🎥 چگونه ابعاد بالاتر جهان را درک کنیم؟

@vidoal | مغزتوشارژکن

@Astro_basu

صدای سحابی ملقب به چشم خدا
سحابی هلیکس یا چشم خدا یکی از پایانی ترین مراحل زندگی خود را سپری می‌کند.


نور تابیده شده از ستاره مرکزی که 'کوتوله سفید' است، مواد پرتاب شده را داغ می‌کند و موجب می شود آنها در رنگ های بسیار زیبایی تابش کنند.

"صداهایی که می شنوید بسیار قابل تفکر است"

@Astro_basu

#معرفی_کتاب 📖

طراحی و ساخت رصدخانه‌های کوچک 🔭

از معدود کتاب‌هایی که به قلم «پاتریک مور» نوشته شده و در ایران به چاپ رسیده است، کتاب «طراحی و ساخت رصدخانه‌های کوچک» است. پاتریک مور را با لقب «سِر» (Sir) خطاب می‌کنند. او از نام‌آورترین منجمان آماتور و مروجان علم نجوم و رکورددار اجرای پیوسته یک برنامه تلویزیونی است. برنامه تلویزیونی او با نام «آسمان در شب» (The Sky at Night) یکی از شناخته‌شده‌ترین برنامه‌های علمی تلویزیونی جهان است که ۵۶ سال با اجرای او پخش می‌شد.

 پاتریک مور در سال ۱۳۹۱ در سن ۸۹ سالگی درگذشت ولی از او کتاب‌های نجومی بیشماری به جا مانده است. اثر و ماندگاری نام او در حوزه نجوم و فضا، هیچ کم از «دیوید اتنبرو» در حوزه‌های محیط زیست و جانورشناسی نیست. گفته می‌شود پاتریک مور در عمر طولانی‌اش کتاب‌های بیشماری به چاپ رسانده است که نزدیک به ۵۰ تای آنها پرآوازه‌ترند.

در کتاب طراحی و ساخت رصدخانه‌های کوچک، پاتریک مور از راه و روشی می‌گوید که به دور از پیچیدگی بتوان برای تلسکوپ‌ها، خانه‌ای ساخت؛ از رصدخانه‌هایی با سقف‌های کشویی تا گنبدهای پیچیده. این کتاب البته سازوکار رصدخانه‌های مختلف از خورشیدی تا رادیویی را نیز شرح داده است. رصدخانه‌هایی که هر کدام ویژگی‌های خاصی را از کیهان ما به تصویر می‌کشند. این کتاب را فهیمه خرسند ترجمه کرده و انتشارات طلایی به چاپ رسانده است.

@astro_basu✨

🟢 دراین قسمت درباره یکی از پدیده های آسمانی صحبت می کنیم ،که اتفاقاً بر خلاف اکثر پدیده های نجومی، خیلی هم از ما دور نیست و در جایی همین نزدیکی تو اتمسفر زمین شکل میگره و منظره ای خیال انگیز را پدید می‌آورد.

سازندگان:

🎤 گویندگان: امیرحسین سرائی، محمد امین معصومی، آروین فاضلی

📝متن: امیرحسین سرائی، محمد امین معصومی، آروین فاضلی

🖼کاور: شیدا کرمی

🎬تدوین: امیرمهدی سرائی

#رادیو_نجوم
#شفق_قطبی

📌Castbox:
https://castbox.fm/channel/id4806414?utm_source=podcaster&utm_medium=dlink&utm_campaign=c_4806414&utm_content=Radio%20Nojum%20%2F%20%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%20%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85-CastBox_FM

@astro_basu

https://instagram.com/astro_basu?igshid=f8chwusvhzdd

🎥 پادماده چیست؟

👇کیفیت بالا | ثبت نظر👇
https://vidoal.com/d/t4661

@vidoal | مغزتو شارژ کن
vidoal.com

باز سازی گرافیکی رصد خانه مراغه.

