوشمندترین دانشمندان علوم اجتماعی آلمان می‌نامد و تلویحاً او را برای چنین اعترافی می‌ستاید.

#روز_کارگر
#ماه_مه
#یازده_اردیبهشت
#تحلیل_طبقاتی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر کتاب «راه بردگی»
فریدریش فون هایک

🎤 ابراهیم صحافی


👈 جلسه چهارم در آپارات

👈 همه جلسات در بومرنگ


#هایک #فردگرایی
#جمع_گرایی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 از کتاب «کشف دیگری همراه با لویناس»

✍ مسعود علیا

این یکی دیگر از اصطلاحات راهگشای لویناس است. گفتگو برای بیشتر ما، نوعی تبادل اطلاعات است. اگر با دیگری گفتگو می کنیم، در حقیقت می خواهیم بیشتر او را بفهمیم و در نتیجه، بیشتر او را برای خود کنیم. اما برای لویناس گفتگو معنای دیگری دارد. به این منظور، لویناس توضیح می‌دهد که هر گفتگو از دو بخش تشکیل شده: «گفته» و «گفتن». گفته، آن اطلاعاتی است که در گفتگو رد و بدل می‌شود. گفتن، نفس گفتن است. نفس نزدیکی با دیگری. و در یک رابطه، آن اندازه که گفتن، خود گفتن، مهم است، گفته‌ها مهم نیستند. زیرا فارغ از این که «چه» گفته می شود، خود عمل سخن گفتن، به معنای گشودن خود به روی دیگری است، به رسمیت شناختن دیگری است، به معنای آن است که من این خطر را می پذیرم که خود را در معرض تو قرار دهم، این اندازه به تو اعتماد می‌کنم که خود را تسلیم تو کنم، و با تو در رابطه‌ای متقابل، رابطه‌ای هم سطح، گفتگو کنم.

لویناس می گوید: تا وقتی این گشودن وجود نداشته نباشد گفتگو شکل دیگری از تلاش برای تملک دیگری است که همواره ناکام می‌ماند.


#معرفی_کتاب

✔️@BoomrangInstitute

🔴 درباره‌ی «بومرنگ»

📚معرفی کتاب در بومرنگ

🎧 شنیدنی‌ها در بومرنگ

📺 دیدنی‌ها در بومرنگ

🧑‍🎓 مفاهیم بنیادی در بومرنگ

🦠 ویروس کرونا در بومرنگ

⏰ گفتگو و مناظره در بومرنگ

⚜ اقتصاد سیاسی در بومرنگ

📈 اقتصاد عمومی در بومرنگ

🍄 محیط زیست در بومرنگ

🏗 مدیریت در بومرنگ

♨️ اقتصاد انرژی در بومرنگ


#اقتصاد #اقتصاد_سیاسی
#فلسفه_سیاسی

‍ ✔️@BoomrangInstitute

🔴 نظام دانشگاهی ایران

✍️ جواد طباطبایی

نظام دانشگاهی ایران، به خلاف دانشگاه‌های بزرگ اروپایی، در ادامه تحول نهادهای تولید علم قدیم ایجاد نشد، بلکه دولت آن را ایجاد کرد و دانشگاه‌ها و نهادهای علمی در تحول آتی خود نیز وابسته به دولت نیز باقی ماندند....

.... اگرچه دانشگاه به عنوان نهاد را می‌توان ساخت، چنان‌که از سده‌ای پیش حکومت‌های پی‌ در پی دانشگاه‌های گوناگونی را ساخته‌اند، اما "نظام دانشگاهی" را نمی‌توان ساخت. کوشش برای "ساختن" نظام دانشگاهی بر هم زدن نظامی است که جز به صورت خودانگیخته ایجاد نمی‌شود. نظام دانشگاهی، به عنوان سامانی خودانگیخته، یکی از مهم‌ترین سامان‌ها و نهادهای اجتماع انسانی است و هر تصرف بی‌رویه در آن، بویژه اگر با توهم "مهندسی" همه‌جانبه توام باشد، جز برای ایجاد اخلال در کارکرد آزاد آن نخواهد بود....

.... اصلاح نظام علمی به وجود روحیه علمی نیاز دارد و این روحیه علمی با "مهندسی" نسبتی ندارد. "انقلاب" فرهنگی، به جای اصلاح نظام علمی برای تامین استقلال علمی دانشگاه، روش نادرست "مهندسی" سیاسی آن را دنبال کرد. آن‌چه اینک برای نجات دانشگاه، فوری است، تعطیل همین "مهندسی" است تا روح علم به کالبد بی‌جان نظام علمی کشور بازگردد.


