هرم مازلو و جامعه‌ی ایران - ایرانی‌ها در قعر هرم

ایرانی‌ها در قعر هرم سلسله مراتب نیازهای مازلو، در حال حفاری کف هرم هستند. در تلاش برای سیر کردن شکم (با توجه به قیمت محصولات غذایی)، حفظ سرپناه (با توجه به قیمت‌های رهن و اجاره) و تامین نیازهای مربوط به امنیت (با توجه به تهدیدات استرس‌زایی که هر روز روی سر مردم آوار می‌شود)، جامعه‌ی ایرانی با نیازهای کف هرم دست‌وپنجه نرم می‌کند. در این شرایط، کسانی هستند که علت کتاب نخواندن ایرانی‌ها را به وقت نداشتن و عدم تمرکز و بی‌حوصلگی تقلیل می‌دهند.

در این ویدیو به تفصیل درباره‌ی پدیده‌ی پایین بودن سرانه‌ی مطالعه در ایران، از منظر روانشناسی انسان‌گرا می‌پردازم:

https://youtu.be/55D0oifuXmY

@bayanz

بالاخره شد که اینجا بنویسم دوباره. یک احساس نزدیکی و صمیمیتی با این فضای کانال دارم که باعث می‌شود احساس کنم اینجا فقط باید حرف‌هایی بزنم که از جنس خودم باشد. روی همین حساب فکر کردم چند کلمه‌ای در مورد این ویدیوهای جدیدی که دارم در کانالم منتشر می‌کنم بگویم.

واقعیت این است که تولید ویدیوهای آموزشی، سر و وضع جدی‌ای پیدا کرده. ویدیوها را با نام «روزنک» منتشر می‌کنم و نه فقط من، که تیمی تشکیل داده‌ام و همه با هم برای ترویج علوم انسانی و اجتماعی داریم فعالیت می‌کنیم. زندگی روزمره‌ام شلوغ‌تر از هر زمان دیگری در تاریخ زندگانی‌ام شده و اما، خوشبختانه، دائماً حواسم است که تعادلی بین فراغت و کار برقرار باشد تا فرسوده نشوم.

با این همه، بخشی از موضوعات درون من در حال جوشیدن بود و است، که فرصتی برای بازگو کردنش نداشتم. دوست داشتم فضایی داشته باشم که بتوانم از هر باغی گلی بچینم و راحت و بدون دغدغه در مورد موضوعات دلخواهم صحبت کنم. چیزی مشابه همین متن‌هایی که در کانال می‌نوشتم (و دارم می‌نویسم).

روی همین حساب، یک کانال یوتیوب برای خودم و با اسم خودم ساخته‌ام که آنجا راحتم. اغراق نیست اگر بگویم ویدیوهای این کانال «واقعی‌ترین» نسخه‌ی موجود از من در اینترنت است. مطمئن نیستم واقعی کلمه‌ی مناسبش باشد، اینطور می‌شود گفت: نزدیک‌ترین نسخه به چیزی که در دنیای بیرون از اینترنت هستم.

ویدیوها را ببینید. اگر مرا می‌شناسید، احتمالاً تصدیق می‌کنید. اگر نه هم، از طریق این ویدیوها بیشتر با هم آشنا می‌شویم.

اینجاست: https://www.youtube.com/farzadbayan

🍭

چند ماه پیش پروژه‌ای را به نام «روزنک» آغاز کردم. در این پروژه با همکاری متخصصان علوم انسانی و اجتماعی، به زبان ساده - اما نه بیش از حد ساده - به ترویج این علوم در ایران می‌پردازیم. فعلاً تمرکز این پروژه بیشتر روی روان‌شناسی (و تا حد کمتری روی فلسفه) بوده و به زودی بخش جامعه‌شناسی نیز به آن اضافه می‌شود.

به‌تازگی کانال تلگرامی هم برایش ایجاد کردم. دوست داشتید بپیوندید:

@RozanakEdu

لینک یوتیوب و سایر شبکه‌های اجتماعی روزنک در بیوی همین کانال هست.