🟡رصد خانه مراغه (قسمت نخست)
رصد خانه مراغه واقع در استان آذربایجان شرقی ،در شهر مراغه ،مهم ترین مرکز علمی ایران در دوره اسلامی و پس از حمله مغول،و همچنین برای سال ها بزرگترین رصد خانه دنیا بود.
تاریخ ساخت این رصد خانه به دوره ایلخانان بر می گردد.زمانی که هلاکوخان به کمک خواجه نصیر الدین طوسی موفق شد قلعه های اسماعیلیان را تصرف کند و دایی بزرگ(رهبر اسماعیلیان) را تسلیم سازد؛طوسی را وزیر خود کرد.
وی به لطف خواجه نصیر الدین طوسی با علم آشنا و به اهّمیّت آن پی برد.بر سدد آن آمد که رصد خانه ای بسازد.بنابر این به طوسی دستور می دهد که رصد خانه ای را سریعاً بسازد.خواجه نصیرالدین به وی می گوید که ساخت چنین رصد خانه ای حدود 30 سال طول می کشد اما با اسرار و کمک هلاکو ساخت رصد خانه تنها 15 سال طول کشید و سر انجام با تلاش و کوشش دانشمندان ایرانی،این رصد خانه در سال 657 هجری قمری افتتاح شد.و برای مدتی طولانی بزرگ ترین و پر امکانات ترین رصد خانه جهان بود.
این رصد خانه تا سال 703 قمری فعال بود و پس از آن کم کم به فراموشی سپرده شد و متاسفانه به یک مخروبه تبدیل شد.

دکتر پرویز ورجاوند و کاوش‌های گروه او در دهه پنجاه، منجر به مرمت بخش‌هایی از این بنا شد. اکنون نیز گنبدی سفید رنگ برای جلوگیری از تخریب بیشتر بنا و در امان ماندن آن از گزند باد و باران، روی آن ساخته شده است. این پوشش جدید، ساخته دست مهندسان آلمانی است.

ساختار و معماری رصد خانه:

رصدخانه بر تپه‌ای مشرف بر مناظر زیبا و دریاچه ارومیه واقع شده است. ارتفاع این تپه به ۱۱۰ متر می‌رسد و بخش‌های مختلفی از رصدخانه را در بر می‌گیرد. سازه اصلی رصدخانه مراغه به‌صورت برجی استوانه‌ای با قطر ۲۲ متر ساخته شده بود. ضخامت دیوارهای برج به ۸۰ سانتی‌متر می‌رسید. در فضای داخلی رصدخانه ۶ اتاق مجزا تعبیه شده بودند که کاربری‌های مختلفی داشتند.
در معماری داخلی این برج آثاری از به‌کارگیری قلوه‌سنگ، لاشه سنگ و سنگ‌های برش‌خورده به‌چشم می‌خورد. ملات به‌کار رفته در ساخت این بنا گچ بوده است؛ همچنین آثاری از یک طاقی کاشی‌کاری شده با لعاب‌های چند رنگ در ورودی برج دیده می‌شود. در کنار سازه اصلی، دو ساختمان دیگر نیز وجود داشت که یکی به‌عنوان استراحتگاه کارکنان و دیگری کتاب‌خانه بود. واحدهای مدور پنجگانه، مسجد، چاه و کارگاه دانشمندان از جمله موارد دیگری است که در تپه به‌چشم می‌خورند.
افلاک نما ها،لوله رصدی و غار های متعدد از دگر ابزار های رصدی بودند.که در این رصد خانه وجود داشتند.
اطلاعاتی که از این رصد خانه بدست امده همگی از اندک آثار باقی مانده استخراج شد،زیرا بدلیل بی کفایتی حکومت های پسا ایلخانی این مکان آرام آرام رو به زوال رفته. برای مثال لوله رصدی که هوشمندانه در این رصد خانه اختراع شده بود همانند بسیاری از ابزار های موجود در این رصد خانه به امپراطوری چین فروخته شد.


کتاب خانه مراغه:
مقرر شده بود که رصدخانه مراغه علاوه بر کاربری نجومی، به‌یکی از بزرگ‌ترین مراکز علمی جهان تبدیل شود‌. از اینرو، خواجه نصیرالدین طوسی ترتیبی فراهم آورد که کتاب‌ها و ابزار علمی از سراسر بلاد اسلامی در این محل جمع‌آوری شوند. بیش از ۴۰۰ هزار نسخه کتاب خطی در کتاب‌خانه این رصدخانه گردآوری شد که نظیر آن حتی امروزه نیز در کشور و در جهان اسلام دیده نمی‌شود‌. علاوه بر کتب نفیس، ابزارآلات و تجهیزات نجومی پیشرفته‌ و کم‌نظیری در این مکان مورد استفاده قرار گرفته است که از آن جمله می‌توان به (ذات‌الربع ديواری) به شعاع ۴۳۰ سانتی‌متر، كره‌های ذات‌الحلق، حلقه انقلابی، حلقه اعتدالی و حلقه سموت اشاره کرد.
(زیج ایلخانی) ، اثر ارزشمند خواجه نصیرالدین طوسی است که با توجه به مطالعاتش در این رصدخانه تدوین شد. این مجلد، سال‌ها از اعتبار خاصی بین ستاره‌شناسان برخوردار بود و ترجمه آن در سراسر اروپا رواج یافت. زیج یا زیگ، جدول اختری یا سالنامه‌ای است که در علم ستاره‌شناسی کاربرد دارد. قدیمی‌ترین نسخه زیج ایلخانی در کتابخانه ملی پاریس نگهداری می‌شود.