از کتاب «تأملی در ترجمه متن‌های اندیشه سیاسی جدید؛ مورد شهریار ماکیاوللی»


#سامان_خودانگیخته
#مهندسی
#نهادهای_اجتماع_انسانی
#نظام_دانشگاهی
#جواد_طباطبایی

Telegram

✔️@BoomrangInstitute

🔴 کارایی انرژی در اقتصاد ایران

✍ سید احسان مرعشی

امروزه انرژی به عنوان یکی از نهاده‌های تولید نقش اساسی در توسعه اقتصادی کشورها ایفا می‌کند. انرژی همچنین سهم مهمی در توسعه انسانی کشورها دارد. بررسی شاخص شدت انرژی جهان و کشورهای مختلف، اعم از کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه، نشان می‌دهد روند مصرف انرژی در این کشورها رو به بهبود است. این درحالی است که وضعیت مصرف انرژی در ایران در جهت عکس روند موجود جهانی بوده و شرایط روز به روز وخیم تر می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش سال ۲۰۱۹ خود ضمن بررسی شاخص شدت انرژی کشورهای عضو، شدت انرژی در سه بخش تولید، ساختمان و حمل و نقل را مورد مطالعه و تحلیل قرار داده است. این گزارش بهانه‌ای شد تا ضمن بررسی آخرین وضعیت مصرف انرژی کشورهای عضو آژانس، وضعیت شدت انرژی در ایران بررسی و مورد ارزیابی قرار گیرد. هرچند باید اذعان کرد، به دلیل عدم وجود داده‌های کافی و رسمی، به خصوص شدت انرژی در بخش‌های مختلف، امکان مقایسه میان بخش‌های مختلف ایران با کشورهای مورد مطالعه وجود ندارد.


👈 بیشتر بخوانید.


#انرژی #محیط_زیست
#اقتصاد_انرژی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 «دیالکتیک من درآوردی» و مبارزه انقلابی

یکی از جذاب‌ترین اندیشه‌های غربی که در ایران معاصر به خصوص از دهه چهل در میان روشنفکران باب شده بود و به چریک‎ها هم رسیده بود، اندیشه و نظریه دیالکتیک بود. دیالکتیک مفهومی پیچیده در فلسفه فریدریش هگل فیلسوف بزرگ آلمان دارد که ساده‌سازی شده آن در روشنفکری ایران نزاع تز و آنتی‌تز و برآمدن سنتزی از این دو بود. یعنی هر پدیده‌ای در درون خودش دشمنی را پرورش می‌دهد که در نهایت از آمیزش آنها پدیده تازه‌ای پدیدار می‎شود. این ساده سازی از دیالکتیک بسیار به کار مبارزه سیاسی می‎آمد: از درون این ساختار، اپوزیسیونی سر بر می‎آورد که در نهایت با رهبری یک انقلاب، حکومت تازه ای می‏‌سازد.

مهم نیست که این صورت‌بندی از دیالکتیک هگل تا چه اندازه وفادار به متن بود، چراکه اصولاً متنی از هگل در ایران ترجمه نشده بود و در واقع فهم ما از هگل، فهم شاگردان درجه چندم او بود که «دانش» را به «ایدئولوژی سیاسی» بدل ساخته بودند. اما در نهایت استنباط عمومی از هگل این بود که او پدرخوانده مبارزه سیاسی و بلکه مارکسیسم است.

منبع: نشریه سیاست‌نامه شماره ۱۲

#دیالکتیک #هگل

✔️@BoomrangInstitute


🔴 «عقل ابزاری و عقل نقاد»
👈 در آرای هانا آرنت


دوران مدرن یا مدرنیته دربردارنده‌ی دو جزء بنیادی در تاریخ حیات بشر بوده است:

(۱) عقل ابزاری که سودای تسلط بر طبیعت و سیطره‌ی بر جهان را در سر می‌پروراند.

(۲) عقل نقاد که انسان را به مثابه‌ی موجودی خودمختار و آزاد از قید و بند توهمات و عقاید جمعی تعریف می‌کند که همواره می‌تواند منتقد گذشته و حال باشد.

گسترش عقل ابزاری از یک سو منجر به رفاه و بهبودی زندگی انسان شده است. اما از سوی دیگر تمامی شئون زندگی انسان را تسخیر کرده است و با گسترش خود به همان نسبت نیز عقل نقاد را به عقب رانده است. از این رو در غیاب عقل نقاد، کوشش برای تسلط بر طبیعت نیز با بحران مواجه شده است.