در دنیای سیاه و کسل‌کننده‌ی این‌روزها که در اطرافمان در جریان است، امیدوارم روزنک، دریچه‌ی کوچکی به سوی روشنی باشد. برای من که اینطور است؛ امیدوارم برای شما هم بتواند باشد.

@bayanz

در مورد فواید مدیتیشن در ارتباط با تمرکز، استرس، اضطراب و افسردگی تحقیقات علمی متعددی انجام شده که قبلاً اینجا تعداد زیادی از آنها را بررسی کرده‌ام:
https://farzadbayan.com/meditation

اخیراً یک دوره‌ی ۱۰ جلسه‌ای آموزش مدیتیشن در کانال یوتیوبم منتشر کردم. هر جلسه یک بخش تئوری و یک بخش عملی دارد. در بخش تئوری به سوالات رایج و نکات کاربردی در مورد مدیتیشن می‌پردازم، و در بخش عملی به مدت حدوداً ۱۰ دقیقه به تمرین عملی مدیتیشن می‌پردازیم.

اگر مایلید به تمرین مدیتیشن بپردازید، این ویدیوها می‌تونه نقطه شروع خوبی باشه 👇

https://www.youtube.com/playlist?list=PLFvBwxGL5kGif9lOYpsdpDDLD1aVRgZF4

فهرست جلسات:

1️⃣ آشنایی با فواید و روش عملی انجام مدیتیشن
2️⃣ انتخاب وضعیت بدنی مناسب برای مدیتیشن کردن
3️⃣ تماشای فکرهایی که توی سرمون رژه می‌رن
4️⃣ از کجا بفهمیم که درست مدیتیشن می‌کنیم؟
5️⃣ بهترین زمان برای مدیتیشن کردن کیه؟
6️⃣ تله‌ی سعی و تلاش
7️⃣ آرامش ذهن به وقت اضطراب
8️⃣ پیشرفت در مدیتیشن
9️⃣ چطور از مدیتیشن بیشترین نتیجه را بگیریم؟
🔟 چند دقیقه آرامش ذهن

@bayanz

«جذابیت ظاهری و زیبایی چه تاثیری بر زندگی شما دارد؟»

در این ویدیو موضوع جذابیت ظاهری و زیبایی رو از منظر مطالعات علمی روانشناسی اجتماعی بررسی کردم. (۲۳ دقیقه)

تماشا کنید: https://youtu.be/I3BtyynYUEk

@bayanz

چقدر حاضریم به پیروی از دستور به دیگران آسیب بزنیم؟ 🩸

در این ویدیو به موضوع اطاعت از آتوریته (مرجع اقتدار) از منظر روان‌شناسی اجتماعی می‌پردازم. (۲۳ دقیقه)

تماشا کنید: https://youtu.be/-iQWeR85PD0

@bayanz

💈 #به_زبان_ساده :: ایده‌ای برای بازی و یادگیری 💈

یک ایده‌ای دارم که هم بازی می‌کنیم، هم کلی چیز جدید یاد می‌گیریم. از این قراره:

۱- من یک موضوع پیشنهادی مطرح می‌کنم. منابعی هم برای مطالعه در موردش می‌ذارم.

۲- شما ویدیویی حداکثر ۱ دقیقه‌ای ضبط می‌کنید و موضوع رو به زبان ساده، طوری که آدم خیلی خوب یادش بگیره توضیح می‌دید و برای من می‌فرستید. (لازم نیست متخصص موضوع باشید یا از قبل درباره‌ی موضوع بدونید. می‌تونید درباره‌ش مطالعه کنید و یاد بگیرید)

۳- من در یک ویدیو، می‌شینم جلوی دوربین و ویدیوهای ارسالی رو بررسی می‌کنم، بهشون امتیاز می‌دم و بهترین ویدیو رو انتخاب می‌کنم.

+ جایزه هم داره! به سازنده‌ی ویدیویی که بیشترین امتیاز رو بیاره هر چیزی رو که از قبل قول داده باشم هدیه می‌دم.