محبوبیت و نحوه اداره رصد خانه در دوره فعالیت خود:

وازه رصدخانه مراغه و احداث مرکز علمی گسترده تحت پوشش آن، دانشمندان نجوم و رشته‌های مختلف را از دور و نزدیک به این مکان کشاند. خواجه نصیر که خود، اداره امور رصدخانه را به عهده گرفته بود نیز با آغوش باز آنان را می‌پذیرفت.
به‌کارگیری دانشمندان و اهالی علم، فارغ از نژاد و مذهب آنان بود و تنها معیار خواجه برای به‌کارگیری افراد، استعداد آنان تلقی می‌شد. چهره‌های برجسته‌ای چون علامه قطب‌الدين فخرالدين مراغبی، محی‌الدين مغری، علی بن محمود نجم‌الدين الاسـطرلابی و دیگر بزرگان در این مرکز فعالیت داشته‌اند. نام «العربی»، فیلسوف و فرهنگ‌نویس برجسته مسیحی نیز در میان مدرسان این مرکز علمی به چشم می‌خورد که تدریس اصول اقلیدس و المجلسی بطلمیوس را عهده‌دار بوده است. همچنین به‌واسطه نفود و استیلای دربار چین در امور ایلخانان، دانشمندان چینی از جمله «فائو مون جی» در این مرکز فعالیت می‌کردند.
نکته جالب‌توجه آن است که مباحث فلسفی تا زمان تاسیس این مرکز، تنها در خفا دنبال می‌شدند؛ تا این که خواجه نصیر ارزش بیشتری برای این مباحث قائل شد و آن را به محافل درس آورد. خواجه طوسی همچنین برای افزایش انگیزه حضار و تامین معاش آنان، دستمزدی برای آنان معین کرد. در آن زمان فلاسفه و ریاضی‌دانان روزانه سه درهم، اطبا دو درهم، فقها یک درهم و محدثین نیم درهم حقوق می‌گرفتند‌. گفتنی است که پرداخت دستمزد به اهالی علم تا آن زمان چندان رایج نبود.

این بنای تاریخی مهم 800 ساله اکنون در شهرستان مراغه در آذربایجان قرار دارد شرقی قرار دارد و توسط گنبدی از محوطه آثار آن محافظت می شود.

💥انجمن علمی فیزیک و نجوم دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار می‌کند:
📑Journal club
با محوريت پلاسمای‌ سرد

سخنرانان:
🔹زهرا بمانی
🔹فاطمه قدیریان
🔹فاطمه محمودیان

🗓زمان برگزاری: چهارشنبه، ۱۷ فروردین
⏰ساعت 13:30

📍مکان برگزاری: دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشکده فیزیک و مهندسی انرژی، آمفی تئاتر طبقه ششم

🔗لینک پوشش آنلاین جلسه:
https://meetings.aut.ac.ir/physicscolloquium/


💫رسانه باشید.
✅@PSA_AUT

🎥 فواصل کیهانی چطور اندازه‌گیری می‌شوند؟

@vidoal

#معرفی_کتاب📚

راز آفرینش جهان هستی💫

چه کسی می تواند راهنمای تور کیهانی بهتری از دکتر تایسون و گلداسمیت بخواهد؟
خاستگاه واقعی ما فقط انسانی یا حتی زمینی نیست بلکه در واقع کیهانی است. کتاب راز آفرینش جهان با استفاده از پیشرفت های علمی اخیر و گسترش فعلی رشته های زمین شناسی ، زیست شناسی ، اخترفیزیک و کیهان شناسی ، جهش های روح انگیز ما را در درکمان از کیهان توضیح می دهد. از اولین تصویر تولد کهکشان گرفته تا اکتشافات Spirit Rover در مریخ ، تا کشف آب در یکی از قمرهای مشتری ، نویسندگان نیل تایسون و دونالد گلداسمیت سیری جذاب در کیهان را با وضوح و شادابی تمام انجام می دهند و ما را با خود در این سفر همراه می کنند.