به تعبیر هانا آرنت، بشر امروز بیش از هر چیز نیازمند عقل نقاد است.



#هانا_آرنت
#محیط_زیست

✔️@BoomrangInstitute


🔴 «اهل ایدئولوژی و امر اجتماعی»

✍ جواد طباطبایی

آن‌چه اهل ایدئولوژی از منطق ایدئولوژی نمی‌توانند دریابند این نکته ظریف است که ایدئولوژیکی کردن هریک از شئون امر اجتماعی مستلزم جداکردن آن از دیگر شئون و ایجاد جایگاهی انحصاری برای آن است تا بتوان از آن در پیکار سیاسی بهره جست و آن را به عنوان جنگ‌افزاری به کار گرفت، اما آن‌چه در این میان مغفول می‌ماند این است که هیچ پیکاری وجود ندارد که بازنده‌ای نداشته باشد و معلوم نیست بتوان تا ابد از امر فرهنگی به عنوان جنگ افزار ایدئولوژیکی بهره گرفت، ولی آن را دست‌خوش مخاطره نکرد.

#ایدئولوژی
#امر_اجتماعی

✔️@BoomrangInstitute


🔴 خلاصه کتاب «راز سرمایه»
✍ هرناندو دوسوتو
🌀 موسی غنی‌نژاد


متن حاضر، خلاصه کتاب «راز سرمایه‌، علت موفقیت سرمایه‌داری در غرب و شکست آن­ در سایر­ جاها»، نوشته هرناندو دسوتو، اقتصاددان پرویی است که توسط خود مؤلف خلاصه شده است.

این کتاب در واقع خلاء موجود در ادبیات اقتصادی و حقوقی را درباره مفهوم مالکیت و نقش و اهمیت آن در توسعه صنعتی جوامع پیشرفته و حتی در حال توسعه پر می­‌کند. یکی از نکات برجسته این متن مقایسه بسیار جالب روند رشد در کشور­های در حال توسعه امروزی با روندی است که کشور­های غربی در سیصدسال پیش طی کرده‌اند.


خلاصه کتاب را 👈 اینجا بخوانید.


#سرمایه #سرمایه_داری
#مالکیت #مالکیت_شخصی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 مداخلات دولتی در اقتصاد،
بهمن نقدینگی و انفجار بورس

✍ اصلان علی عباسی

رشدهای خیره کننده بازار بورس تهران در یک سال و یک ماه اخیر، توجهات بسیاری را به خود جلب کرده است. رشدی که در میانه یکی از سخت‌ ترین تحریم‌ها و بحران‌های اقتصادی ۴۰ سال اخیر و در زمان شیوع کرونا، تحلیل‌گران زیادی را به شگفتی واداشته است. برخی کارشناسان اقتصادی و مقامات سیاسی نیز هشدارهای شدیدی نسبت به رشد بورس مطرح می‌کنند. در این میان برخی هشدارها آمیخته به توصیه‌هایی است مبنی بر اینکه باید با وضع قوانین و سیاست‌های مختلف از رشد بورس جلوگیری کرد.

چنین برخوردی با یک بازار، حکایت آشنایی بخصوص برای کارشناسان اقتصادی و مدافعان نظام بازار است. هشدارها و توصیه‌هایی از این سنخ که ای دولت هوشیار باش و رابین هود وار به معرکه وارد شو و اقتصاد و مردم را نجات بده، بارها و بارها مشاهده شده است. غافل از اینکه قریب به پنجاه سال، اقتصاد ایران شاهد سیاست‌های دستوری دولت در برخورد با معضلات و مشکلات اقتصادی است . . .


👈 بیشتر بخوانید


#بورس
#مداخله_دولت
#اقتصاد

✔️@BoomrangInstitute

🔴 درباره‌ی «برابری» (۱)

📱 گفتگوی اینستاگرامی
👈 مرتضی کاظمی با مرتضی مردیها


#برابری

✔️@BoomrangInstitute

🔴 درباره‌ی «برابری» (۲)

📱 گفتگوی اینستاگرامی
👈 مرتضی کاظمی با مرتضی مردیها


#برابری

✔️@BoomrangInstitute

🔴 ایدئولوژی به زیان منابع عمومی

مرحوم رئیس‌دانا، در این سخنرانی به درستی از مداخله آمریکا در نقاط مختلف جهان گله‌مند هستند. اما خودشان تلویحاً از مداخله ایران در ونزوئلا از طریق صرف منابع مالی حمایت می‌کنند.