این بازی چندتا فایده داره: موضوعات جدید یاد می‌گیریم. با روش‌های مختلف توضیح دادن یک موضوع آشنا می‌شیم. با شرکت در بازی (ارسال ویدیو)، فن بیانمون تقویت می‌شه و اعتماد به نفس پیدا می‌کنیم.

—————-

خب، حالا بریم سراغ اولین قسمت بازی:

موضوع این قسمت gaslighting است (مرتبط با روان‌شناسی). هنوز معادل فارسی مطمئنی براش سراغ ندارم، برخی بهش «تحمیق» می‌گن. بعضی‌ها هم همون «چراغ گاز» می‌گن. و بعضی هم ترجیح می‌دن بدون برگردان به فارسی، از خود gaslight استفاده کنن. برای شروع می‌تونید صفحه‌ی ویکی‌پدیاش رو بخونید و بعد در صورت تمایل برای مطالعه‌ی بیشتر منابع پایین صفحه رو دنبال کنید:

https://en.wikipedia.org/wiki/Gaslighting

(هنوز صفحه فارسی‌ای براش ساخته نشده)

آمار گوگل ترندز نشون می‌ده در سال‌های اخیر کاربرد این واژه در زبان انگلیسی به شدت افزایش پیدا کرده؛ با این حال، علی‌رغم اهمیت موضوع در ایران کمتر (تقریباً اصلاً) بهش پرداخته نشده. امیدوارم بعد از این قسمت بازی، خیلی‌ها با این مفهوم روان‌شناختی آشنا بشن.

🟧

در یک ویدیوی حداکثر ۱ دقیقه‌ای مفهوم gaslighting رو به زبان ساده توضیح بدید. ویدیو رو هر طوری دوست داشتید بگیرید (از خودتون فیلم بگیرید یا هر چیز دیگه). مهم اینه که بتونید مفهوم رو خوب یاد بدید. طبیعتاً ضروریه که ویدیو برای خودتون باشه.

جایزه‌ی این بازی: 📙 کتاب «انسان خردمند: تاریخ مختصر بشر» نوشته‌ی یووال هراری

ویدیوهاتون رو می‌تونید مستقیم به تلگرام من بفرستید.
+ لطفاً فقط در مورد این بازی پیام بدید :*

💌 وقتی ویدیو رو برام می‌فرستید، اسمی از خودتون که مایلید اعلام بشه رو هم بهم بگید. می‌تونه اسم خودتون (اسم کوچک، یا اسم با فامیل یا اسم مستعار) یا هر چیز دیگه‌ای (مثلاً اسم پیج یا کانال یا...) باشه.

#gaslight

@bayanzw

این اپیزود پادکست Savvy Psychologist درباره‌ی مفهوم gaslighting صحبت می‌کنه و با تعدادی زیادی مثال قضیه رو توضیح می‌ده.
(زبان: انگلیسی)

https://castbox.fm/vb/266894888

#gaslight #به_زبان_ساده

پدیده چراغ گاز: خشونت روانی پنهان

#gaslight #به_زبان_ساده

نوشته‌ی لادن رهبری

بسیاری از ما به این مساله برخورده ایم که پس از یک اتفاق ناگوار، یک دعوای خانواده و یا یک جروبحث ساده طرف مقابل مان به ما گفته است «اصلا چنین اتفاقی رخ نداد»؛ «چرا مساله را الکی بزرگ جلوه می دهی؟»؛ «تو بیش از حد حساسی» و... چنین گزاره هایی معمولا باعث می شود به حافظه­ ی خود شک کنیم و از خود بپرسیم، «آیا من واقعا مساله را بزرگ تر جلوه دادم؟»، «آیا من واقعا بیش از حد حساسم؟» و... چنین منشی، در صورتی که تکرار شود باعث می شود حافظه و توانایی ادراک شما به شکل مداوم پرسش کشیده شود و شما این باور را در خود درونی کنید که نمی توانید به احساسات خود اعتماد داشته باشید زیرا بیش از حد حساس هستید، از کاه کوه می سازید و همین باعث می شود نتوانید وقایع را به خوبی تحلیل کنید و ازین رو باید این کار را به دیگران بسپارید.