کتاب راز آفرینش جهان بینش های جدید و خیره کننده علوم کیهانی را در مورد شکل گیری و تکامل جهان ما - از کیهان ، از کهکشان ها و خوشه های کهکشانی ، از ستاره های درون کهکشان ها ، از سیارات در حال چرخش و از اشکال مختلف زندگی کشف می کند Publishers Weekly درباره ی این کتاب می گوید: "آموزنده ترین ، همسو ترین و در دسترس ترین نگاه کیهان شناسی است که از زمان کیهان کارل ساگان به وجود آمده است."

همچنین Booklist نیز درباره ی این کتاب نوشته است:
"خوانندگان عمومی نیز از ارائه پیچیده و عمیق دانش این نویسندگان بهره مند می شوند. اگر گاه به گاه یک کتاب علمب خریداری می کنید، آن کتاب باید همین کتاب باشد."

@astro_basu✨

🔵 کشف حلقه‌هایی با وسعت یک میلیون سال نوری

🔻اخترشناسان حلقه‌های رادیویی عجیبی کشف کردند که گستردگی بیش از یک میلیون سال نوری دارند. این حلقه‌های رادیویی که توسط محققان استرالیایی شناسایی شده‌اند هیچ تشعشعی در طول موج‌های دیگر ساطع ‌نمی‌کنند. این بر خلاف ویژگی بسیاری از اجرام است که در فرکانس‌های رادیویی قابل تشخیص هستند.

🔻حلقه‌های رادیویی عجیب، حتی از بزرگترین کهکشان‌های مارپیچی هم بسیار بزرگتر هستند و گستردگی بیش از یک میلیون سال نوری دارند. در مقایسه کهکشان راه شیری فقط وسعتی حدود ۱۰۰ هزار سال نوری دارد. اختر‌شناسان از میان پنج حلقه‌ رادیویی عجیب تاییدشده، کهکشان‌هایی را در مرکز سه مورد از آنها دیدند که نشان می‌دهد این حلقه‌ها ممکن است در اثر فرآیندی کهکشانی شکل گرفته باشند.

🔻دانشمندان سه سناریو برای آن‌ها در نظر گرفتند: می‌توانند بقایای یک انفجار بزرگ در مرکز کهکشان میزبان خود باشند، می‌توانند فواره‌های قدرتمندی از ذرات پر انرژی باشند که از مرکز کهکشان به بیرون پرتاب می‌شوند، یا ممکن است نتیجه انرژی باقیمانده ناشی از انفجار‌های عامل شکل‌گیری ستاره‌ها باشند.
@astro_basu

🔺️نمودار هرتسپرونگ راسل
نموداری است که رابطه‌ای بین قدر مطلق، درخشندگی، رده‌بندی و دمای مؤثر ستارگان به دست می‌دهد.

🔹️این نمودار در سال 1910 و توسط اینار هرتس‌اشپرونگ و هنری نوریس راسل ایجاد شده‌است.

🔸️در آغاز قرن بیستم، اینار هرتسیرونگ و هنری نوریس راسل، به یک طریق، با حذف کردن فاصله در نورانیت، یعنی بر مبنای قدر مطلق، نموداری از یک گروه از ستارگان تهیه کردند.
آن‌ها با تعیین کردن یک محور به عنوان دما و محور دیگر به عنوان قدر مطلق، دریافتند که نقاط نشانگر ستارگان در این نمودار در یک نوار باریک جای می‌گیرند. این نوار رشته اصلی خوانده می‌شود.
در این نمودار دیده می‌شود که اکثراً، ستارگان نورانی تر، داغ ترند و ستارگان کم نورتر، سردتر. تعدادی از ستارگان، نورانی تر از آن ستارگان رشته اصلی هستند که همان دما را دارند.
از این رو، این ستارگان استثنایی را غول می نامند و ستارگان باز هم نورانی تر از آن‌ها به ابرغول مشهورند.
برخی از ستارگان نیز کم نورتر از آن ستارگان رشته اصلی هستند که همان دما را دارند. این ستارگان، کوتوله‌های سفید هستند. آن‌ها بسیار کوچکند و اندازه سیارات را دارند.

@Astro_BASU