زنده‌یاد، در این فیلم می‌فرمایند که من یک اقتصاددان هستم. اما متاسفانه، سرمایه‌گذاری ایران در ونزوئلا را از محل منابع عمومی ناچیز و مجاز می‌دانند، بی‌آنکه به عنوان یک اقتصاددان، درباره سودمندی اقتصادی و عواید آن سرمایه‌گذاری‌ها برای شهروندان ایرانی سخنی بگویند.

این همان رویکردی است که شادروان رئیس‌دانا و همفکران ایشان طی سالیان گذشته مدافعش بودند: حمایت ایدئولوژیک از کشورهای یک بلوک خاص به زیان منابع عمومی کشور.


#ونزوئلا #رئیس_دانا
#ایدئولوژی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 آیا ونزوئلا کمر فقر را شکسته؟

شادروان فریبرز رئیس‌دانا در این فیلم فرمودند که: من اقتصاددانم، بگذارید به شما بگویم که همین دولت ونزوئلا بود که کمر غول بی‌رحم فقر را در آن کشور شکست!

#فقر #ونزوئلا

✔️@BoomrangInstitute

🔴 درباره‌ی «جهانی شدن»

🎙 ابراهیم صحافی


👈 جلسه دهم در آپارات

👈 همه جلسات در بومرنگ


#جهانی_شدن
#مزیت_نسبی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 درباره‌ی «برابری» (۳)

📱 گفتگوی اینستاگرامی
👈 مرتضی کاظمی با مرتضی مردیها


#برابری

✔️@BoomrangInstitute


🔴 گفتگو میان مارکسیست‌ها
🎤 بخشی از مصاحبه سعید رهنما با ژیلبر اشکار

کوبایی‌ها سیستم بهداشتی و آموزشی عظیمی دارند. اگر مرزهایشان را باز می‌کردند، بسیاری از مردم ماهری که درآمدشان کمتر از کارگران تولید سیگار است کشور را ترک می‌کردند. دولت کوبا به آن‌ها می‌گوید: «ما برایتان آموزش و مهارت‌آموزی فراهم کردیم و بنابراین شما باید به مردم خدمت کنید». اما برای چنین چیزی، پادگانی درست کرده‌اند که بسیاری از کوبایی‌ها همچون یک زندانی از آن نفرت دارند.


#کوبا #ژیلبر_اشکار

✔️@BoomrangInstitute


🔴 «مدیریت انرژی و محیط اقتصادی و سیاسی»

✍ شهرام اتفاق

یک روز صبح زود، هنگامی که ویلهلم شونگن استاد برجسته دانشکده کشاورزی دانشگاه و مرکز تحقیقات واژنینگن در هلند، تازه وارد اتاقش شده بود و در حال کلنجار رفتن با قهوه جوش خودش بود، یک تماس تلفنی از پیرابیل وایت دریافت کرد.

وایت ادعا می‎کرد که از یک مرکز مهم دولتی در ایالات متحده با او تماس گرفته و به ایمیل چند روز قبلش اشاره کرد که در آن، پرسش‎هایی را درباره کاشت و پرورش نوعی گوجه فرنگی تیره مطرح کرده بود.

شونگن احتمال می‎داد که شاید کل این ماجرا نوعی شوخی باشد که توسط دوستان‎اش سازماندهی شده است. آیا یک مشاور کشاورزی معمولی در آن سرزمین پیدا نمی‎شود که روش پرورش گوجه فرنگی را به این کارآموز تلفنی بیاموزد؟ بعید نیست که در آن سوی خط دوستان شونگن بابت این مضحکه به او می‎خندیدند و دستش می‏‌انداختند.

اما شونگن جانب احتیاط را رعایت کرد، محترمانه سخن را کوتاه کرد و از وایت خواست تا برای تداوم این گفت‎وگو، نامه‎ای رسمی به دانشگاه واژنینگن نوشته شود تا او نیز پاسخ رسمی و جدی‎ به این درخواست بدهد. اما با کمال تعجب، بیست و چهار ساعت بعد، نامه رسمی وایت، همراه با تأییدیه دانشکده درکارتابل الکترونیکی او بود.

شونگن با خواندن نامه، به دلایل مراجعه وایت به او و پرسش‌های عجیب و غریب‎اش پی برد. «گوجه فرنگی تیره» قرار بود تا در سیاره مریخ کاشته و نگهداری شود! در واقع این بخشی از پروژه ناسا برای ایجاد یک پایگاه اقامت در مریخ بود و گروهی از دانشمندان ناسا مشغول مطالعه امکان توسعه کشاورزی بر روی آن سیاره در پروژه «مارس ۲۰۲۳» بودند.