در چنین شرایطی، دیگران هستند که دانش واقعی نسبت به وقایع رخ داده دارند و نسخه­ ای که در ذهن شماست، در واقع نسخه ی تغییر شکل یافته و غیرقابل اعتمادی است؛ نسخه ای که تنها در سر شما وجود دارد. شما در نهایت، همیشه متهم می شوید و عذرخواهی می کنید چون واکنش هایی که نشان داده اید مبتنی بر یک دانش غلط بوده است. این مقدمه کمک می کند که با پدیده ای که از آن تحت عنوان پدیده چراغ گاز یاد می شود، اشنا شوید.

▪️ پدیده چراغ گاز چیست؟

همان طور که از مقدمه کوتاه بالا برداشت می شود، پدیده چراغ گاز نوعی از سوء استفاده روانی است که در آن اطلاعات مخدوش و یا پاک می شود تا به نفع فرد سوء استفاده کننده تغییر شکل بیابد. اطلاعات تغییر شکل یافته به نوعی ارائه می گردد که باعث شود فرد قربانی به ادراک و حافظه خود شک کند و نسخه ی مخدوش شده از واقعیت را بپذیرد. این نوع سوء استفاده می توانید از ترفندهایی مانند پاک کردن و نفی کردن وقوع اتفاقات گرفته تا هدایت کردن قربانی به سمت موضوعات نامربوط استفاده می کند.

چراغ گاز عنوان نمایشنامه ای برجسته است که نسخه های بسیاری از آن در تئاتر و سینما ساخته شده است (مجموعه تلویزیونی آن با بازی مهتاب نصیرپور در نقش بلا، از تلویزیون ایران پخش شده است). این نمایشنامه در سال 1938 توسط یک نمایشنامه نویس برجسته بریتانیایی به نام پاتریک همیلتون نوشته شده است. البته به نظر می رسد که ایده ی اصلی این نمایشنامه از یک قصه مردمی فرانسوی قرن هفدهمی به نام «ریش آبی» گرفته شده باشد.

چراغ گاز داستان شوهری است که در راستای نقشه ی مجرمانه ای که در سر دارد، می خواهد همسرش را روان پریش جلوه دهد. او برای این که به همسرش (بلا) بقبولاند که روانی شده است، نور چراغ های گاز خانه را دستکاری می کند و بعد هنگامی که همسرش به کم و زیاد شدن نور چراغ های گاز خانه اشاره می کند، مرد ادراک او را به پرسش می کشد و طوری وانمود می کند که انگار این اتفاق هرگز رخ نداده. دستکاری کردن در وقایع بلا را به این سمت سوق می دهد که واقعا به دیوانه شدن خود باور پیدا کند.

با این تعریف به نظر می رسد که رسانه ها به شکل مداومی از چراغ گاز استفاده می کنند. شما ممکن است به یقین باور داشته باشد که جایی در دنیا، مردم قربانی خشونت و سوء استفاده ی دولت ها قرار می گیرند؛ اما رسانه ها می توانند ادراک شما از وقایع را مخدوش سازند و به شما بگویند «چقدر ساده اید! این برداشت ها سطحی است. ما واقعیت را می دانیم و آن را برای شما تشریح می کنیم.». خیلی از ما در برخورد با اخبار جهانی چنین دودلی هایی را تجربه کنیم. زمانی که قربانی تبدیل به سوء استفاده کننده؛ و سوء استفاده کننده تبدیل به قربانی می شود.