این پیش‎فرض عجیب‎وغریب، یعنی کاشتن گوجه فرنگی در «محیط» پیچیده‎ای مانند مریخ، همه مبانی ذهنی شونگن را به‌هم می‎ریخت. دشواری‏های «انتقال بذر» از زمین به مریخ، دگرگونی‏های مربوط به «تفاوت در گرانش» دو سیاره، «چرخه اکوسیستمی» جدید و خیلی چیزهای دیگر باید فهرست می‏شد و مورد بررسی قرار می‎گرفت. شونگن دریافت که پیچیدگی موضوع در «محیط» کار نهفته است ...

... انجام یک کار به ظاهر ساده مانند کاشت و پرورش گوجه فرنگی در یک محیط خاص و پیچیده، می‏تواند مبدل به کاری بسیار دشوار و موضوعی بسیار غامض شود.

... مدیریت انرژی در ایران نیز غیرممکن نیست، اما مانند کاشت و پرورش گوجه فرنگی در مریخ بسیار دشوار است. عواملی که سبب ایجاد این محیط خاص و پیچیده می‏شوند عبارت هستند از ....


👈 ادامه مطلب را در صفحه ۱۱ ماهنامه تدبیر بخوانید.


توضیحات: این مطلب از کانال تغییر اقلیم و آلودگی هوا دریافت شده‌ است.


#انرژی
#اقتصاد_انرژی
#اقتصاد_سیاسی

✔️@BoomrangInstitute

🔴 «جهان‌چگونه مدرن شد؟»

«جوردانو برونو» یکی از شخصیت‌های نمادین در عصر روشنگری و از افراد موثر در گذار به مدرنیته بود. او یک کشیش، فیلسوف، شاعر و کیهان‌شناس بود و مخالفت او با تعالیم کلیسا منجر به مرگ او شد.

در سال ۱۹۷۳ فیلمی به کارگردانی جولیانو مونتالدو و به بازیگری جان ماریا ولونته، شارلوت رمپلینگ و مارک برنس ساخته شد که نمایش زندگی این «جانباخته علم» بود.

نویسندگانی همچون مایکل وایت، پیتر اکروی، فرانسیس یاتیس، با نوشتن داستان زندگی برونو، دشواری‌های پیش روی تحول اندیشه در آن دوران را به تصویر کشیده‌اند.

برگ‌هایی از کتاب «جهان‌چگونه مدرن شد؟»، اثر استیون گرین‌بلت و ترجمه مهدی نصراله‌زاده، لحظات پایانی مرگ برونو را چنین توصیف کرده است:

در ۱۷ فوریه ۱۶۰۰، «جوردانو برونو» را که اکنون دیگر خلع لباس شده بود، با سری تراشیده، سوار بر خری کردند و به جانب دیرکی که در میدان برپا شده بود بردند. در طول ساعت‌های بی‌شماری که در آن، هیئت‌های مختلفی از راهبان و کشیشان‌ به باد حمله‌اش گرفته بودند، او ثابت قدم بود و از اینکه توبه کند و خاموش بماند سر باز زد. کلماتی که او گفت هیچ جا ثبت نشده است، اما آن کلمات باید صاحب‌منصبان را برآشفته باشد. چون دستور دادند که زبانش را لگام بزنند.‌ میخی را در درون یک طرف گونه‌اش فرو کردند، آن را لای زبانش بردند، از طرف دیگر گونه‌اش بیرون کشیدند، یک میخ دیگر هم لبانش را دوخت، طوری که با هم به شکل چلیپایی در آمدند وقتی صلیبی جلوی صورتش گرفته شد، او سرش را برگرداند. آتش شعله‌ور گشت و کارش را انجام داد. پس از آن‌که زنده زنده سوخت، استخوان‌های باقیمانده‌اش را خرد و خاکسترش را پخش کردند.


#مدرنیته

Telegram

✔️@BoomrangInstitute

🔴 مروری بر پیش‌گفتار کتاب «تاریخ اندیشه سیاسی در ایران» - نوشته جواد طباطبایی

✍ علیرضا زیاری

زمانه ايدئولوژى زده‌ی ما، عصر سياسى‌بافى‌هاى بی‌رويه گرديده است و گمان می‌كنيم كه هر مخالف‌خوانى و هر سياسی‌بافى را مى‌توان به مرتبه‌ی انديشه ارتقاء داد.

در این خلاصه، نگاهی کوتاه بر پیش‌گفتار تاریخ اندیشه‌ی سیاسی ایران داشته‌ام تا به فهم این مهم از منظر جواد طباطبایی نائل آییم.

👈 بیشتر بخوانید


#تاریخ_اندیشه
#اندیشه_سیاسی