▪️ پدیده چراغ گاز و خشونت شریک زندگی

همان طور که در نمایشنامه به تصویر کشیده شده است، پدیده چراغ گاز عموما در روابطی رخ می دهد که از قبل دچار عدم توازن در توزیع قدرت هستند. در این روابط بین فردی، شخصی که قدرت بیشتری دارد می تواند دیگری را با استفاده کردن از تاکتیک چراغ گاز در موقعیتی با قدرت حتا کمتر قرار دهد. این تاکتیک عموما زمانی استفاده می شود که قربانی احساس می کند که مورد خشونت یا سوء استفاده قرار گرفته است. فرد سوء استفاده کننده در این شرایط برای او توضیح می دهد که «اتفاقات آن طوری که تو برداشت کردی نیفتاد» و حوادث را طوری دستکاری می کند که قربانی خود را متهم و لایق سوء استفاده ادراک کند.

در روابط زناشویی و همزیستی های دو جنس مخالف، که توزیع قدرت به شکل نابرابرانه رخ داده است این پدیده می تواند رخ دهد. فردی که در بالای هرم قدرت قرار گرفته است می توانند ادارک های دیگران را «احساس زده» و کم دقت تصویر کند.

——

چگونه می توانیم پی ببریم که تحت تاثیر این نوع از خشونت قرار داریم یا نه؟ در ادامه برخی از پرسش هایی را مطرح می کنم که با پرسیدن آن ها از خودتان می توانید پی ببرید که آیا قربانی چراغ گاز هستید یا خیر.

▪️ ۱- پرسش اول: آیا شما اعتبار حافظه و تجربیات خود را به طور مداوم به پرسش می‌کشید؟

چراغ گاز افراد را در وضعیتی قرار می‌دهد که دیگر نمی‌توانند به حافظه‌ی خود یا تجربیات خود اعتماد کنند. برای نمونه، تصور کنید که با همسرتان از خانه بیرون می روید و در را می‌بندید. کمی بعد همسرتان از شما می پرسد در را بسته اید؟ و شما پاسخ مثبت می دهید. او دوباره می پرسد مطمئنید؛ و شما مجددا پاسخ مثبت می دهید. او مکث می کند و به شما با تردید نگاه می کند و می پرسد یادتان هست که قفل را چرخانده اید یا نه و شما که تا آن لحظه مطمئن بودید که در را بسته و قفل کرده اید، حالا با به پرسش کشیده شدن حافظه و اعتبار عمل تان، به خودتان تردید می کنید. در صورتی که پیش از این مطمئن بودید که حتا اگر ناخودآگاه، در را قفل کرده اید (همیشه این کار را کرده اید).

اگر شما به شکل مداوم با به پرسش کشیده شدن حافظه تان توسط دیگران، خودتان هم فعالانه خود را به پرسش بکشید، تحت تاثیر این پدیده قرار دارید. مثالی که در بالا گفته شد، یک نمونه ی ساده است که برای همه اتفاق می افتد. اما فرض کنید که این نوع تجربه ها به شکل مداوم برای شما اتفاق بیفتد؛ به خصوص زمانی که بحث از یک تجربه ی ناراحت کننده یا یک درگیری یا دعوا باشد. برای نمونه، زنی را تصور کنید که شریک زندگی اش به او به شکل فیزیکی و کلامی بی محلی و بی اعتنایی می کند. زن تلاش می کند که با مرد در این باره حرف بزند و مرد به جای بحث کردن در مورد این اتفاق، به کلی ادراک زن را به پرسش می کشد و می‌گوید که هرگز به او بی محلی نکرده است و برداشت زن ناشی از عدم درک موقعیت ها، عدم توجه به مسائل او و ناتوانی در تحلیل وضعیت موجود است. اگر زن در چنین شرایطی به احساسات و برداشت خود شک کند، پدیده چراغ گاز به شکل موفق اتفاق افتاده است.

▪️ ۲- آیا افرادی در زندگی شما هستند که به شکل فعالانه حافظه و تجربیات شما را بدون اعتبار تلقی می‌کنند؟

اگر افرادی در زندگی شما هستند که به شکل مداوم حافظه و تجربیات شما را به پرسش می‌کشند، شما ممکن است قربانی چراغ گاز شده باشید. این افراد ممکن است از عباراتی مانند نمونه‌های زیر به شکل مداوم در برخورد با تجربیات شما استفاده کنند:

«تو بیش از حد حساسی»، «تو که هیچ وقت چیزها را یادت نمی آید»، «تو از کجا فهمیدی؟ تو که حواست به این چیزها نیست»، «تا حالا یک بار نشده درست یاد بیاید»، «دفعه پیش هم که همین را گفتی، اشتباه گفته بودی»، «کی گفته؟ انتظار نداری که چون تو می گویی باور کنم؟» و...

▪️ ۳- آیا افرادی که تجربیات شما را به پرسش می کشند، ادراک شما را معکوس کرده و خود را قربانی تلقی می کنند؟

افرادی که تجربیات و ادراک شما از وقایع را به پرسش می کشند، به خصوص در شرایط بحران (مانند دعواهای خانوادگی، قهرها و ناراحتی های بین فردی و ...) از پدیده ی چراغ گاز استفاده می کنند. آن ها به خصوص سعی می کنند شرایط را برعکس آن چه ادراک کرده اید جلوه داده و خود را به عنوان قربانی اصلی معرفی کنند. مثلا اگر شما در مورد این که احساسات تان جریحه دار شده است صحبت کنید، آن ها خواهند گفت که در واقع شما در حق شان ظلم کرده اید. به شما خواهند گفت: «اول خودت کاری می کنی که من عصبانی و ناراحت شوم و بعد که من واکنش نشان دادم، آدم بدی می شوم» یا «تو خودت همیشه شروع می کنی و بعد تقصیرش را می اندازی گردن من»، «این منم که مورد توهین قرار گرفته ام نه تو!».

بدیهی است عبارت ها و جملات ذکر شده به عنوان مثال می تواند در شرایط مختلف معانی دیگری داشته باشد. اما این نوع از برخورد و استفاده از عبارات، در شرایط خاصی که مشابه توضیحات داده شده در این دو نوشتار در مورد چراغ گاز است، می تواند نشان دهنده ی این باشد که فردی (آگاهانه یا ناآگاهانه) دارد از پدیده چراغ گاز استفاده می کند.

نکته:

اعمال پدیده چراغ گاز می تواند کاملا به صورت ناخودآگاه رخ بدهد. بنابراین لزوما فردی که آن را بر دیگری اعمال می کند از کار خود آگاه نیست. این فرد لزوما فردی نیست که قصد آزار یا اعمال خشونت دارد. بنابراین اعمال شدن آن دلیل بر این نیست که فرد اعمال کننده قربانی را دوست ندارد و یا می خواهد او را تحقیر کند و یا عمدا مورد خشونت قرار دارد. این پدیده می تواند از جانب نزدیک ترین افراد به شما اعمال شود. به همین جهت است که این پدیده را تحت عنوان خشونت روانی پنهان معرفی کردم. آن چه اهمیت دارد این است که فرایند به پرسش کشیده شدن تجربیات، ادراک و حافظه در فردی که قربانی است، پایان یابد و اعتماد به خود جایگزین اتکا کردن بر ادراکات و برداشت های دیگران شود.

برگرفته از سایت «انسان‌شناسی و فرهنگ»
https://anthropology.ir/article/29945.html

#gaslighting #به_زبان_ساده

@bayanz

ریشه‌ی اصطلاح Gaslight (که در لغت به معنی چراغ گازه) به نمایش‌نامه‌ای به همین نام برمی‌گرده. فیلم Gaslight اقتباسی از این نمایش‌نامه‌ست. برای آشنایی با ریشه‌ی این اصطلاح تماشای این فیلم پیشنهاد می‌شه. با این حال، باید به خاطر داشت که این یک فیلمه (یک فیلم هالیوودی) و gaslighting در واقعیت تفاوت‌هایی داره.

#gaslight #به_زبان_ساده

@bayanz

در مورد بازی #به_زبان_ساده سوالاتی پرسیدند که اینجا هم می‌ذارم ممکنه سوال شما هم باشه:

- در ویدیوها رعایت حجاب اجباریه؟
- نه، به‌هیچ وجه.

- چطور ویدیویی باشه؟
- شما می‌تونید هر نوع ویدیویی بفرستید. می‌تونید با دوربین جلوی موبایل از خودتون فیلم بگیرید یا انیمیشن بسازید یا هرچه. مهم اینه که در کمتر از ۱ دقیقه مفهوم رو خوب یاد بدید.

- می‌شه فقط صدا باشه؟
- لطفاً فقط ویدیو بفرستید (هر سبکی)، اما اگه می‌خواید فقط صداتون باشه، از یه چیز بی‌ربط (یا با ربط) فیلم بگیرید و روش حرف بزنید.

- اعتماد به نفس نداریم چی کار کنیم؟
- می‌تونید از دیوار یا فراش فیلم بگیرید و روش حرف بزنید. یا اگه حرف زدن هم سخته، می‌تونید یه جوری بدون حرف زدن مطلب رو برسونید (جدی). گرچه، تلاش و تلاش و تلاش در راستای جسارت‌مندی زیباست و می‌تونه به مرور اعتماد به نفس رو بیشتر کنه.

- یک دقیقه خیلی کم نیست؟
- هدف اینه که اصل مفهوم رو ساده و واضح به مخاطب منتقل کنید؛ نیازی نیست ابعاد مختلف موضوع رو عمیق بکاوید و... روی همین حساب احتمالاً یک دقیقه براش کافی باشه.

- اسم سازنده‌ی ویدیو یا اسم پیجش رو می‌گید؟
حتماً، چرا که نه (مگر این که شخص خودش نخواد). اسم خودتون و پیج رو گوشه‌ی ویدیو (لطفاً در سایز کوچک و گوشه) می‌تونید روی ویدیو هم بذارید.

#gaslight #به_زبان_ساده


@bayanz

نکته‌ی واضح: این منابعی که در مورد #gaslight می‌ذارم، صرفاً منابع پیشنهادیه. برای شرکت در این بازی، از هرجایی که خودتون مایل باشید می‌تونید کسب اطلاعات کنید.

موضوع دیگه هم این که، محتوای فارسی قابل اعتماد (که منبع و مأخذ مشخص داشته باشه) در این زمینه خیلی کم داریم. اگر به مورد خوبی برخوردید ممنون می‌شم برام بفرستید تا اگر مناسب بود به اشتراک بذارم.

@bayanz

این انیمیشن در مورد Gaslight ساخته شده و زیرنویس فارسی هم داره.

⚠️ قبل از تماشا لطفاً به این نکته توجه کنید:

سازنده‌ی این انیمیشن Psych2Go (یک کانال بسیار پربازدید روان‌شناسی در یوتیوب) است که ویدیوهای آنچنان معتبر و قابل اطمینانی نداره. ویدیوهای این کانال برای آشنا شدن با موضوع بد نیست، اما بهتره خیلی جدی گرفته نشه.

اولاً هیچ منبع مشخصی نداره که همین اعتبار علمیش رو زیر سوال می‌بره.

دوم، بدون درنظر گرفتن جزییات، نسخه‌هایی کلی می‌پیچه و توصیه‌هایی می‌کنه که به‌طور مشخص از ساحت علم به‌دوره. مثلاً: اگر پارتنرتون فلان کار رو کرد، حتماً این رابطه رو ترک کنید. این توصیه‌ها بیشتر جنبه‌ی «دوستانه» داره و به‌هیچ‌وجه علمی نیست.

#gaslight #به_زبان_ساده

@bayanz

#به_زبان_ساده #gaslight

اثر Gaslight از کجا وارد روان‌شناسی شد؟

قبلاً گفتم که ریشه‌ی لغت Gaslight به نمایش‌نامه‌ای به همین نام برمی‌گرده و فیلم‌هایی هم بر اساس آن نمایش‌نامه ساخته شده که معروف‌ترینش فیلم هالیوودی Gaslight با بازی اینگرید برگمنه.

اما این لغت چه زمانی و از کجا وارد روان‌شناسی شد؟ به‌عبارت دیگه، از کِی Gaslight به عنوان یک اثر (effect) شناخته شد؟

این اثر رو اولین بار رابین استِرن، روانکاو و هم‌بنیانگذار مرکز هوش هیجانی دانشگاه Yale در کتابش معرفی کرد.

این درمانگر و نویسنده، در کتاب The Gaslight Effect که در سال ۲۰۰۷ منتشر شده، این اثر رو نام‌گذاری و وارد روان‌شناسی کرد.

#gaslight #به_زبان_ساده

@bayanz

🚩 ویدیو فردا صبح منتشر می‌شه
برای این که منتظرتون نذارم، بهتره زودتر بگم: سرعت آپلود به شدت پایینه و به کندی جلو می‌ره. برای همین تصمیم گرفتم ویدیو رو فردا صبح منتشر کنم. ببخشید که امشب نشد.
تا فردا 🙋‍♂️

@bayanz

مرسی از این که در نظرسنجی شرکت کردید. نظرات برام خیلی مفید بود و کمک کرد بتونم تغییراتی رو برای قسمت‌های بعدی درنظر بگیرم که مطمئنم بازی رو جذاب‌تر می‌کنه.

به محتوای بدون منبع با شک و تردید نگاه کنید ⚠️

با جست‌وجوی موضوع در گوگل، به میلیون‌ها مطلب (یا اگر فارسی جست‌وجو کنید، شاید هزاران مطلب) می‌رسید. بسیاری از این مطالب فاقد اعتبار کافی هستند. یک فیتلر که به ما کمک می‌کنه اعتبار مطالب رو بسنجیم، نگاه کردن به منابع اون مطلبه.

ذکر منبع، به‌تنهایی مطلب رو معتبر نمی‌کنه، اما در مواردی که ذکر کردن منبع ضروریه، ذکر نکردن منبع اعتبار مطلب رو زیر سوال می‌بره.

▪️ چه زمانی ذکر کردن منبع ضروریه؟

زمانی که ایده‌ای از دیگری اقتباس شده باشه؛ حتی اگر خلاصه، بازنویسی یا عیناً نقل شده باشه.

▪️ چه زمانی نیازی به ذکر منبع نیست؟ «احتمالاً»* در این چند مورد:

- بررسی اجمالی تاریخی (وقتی چندین منبع اطلاعات یکسانی در مورد یک واقعهٔ تاریخی دارند می‌شه خلاصه و کلیت اون واقعه رو بدون منبع ذکر کرد)

- ایده‌ها و یافته‌های شخصی خود نویسنده

- جمع‌بندی و نتیجه‌گیری از مطالبی که قبلاً منابعش ذکر شده

- مطالبی از جنس خرد جمعی (بدیهیات). البته بسته به موضوع، بدیهیات متفاوته. مثلاً بدیهیات یک مقاله‌ی زیست‌شناسی با اقتصاد تفاوت داره.

*چرا احتمالاً؟ چون مورد به مورد فرق می‌کنه و استثنا وجود داره.

——————

در قسمت قبلی بازی #به_زبان_ساده چندین مطلب از سایت‌های فارسی به دست من رسید که به وضوح فاقد اعتبار بودند. برای مثال مطلبی در مورد گس‌لایت از سایت «چطور» (Chetor) مطالعه کردم که هیچ منبعی نداشت، در حالی که ذکر منبع برای چنین مطلبی ضروریه؛ چرا که تعریف گس‌لایت مسلماً ایده‌ی خود نویسنده نیست و برگرفته از سایر منابعه!

——————
منابع:
1- https://bit.ly/3nSLEkg
2- https://davidson.libguides.com/c.php?g=349327&p=2361764

این پای‌چارت خیلی قشنگ ساز و کار سوگیری تاییدی (confirmation bias) رو نشون می‌ده.

چیزی که می‌بینی = اشتراک چیزهایی که باورهای قبلیت رو تایید می‌کنه و واقعیت‌های عینی.

منبع:
https://fs.blog/2017/05/confirmation-bias/

#سوگیری_تاییدی #به_زبان_ساده

@bayanz